Sta daar niet zo te kijken…

OPINIE - Bij misdrijven als de moord op Marianne Vaatstra of de mishandeling van grensrechter Richard Nieuwenhuizen reageren we al snel emotioneel. Maar dat leidt al gauw tot diepgewortelde vooroordelen. 

Twee misdrijven brengen Nederland in rep en roer. Een gereformeerde Friese veehouder wordt verdacht van verkrachting en moord op de zestienjarige Marianne Vaatstra. Drie allochtone Amsterdamse voetballers worden verdacht van doodslag en openlijke geweldpleging tegen de 41-jarige Richard Nieuwenhuizen. Op het internet viert de hufterigheid alweer hoogtij, of de Marokkaanse gemeenschap zich even wil komen verantwoorden bij de redactie van Geenstijl.

Het is belangrijk om de discussies over beide zaken met elkaar te vergelijken. Gekleurde berichtgeving en emotionele reacties brengen diepgewortelde vooroordelen aan het licht.

Afkomst van de verdachten

Toen bekendgemaakt werd dat er een verdachte was in de zaak Vaatstra, werd meteen gemeld dat het om een blanke Friese veehouder ging. Dit had een duidelijke reden. In de regio (en ver daarbuiten) was men er in meerderheid van overtuigd dat de dader een asielzoeker uit het voormalige azc in Kollum was. Met vermelding van de afkomst van de verdachte wilde men voorkomen dat er nog meer vergeldingsacties en protesten tegen onschuldige asielzoekers of allochtonen zouden komen. In de zaak Nieuwenhuizen is de afkomst van de drie verdachten inmiddels ook bekendgemaakt (De Telegraaf/ GeenStijl). De voetballers zouden geboren zijn in Marokko of de Antillen. Het is echter onduidelijk waarom de afkomst van de drie voetballers in deze vermeld moet worden. Schijnbaar vermoedt men een causaal verband tussen het misdrijf en het geboorteland van de verdachten. Die aanname is in dit stadium op geen enkele manier aantoonbaar.

Causaliteit met overtuigingen

Toen bekend werd dat de verdachte in de zaak Vaatstra kerkgaand was, werd de gereformeerde gemeente op geen enkele manier in een kwaad daglicht gesteld. Men zag geen causaal verband tussen de gereformeerde overtuigingen van de verdachte en het gepleegde misdrijf. Dat wil niet zeggen dat die causaliteit ook daadwerkelijk ontbreekt. Misschien zijn gereformeerden wel degelijk, meer dan andere denominaties, geneigd tot criminaliteit. Dat is echter nog nooit onderwerp van onderzoek geweest. De gereformeerde gemeente was en is bij voorbaat niet verdacht. Men vindt een kerkelijke overtuiging over het algemeen zelfs niet eens het vermelden waard. Met uitzondering van islam uiteraard. Dan worden er allerlei oorzaken en verbanden gesuggereerd die op niets anders dan speculatie lijken gebaseerd.

Aansprakelijkheid van de familie

Nadat bekend was geworden dat de verdachte uit de zaak Vaatstra vanuit de dorpsgemeenschap kwam, gaf men massaal uiting aan medeleven met de familie van de verdachte. Dat getuigt van respect en beschaving, er van uitgaande dat de familie inderdaad niet medeplichtig is of informatie achtergehouden heeft. Datzelfde respect zouden de ouders van de drie verdachten in de zaak Nieuwenhuizen nu ook verdienen. Toch krijgen ze dat niet. Er wordt zelfs gespeculeerd dat deze ouders tekortgeschoten zijn in de opvoeding van hun kinderen. Zij worden bijna als medeplichtigen beschouwd. Deze benadering steekt schril af tegen die in de zaak Vaatstra, waar de ouders al bij voorbaat op geen enkele manier medeverantwoordelijk werden gehouden.

Verwachtingen over strafmaat

De verdachte in de zaak Vaatstra is naar blijkt eerder opgepakt geweest voor joyriding en heeft daarna voor de rechter verklaard dat hij lijdt aan dissociatief geheugenverlies. Daarom spraken velen de verwachting uit dat de verdachte dit ook in de zaak Vaatstra zal aanvoeren en daarmee wellicht strafvermindering toegewezen zal krijgen. Dat is momenteel uiteraard nog speculatie en zal later moeten blijken. De verdachten in de zaak Nieuwenhuizen hebben geen vergelijkbaar verleden en hebben ook nog niet van zich laten horen. Toch lijkt men er nu al in meerderheid van overtuigd dat deze verdachten op één of andere manier strafvermindering zullen krijgen. Deze overtuiging lijkt voort te komen uit het idee dat allochtone daders in Nederland over het algemeen minder zwaar gestraft worden dan autochtone daders. Dat idee lijkt niet op feiten gebaseerd.

