Ongelijk en verongelijkt: haalt de EU 2020?

De Eurozone functioneert niet lekker, en politici blijven maar doormodderen. De burger snapt het beleid daardoor niet en kiest voor nationaal-populisten. Wat te doen?

De taal is wijs. Kiezers zijn verongelijkt, want ongelijk gemaakt, daarover boos. De economen weten van stagnatie in lonen en koopkracht, die al decennia duurt. De oplossing: eerst vrouwen de arbeidsmarkt op sturen, vervolgens schulden maken, nu de ‘race to the bottom’ en verdergaande flexibilisering op de arbeidsmarkt.

Maar dat interesseert economen. Politicologen worden onrustig van politieke onvrede. Mensen willen dat er voldoende aandacht in het systeem is voor hun belangen. Als dat gevoel er niet is, heeft ‘het systeem’ een probleem. Populistisch sentiment noemen we dat, afkeer van het systeem. Vaak wordt dat uitgedrukt in referenda.

Competentie in Brussel?

Politicologen kijken naar de kwaliteit van processen en besluiten. Ik werd een beetje onrustig van Yanis Varoufakis, de Griekse minister die geen gezellige relatie had met Dijsselbloem.

Hij verklaarde dat de kwaliteit van de bureaucratie in Brussel hem tegen viel, dat hij als jochie het idee had dat grote mensen op serieuze plekken een idee hadden van wat zij deden. Maar bij een borrel met Lagarde, wist zij precies dat aan de Grieken het onmogelijke werd gevraagd. Waarom moesten de Grieken daarmee dan toch akkoord gaan? Omdat er zo veel in is geïnvesteerd, dat jij ongeloofwaardig wordt als je weigert, was het antwoord.

Ziet Brussel het risico van de vervreemde kiezer? En is het systeem competent genoeg om de EU in het bewustzijn van de kiezer te veranderen? De verongelijktheid zal vermoedelijk sneller groeien, dan Brussel in staat is het systeem te veranderen. Juncker zei ooit: “we weten allemaal wat er gedaan moet worden, we weten alleen niet hoe we herkozen moeten worden nadat we het gedaan hebben.” Het onvermogen van de heersende politici kon niet beter worden samengevat.

Een voorwaarde voor een toekomst lijkt dat het Europese project zich losmaakt van de ‘doormodderende’ aanpak, die bij de Euro en de vluchtelingencrisis zo manifest werd. De onvrede in Frankrijk en Duitsland groeit misschien sneller dan de EU zichzelf kan heruitvinden.

Evaluatie altijd lezenswaardig

Als oude beschouwer van het politieke bedrijf vind ik ex-post evaluaties instinctief boeiend.

Ik struikelde over een rapport van het IEO, over het werk van het IMF en de crisis in Griekenland, Ierland en Portugal. Onbehaaglijk is dat het evaluatieverhaal vrijwel geen publiciteit heeft gekregen, alsof het te technisch is gebleven. Alleen kennen de gepensioneerde Grieken en de werklozen in Griekenland en Spanje de politieke realiteit zeer wel.

Het begrip Troika ging over de coördinatie tussen het IMF, de Europese Commissie en de ECB.

Maar, punt 95, een heldere demarcatie van verantwoordelijkheden tussen IMF en Europese partners was er niet. (p.41) Samenwerking vraagt het delen van vertrouwelijke interne documenten, maar, punt 97, een spoor van die gedeelde vertrouwelijke documenten werd niet getoond.

Het tempo en niveau van besluitvorming binnen IMF verschilde sterk van de processen in het eurogebied, punt 98. Bovendien was de Troika niet het enige kanaal, waarmee de IMF-staf contact met Europa onderhield, punt 99. De Europese partners in de Troika vonden dat dit ruimte voor misverstanden gaf.

Zoals gezegd, het is een technisch verhaal, dus ik pik er maar wat uit. Maar wat ik lees, stemt uitermate onrustig: er zijn geen goede afspraken en procedures gemaakt. De Troika coördineerde wel, maar deed eigenlijk maar wat.

Aanbevelingen

Ook niet rustgevend zijn de vijf aanbevelingen, waar het rapport mee eindigt: ik noem er twee:

  1. …er moeten procedures worden ontwikkeld waardoor de ruimte voor politieke interventie in de technische analyse van IMF zo klein mogelijk wordt gemaakt….

