Internationale commentaren op IPCC-rapport

ACHTERGROND - Dat de meningen over de oorzaken van de opwarming van de aarde en de daarmee samenhangende klimaatverandering uiteenlopen, is geen geheim. Dat was al zo vóór het IPCC zijn vijfde klimaatrapport uitbracht, en dat zal ook nog wel even zo blijven. Maar dat de verschillen van inzicht heel groot zijn, blijkt wel uit de volgende drie voorbeelden.

In Rolling Stone staat een portret van Jason Box, een veertigjarige glacioloog, die zich bezighoudt met de bestudering van ijs, met name gletsjerijs. Het smelten van de ijskappen op de Noord- en Zuidpool, en van de gletsjers op Groenland en in berggebieden als de Alpen, de Andes en de Himalaya, is één van de aanwijzingen dat de klimaatverandering een feit is. Over de vraag hoe hard die ijskappen en gletsjers (zullen) smelten, zijn de deskundigen het echter niet eens. Box roept nu al jaren dat het smeltproces veel sneller gaat dan de gangbare modellen voorspellen, en tot nu toe heeft hij al een paar keer gelijk gekregen. In 2009 kondigde hij aan dat de Petermann-gletsjer, een van de grootste op Groenland, die zomer in stukken zou gaan breken. Hij werd voor gek versleten, vooral omdat er die zomer niets gebeurde. Maar in de zomer van 2010 begon de gletsjer uit elkaar te vallen en twee jaar later brokkelden er ijsbergen af die twee maal zo groot waren als Manhattan. Begin 2012 voorspelde Box dat het ijs op heel Groenland binnen tien jaar zou gaan smelten. Opnieuw werd zijn waarschuwing naar het rijk der fabelen verwezen, maar al gauw bleek dat hij aan de voorzichtige kant was geweest: het gebeurde een paar maanden later. Hij denkt dan ook dat de zeespiegel de komende decennia wel eens veel sneller zou kunnen gaan stijgen dan in het nieuwe IPCC-rapport wordt verwacht.

Marshall Eilanden

Deze vrees wordt gedeeld door Christopher J. Loeak, de president van de republiek van de Marshall Eilanden, een reeks laagliggende koraal/atollen in de Stille Oceaan, net iets ten zuiden van Hawaï. In een opiniestuk in The New York Times schrijft Loeak dat als de voorspelling uit het IPCC-rapport (een stijging van de zeespiegel met één tot twee meter vóór het einde van de eeuw) wordt bewaarheid, zijn land voorgoed ten onder zal gaan.

Nu al kampen de Marshall Eilanden met de gevolgen van de klimaatverandering. Begin dit jaar moest Loeak de noodtoestand uitroepen op de noordelijke atollen, nadat een ongekende droogte de inwoners aan de rand van de hongerdood had gebracht. Zes weken later werd de hoofdstad Majuro tijdens springtij door een hoge golf overspoeld, waardoor de landingsbanen van het vliegveld en enige nabijgelegen woonwijken onder water kwamen te staan.

Om het vege lijf te redden zouden de bewoners van de Marshall Eilanden eigenlijk naar elders moeten verhuizen, maar volgens Loeak zullen ze dat niet doen. Na de Tweede Wereldoorlog werden er in de buurt van de eilandengroep maar liefst 67 kernproeven gedaan, waarvan de zwaarste een kracht had van duizend maal de bom die de Amerikanen op Hiroshima lieten vallen, en ook toen zijn de eilanders niet vertrokken.

Wél werd een maand geleden, op 5 september, samen met de leiders van andere eilandstaten in de Pacific, de Verklaring van Majuro aangenomen, waarin wordt beloofd dat ze ernaar zullen streven om in 2020 volledig op duurzame energie te zijn overgestapt. Vorige week werd de Verklaring in New York aangeboden aan Ban Ki-Moon, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, in de hoop dat andere – grotere – landen deze belofte zullen overnemen.