Politiek gewin

De zaak Vaatstra kreeg al vanaf het begin een politieke dimensie. Asielzoekers werden (naar nu blijkt valselijk) beschuldigd. De verdachte in deze zaak is zich hier uiteraard van bewust geweest, maar hij zag hierin geen redenen om zichzelf aan te geven. Met deze valse beschuldigingen werd destijds indirect ook oorzaak gelegd bij het Nederlandse immigratie- en integratiebeleid. Een beleid dat toentertijd vooral gesteund werd door de progressieve partijen. Zo haalde de rechts-conservatieve beweging jarenlang politiek voordeel uit de zaak Vaatstra. Niemand heeft nog verontschuldigingen aangeboden, of gepleit voor eerherstel van de asielzoekers. In de zaak Nieuwenhuizen ziet de rechts-conservatieve beweging wederom een politieke dimensie. Het misdrijf zou weer aan de progressieve partijen te wijten zijn, omdat deze zich ingezet hebben voor allochtonen en omdat deze een “knuffelcultuur” hebben gecreëerd. Het valt te betwijfelen of de zaak Nieuwenhuizen daadwerkelijk politieke oorzaken heeft. Deze lijken eerder te moeten worden gezocht in de agressieve sportcultuur. Op rechts is men wat dat betreft minder genuanceerd. Wilders is alweer druk aan het twitteren: ‘…het is een Marokkanenprobleem.’

Tot slot

Ernstige misdrijven maken veel emoties los die niet altijd even rationeel zijn. Het is goed om zo nu en dan eens afstand te nemen. Het is te gemakkelijk om iedere vorm van geweld dan maar te veroordelen. Het heeft ook geen zin om de voetbalsport te verbieden. Het heeft evenmin zin om allochtonen uit te sluiten of zwaarder te bestraffen. Het heeft al helemaal geen zin om complete bevolkingsgroepen verdacht te maken of te vernederen. Er moet in ieder geval wel uitgezocht worden wat de reden van de agressie is geweest (misschien wordt er tegen “gemengde” teams bijvoorbeeld vaak onsportief gevlagd en gefloten). Daarna hebben we te vertrouwen op de rechtsgang in Nederland en op een rechtvaardige veroordeling van de daders. Maar er is meer…

In de zaak Nieuwenhuizen zijn verscheidene getuigen van de geweldpleging geweest. Zij zagen wie de daders waren en wisten zelfs nog hun afkomst te bepalen. Men was eerder ook getuige geweest van het agressieve gedrag van de ouders/ begeleiders langs de lijn. Naar nu blijkt is men de grensrechter wel degelijk te hulp geschoten toen hij aangevallen werd, maar de drie verdachten werden niet genoeg en zeker niet massaal gehinderd. Ze verschenen later zelfs nog in de sportkantine en konden daarna zonder problemen vertrekken. De verdachten werden niet tegengehouden en niemand heeft schijnbaar een alarmnummer gebeld. Dat mag in Nederland niet normaal zijn.

Wanneer er in Nederland: op straat, op het schoolplein, in de kroeg of op het voetbalveld disproportioneel geweld wordt gebruikt (en geweld kent vele vormen), dan moet het normaal zijn dat er meteen meerdere omstanders ingrijpen. Dan moeten er gelijk tien of twintig man omheen staan die alleen al door hun aantal een einde aan de geweldspleging kunnen maken. We moeten niet meer van een afstandje toekijken, niet meer denken dat het ons niet aangaat. Het moet voor agressors overduidelijk worden dat buitensporig of willekeurig geweld meteen op een stevige reactie kan rekenen. We moeten af van het nihilistische idee dat we allemaal individuen zijn zonder verantwoordelijkheden. We hebben wel degelijk een verantwoordelijkheid, de verantwoordelijkheid om samen te leven.

Via Hollandse Hufters.

  1. 1

    Tja, als het blanke daders betreft, dan spreken we van ‘zinloos geweld’. Herinnert iemand zich Joes Kloppenburg nog?

    Overigens is het verschijnsel van dergelijk geweld niet nieuw. Anthony Burgess beschreef in 1962 hoe hij de maatschappij naar de verdommenis zag gaan, in zijn dystopie ‘Clockwork Orange’.

    Nozems.

  2. 2

    Aan de andere kant toen afgelopen zomer de Turk Aziz Kara werd doodgeslagen door Henk en Ingrid werd er op sites als sargasso en joop meteen de racisme kaart getrokken. Bij deze moord weer juist niet.

  3. 5

    “Dan moeten er gelijk tien of twintig man omheen staan die alleen al door hun aantal een einde aan de geweldspleging kunnen maken.”

    HAHAHAHAHAHAHA Nederlanders zijn een volk van schijterts en wegkijkers, die grijpen echt niet in hoor, ja hooguit met de mond en dan voornamelijk op het internet ja.

  4. 6

    @Bookie

    Moord ? Die jongens hadden vooraf gepland om die grensrechter te doden ?