Dat is een boeiende. Al vaker is dit probleem opgedoken. Als er een politieke afweging nodig is, dan moet de Executive Board die geven, op transparante wijze. De geloofwaardigheid van het IMF komt door de technische competentie en onafhankelijkheid, die moet worden beschermd tegen politieke beïnvloeding. Ik zie bij Varoufakis de stoom uit zijn oren komen.

  1. … bestaande processen moeten worden versterkt om te verzekeren dat overeengekomen beleidslijnen worden gevolgd en niet worden gewijzigd zonder zorgvuldig beraad….

Met een minteken er voor staat hier iets zorgelijks; en inderdaad, er waren lacunes in de informatie en er was informatie asymmetrie onder uitvoerende directeuren.

Brexit en Frexit

Is het vertrek van de Britten uit de EU een groot probleem? Het is niet zo helder of we daar van wakker moeten liggen. Invloed heeft het, maar de kiezers kunnen de geografie niet veranderen. Engeland blijft liggen waar het lag en heeft nog steeds een historisch belang bij een hegemoon op het vasteland die het vertrouwt. Misschien is dat wel het probleem voor de ouderen: de Jerries wilde nog maar een paar decennia geleden een invasie in Engeland doen, waar Churchill ze met moeite van af kon brengen.

De Fransen zijn in menig opzicht wonderlijk: geboren pessimisten, een sterk antikapitalisme, een sterke oriëntatie op de staat, een beschavingschauvinisme dat sterk remmend werkt op hervormingsneigingen. Geen markante parlementaire oppositie, want oppositie komt van de straat. Echte liberalen zijn zeldzaam.

De Gaullist Balladur zei ooit dat “beschaving de strijd tegen de markt was”. Ongeveer 15 % van de Fransen vindt het kapitalisme een goed systeem, terwijl 65% der Chinezen dat vindt, en 45% van de Duitsers. (The Economist, november 2012)

Horen de Fransen wel bij de EU? Het FN vindt van niet, maar miskent de deal die Mitterrand en Kohl sloten. De Duitsers gaven hun mark op voor de euro, de Fransen kregen er betaalde rekeningen voor terug, mits ze zwegen over de Duitse economische hegemonie.

Over de Grexit heeft niemand het, maar de beleidskeuzen waar Varoufakis zich tegen keerde lijken niet echt houdbaar. Over de andere spanningen heb ik het dan maar niet.

De eurozone

Volgens Mervyn King (Which Europe now?) zijn er vier manieren om verder te komen:

  1. De hoge werkloosheid in de perifere lidstaten laten voortduren totdat lonen en prijzen voldoende gedaald zijn om concurrentievermogen te herstellen;
  2. Een hoge inflatie in Duitsland en andere surplus-landen tot stand brengen, terwijl lonen en prijzen in de perifere lidstaten worden beheerst;
  3. Acceptatie van de noodzaak tot duidelijke betalingen van de noordelijke aan de zuidelijke landen, ter financiering van tekorten;
  4. De eurozone opbreken.

Het zijn geen lekkere alternatieven. De architectuur van de eurozone moet worden voltooid door een gemeenschappelijke minister van Financiën voor de gehele EU, met een gemeenschappelijk financieel en fiscaal beleid; niet iets waar de kiezers naar uitkijken, strijdig met de Duitse grondwet, om maar een paar problemen te noemen.

Zoals King zegt: het vertrouwen in Europa als project is zwaar onder druk komen te staan. Daar is de problematiek van de vluchtelingen en de deal met het regime Erdogan nog bij gekomen.

Hoe de EU zich daar met “doormodderen” nog uit kan worstelen, is mij niet helder.De AfD en het FN zijn sneller aan de macht, dan Juncker en Timmermans de bakens kunnen verzetten.

  1. 1

    Oplossing 4 lijkt me de enig juiste oplossing.
    Oplossing 1 is electorale zelfmoord voor de Zuidelijke landen. Oplossing 2 en 3 betekent in feite een continue geldpijplijn van Noord naar Zuid, is electorale zelfmoord voor de Noordelijke landen.
    Accepteer nu eens wat al honderdduizend keer gezegd is: al die verschillende economiëen in 1 keurslijf persen gaat nooit en ten nimmer werken. De meeste mensen snappen het alleen de hoge heren politici moeten koste wat kost hun prestigeproject doorzetten.

  2. 2

    Optie 2 valt af. Duitsland mag blij zijn als ze überhaupt inflatie hebben.

