Lokale bekendmakingen nu eindelijk op de kaart zichtbaar
DATA - Alleen moeten heel veel gemeentes nog actief worden. Maar het begin is er.
Twee jaar geleden besloot de overheid de regie naar zich toe te trekken om ervoor te zorgen dat alle vaste en real-time gegevens van het openbaar vervoer beschikbaar kwamen voor gebruik door derden. Hulde! Vaste gegevens (bv het spoorboekje) waren al snel geregeld. En als het goed is, zou alle real-time data aan het eind van het jaar open moeten zijn. Nou ja, open... Daar lees ik in het laatste verslag van de minister toch wel een paar addertjes onder het gras. Als ik het goed begrijp, komt de data alleen beschikbaar voor door de overheid goedgekeurde partijen die een goedgekeurd plan hebben en een goedgekeurde manier van werken: "Aan de hand van het op te stellen toetsingskader worden initiatieven van de markt, door een externe partij getoetst. De initiatieven dienen te passen binnen de volgende kaders:..." En
DATA - Alleen moeten heel veel gemeentes nog actief worden. Maar het begin is er.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Op de grote stapel papier van de Tweede Kamer is deze week ook het voorstel van de EU tot meer en makkelijker openbaar toegang tot overheidsdocumentatie terecht gekomen. In essentie neemt de Nederlandse regering dit voorstel wel over. Dat ze daarbij doet voorkomen dat Nederland al vrijwel geheel voldoet aan de richtlijn is wat overdreven. Het gaat de goede kant op, maar er moet nog heel veel gebeuren.
Ook goed is dat ze vasthouden aan het principe dat er geen kosten in rekening gebracht mogen worden voor het beschikbaar stellen van de data, anders dan de direct te maken kosten voor bijvoorbeeld papier, kopiëren of verzenden.
Maar 1 aspect van het voorstel roept wat vragen op. Vanuit Europa wil men een toezichthouder met ook nog enige macht (pagina 9). Zie hier de reactie van de regering:
“4. Toezichthouder
Nederland staat afwijzend tegenover de verplichting om een nationale onafhankelijke toezichthouder op te richten of aan te wijzen voor handhaving van de richtlijn en beslechting van geschillen omdat dit een inbreuk vormt op het Nederlandse (bestuursrechtsysteem). In Nederland wordt toezicht op overheidsorganen in beginsel niet aan onafhankelijke toezichtorganen toebedeeld en wordt een dergelijk orgaan niet belast met de beslechting van geschillen tussen burgers en overheid.”
Eigenlijk is er niet echt een discussie over, Nederland haalt gewoon de Kyoto-doelstellingen. Of beter gezegd, Europa haalt die doelstellingen. Vooral door de handel in emissierechten overigens.
Maar dit is voornamelijk een papieren exercitie. Zegt het wat over de realiteit van alle dag en over ons echte aandeel in de CO2-productie? Niet echt.
Een recent onderzoek maakt heel duidelijk dat er nogal een verschil zit tussen wat wij hier in ons land aan CO2 produceren en hoeveel CO2 er geproduceerd wordt voor onze consumptie.
En met name op dat laatste punt leggen we die last de laatste 20 jaar steeds meer in het buitenland (denk China). En daarmee sussen we ons geweten in slaap. Wij halen onze doelstellingen en wijzen met een vinger naar het vieze vuile China. Dat China zoveel meer CO2 produceert omdat wij graag daar onze goedkope spullen vandaan halen, vergeten we even.
De Nederlandse CO2 productie op eigen bodem is tussen 1990 en 2008 met slechts iets meer dan een procent gestegen. Kijken we echter naar de CO2 die geproduceerd wordt wereldwijd voor onze consumptie, ligt de stijging boven de 5%. Als dat het criterium zou zijn voor Kyoto, hadden we nu een probleem.

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
Het lijkt alsof Piet-Hein Donner voor een ministerie van Informatie pleit. Gisteren, op de dag van de persvrijheid, vertelde hij aan een groep journalisten dat de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) wat hem betreft ingeperkt wordt. Nieuwsgierige verslaggevers dienen zich voortaan bij de voorlichting te melden. De toespraak geeft weer eens treffend aan hoe stuurloos de overheid dobbert in de informatiemaatschappij.
Volgens Donner is de huidige Wet openbaarheid van bestuur gebrekkig. De wet leidt tot misbruik, een hoge werkdruk voor de ambtenaren en verstoring van het bestuurlijke proces, wellicht het meest zwaarwegende argument om de Wob aan banden te leggen.
Iedereen die vaak van de Wob gebruik maakt, erkent dat de wet kwalitatief onder de maat is.
Een aantal mensen vindt het inderdaad nodig om bestuursorganen met ingewikkelde Wobverzoeken te bestoken in de hoop dat de beantwoordingtermijnen overschreden worden en dat ze dwangsommen kan incasseren. Hier moet inderdaad tegen opgetreden worden.
De andere problemen hebben vooral te maken met de informatiehuishouding van de overheid, die ondanks alle beloften van een eOverheid nog volstrekt onvoldoende is. Donner klaagt er terecht over dat journalisten (alsof de Wob alleen voor journalisten is…) vaak een schot hagel vuren in de hoop dat één korreltje raak is. Inderdaad moet je een verzoek om informatie breed formuleren, maar dat komt omdat niemand wil of kan vertellen welke documenten beschikbaar zijn. De Wob is een tijdrovende procedure, dus moet je maar veel opvragen (en vreselijk veel onzin doorlezen) om toch aan de benodigde informatie te komen. Sommige landen hebben een register met overheidsdocumenten. Dan kun je gericht vragen. Zo kan het ook.
DATA -
In een jaar lijkt er niets te veranderen, maar na tien jaar ziet de wereld er plots totaal anders uit riep een wijze m/v ooit.
Dat gevoel overviel me vandaag bij het bezoeken van de zoveelste editie van Hack de Overheid. Zelf was ik nog nooit op zo’n dag geweest. Maar alle ontwikkelingen op het vlak van open data en overheid hou ik al zeker 10 jaar in de gaten. En jaar na jaar dacht ik dat er maar geen schot in kwam.
En dan zie je plots die omslag komen. Dan zie je plots maar liefst 8 overheidsinstanties in den lijve aanwezig op zo’n dag om hun datasets aan te bieden en toe te lichten. Dan voel je dat de wereld nooit meer hetzelfde zal zijn.
In een aantal landen zijn er al succesvolle experimenten met open data van de overheid waaruit blijkt dat de overheid helemaal geen rechtszaken aan haar broek krijgt maar juist ineens grote besparingen bereikt of de service naar de burger naar een veel hoger niveau weet te brengen. Alleen maar door de gegevens die ze hebben, beschikbaar te stellen. Een voorbeeld ter illustratie.
Het real-time beschikbaar stellen van de werkelijke aankomst- en vertrektijden van treinen en bussen laat zich mooi vertalen in applicaties waarmee burgers kunnen zien hoe laat hun bus/trein werkelijk vertrekt. Dat spaart frustratie maar blijkt ook meer mensen naar het OV te trekken omdat ze daarmee beter en voorspelbaarder hun reis kunnen plannen.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.