    Een samenzwering met een racistisch motief dus. Of door hun ideologie. De avond ervoor hadden die jongens al afgesproken dat ze een ongelovige moesten doden. Hadden ze in de Koran gelezen.

  5. 7

    ah, preek voor eigen parochie met discussie achteraf.. gezellig..

    Ik wil de sfeer niet bederven, maar natuurlijk speelt de afkomst van de daders wel een rol.. Ik zal u niet vermoeien in hoeverre daders met een bepaalde culturele achtergrond zijn oververtegenwoordigd in de misdaadcijfers, maar deze smeuiige link wil ik u toch niet onthouden:

    http://tinyurl.com/cq5oruy

    “Om de aanpak van de overvallenproblematiek een hoge urgentie te geven, werd de Taskforce overvallen en straatroven opgericht. Die ging op de eerste plaats eens kijken naar het daderprofiel.

    Veertig procent van de daders is van Nederlandse afkomst. Van die autochtone daders is het grootste deel van oorsponkelijk Marokkaanse of Turkse afkomst. Zestig procent van de daders is van andere, niet-Nederlandse oftewel allochtone afkomst “

  6. 9

    “HAHAHAHAHAHAHA Nederlanders zijn een volk van schijterts en wegkijkers, die grijpen echt niet in hoor, ja hooguit met de mond en dan voornamelijk op het internet ja.”

    Zeg Bolke. Ik ben een Nederlander. Wil je me niet vanachter je keyboard uitschelden en in een hokje plaatsen. Dat is zo laf. Laten we dan real-life afspreken. Kun je meteen mijn weerbaarheid testen. Held….

  7. 11

    @8

    Nee, moord is per definitie met voorbedachte rade.

    Minachting voor blanke Nederlanders [email protected] kan wel degelijk een rol hebben gespeeld.

    Hoe weet jij dat ? Jij weet geen fuck af van wat er omging in de hoofden van die jongens.

    Het is gewoon jouw zielige, verongelijkte, rancuneuze Calimero-wereldbeeld waarin een blanke meerderheid vervolgd wordt door een gehersenspoelde minderheid die jij projecteert op deze zaak.

  8. 14

    Schijnbaar vermoedt men een causaal verband tussen het misdrijf en het geboorteland van de verdachten.

    Ik neem aan dat daar “het geboorteland van de (groot)ouders van de verdachten” moet staan, want het lijkt me sterk dat de betreffende verdachten buiten Amsterdam zijn geboren.

  9. 17

    De realiteit als een vooroordeel? Existentialisme op sargasso, interessant.

    En waarom zien we gereformeerden geen “”free Jasper”” tweeten?

  10. 18

    @ Posting ‘Sta daar niet zo’….

    ‘hebben we te vertrouwen op de rechtsgang in Nederland en op een rechtvaardige veroordeling van de daders.’

    Werkelijk de stijl en uitspraak van een regent!
    ‘Vertrouwen op de rechtsgang in Nederland? Hier in dit Nederland, ja? Je zal wel gek zijn.

    Ik vertrouw op Lenin. Die zei: ‘vertrouwen is goed, controle is beter’.

    @16

    Psychisch gestoord is zowat iedereen, min of meer, soms. Je gemene deler zegt niets, behalve iets over een graad van gemakzucht, apathie, een ideologische ‘escape’ e.d.

  11. 19

    We kennen in Nederland systematisch…

    – voetbalgeweld
    – uitgaansgeweld
    – oudejaarsnachtgeweld
    – koninginnenachtgeweld
    – Project X-geweld / Partystrandgeweld (Hoek van Holland) / Feesttentgeweld (Pijnacker)
    – agressie in het verkeer
    – agressie op school
    – agressie/geweld tegen hulpverleners
    – agressie/geweld tegen overheidsloketambtenaren

    Maar als er in één van die sectoren twee Marokkanen en een Antilliaan bij betrokken zijn, dan staan de xenofoben (inclusief GeenStijl) hijgerig te kwijlen om dit aan te voeren dat al die Marokkanen-, allochtonen-, moslimtienerjongens verrot zijn tot in de kern, en dat dit ligt aan de cultuur.

    Want dan zijn ‘zij’ inferieur, en kunnen we ze lekker als bliksemafleider / zondebok gebruiken voor allerlei maatschappelijke euvels als criminaliteit, geweld en agressie. ‘Ons’ huftergedrag is natuurlijk van een andere orde. Als een paar blanke jongens iemand doodschoppen, dan gaat dat niet over ons, maar dan is dat een incident, of een bepaalde, zeer beperkte laag van de bevolking (voetbalhooligans).

    En dat wordt dan met allerlei kronkelredeneringen gerationaliseerd: want Marokkaans-Nederlandse jongens zijn oververtegenwoordigd in straatroof, dus als er een grensrechter na een voetbalwedstrijd dood wordt getremd door enkele spelers van een jeugdvoetbalteam, die toevallig Marokkaans zijn, dan zit daar een onmiskenbaar verband.