    Optie 4 valt ook af. Dan geef je de nationaal populisten hun zin en hoe het dan verder moet weet al helemaal niemand. Zie GB.

    Het zal dus hoe dan ook een combinatie van optie 1 en 3 worden.
    De noordelijke lidstaten leggen de tekorten van de zuidelijke bij.
    De EU wordt daarmee een transferunie. (in de praktijk is de EU dat al) In ruil daarvoor zullen de zuidelijken hun concurrentiepositie moeten zien te versterken. Dit gaat idd ten koste van werkloosheid en pensioenen.

    Geen idee wat de optie Varoufakis is. Maar hij heeft in Griekenland niks klaar gespeeld. Hij heeft zijn kans gehad en goed verprutst.

    Optie 1 en 3 zijn feitelijk al in werking. Het wordt dus doormodderen. De vraag is alleen of de noordelijke lidstaten voldoende draagkracht hebben om de zuidelijke lidstaten te ondersteunen.

    Hoe de EU zich daar met “doormodderen” nog uit kan worstelen, is mij niet helder.De AfD en het FN zijn sneller aan de macht, dan Juncker en Timmermans de bakens kunnen verzetten.

    Er is mij niets van bekend dat de AfD en FN aan de macht zijn.

  3. 3

    @1: je was wellicht vergeten dat de EU Hotel California was? Je kunt wel uitchecken, maar je kunt er nooit echt uit. Ik accepteer wel wat honderdduizend keer gezegd is, sterker, ik was destijds tegen de invoering van de euro. Maar dat betekent niets, want we zitten nu in dat hotel waar we niet uit kunnen.
    @2: hoe kun je zeggen dat Varoufakis in vijf maanden ministerschap zijn kans heeft verprutst? Als je één college van hem tot je neemt of een boek van hem leest, weet je dat de man visie heeft en ook heldere dingen constateert.
    Hij keert de EU ook niet de rug toe, maar heeft met DiEM en zijn pleidooi voor het onvoorwaardelijk basisinkomen nog steeds dingen van betekenis te melden.

  4. 4

    “1.De hoge werkloosheid in de perifere lidstaten laten voortduren totdat lonen en prijzen voldoende gedaald zijn om concurrentievermogen te herstellen;”

    De werkeloosheid in Europa daalt al gestaagd dankzij hervormingen en een groeiende economie:
    http://www.tradingeconomics.com/euro-area/unemployment-rate

    In landen die volgens de aanbevelingen van de Troika hervormd hebben; Ierland, Spanje en Portugal het meest. In Ierland is de werkeloosheid in 5 jaar tijd zelfs gehalveerd:
    http://www.tradingeconomics.com/ireland/unemployment-rate

    Frankrijk is het buitenbeentje, daar blijft de werkeloosheid hardnekkig hoog dankzij het weigeren te hervormen:
    http://www.tradingeconomics.com/france/unemployment-rate

    Zelfs in Griekenland daalt de werkeloosheid ondanks het wanbeleid van Syriza:
    http://www.tradingeconomics.com/greece/unemployment-rate

    Kortom qua werkeloosheid en economie komt het wel goed met de EU. Belangrijker is het de individuele landen meer beleidsvrijheid te geven, de immigratiestroom in te dammen en alle landen te verplichten een sluitende begroting te hanteren. Dat waren tenslotte de redenen die tot de Brexit leidde en niet de werkeloosheid of de economie.

  5. 5

    Geen idee wat de optie Varoufakis is. Maar hij heeft in Griekenland niks klaar gespeeld. Hij heeft zijn kans gehad en goed verprutst.

    Als er een ding is wat de EU wel kan, dan is het wel het demonteren van marxisten tot gewillige verdedigers van een systeem waarin ze zelf niet kunnen geloven.

  6. 6

    @4: daar ga ik redelijk ver in mee. Over de economische perspectieven in Ierland en Spanje is weinig te klagen, maar in Griekenland is de houdbaarheid nog steeds een probleem.
    En Frankrijk hervormt niet of nauwelijks en dat gaat problemen geven, want niet de democratische procedures, maar de straat regeert.
    Alleen, hoe krijgen de landen meer ruimte, als ze ook aan de normen van Maastricht moeten voldoen? De ECB bepaalt, niet de afzonderlijke lidstaat, die liever wat devalueert. Dat lievere koekje is er niet meer.
    @5: ik geef voortdurend linkjes naar Varoufakis; bekijk er nu eens eentje. Het is een serieus te nemen wetenschapper en Youtube staat vol met hem. Dat hij een gewezen marxist is boeit mij niet. Luister naar zijn verhalen en kijk naar zijn handelen in politiek en wetenschap.

