Petitie God uit de troonrede

Wat je ook van onze collega’s van Retecool mag denken, het zijn wel burgers met initiatief. De maatschappij is natuurlijk verre van perfect. Daar moeten we ook niet naar streven, maar er zijn wel wat vlekjes weg te werken. En Retecool biedt iedereen nu de gelegenheid een kleine, doch niet onbelangrijke oneffenheid weg te poetsen. Zet je handtekening onder het burgerinitiatief “God uit de troonede” en maak de scheiding tussen kerk en staat eindelijk eens compleet.

De scheiding van kerk en staat mag geschiedenis heten, er zijn echter nog praktische en ceremoniële restanten, waarvan sommigen hardnekkig verdedigd worden door het religieuze deel der samenleving. Een samenleving die, volgens het CBS,  voor 44 procent uit christelijken bestaat en voor 54 procent uit burgers die geen of een ander geloof aanhangen.
Het geloof mag in alle vrijheid worden uitgedragen, ook al zijn er mensen die dat te ver vinden gaan. Maar klokgelui op zondag, kerkgebouwen in het stadsbeeld, publieke omroepen van christelijke signatuur zijn parafernalia, die hooguit als hinderlijk ervaren mogen worden. Daar hoeven we niet wakker van te liggen, want de eerste de beste verkeersomleiding voor een stadsmarathon of voor een optreden van Marco Borsato in de Kuip, kan als even vervelend worden ervaren door mensen die er andere hobby’s op na houden. Vrijheid gaat soms gewoon van ‘au’. Zolang die pijn redelijk verdeeld is, dragen we allemaal de lusten en de lasten.

Zo zou je ook tegen de troonrede aan kunnen kijken. Een opstelletje dat vooral een ceremonieel karakter heeft. De Miljoenennota is veel belangrijker. En laten we wel wezen, de troonrede is geen boodschap van het volk, maar een toespraak aan het volk. Ook al is ons staatbestel zo ingericht dat een regering wordt geacht boven de partijen te regeren, we weten uit ervaring dat partijagenda’s bepalend zijn voor de regeringsverklaringen. Een burgerinitiatief om dat eens de wereld uit te helpen, zal weinig kans van slagen maken, want deze vorm van democratie is algemeen geaccepteerd. De meeste regeringsverklaringen en overheidsstatements gaan vooral over meer van zus of minder van zo, zonder dat er ook maar een god aan te pas komt. Die wordt er pas bijgehaald als de regering wetten “bij de gratie Gods” in werking stelt.

In de troonrede gaat dat ook zo, tot in de laatste zin god ineens om de hoek komt kijken. Het “U mag zich in uw zware taak gesteund weten door het besef dat velen u wijsheid toewensen” is al niet helemaal correct. Want hoe groot is de steun aan een regering? Hoeveel zijn die “velen”? En “wijsheid”is een erg rekbaar begrip. Maar het mag als een wens gelezen worden, de regering een hart onder de riem te steken.
Maar dan komt het “… en met mij om kracht en Gods zegen voor u bidden”. De majesteit stelt dat velen dat met haar doen. Volgens de CBS-statistieken is dat dus niet waar.

Dat de regering een zegen wordt toegewenst valt ook te accepteren, maar  dat die van god moet komen is wellicht ronduit staatsgevaarlijk te noemen.
Als god wel bestaat, dan kan majesteit weten dat die god de mensheid een eigen verantwoordelijkheid heeft gegeven. Zo staat dat in de geschriften, al vanaf de Adam en Eva-parabel. Als god niet bestaat, dan heeft zo’n zegen geen enkele waarde. Langs de religieuze, of langs de ongelovige weg, mensen moeten het zelf doen. Of god wel of niet bestaat, het is dus niet handig om op Gods zegen te koersen.

De scheiding van kerk en staat is verre van compleet. Retecool maakt een begin om dat werk te voltooien. Teken dus die petitie. Op moment van dit schrijven zijn ruim 400 mensen u al voor gegaan. Steun het verzoek “dat de troonrede in het vervolg voor alle Nederlanders wordt opgesteld en niet alleen voor Nederlanders die geloven in een god”.

  1. 1

    Je diskwalificeert je toch een beetje als je dit beschouwt als een “restant” van een niet-gescheiden kerk en staat. De referentie naar god is gewoon een stukje cultureel en heeft niets met eventuele bestuurlijke macht van de kerk te maken. Sterker nog, er komt niet eens een kerk bij kijken, alleen een god. En er staat niet eens bij welke god dan, de (ongetwijfeld terechte) aanname dat de christelijke god bedoeld wordt, doe jij zelf.

    Verder wel eens met de strekking, maar ik ga mezelf mooi niet voor lul zetten door mijn naam onder een petitie te zetten die is opgesteld door mensen die klaarblijkelijk geen flauw benul hebben wat er nou precies bedoeld wordt met “scheiding van kerk en staat”.

  2. 2

    @1: Dat is dus niet waar. De referentie heeft er immers niet altijd ingezeten (en blijkt, net als de precieze formulering, in het verleden vooral afhankelijk van de aanwezigheid van confessionele partijen in de coalitie en de precieze gezindte van de premier). Om het laatste stukje te falsificeren stel ik voor dat volgend jaar voor één keer “God” (de hoofdletter duidt al erop dat het niet om “een” god gaat, maar bepaaldelijk de christelijke) te vervangen door Allah en te zien of dat net zo weinig opzien baart als de huidige formulering.

    Ik krijg eerder het idee dat jij geen flauw benul hebt wat er nou precies bedoeld wordt met “scheiding van kerk en staat”.

  3. 3

    Overigens werd de bede ten tijde van de paarse kabinetten al weggelaten uit de troonrede. De bede keerde terug, toen het Nederlandse volk besloot het CDA weer aan de macht te brengen en zich aldus onder gezag van de dienaren Gods te plaatsen.

    De bede is dus niet een oude religieuze traditie waar we niet vanaf komen, maar een uiting van de heersende politieke wind.