    Aldus mr. Sikbock #7). En die man is dus (volgens eigen zeggen althans) jurist. Alsof geweld en agressie op en rond Nederlandse voetbalvelden al niet dertig jaar gemeengoed is. Nee, maar het zijn Marokkanen hoor, en dat ligt dus echt aan hún culturele achtergrond.

  12. 21

    @Prediker: “.. die toevallig Marokkaans zijn, dan zit daar een onmiskenbaar verband. …..”

    Deze minderheid heeft een bedenkelijke reputatie opgebouwd. Als ze een tiental jaren onder het gemiddelde zitten qua criminaliteit dan zal hun reputatie op den duur normaliseren. Maar zo ver zijn we nog lang niet, de vertrouwensbreuk is niet 1-2-3 hersteld.

  13. 23

    Je maakt in je ridderlijke verontwaardiging een karikatuur van mijn standpunt prediker..

    Geweldsdelicten zijn bij bepaalde culturele groepen al lang geen incidenten meer, maar komen relatief veel vaker voor dan bij autochtone kaaskoppen.

    Je kunt wel steeds weer een beroep doen op de tolerantie van de autochtone kaaskop, maar op een gegeven moment wordt die het zat, zeker als blijkt dat de tolerantie vaak niet wederkerig is…

    wederkerigheid, mooi begrip hè?

  14. 24

    @20 – Geweld tegen scheidsrechters is geen typisch Marokkaans verschijnsel, zelfs geen typisch Nederlands verschijnsel.

    In het Engelse voetbal is het een plaag, in het Duitse voetbal klagen scheidsrechters steen en been over alle verbale en fysieke agressie die ze over zich heen krijgen, en in Australië

    Referee Petros Katsiokalis was set upon by more than half a dozen thugs in a group of at least 20 spectators who punched, kicked and stomped on him after storming the pitch when their team BESA FC lost a cup night clash to the Western Strikers, at Carnegie Reserve, Royal Park, last week. (Bron)

    De daders waren ongetwijfeld Britse Marokkanen, want het gaat hier immers om een Marokkanenprobleem.

    The latest violent attack comes to us from Chile, where footballer Jose Pedroso, who was playing for second division team the Rangers, choked the referee of the game from behind then tried to attack him again when he was pulled off. The Paraguayan footballer had to be restrained by three team mates and was shown a red card by the referee, (Guardian News and Media, 2010). (Bron)

    Jose Pedroso, een heimelijke Marokkaan, want het gaat hier immers om een Marokkanenprobleem.

    Iulian Bursuc, midfielder of top-flight division team FC Sfintul Gheorghe punched the referee of Sunday’s match against FC Iskra Ghenadie Sidenco. The outburst was provoked by the latter’s decision to send the former off after Bursuc gravely insulted one of the linesmen. (Bron)

    Zelfs Moldavië ontkomt niet aan de ‘Marokkanenproblematiek’!

    En geweld tegen scheidsrechters in sport is ook niet beperkt tot voetbal.

    This phenomenon is not limited to football, although incidents in football do arise more than in other sports. Some of the common sports where violence against refs is very pronounced are baseball, softball and basketball. An example from basketball took place when a tournament for 6th grade boys was taking place. The coach of the team, Charles Taylor got so upset with the Umpire, Charles Murray, that he assaulted him in such a terrible manner that Murray fell into a state of unconsciousness, lost three teeth and requiring 26 stitches.

    After the hapless umpire was knocked out, he was then hit with a metal chair that broke his ankle by one of the players, a 12 year old boy, (David W. Rainey & Peter Duggan, 1998). The saddest part of this story was that it took place at a children’s tournament. These young basketball players saw the ugly side of the game that night and got caught up in it and it must have left a very negative impression on them.

    Research conducted in 1995 found that almost half of the referees that worked in amateur football in the UK have thought about quitting the game because of violence shown towards them. Some of the worst incidents relate to an assault that almost killed a referee, a car that tried to run down a referee and an incident when a gun and a machete were brandished to settle an argument, (Steve Boggan, 1995). (Bron)

    Allemaal scheidsrechters die het slachtoffer zijn van het Marokkanenprobleem.

    Er zijn hele boeken volgeschreven over het verschijnsel van geweld in en rond competitieteamsporten, inclusief geweld tegen scheidsrechters. Gek genoeg wordt het verschijnsel daarin niet beschreven als een ‘Marokkanenprobleem’.

  15. 26

    @25 Dat impliceert Stoethaspel in #20 natuurlijk wel degelijk.

    Hij stelt namelijk dat wie dit incident pertinent weigert te duiden als *Marokkanen*probleem op grond van het gegeven dat voetbalgeweld alomtegenwoordig is (net als geweld en agressie in allerlei sectoren van de maatschappij) zijn kop in het zand steekt omdat hij wel één (1) ander incident kan noemen waarbij een Marokkaans-Nederlandse coach een scheidsrechter een kopstoot gaf.