  7. 9

    “De burger snapt het beleid daardoor niet en kiest voor nationaal-populisten.”

    Volgens mij snapt de burger het beleid (economische rationaal, efficientie voorop – de burger achteraan) prima.

  8. 10

    @5

    Je doet nu net alsof Griekenland een speelbal is van Brussel.
    Syriza had de kans om te laten zien wat die mooie plannen behelzen sinds begin 2015. Wat we hebben gezien was een man met een groot ego -Varoufakis- die een half jaar lang kat en muis speelde met Brussel. Hij heeft dat spel glansrijk verloren. Inclusief een schisma in Syriza. En een of ander referendum waar niet naar geluisterd werd.

    Sinds een jaar loopt het restant van Syriza braaf aan het handje van Brussel. Al die plannen bleken niks anders dan luchtkastelen.
    Als je werkelijk van die goede plannen hebt, dan voer je die uit.
    Je denkt toch niet dat Varoufakis nogmaals het vertrouwen krijgt?

  9. 11

    @3

    Ik ben geen tegenstander van het onvoorwaardelijk basisinkomen.
    Evenzo zie ik de problemen met banken, het geldsysteem en meer.

    De vraag is of we ons bestaan op het spel zetten voor een ongewisse toekomst. Griekenland heeft geleerd dat men daar puntje bij paaltje niet durfde door te pakken. Misschien terecht, ik weet dat niet.

  10. 12

    @3: dat van Hotel California is een sprookje waarmee men (vooral de progressieven) graag de bestaande situatie in stand wil houden in de hoop op een EUSSR. Maar als het erop aan komt na Eurocrisis 13 dat de Duitsers moeten kiezen tussen Berlijn of Brussel wat zal die keuze dan zijn? Bevolkingen tegen hun zin tot iets dwingen wat ze niet willen eindigt altijd in ellende. Beter kunnen we dat voor zijn.

  11. 13

    @10: Dat zie ik – en daarin ben ik niet alleen – iets anders. We hebben gezien hoe Varoufakis buiten spel werd gezet. Men wou niet naar zijn – soms best goede – argumenten niet luisteren.

  12. 14

    @12: Lolbroek. De Duitsers zijn – in vergelijking met veel Europese landen – voor de EU. Dat je uitgerekend de Duitsers hier noemt.

  13. 15

    @13

    Varoufakis had zijn ideeën op zijn eigen land uit kunnen proberen.
    Ik had eigenlijk ook verwacht dat ze dat zouden doen. Uiteraard hadden ze dan wel de eurozone moeten verlaten. Binnen de eurozone kan een mini-economie als Griekenland niet de dienst uitmaken.

    Natuurlijk begrijp ik het pijnpunt. Varoufakis wilde de euro niet kwijt. Hij had de moed niet om door te zetten. Waaruit ik de conclusie trek dat Varoufakis (of Syriza, want er kwam onenigheid) geen vertrouwen had in zijn eigen ideeën.

    Liever aan het handje van Brussel dan eigen beleid voeren.
    Zo bezien is de euro succesvol. Zwakke landen worden voor het blok gezet.

  14. 16

    @14

    En dat is maar goed ook. Zonder Duitsland geen EU, geen eurozone. Met Frankrijk als goede tweede. Deze twee landen bepalen het Hotel California effect.

    Daarom wordt de Brexit interessant. GB als aanhangsel van de EU? Wel betalen en doen wat Brussel zegt, maar niet meer mee mogen beslissen? We gaan het zien.

  15. 17

    @15 Varoufakis is door de ongekozen en onwettige Eurogroep kaltgestelt. Hij heeft geen kans gekregen, terwijl een slechtere uitkomst dan de uitkomst voor Griekenland (en de rest van de EU) van het EU beleid vrijwel onmogelijk is.

  16. 18

    @17

    Nee, dat is echt onzin. De positie van Griekenland in de eurozone is en was vrijwel onhoudbaar. Griekenland stond en staat nog steeds voor de keuze of haar positie houdbaar is in de eurozone.

    Maar die beslissing ligt helemaal in Athene. Syriza en/of Varoufakis hadden een grote mond, maar puntje bij paaltje deden ze kwispelstaartend wat de eurogroep vroeg. Men deinsde terug om te vertrouwen op de eigen ideeën.