Onsamenhangend

Als het aan Patrick J.Michaels en Paul C. Knappenberger van het conservatieve Amerikaanse Cato Institute ligt, hoeven de eilandstaten uit de Stille Oceaan zich echter helemaal geen zorgen te maken. Zij denken dat alle alarmerende verhalen over smeltende ijskappen en stijgende zeespiegels zwaar overdreven zijn. Vlak vóór de publicatie van de samenvatting van het IPCC-rapport schreven zij dat het rapport ‘innerlijk onsamenhangend’ en ‘misleidend’ zou zijn. Deze ‘onsamenhangendheid’ houdt verband met ´het verschil tussen de waargenomen effectiviteit van de broeikasgassen (de “climate sensitivity“) bij het opwarmen van de aarde en de manier waarop deze effectiviteit wordt verwerkt in de klimaatmodellen die het IPCC hanteert om toekomstige klimaatverandering te voorspellen.’

Volgens Michaels en Knappenberger is deze climate sensitivity de belangrijkste factor die bepaalt met hoeveel graden de temperatuur op aarde zal stijgen als gevolg van de toegenomen concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer. Hoe lager de climate sensitivity, des te minder hevig de gevolgen.

Nu wil het geval dat uit de jongste wetenschappelijke waarnemingen blijkt dat het klimaat minder gevoelig is voor veranderingen in de toename van de broeikasgassen als in het voorgaande (vierde) IPCC-rapport werd gesuggereerd. Deze nieuwe cijfers zijn keurig netjes in het vijfde rapport opgenomen, maar de klimaatmodellen van het IPCC zijn niet dienovereenkomstig aangepast. Michaels en Knappenberger concluderen derhalve dat de voorspellingen van het IPCC, waarop beleidsbeslissingen in de hele wereld worden gebaseerd, uitgaan van een veel te grote opwarming van de aarde.

Maar broeikasgassen zijn niet de enige factor in de klimaatverandering. Jason Box doet op Groenland onderzoek naar roetdeeltjes die op het ijs zijn neergedaald en afkomstig zouden zijn van grote bosbranden in de Amerikaanse staat Colorado en van toendrabranden in Canada. De theorie van Box luidt dat deze deeltjes ervoor zorgen dat het zonlicht niet langer wordt gereflecteerd, maar geabsorbeerd, zodat er een fatale ‘feedback loop’ ontstaat en het ijs steeds sneller gaat smelten. Om dit fenomeen te onderzoeken, heeft Box een expeditie georganiseerd, “The Dark Snow Project”, die geheel met crowdfunding is bekostigd. ‘De oude methoden werken niet langer meer,’ aldus Box. ‘Ik wil mijn ideeën overbrengen op een manier die het publiek begrijpt. Wetenschappers moeten alles doen wat ze kunnen om de mensen wakker te schudden. Dat is onze morele verantwoordelijkheid.’

  1. 1

    Amateurwetenschap door mensen zonder enig natuurkundig inzicht. Al dat gemeet aan roetdeeltjes en ook oceaantemperaturen is irrelevant. Een temperatuurtoename veroorzaakt namelijk een uitstralingstoename met de temperatuur tot de 4e macht, er is geen proces met een exponent die dat kan onderdrukken. We stralen die energie dus met een extreem geringe opwarming weer uit. Tenzij dat uitstralen niet goed werkt, bijvoorbeeld door broeikasgassen. Daar moet dus de focus liggen, het enige echte probleem kan zitten in teveel warmteretentie door de atmosfeer door ineffectieve infraroodtransmissie. En dat effect werd zwaar overschat, ondanks de CO2 toename warmt de atmosfeer immers al 15 jaar nauwelijks meer op.

  2. 3

    Nu is AR5 nog niet eens definitief uit en we gaan al direct op zoek naar meer spektakel. AR5, oerdegelijk, jaren gewikt en gewogen door honderden wetenschappers als het om de zeespiegel gaat. Waarom zou je ze geloven?

    En wie het afbreken van stukken ijs in zee voorspelt krijgt altijd gelijk. Het is namelijk een normaal verschijnsel. Het stuk dat afbrak van de Petermann-gletsjer was het grootste stuk ijsberg sinds 1962. Wat was er eigenlijk zo rampzalig in 1962 ?