    Zie je wel… het is een Marokkanenprobleem: QED!

    Ja, behalve dat geweld tegen scheidsrechters overal ter wereld een probleem is, met name (maar niet uitsluitend) in het voetbal, en met name in Engeland (waar voetbalgeweld berucht is).

    Wordt dat (niet zelden excessieve) sportgeweld in de rest van de wereld dan ook veroorzaakt door Marokkanen en hun cultuur?

  16. 27

    Ik reageer hier op de wankele basis van de column waarin gesteld wordt dat “we”” – naar aanleiding van misdrijven – vooral reageren op basis van “diepgewortelde vooroordelen”

  17. 28

    maar goed, als de schrijver van mening is dat de rechter in deze individuele gevallen eerst uitspraak moet doen en dat we niet alle details kennen ben ik het met het hem eens.

    Ik reageer in dit geval vooral op de beeldvorming rond (een flink deel van de mannelijke) Marokkanen en Antillianen. Die beeldvorming is ronduit slecht, gestoeld op cijfers, en hebben ze aan zichzelf te danken..

  18. 29

    Sikbock krabbelt terug… Dacht hij eerst nog het incident zelf te kunnen duiden met een “smeuïge link”,

    Ik wil de sfeer niet bederven, maar natuurlijk speelt de afkomst van de daders wel een rol.. Ik zal u niet vermoeien in hoeverre daders met een bepaalde culturele achtergrond zijn oververtegenwoordigd in de misdaadcijfers, maar deze smeuiige link wil ik u toch niet onthouden (…) [#7]

    … nu [#27, #28] beweert hij in enen dat hij in dit geval vooral de *beeldvorming* rond Marokkanen op het oog had.

  19. 30

    @24 Als de predikers van deze wereld voortdurend een reductio ad absurdum nodig hebben om hun tegenstanders in debat te pareren, dan weet je dat het met de religieuze leerstellingen pover gesteld moet zijn.

    @26 De enige interessante vraag is, en dat had je kunnen weten als je het stukje aandachtig gelezen had, of de veroordeelde trainer Moarad Dardak de broer van Yassin D. is, of de oom, of de tante, of allebei…

    Huiswerkopdracht voor jou: probeer te achterhalen hoe gebruikelijk deze achternaam is in de hoofdstad.

  20. 31

    @8: Kom op, je moet echt met wat beters komen dan met een waanlink waarin (met een vraagteken) gelinkt wordt naar een artikel waarin de vraag wordt gesteld of het een racistische moord is.

  21. 33

    In het artikel, maar ook in o.a. reactie #9 wordt gezegd dat er niets gedaan is om de daders te stoppen.

    Intussen twittert sportclub Buitenboys (n.a.v. het optreden van Edith Schipper in Pauw en Witteman):

    “@EdithSchippernl Uw optreden bij P&W vanavond was te schandalig voor woorden. U heeft #Buitenboys en haar mensen diep beledigd en vernederd –
    Als je geen kennis van zaken hebt, geen politiedossier gelezen en speculeert op 1 foto, dan is je opmerking “dat niets is gedaan” misplaatst –
    Minister Schipper moet zich dood schamen om te durfen zeggen dat niemand van #Buitenboys heeft opgetreden tijdens incident !! #schande ”

    Deze belediging en vernedering door onze eigen vertegenwoordigers is volgens sommige bloggers kennelijk nog onvoldoende.

  22. 38

    De vergelijking met Jasper S. gaat natuurlijk volledig mank omdat het niet grenst aan een breder maatschappelijk probleem. Sommige leden van voetbalclubs in de grote steden worden één keer in de zoveel weken geconfronteerd met de anti-cultuur, de misplaatste groepssolidariteit en het kortelontjesgedrag die allen een rol lijken te hebben gespeeld bij dat team van Nieuw-Sloten, niet alleen bij het doodschoppen van die grensrechter maar ook bij hun eerdere berispingen. Vaak zal het niet verder komen dan schelden of paar schoppen, en elk van die incidentjes zal individueel de krant niet halen, maar het is de optelsom van al die incidentjes waar mensen kwaad over zijn maar niet onder de aandacht kunnen brengen bij gebrek aan één incident dat al die andere incidenten omvat.

    Als er dan een keer een incident met anti-cultuur aanhangende jongeren de (in dit geval zelfs internationale) media haalt, en dan denk ik aan kampers, Antillianen maar met superstip op één toch aan Marokkanen, dan reageren mensen onbewust niet op dat incident an sich, maar op het totaalplaatje van negatieve ervaringen. Bij Jasper S. speelt dat gewoon niet, en dat verklaart misschien deels waarom mensen in het ene geval en het andere niet de schuld bij hele groeperingen leggen.