  17. 19

    @18: Nou, dat deed Tsipras, maar Varoufakis deed dat juist niet; die trad af omdat hij zich anders aan de Troika moest conformeren. Je kan van alles en nog wat zeggen over onze erratische Marxist, maar dat hij niet de moed had om door te zetten is simpelweg niet waar. Integendeel zelfs; hij lijkt zo ongeveer de enige die echt door wilde zetten.

  18. 20

    @3: Hotel Calefornia is een sprookje. D66 ers gebruiken het als ‘voldongen feit’. Stop het verzet nou maar, dit is de nieuwe realiteit….Gaat ze niet lukken alleen, want er zit geen inhoud achter.

  19. 21

    @19

    Daar heb je best een punt. Dan had Varoufakis al veel eerder moeten terug treden. Maar hij heeft een half jaar lang in de contacten met de eurogroep de zaak trachten te traineren. Met op de achtergrond de dreigende betalingen waar geen geld voor was. Kennelijk meende hij (samen met Syriza) een sluwe vos te zijn die allerlei troefkaarten in handen had.

    Hij had niks… Uiteindelijk zag Syriza dat kennelijk ook in en boog voor de eurogroep. In datzelfde half jaar had hij ook zijn economische plannen kunnen verwezenlijken, maar hij durfde niet uit te checken in Hotel California…..

    @20

    Prima hoor, dat je het als sprookje ziet. Ik hou mij bij wat ik zie. Niemand durft als puntje bij paaltje komt Hotel California te verlaten. Zelfs Syriza niet….

  20. 22

    @14: steeds weer zal blijken dat de Euro ‘gered’ moet worden op kosten van Duitsland (en andere rijkere landen). Ook het geld wat via de ECB uit blauwe lucht wordt gemaakt kost ze geld. Dat zien we nu al meer dan 5 jaar. Op een gegeven moment zal de wal het schip keren. Zodra Merkel weg is komt er ruimte voor een veel kritischer leider. Je ziet nu al dat ze veel weerstand ondervind binnen haar eigen partij (Schäuble) en van de Duitse centrale bank maar tot nu toe steeds haar zin doordrukt. Dat kan snel veranderen als omstandigheden verslechteren. De spanningen binnen de Euro gaan onherroepelijk (weer) oplopen omdat Zuid Europa klem zit binnen de Euro. Zelfs met de zeer lage rentes nu zie je dat het nauwelijks beter gaat.

  21. 23

    @21:

    “Niemand durft als puntje bij paaltje komt Hotel California te verlaten.”

    Het Britse volk heeft toch anders besloten. We zullen dus zien, of het inderdaad elite tegen demos is.

  22. 24

    Het kost mij moeite nog te vatten wat precies is over gekomen van mijn verhaal en stelling.
    Ik beweerde dat het besef over de verongelijkte kiezer begint door te dringen, maar dat de politieke ruimte voor verandering van de EU nogal klein is, vooral in tijd, met verkiezingen in Duitsland en Frankrijk op komst.
    Ik beweerde ook dat de oordelen van Varoufakis over de bureaucratie in Brussel en de kwaliteiten daarvan mij plausibel leken en illustreerde dat met een evaluatierapport over de Troika.
    Voor de euro verwees ik naar het beeld van Hotel California: you can check out, but you can never leave. Als het niet zo was, zou het onderzoek van de PVV wel meer overtuigingskracht hebben gehad. De Britten hebben geen euro, dus hun exit zegt niets over de gevangenis die de euro is geworden.
    De kern is de politieke leiding in de EU: als de bureaucratie in Brussel zich niet door de politiek laat sturen, zullen de nieuwe regimes na de verkiezingen hun besluiten nemen. Ik verwacht dat de Fransen nog minder slim zullen blijken dan de Britten.
    En de Duitse economische dominantie lijkt sprekend op die uit de tijd van Bismarck, dus de AfD rekent zich rijk.
    Intussen blijven de vluchtelingen komen, met de zegen van Poetin en Erdogan.

