Encore Charlie

Een jaar geleden schreef ik hier over Wolinski Phallocrate. Wolinski was een van de slachtoffers van Charlie Hebdo. Het was een eerbetoon en een herinnering aan een boekje van hem dat ik veertig jaar geleden kocht. In schetsen en teksten bespreekt hij de eenvoudige gecompliceerdheid van de verhoudingen tussen man en vrouw. Hij noemt zichzelf Phallocrate, maar ook een hele lieve en gevoelige man. Het boekje bevat schetsen, humor en overwegingen, die voor schuldbewuste mannen nog niets aan waarde of betekenis hebben verloren. Met vrouwenemancipatie gaat het maar langzaam. Ik was woedend over de primitiviteit der moordenaars. “De profeet is gewroken” schalde door de straat, nadat ook de islamitische politieman was afgemaakt. Is er iets ter rechtvaardiging of begrip te zeggen over dit wrede geweld?

Wolinski ‘phallocrate’

COLUMN - Zit je versteend te kijken naar de berichten uit Parijs, komt de naam voorbij: Wolinski, 80 jaar. Een slachtoffer van de aanslag op het kantoor van Charlie Hebdo. Ineens merk ik dat er nog iets meer gebeurt in mijn hoofd, want die ken ik. Ik voel me persoonlijk getroffen.

Het is even zoeken, maar ik vind het boekje: Lettre ouverte a ma femme. Na enig denken weet ik het weer: ik kocht het in Juan les Pins, waar ik in de loop van de jaren zeventig vakantie vierde met vrouw en twee kleine kinderen.

Ik was Amsterdams student en welzijnswerker, gek van 1968, maar opgegroeid in burgerlijke traditionele verhoudingen. Ik wist dat ik progressief en feministisch moest zijn, maar hoe dat precies moest, geen idee. Aan het strand genoot ik van de vrouwen, ontkleder en schaamtelozer dan ik ze ooit gewend was. Mijn eigen vrouw vond die onrust maar matig, maar ik maakte het haar verder naar de zin.

Terug van het strand kon ik een boekwinkeltje niet voorbij komen en vond daar het boekje met de open brieven van Georges Wolinski, met zijn tekeningen ook.

In de clichés, die bij de talloze herdenkingen en opwinding over ons worden uitgestort, zit er eentje bij die ik voel: spotternij, die lucht geeft. Wolinski noemde zich phallocraat, met een zeker schuldbesef jegens de vrouwen van deze wereld.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.