  23. 39

    @35 – Uit dat artikel van Werdmölder:

    De daders zijn jongemannen die in een machocultuur zijn opgegroeid. In die cultuur ben je een slappeling als je een stap terugzet of onbekend Nederlands gezag accepteert. In een groepscultuur moet je ook reageren op ongewenste opmerkingen of commentaar, anders ben je het lachertje van de dag.

    En meer in het algemeen over Marokkaanse daders:

    De betrokken verdachten zijn vaak Marokkaanse jongemannen. Ze zijn in Nederland geboren en getogen, van huis uit krijgen zij een zeer negatief beeld mee over de Nederlandse samenleving. Dit type jongens tref je aan op plekken met concentraties van Marokkanen of Antillianen, zoals in Amsterdam-West. Ze hebben schijt aan de regels. Een autoriteit, anders dan van de vader, broer of familieoudste, wordt niet geaccepteerd.

    Dan moet Werdmölder toch eens uitleggen hoe het voetbalteams met nogal wat Marokkaans-Nederlandse jongens lukt om maandelijks voetbalwedstrijden in competitieverband te spelen. Want daar heb je dus keer op keer te maken met ‘onbekend Nederlands gezag’ in de vorm van scheidsrechters en veldrechters.

    En als die jongens dat gezag niet accepteren, dan zou dat iedere wedstrijd rode kaarten en geweld moeten opleveren, lijkt me.

    Heeft Werdmölder – die immers wetenschapper is (of in ieder geval wás) – überhaupt sociologisch veldonderzoek gedaan naar hoe de dynamiek op de sportvelden is van voetbalteams met overwegend Marokkaans-Nederlandse jongens ten opzichte van teams met vooral kaaskoppen?

    Want ik krijg de indruk dat hij een verklaring voor dit incident bij elkaar aan het speculeren is op grond van eerder onderzoek uit andere contexten. Maar die kun je niet zomaar, zonder meer op elkaar leggen. (Nou ja, het kán wel, maar dat heeft dus niets met wetenschap van doen).

  24. 40

    Folkert Jensma gooit weer een andere duit in het zakje, waar ik eigenlijk wat meer in zie: “Tot hun 24ste zijn veel mannen gevaarlijk”:
    “Het korte lontje (…) is niet zeldzaam. Gemiddeld komt die bij 4,3 procent van de mannen ‘ooit in het leven’ voor. Maar in de groep 18 tot 24-jarigen is dat 13,3 procent. (…) Deze jongens kunnen zich niet houden aan regels, zijn oneerlijk, liegen, zwendelen, zijn impulsief, kunnen niet vooruitdenken, zijn agressief, prikkelbaar, roekeloos, onverschillig voor andermans veiligheid, onverantwoordelijk, hebben geen spijtgevoel en zoeken oorzaken buiten zichzelf. (…) Deze stoornis neemt na het 24ste jaar dramatisch af, naar 4,9 procent. Kennelijk groei je er uit. Of leer je het af.”

  25. 41

    De KNVB-statistieken over excessen (pdf): bij de collectieve excessen gaat 65% van de uitspraken over de senioren, bij de individuele excessen 61%.

    Dat rapport vermeldt tevens: “In 31% (individueel) en 25% (collectief) van de gevallen zijn jeugdspelers of jeugdelftallen betrokken bij excessieve overtredingen.”

    Over de herkomst van de daders doet het rapport geen enkele uitspraak. Elke conclusie daarover berust dus per definitie op drijfzand.

  26. 42

    @39: Ik vond het artikel interessant vanuit perspectief @19 (lijstje uniformdragers). Om die reden plaatste ik het. Zelf vond ik het erg de richting ingaan van sociologisch geleuter; ik zal een zoeken of ik wat wetenschappelijke basis kan vinden hiervoor.

  27. 43

    @40: Dat minimale percentage heet dan psychopaat, of anti sociale persoonlijkheidsstoornis, oid. (1-3% van de bevolking.).

    Prima, dan heeft een groot deel van de bevolking als individu tot zijn 24e wat maffe eigenschappen (of gebrek aan de juiste). Maar je behoort tot een subcultuur, waar de meeste mensen zich aan conformeren (voetbal is een teamsport dus is neem aan dat de groepsmores relevant is dan). Maar het feit dat er 3 tot 5 van die personen EN die eigenschappen hebben EN het in de groepsmores van het team, vrienden, familie, etc past om iemand in elkaar te trimmen is opvallend. Je kan niet alles terugleiden naar het individu in dit geval, en ook niet tot de groepsmores (zoals in de duscussie alle marokkanen zijn etters in zekere zin gebeurt), maar m.i. Uitsluitend tot een combinatie van beide.