  23. 25

    @21: Nee, zo ging het niet. Het was niet logisch geweest als Varoufakis eerder was afgetreden. Vanaf het begin was de inzet van zowel Tsipras als Varoufakis om schuldverlichting te krijgen. De Troika wilde daar niet aan, en dat ging een paar maanden op en neer. Op een gegeven moment is de “onafhankelijke” ECB de tegoeden van de Griekse banken gaan bevriezen. Dit zorgde ervoor, dat de Griekse economie in elkaar begon te storten, zodat Tsipras gedwongen werd om de onderhandelingen af te maken. Hij kreeg echter niet waar hij en Varoufakis op uit waren, en toen hebben ze dat referendum georganiseerd over het Troika voorstel. Dat referendum wonnen zo ook nog … eigenlijk hadden ze vrij baan om Varoufakis’ plannen uit te voeren. Alleen koos Tsipras op dat moment toch voor het Troika beleid, waarna Varoufakis weinig anders meer kon doen dan aftreden.

    Varoufakis had iets heel anders dan niets, Lutine … Varoufakis had gelijk. Hij heeft het niet gekregen, maar hij had het wel. Ik denk, dat hij gokte dat de Troika uiteindelijk wel naar rationele argumenten zou luisteren. Let wel, hij is 20 jaar academicus geweest, en nooit politicus; in zijn wereld worden discussies beslist met argumenten en niet met macht.

  24. 27

    @24

    Je verhaal is duidelijk. HC is een terechte aanduiding voor de EU en de eurozone. (wat grotendeels samenhangt.) En voor het goede begrip: HC is Duits. En daarin zijn twee aspecten van belang. Duitsland als economische grootmacht en Duitsland als grootmacht tegen wil en dank. Ivm de historische beladenheid.

    Ook als de EU 2020 niet haalt dan hebben we toch HC weer nodig.
    De economische zwaarte van Duitsland verandert niet en de historische beladenheid evenmin. Wordt de DM wederom ingevoerd, dan kan Nederland wederom de gulden invoeren als verschijningsvorm van de DM.

    De kwestie is niet of de EU 2020 haalt, de kwestie is dat de Europese economieën dusdanig verweven is dat er niet aan HC ontsnapt kan worden. (tenzij met WO3, maar die optie laat ik even buiten beschouwing)

    @25

    Ook al had Varoufakis gelijk dan nog blijft de economische wet gelden dat in één economische ruimte niet Griekenland de baas is. Als je in dezelfde economische ruimte opereert dan concurreer je met elkaar. Dat verschijnsel zie je overal.
    Meestal zijn landen zelf die economische ruimte. In de EU/eurozone is een uniek waagstuk gaande waarin heel diverse economieën met elkaar concurreren.

    Als Varoufakis dat niet onderkent heeft dan is hij een econoom van lik mijn vestje. Hij had dus van meet af aan moeten sturen op de economische ruimte die Griekenland heet. Een onafhankelijke economie met een eigen munt. Je hoeft niet eens econoom te zijn om te begrijpen dat dat geen optie was. Dus ging de politicus Varoufakis het via de weg van obstructie proberen.

    Dat was nog dommer. Als minderheid in de economische ruimte van een paar procent is het verstandig om je wat inschikkelijker op te stellen. Uiteindelijk kreeg Griekenland het deksel op de neus.

    Tsipras bleek uiteindelijk pragmatischer. Wie in de politiek niet pragmatisch is, die eindigt steevast als roepende in de woestijn.

    Verder is nog interessant waarom Griekenland de eurozone niet kan verlaten. Premier Varoufakis kan Griekenland onafhankelijk maken van de EU/eurozone. En zijn economische plannen uitvoeren in Griekenland. Maar als zijn drachme niet onmiddellijk vertrouwen wekt, dan verschijnt er een schaduweconomie gebaseerd op de euro. Met alle gevolgen van dien.

  25. 28

    @26: @21 kan pas gelijk hebben als art 50 wordt ingezet en de uitkomst hem/haar dat geefr. N = 0 momenteel. Beetje magertjes dan al je gelijk te claimen.

  26. 29

    @27: Het hangt ervan af wat je wilt. Als je inderdaad de neoliberale EU wilt die jij omschrijft, waarbij landen elkaar beconcureren, dan is het huidige beleid de enige optie. Maar als je de financiele problemen van Griekenland en Europese banken wilt oplossen, dan is het huidige beleid een complete mislukking. Misschien dat daar de botsing tussen Varoufakis en de Troika wel door verklaard wordt. Varoufakis kwam daar om problemen op te lossen, Dijsselbloem was er om de status quo te bewaren.