    En dat er dagen zijn dat het overal dooit op Groenland is niet veel voorkomend maar ook weer niet bijzonder.

    Het is ook een beetje jammer om eerst met een snoeshaan te beginnen. Niet nodig. Voor de eilandjes zijn de AR5 voorspellingen al reden genoeg om eens na te denken over het lot van de eilandjes.

  3. 5

    Ik schat een jaar of 5-10 nog voordat de hele AGW theorie in de prullenbak verdwijnt en we in verwondering ons afvragen wat er met ons gebeurd is dat we de grootste wetenschappelijke fraude uit de geschiedenis niet eerder gestopt hebben. Zeg maar ‘ont-stapelen’.

    Daarna zal het nog een paar jaartjes duren voordat alle ‘duurzame energie’ projectjes opgedoekt, gestopt en stilgelegd zijn. D’r zijn namelijk hele volksstammen die voor hun boterham afhankelijk zijn van deze krankzinnige subsidiestroom.

    Hier trouwens een grafiekje dat altijd van pas komt als je het over global warming hebt (eigen webstek alert):

    http://logicfreezone.wordpress.com/2013/09/17/waarom-global-warming-onzin-is-in-een-grafiek/

  4. 7

    @6: Misschien kun je dan ook inhoudelijk reageren op de meetdata die wordt weergeven? Of heb je al een mening en doet de werkelijkheid er niet meet toe?

  5. 9

    @4:
    Al veel eerder:
    Fosco Maraini, ‘Where four worlds meet, Hindu Kush 1959’, London 1964.
    Verslag van een bergbeklimming in de Himalaya’s.

  6. 10

    @6, @8, Joost, majava,

    Dank, dank. Een mens moet zichzelf niet altijd even serieus nemen!

    Maar wat is jullie mening over de ‘pauze’ in de opwarming die nu al meer dan een decennium duurt?

  7. 11

    @10: Niets bijzonders. In oppervlaktetemperatuur zie je altijd grote schommelingen die veroorzaakt worden door variabiliteit. Soms omhoog, dan weer omlaag. Soms kort, andere keren lang. En alles verklaarbaar, maar slechts achteraf kwantificeerbaar. Alleen nu kan men aangeven welke factoren er verantwoordelijk zijn voor het afvlakken van de stijgende trend en dat doet men ook. Lees AR5 final draft.

  8. 13

    @11: majava,

    Ok, fair enough. Maar die grafiek van mij zegt iets anders. Namelijk dat de schommelingen over een decennia minimaal zijn – lees het bijschrift even, dit zijn 11 jaars gemiddelden- en dat daaruit lijkt/blijkt dat de temperatuur niet meer stijgt.

    Wat je zegt is juist maar om dat probleem probeert dat grafiekje nou juist heen te werken.

  9. 14

    @13: het plaatje is gemaakt door iemand met te weinig kennis van statistiek. Het kan geen 11 jaar “running mean” zijn – zoals jouw plaatje beweert, want die lmiddelt van jaar N-5.5 tot N +5.5, en de laatste 5,5 jaar zijn dus nog niet uit te rekenen. Bij jou staan ze toch gewoon ingevuld. Dus ra ra, wat is het wel?

    Kijk eens naar de maandelijkse updates van Steeph, die berekent ze wel correct.

    Zonder de oorspronkelijke bron te kennen kan er niets meer van worden gezegd dan dat hier iemand gewoon een lijntje heeft getrokken. Plaatjes bewijzen echter niets, cijfers wel. En alle cijfers geven aan dat deze tijdelijke afvlakking van de opwarming van de atmosfeer nog ruim binnen de marges van de klimaats-voorspellingen liggen.

    Er reken je vooral niet rijk: maar een paar % van de warmte-toename komt in de atmosfeer terecht, het meeste wordt opgeslagen in de oceanen. Er zijn allerlei andere indicatoren voor de opwarming die gewoon hard doorgaan: toename energie-opslag in de oceanen, stijgen zeespiegel, verdwijnen gletsjers en noordpoolijs, om er maar een paar te noemen.