  28. 44

    @43: Combineer je de cijfers van Johanna (“bij de collectieve excessen gaat 65% van de uitspraken over de senioren, bij de individuele excessen 61%.”) met die van Jensma (“Deze stoornis neemt na het 24ste jaar dramatisch af, naar 4,9 procent.”) dan kun je concluderen dat dankzij voetbal de mannen met korte lontjes van straat worden gehouden. Excessen worden daar niet voor niets al zo lang totaal vanzelfsprekend gevonden. Of zoals Frits Barend zegt bij Pauw en Witteman: “Voetbal is gewoon een spiegel van de samenleving”. Inderdaad: van zijn soort samenleving – ook een man met een lontje.

  29. 45

    De laatste alinea van de OP is trouwens wel ronduit flauw:

    Wanneer er in Nederland (…) disproportioneel geweld wordt gebruikt (…) dan moet het normaal zijn dat er meteen meerdere omstanders ingrijpen. Dan moeten er gelijk tien of twintig man omheen staan die alleen al door hun aantal een einde aan de geweldspleging kunnen maken. (…) We moeten af van het nihilistische idee dat we allemaal individuen zijn zonder verantwoordelijkheden.

    Dat roept men al minstens twintig jaar, en net als alle andere oproepen die in die tijdsperiode zijn gedaan zal deze opmerking geen cultuuromslag bewerkstelligen. Het probleem is gewoon dat mensen helemaal niet getraind zijn om in te grijpen in dit soort situaties; ze weten niet wat ze moeten doen en, nog belangrijker, ze weten nog niet wat ze van andere omstanders en de autoriteiten kunnen verwachten. Die ervaring zal ze niet vanzelf aangroeien. De auteur maakt dat ook de fout om mensen te verwijten “individuen zonder verantwoordelijkheden” te zijn, maar vervolgens wel te verwachten van mensen dat ze als individuen die twee problemen kunnen oplossen.

    Als ik dan even mag chargeren (doe ik graag): de meest voor de hand liggende oplossing is de samenleving te militariseren. Dienstplicht terug; gewoon drie jaar het leger in, net zoals in Israël, waar je door middel van Krav Maga en collectieve gevechtstraining de ervaring en het groepsgevoel te geven om in dit soort situaties in te grijpen. Het risico is dat als dit niet gebeurt, men weerkorpsen gaat oprichten om deze functie te vervullen. Toegegeven, dat zie ik de komende tig jaar niet gebeuren, maar het lijkt me wel de enige andere manier om tot de noodzakelijke mate van organisatie te komen die een oplossing voor dit probleem nodig heeft.

    Als iemand andere oplossingen weet, graag, maar ik vrees dat de huidige tactiek – hopen dat het continue bombardement van tandeloze oproepen opeens een soort faseovergang zal veroorzaken waarna mensen wel massaal in gaan grijpen – tot niet heel veel zal leiden.

  30. 46

    @45 – Mee eens. Morele veroordelingen van een doodnormaal sociaal-psychologisch verschijnsel helpen niks.

    Toeschouwers van een noodsituatie blijven vrijwel altijd als schapen langs de kant staan wachten totdat ‘iemand’ iets doet.

    Dat is algemeen bekend als het Bystander effect (ook wel ‘Genovese syndrome’, naar het geval van Kitty Genovese, die in een drukbevolkte wijk een half uur lang om hulp schreeuwde terwijl ze werd gestoken).

  31. 47

    @46

    Is dat het syndroom waarvan, nadat de publieke verontwaardiging en de hype inmiddels een beetje was opgetrokken, vast is komen te staan dat het niet klopte of zelfs maar kon kloppen?

    Prediker’s (The lead) is dramatic but factually inaccurate. A 2007 study found many of the purported facts about the murder to be unfounded. The study found “no evidence for the presence of 38 witnesses, or that witnesses observed the murder, or that witnesses remained inactive”.

    None of the witnesses observed the attacks in their entirety. Because of the layout of the complex and the fact that the attacks took place in different locations, no witness saw the entire sequence of events. Most only heard portions of the incident without realizing its seriousness, a few saw only small portions of the initial assault, and no witnesses directly saw the final attack and rape, in an exterior hallway.[1] Additionally, after the initial attack punctured her lungs, leading to her eventual death from asphyxiation, it is unlikely that she was able to scream at any volume.

    http://en.wikipedia.org/wiki/Murder_of_Kitty_Genovese

  32. 48

    Moseley’s first parole hearing in 1984 included his defense that ”For a victim outside, it’s a one-time or one-hour or one-minute affair, but for the person who’s caught, it’s forever.”

    Da’s,erm, leuk geprobeerd.

  33. 49

    @46: Te makkelijk gezegd hoor. Toeschouwers grijpen ook wel eens in en schieten te hulp. Toen ikzelf eens op straat in Amsterdam viel op een gladde brug, vroegen verschillende mensen of het wel ging terwijl ze langs liepen. Zelf doe ik dat ook, en ik zie ook bij ongelukjes en ongelukken altijd mensen kijken of er hulp nodig is.
    Misschien gebeurt het nog vaker dat iemand bij het redden zelf het loodje legt dan dat omstanders blijven kijken tot een drenkeling verdrinkt.
    Krijg er eigenlijk een Diederik-Stapel-gevoel bij, want het ligt zo lekker voor de hand om uit te gaan van de oneerlijkheid en lafheid van mensen. Mensen zeggen ook wat al te makkelijk “er zijn geen eerlijke mensen meer”, maar toen ik mijn verloren portemonnee kwam ophalen bij de politie, zei de agent van dienst dat die vondst niet zo bijzonder was en er heel wat gevonden portemonnees worden afgeleverd.