    Ik vind het pragmatisme van Tsipras wel meevallen, eigenlijk. Er is niets opgelost, de Griekse schulden zijn hoger dan vorig jaar, de Griekse bevolking heeft het slechter dan vorig jaar, en hij is zijn image als politieke held kwijt. Varoufakis, daarentegen, kan nu mooi pronken met dat recente IMF rapport, dat heel erg duidelijk maakt dat heb fonds al jarenlang heel goed weet hoe desastreus het beleid is, en hem eigenijk gewoon volkomen gelijk geeft.

  27. 30

    Nu artikel 50 al inzetten zou dan ook een hele domme zet zijn van GB. Eerst onderhandelen voordat de klok wordt gestart. Want Junkler en zijn vriendjes gaan het proces dwarsbomen en vertragen wanneer de deadline dichterbij komt. Alvast afspraken maken met de VS en Australië en China is ook erg verstandig, de afhankelijkheid van Europa neemt dan namelijk aantoonbaar af.

  28. 31

    @29

    De enige mogelijkheid om het concurreren tussen de lidstaten te beëindigen is door de EU en de eurozone op te breken. Je kunt deze kwestie niet via een linkse of rechtse kijk op de zaak benaderen, maar door te kijken hoe een economische ruimte fungeert.

    Varoufakis is kennelijk dit aspect ontgaan. Net zoals het jou ook lijkt te ontgaan.

    Economische eenheden zijn per definitie altijd transferunies. Een slecht draaiend gedeelte van een land is altijd netto ontvanger ten koste van een goed draaiend gedeelte van een land. Zie ook bijvoorbeeld Catalonië in Spanje.

    De eurozone kan je in economische zin als een land beschouwen. Griekenland is daarin netto ontvanger. En eigenlijk een deel van het land wat je liever kwijt dan rijk bent. Maar dat druist weer in tegen de Europese gedachte.

    Ik ben het wel met je eens dat het huidige beleid een mislukking is. Maar dat staat in feite buiten hoe een economische ruimte zich in politieke zin verhoudt. De EU/eurozone is dan ook nog eens een dusdanig uniek project dat niemand precies weet hoe het moet. Muntunies zijn nog nooit erg succesvol geweest. Omdat er geen eenduidige politieke leiding is.

  29. 32

    @28: Had men moed zou men nu al artikel 50 gestart hebben, ergo, #21 heeft gelijk. Hij heeft pas ongelijk als artikel 50 gestart wordt, want dan wordt die moed bewezen. Niets mager, dat is begrijpend lezen.

  30. 33

    @32:
    Prudentie heet zoiets, wat moed ermee te maken heeft is mij een raadsel. Je zet een koers en wikt en weegt vervolgens wat de beste strategie is.

    Hotel Calefornia, je weet wel, dat liedje met met ‘you can check out, but never leave’ kan pas getoetst worden wanneer men daadwerkelijk wil uitchecken, maar niet kan vertrekken. Iets met begrijpend lezen….haha.

    Dus stop maar met je praatjes over moed, dat heeft er niets mee te maken. Of wil je impliceren dat de moedigen willen vertrekken en de lafbekjes willen blijven?

  31. 34

    @33: Zolang niemand vertrekt is Hotel California waar. Hoe langer Brexit werkelijk op zich laat wachten hoe waarder. Prudentie, laat me niet lachen. Eerst hoog van de toren blazen hoe slecht de EU is en hoe er busladingen geld naar “Brussel” gaan en daarna verlaat de een na de andere politieke kopstuk na Brexit gewonnen te hebben. Ja, dan mist het aan moed. Ja dan zijn het lafbekjes.

  32. 35

    @34: Oke, leuke analyse joh. Het gaat dus allemaal om moed versus laf. Interessante invalshoek hoor.

    Daarbij, je grbruikt een giga drogreden. Zolang iets niet getoets wordt is het waar…. Volgens mij snap je er dan niets van. Hotel Calefornia is nog nooit getoetst. N = 0. Dus, het is waar volgens jouw, want ze zijn laf….. Tja.

  33. 36

    @35: Als een deur op slot is en iemand een sleutel heeft om die te openen blijft de deur op slot tot die sleutel gebruikt wordt. Op dit moment is de deur op slot, want de sleutel is niet gebruikt. Dus zitten de Britten zo lang “opgesloten” in Hotel California.

  34. 37

    @36:
    Ik denk dat de analogie van Hotel Calefornia niet aan jouw is besteed. Ik laat het hier dus ook bij. Gefeliciteerd, je hebt gewonnen.

