Het morele gewicht van vijftig miljoen kilo vlees

OPINIE - Het laatste schandaal in de vee-industrie betreft de verwerking van paard in rundvlees: vijftig miljoen kilo vlees is teruggeroepen. Is het omslagpunt bereikt?

Wat zegt het over onze maatschappij dat er in de mediale consternatie over vijftig miljoen kilo teruggeroepen vlees voorbij wordt gegaan aan de vraag of deze verspilling van voedsel in moreel opzicht nog wel aanvaardbaar is. Vijftig miljoen kilo! Omdat er misschien paard in het rundvlees zit. Terwijl er meer dan genoeg mensen zijn die het zouden eten… Het vlees naar de prullenbak verwijzen, waar het terugroepen op neerkomt, toont onze onverschilligheid ten aanzien van leven dat anders is dan wij.

Er is niet vastgesteld dat er iets mis is met het vlees, behalve dat er – schandalig, natuurlijk – niet de waarheid is gesproken over de diersoorten die er in zijn verwerkt. Schadelijk voor de gezondheid zou consumptie ervan niet zijn. Duidelijk is wel dat de controles niet veel voorstellen, wat de vraag oproept wat er nog meer in ons vlees zit dat niet achterhaald wordt. Maar een paniekreactie op de ontdekking van paard in rund is niet nodig, en dat is precies wat het terugroepen van al dit vlees wel is. Gebruik tijd, geld en moeite liever om het falende systeem te veranderen.

Bewuster

Het is onvoorstelbaar dat de reguliere vee-industrie nog steeds niet massaal de rug is toegekeerd, ondanks de talloze symptomen van het failliet ervan. Daarbij denk ik aan deze fraude, maar vooral ook aan de grootschalige ziekte-uitbraken – of alleen al de dreiging daarvan – waarvoor soms miljoenen dieren gedood worden, simpelweg omdat doodmaken de goedkoopste uitweg uit de problemen lijkt. Ook denk ik aan de beelden die stiekem gemaakt zijn in de stallen van de reguliere vee-industrie, waarop dieronterende toestanden te zien zijn.

Mensen eten vlees, prima. Maar zij die niet zonder hun gehaktbal kunnen zouden zich wel eens wat bewuster mogen zijn van wat er op hun bord ligt. Het lot van de dieren in de vee-industrie is voor de meeste mensen geen onderwerp van zorg, gewoon omdat zij het zich kunnen permitteren weg te kijken. Gewend als wij zijn aan uitwassen, denken wij er niet eens meer aan om morele vragen te stellen over het terugroepen van vijftig miljoen kilo vlees. We nemen er notie van, tonen desgevraagd verontwaardiging en gaan over tot de orde van de dag.

Maatschappelijk debat

Als een overheid besluit zo veel vlees te vernietigen, zonder dat de markt op tilt slaat of burgers in opstand komen, dan is de door deze overheid gerepresenteerde maatschappij toe aan herijking. De ijkvraag dient te zijn: ‘Waar zijn wij in vredesnaam mee bezig, dat wij tientallen miljoenen dieren per jaar na een schandalig slecht leven in mootjes hakken voor ons eigen genot?’ Het gros der Nederlanders gooit achteloos een paar kiloknallers op de barbecue, geen moment beseffend dat vlees ooit een luxeproduct was.

Moet vlees dan weer een luxeproduct worden? Nee. Maar terughoudendheid mag de consument wel betrachten. En hulp om mensen in die richting te bewegen mag de overheid best bieden. Door over vlees uit de reguliere vee-industrie een vleestaks te heffen. Door de eisen voor het dierenwelzijn in de vee-industrie fors op te schroeven. Door subsidies alleen nog toe te kennen aan biologische boeren. Door in Europa te pleiten voor scherp toezicht op dierenwelzijn. Het is tijd voor een maatschappelijk debat over de moraliteit van de vee-industrie.

Meer bij Opdichter.

  1. 1

    Schadelijk voor de gezondheid zou consumptie ervan niet zijn. Duidelijk is wel dat de controles niet veel voorstellen, wat de vraag oproept wat er nog meer in ons vlees zit dat niet achterhaald wordt.

    Spreek je jezelf hier niet tegen? Als er bij Willy Selten bedorven en niet-traceerbaar vlees wordt vermengd met ander vlees en er wordt vervolgens gesjoemeld met de etiketten, dan lijkt het er sterk op dat er juist wel risico’s zijn voor de gezondheid.

  2. 2

    Rommelig verhaal. Moeten we consciëntieus met vleesconsumptie omgaan? Ja. Moeten we dubieuze (om welke reden dan ook) vleespartijen uit de markt halen? Ook ja. Die zaken staan los van elkaar. Dat terughalen en vernietigen duidt bovendien juist níet op onverschilligheid.