  10. 18

    @15: je link laat zien dat de gletsjers in het verleden zijn gesmolten. Geen speld tussen te krijgen en dat probeer ik ook niet.
    Mijn punt is dat gletsjers in Europa en Azië de laatste 2 jaar niet verder krimpen. Een hele korte termijn en het zegt ook niets over het mondiale beeld. Maar elke verandering begint zo klein en zo lokaal. IJstijden zijn ook begonnen met kleine veranderingen.
    Heb geduld Arduenn, ook dit jaar valt er al weer vroeg veel sneeuw op de gletsjers in de Himalaya.

  11. 19

    @14: Jan,

    Je kunt ook een 11 jarig gemiddelde nemen van de afgelopen 11 jaar. Een rolling average hoeft niet gecentreerd te zijn.

    Het grafiekje is gemaakt door Bjorn Lomborg o.a. met knmi data, het linkje staat in de post. En met alle respect voor Steeph is de reputatie van Lomborg een stuk groter dan die van Steeph.

    Terugkomend op de oorspronkelijke vraag: De afgelopen anderhalve decennia is er een ‘pauze’ in de temperatuurstijging gekomen die de klimaatmodellen niet hebben voorzien. De kans dat dit een ‘natuurlijke variatie’ is is zeer klein en als dat nog 5 jaar aanhoudt ‘onrealistisch klein’. Dat zeg ik niet, dat zegt o.a. Hans von Stoch, ook niet echt een onnozelaar.

    http://www.spiegel.de/international/world/interview-hans-von-storch-on-problems-with-climate-change-models-a-906721.html

    Dus: Wat denk je er van?

  12. 20

    @18:
    Mijn verwijzing was uit 1959.

    @19
    De afgelopen anderhalve decennia is er een ‘pauze’ in de temperatuurstijging gekomen die de klimaatmodellen niet hebben voorzien

    Het woord pauze lijkt mij een bewering.

  13. 21

    @19: Bjorn Lomborg flest de boel door een deel van zijn grafiek 5,5 jaar naar rechts te schuiven. Dan vergroot hij het gat met het model, want dat schuift niet mee. Je ziet dus bij 2013 het gemiddelde van 2008 staan, vergeleken met de modelwaarde in 2013. Bovendien, ik herhaal het maar even, geeft zo’n model een confidence regio, niet (alleen) een gemiddelde.

    Om op de statistische kennis in te gaan, die van mij is in ieder geval beter dan die van Lomborg (*). Ik heb maar even het plaatje gemaakt zoals het had kunnen en deels moeten zijn.

    [img]http://www.mrooijer.nl/stats/wp-content/uploads/2013/10/sargasso-antwoord.jpeg[/img]

    Nu blijft er dus van zichtbare stagnatie en groeiende afwijking weinig over.

    Het door Lomberg gebruikte model loopt vrij snel op en vlakt dan af naar +1.5 in 2100. Het is dus maar één van de vele scenario’s. In 2015 is het gemiddelde 0.7; het CI loopt dan van 0.15 tot 1.25

    (*) En bij Steeph weet je het nooit – die blijkt nl. altijd meer te weten dan je denkt :-)

  14. 22

    @17: Insinuaties? Maar journalist Knip mag gewoon zeggen dat er sprake is van ‘kleine manipulaties’ en Hans Verbeek vindt het goed. Dan is het opeens geen insinuatie meer.

    En als je nu eens die blogreacties zou lezen, dan zie je dat de er inhoudelijk ingegaan wordt op wat hij schreef en er dus van insinuaties geen sprake is.

    Knip is daarom nog altijd een matige journalist, of opzettelijk aan het framen.

  15. 25

    @19: ik heb de grafiek maar even aangepast zodat de baselines ook goed zijn.. Nog even dat stuk van Von Stoch – dat is gepubliceerd in juni, en die zo “nauwelijks waarschijnlijk natuurlijke” variatie is inmiddels geheel natuurlijk verklaard in een artikel dat even later in Nature verscheen.