  34. 50

    @49: Compleet andere dingen. Heb nota bene vandaag nog in de stad een sleutel opgeraapt die uit de achterzak van een mevrouw was gevallen en aan haar teruggegeven (ten behoeve van de feel-good factor: in samenwerking met een Turks-uitziend iemand die haar aansprak terwijl ze aan het weglopen was), maar als er op dat moment enige vorm van geweldpleging aan de gang was -laat staan geweld gepleegd door een groep- dan weet ik niet wat ik gedaan zou hebben.

  35. 51

    @50: Je hebt gelijk. Ingrijpen door omstanders is ook niet makkelijk. Volgens mij zijn juist Meindert Tjoelker en Joes Kloppenburg slachtoffer geworden van hun eigen ingrijpen in het wangedrag van een ander. Dat heeft wel wat mensen afgeschrikt.

  36. 52

    @51 dan ga je ervan uit dat er een bepaalde nedenkendheid is: risicocalculatie. Het bystander effect wordt veroozaakt (denkt men) door gedeelde verantwoordelijkheid (de groep, bij kleine groepen wordt sneller gereageerd) en de angst buiten de groep te vallen (niemand reageert dus zal ik wel verkeerd inschatten dat die kerel een hartaanval heeft).
    Training, zoals ehbo, of militaire dienst, leren je bewust te handelen ongeacht de groep, en dus alles da je onbewust kan remmen te overrulen. Niet voor niets leer je bij ehbo tegen het slachtoffer te zeggen ‘ik ben medisch getraind’. Men zegt om hem gerust te stellen, maar wellicht ook om alle remming bij jezelf weg te halen te helpen. Ondanks de groep ben je geauthoriseerd te acteren.

  37. 53

    Toeschouwers grijpen ook wel eens in en schieten te hulp. Toen ikzelf eens op straat in Amsterdam viel op een gladde brug, vroegen verschillende mensen of het wel ging terwijl ze langs liepen.

    @49 – Je vergelijkt appels met peren.

    Het wordt heel wat anders als je bijvoorbeeld met een groep toeschouwers naast een gracht staat waar iemand verdrinkt en om hulp roept.

    Soms is er wel een held die er in springt, maar veelal eindigt dat met een bericht in de krant dat iedereen er bij stond en er naar keek en niemand wat deed (wat ook niet helemaal waar is, want verschillende mensen hebben waarschijnlijk wel 112 gebeld).

    Idem als er een conducteur in elkaar wordt getremd in de trein, of iemand op het perron. Het is een bekend verschijnsel dat mensen dan naar elkaar staan te kijken in afwachting van wie wat gaat doen.

    In het geval dat iemand er tussen springt en wat doet, wordt die meestal als ‘held’ geëerd (waarom zou dat nou zijn, denk je).

  38. 54

    @47 – je maakt de genetische drogreden.

    Zelfs als het oorspronkelijke geval gesensationaliseerd is door de pers, betekent dat niet dat al het er op volgende onderzoek naar het Bystander Effect (met tal van andere voorbeelden) dus flauwekul is, of allemaal gebaseerd op dit ene geval.

    Feit blijft bij Kitty Genovese dat buurtbewoners wel geschreeuw hoorden, maar het aan anderen overlieten om naar buiten te gaan en zich over het eventuele slachtoffer te ontfermen (waardoor uiteindelijk niemand zich over het slachtoffer ontfermde). De aanvaller werd oorspronkelijk wel afgeschrikt door iemand die zijn raam open deed en riep: “Hé, wat doe je daar!?”, maar dat hij naderhand – toen de kust veilig bleek omdat niemand de moeite deed om naar buiten te komen – terug kon komen om het karwei af te maken.

  39. 55

    @54

    Dat kleuterig genetisch geneuzel van je laat ik maar even voor wat het is…

    Om je punt te maken verwijs je naar het effect dat omstanders geneigd zijn passief te blijven kijken bij calamiteiten die plaatsvinden. Maar je verwijst naar een onderzoek waarvan je zelf met een beetje moeite had kunnen weten dat het niet klopte. Dat klinkt voor sommige mensen dan heel geleerd maar je had het natuurlijk beter kunnen omschrijven. In plaats van heel lullig moeten toegeven dat het onderzoek waarnaar jij verwijst niets zegt over het al dan niet bestaan van het effect. Da’s toch een beetje Telegraaf meets Stapel…