  3. 3

    “De ijkvraag dient te zijn: ‘Waar zijn wij in vredesnaam mee bezig, dat wij tientallen miljoenen dieren per jaar na een schandalig slecht leven in mootjes hakken voor ons eigen genot?’”.

    Echt? Een waardeoordeel in een vraag om een waardeoordeel?

    Dat in mootjes hakken is echt het punt niet.
    Ook het aantal zegt me weinig. Ook niet bij terugtrekking. Gaat ook niet om paard, maar om voedselveiligheid. Die is niet gegarandeerd, dus zeggen we met z’n allen: bij twijfel niet doen.
    Misschien is er wel te snel getwijfeld, maar dan nog, kilo’s horen er niet voor te zorgen dat je minder snel twijfelt. Eerder sneller.

    Een schandalig leven, daar kun je het over hebben. Dat doe jij met een, tjongejonge, oproep tot debat over de moraliteit.
    Maar dat debat heeft allang plaatst, in Wageningen bijvoorbeeld. Daarom vind ik het nogal vrijblijvend stuk. Ouwe koeien.

  4. 4

    Ook mij was dat vernietigen van dat vlees een doorn in het oog. Sowieso hoe we omgaan met dieren bedoeld voor consumptie. Ik ben het dan ook eens met tekst en oneens met @3. Dat je een misstand niet aan de orde zou mogen stellen omdat het debat al eens heeft plaatsgevonden! De idee.

  5. 5

    @4: Het debat heeft plaats, zeg ik. Tegenwoordige tijd.
    Zijn stuk is er onderdeel van, herkauwt wat algemene opvattingen en roept dan op het erover te hebben. Circulariteit.

  6. 6

    Een typisch voorbeeld van first world problems. Een cliche dat helaas nog steeds heel erg waar is, 2 miljard mensen hebben niks te eten en wij ‘weigeren’ iets te eten waar helemaal niks mee aan de hand is. Het wordt tijd dat het westen in gaat zien dat ‘gelijk hebben’ niet het belangrijkste streven mag zijn.

  7. 9

    Een letterlijk groot goed, de EU, dat blijkt weer eens.
    Vlees luxeproduct, onzin, toen de aarde nog niet overbevolkt was bestond het dieet veelal uit vijftig procent vlees.

    ” 2 miljard mensen hebben niks te eten en wij ‘weigeren’ iets te eten waar helemaal niks mee aan de hand is ”

    Mijn idee is dan ook dat er een drie miljard mensen te veel zijn.

  8. 11

    Objectief @9 onzin, toen de aarde nog niet overbevolkt was bestond het dieet veelal uit vijftig procent vlees.

    De mens in dat luxe oervleesparadijs met dat gezonde vleesdieet kon dan wel dertig jaar oud worden.

  9. 12

    @11: en nog wel ouder ook en dat zonder moderne medicijnen, verwarmde huizen en riolen.

    ‘Life expectancy estimates for recently studied forager
    populations converge on a figure of about 40 years, and it seems reasonable to extrapolate a similar value for preagricultural, behaviorally modern Stone Agers. The adoption of farming and settled living is commonly considered an advance for humanity, but the new conditions appear to have adversely affected longevity, precipitating a substantial decline to about 20 years. Mortality profiles thereafter remained relatively stable (as late as 1667 average life expectancy in London was estimated to have been 18) and it seems likely that from the Neolithic Revolution until the late 18th century, expectation of life in “civilized” nations seldom or never exceeded 25 years.’
    Loren Cordain, Boyd Eaton, and Staffan Lindeberg in artikel Preventive Medicine
    http://www.freewebs.com/stopped_our_statins/Evolutionary%20Health.pdf

  10. 13

    Om 50 mln kg vlees even in perspectief te zien, en vergeet even de paarden: 1 geslacht rund levert plm 225 kg vlees, ex- botten dan draait de discussie dus om plm. 220.000 runderen die ergens moeten zijn vetgemest (voer, water/landgebruik, medicamenten enz.enz.).

    D’r zit nou eenmaal een vlekje aan dat vlees mensen. Ik vreet geen paard als er rund op het pak staat. Nee, kan echt niet meer verkocht worden in onze westerse consumptieketen gaat niet, ja misschien via via aan de buitengrenzen van Europa. Jaren over gedaan een betrouwbare uitgebalanceerde en gestandaardiseerde ketenlogistiek te ontwerpen gaan we nu ook niet van afwijken. We zijn toch niet krankzinnig geworden

    Nou hup, dumpen in Afrika dan maar…

  11. 14

    Wat is er werkelijk aan de hand!

    Wat “armlastige” boeren hebben wat ambtenaren benaderd met de volgende vraag:
    “Wat kost het om wat vlees van de markt te halen om onze omzet te verhogen”

    Grapje hoor! zoiets gebeurt niet in Nederland ;-)