  35. 39

    Helaas is het allang zo dat een groot deel van de Nederlanders en Europeanen door de jarenlange vrede in Europa, welvaart en de moderne technologie bijna totaal zijn verleerd om verzet te bieden waardoor er vrijwel geen opstanden mogelijk lijken. We schijnen onszelf steeds te drogeren om zo de ellende om ons heen niet te aanschouwen maar een oud gezegde luidt dat de kruik net zo lang te water gaat tot zij breekt omdat de burgers steeds kwader en razender worden.
    Zo zal ik trouwens wederom een vergelijking maken hoe zowel de EU als de verfoeide overheid zich tegen diens aartsvijanden blijven gedragen. In een tekenfilm van ‘The New Adventures of Peter Pan’ (2015) met als aflevering ‘Stuck’ uit het tweede seizoen kwam de hoofdpersoon, Peter Pan, ook eens in Londen (in het huis van zijn vriendjes de Darlings) onder de verleiding van smartfones, iPad’s computers etc. terwijl zijn vriendinnetje Wendy Darling naar Neverland toe ging en daar (en dat is natuurlijk ook wel HEEL begrijpelijk) aanvaringen kreeg met het andere geslacht!
    De jongens van de Lost Kids (Stringbean, Chubs en Baby) wilden toen een soort magische sextant (navigatie-instrument) bij hun aartsvijand kapitein Haak gaan halen maar de meisjes (Wendy, Cynthia, Maia, Meera en Tiger Lily) dachten alles beter te weten en ze lieten een zelfgebouwd vlot met de hulp van het feetje Tinkerbell naar het piratenschip vliegen.
    De zes meiden dachten heel slim te zijn en James Haak zodanig te bewerken dat ze in hun opzet gingen slagen maar ze waren feitelijk een stel domme ganzen die eigenlijk hadden moeten weten dat James Haak niet bepaald een vrouwenliefhebber was en ook meer dol is op ontvoeringen!
    Toen hij ontdekte wat de zes jongedames eigenlijk precies van plan waren liet hij hen door zijn piraten gevangen nemen waarna Wendy, Cynthia, Maia, Meera en Tiger Lily in het ruim werden opgesloten en Tinker Bell aan een houten reling werd geboeid. De vijf meisjes zaten allemaal met hun handen op hun rug gebonden in het ruim en ze beseften opeens dat meiden nou eenmaal niet hetzelfde als jongens kunnen wezen. Als trouwens bepaalde groepen vrouwen-minachtende allochtonen en moslims deze tekenfilm bekeken en al die suffe meiden zo vernederend erbij zagen zitten dan waren ze vast allemaal meteen in schaterlachen uitgebarsten!
    Gelukkig konden de meisjes Peter Pan snel inlichten die samen met John en Michael naar Neverland toe gingen en zij als een stel kloeke ridders daar gingen proberen om al de zes domme “jonkvrouwen”; Wendy, Cynthia, Maia, Meera, Tiger Lily en Tinkerbell, uit de handen van de piraten te bevrijden!
    Zou daarbij de monsterachtige krokodil in dit verhaal ook hebben meegespeeld dan had dit reptiel de piraten vast meer schade berokkend dan dat de EU-hatende Europeanen in het heden en toekomst zullen doen met de EU doen want dat is gelukkig niet meer tegen te houden!

  36. 40

    Naar ik hoop haalt die akelige EU zelfs 2016 niet eens want was het nou echt de bedoeling van de EU-elite geweest, met hun eerdere getoeter jaren geleden over vrede, eenheid, veiligheid, een goed draaiende economie enz., dat ze bijna heel Europa in een puinhoop zouden veranderen? Nou er bepaalde groepen radicale moslims en sommige ondankbare “asielzoekers” en terroristen van de islam denken dat zij hier alles maar kunnen verpesten met (bom)aanslagen, verkrachtingen, mishandelingen, roofovervallen, moorden en het opdringen van de islam is bijna meer regel dan inslag geworden!
    Maar wat alleen minder wordt vermeld, en blijkbaar evenmin wordt gestopt is dat deze opgenoemde mensen, als je ze ook nog zo mag noemen, op hun beurt zelf OOK door bepaalde groepen wraaklustige autochtoonse Europeanen worden aangevallen, bedreigd, afgetuigd of aan flarden geschoten! Haat roept niets anders op dan haat en die zal de EU eveneens gaan verwoesten als ware het de toren van Babel!