Crisispoll: waar moet het geld vandaan komen?

Logo SGC klein (Illustratie: Crachát)

Crosspost: Het nu volgende stuk verschijnt simultaan op Sargasso en GeenCommentaar.

Goed, we zitten dus in een recessie, en het wordt nog wel een depressie, als we de verhalen mogen geloven. En wat nu, bezuinigen of juist stimuleren? De Volkskrant rekent ons voor dat de overheid twaalf miljard moet bezuinigen, maar dat de economie daar zo’n klap van krijgt dat er nog eens acht miljard extra bezuinigd moet worden.

Twintig miljard, dat is ruim 11 procent van de totale begroting van 179 miljard euro over 2009. Eén groot ministerie of twee a drie wat kleinere. Percentages en bedragen die tot een paar maanden, zelfs weken, geleden ondenkbaar waren.

Laten we er eens een wisdom of crowds-polletje op los laten. Moet er volgens u bezuinigd worden, en áls we gaan bezuinigen, waar moet dat geld dan vandaan komen? Hieronder twee polletjes, één met enkele keuze, één multiple choice. Eens kijken waar onze reageerders, die zichzelf in diverse, al dan niet ivoren, torens bevinden staan. Wordt het ontwikkelingssamenwerking, of toch defensie?

Moeten we gaan bezuinigen?

Als we gaan bezuinigen, waarop dan?

  1. 2

    Ik ben 1 van die gelukkigen met een vaste baan, niet economisch gevoelig en ben totaal niet bang dat ik die baan ga verliezen. En voor mensen als ik wordt het allemaal alleen maar goedkoper en makkelijker; inflatie is bijna nul, olie wordt goedkoper etc. Dus wat mij betreft matigen ze mooi mijn loon maar, geen verhogingen dit jaar, ik zou er zelfs mee kunnen leven als het een beetje verlaagd wordt. Dat is binnen lopen.

    Pensioenleeftijd naar 67 lijkt me ook geen enkel probleem, alleen maar logisch nu we ook steeds ouder worden.

    Alleen uitkeringen zijn wat mij betreft heilig, daar moeten ze nu echt niet op gaan bezuinigen.

    En alhoewel ze van mij best eens de hypotheekrenteaftek mogen afschaffen lijkt het me daar nu ook niet het juiste momet voor.

  2. 4

    -Departementale stofkamcommissies in het leven roepen die projecten op directe doelmatigheid controleren: niet kaasschaven, maar gericht posten om te bezuinigen zoeken.

    -hypotheeksubsidie nu ongemoeid laten, maar wel hervorming inplannen

    -profijtbeginsel in cultuur uitbreiden

    -OS op 0,8% BNP houden. In absolute zin dus omlaag.

    -Geen verlenging missie Afghanistan

    -Instellen wijkcentra Jeugd en gezin stoppen

    -dividenden uit deelnemingen in pot algemene middelen. Provinciefonds afromen met totaal aan dividenden en verkopen

    -Gratis schoolboeken afschaffen

    -overheidsoverhead omlaag. Contracten strategische en communicatieconsultancy af laten lopen.

    -Banken en pensioenfondsen niet nationaliseren

  3. 6

    Wat bezuinigingen betreft een schijntje, maar symbolisch van grote waarde: schrap de minister van Jeugd en Gezin en een staatssecretaris van onderwijs.

  4. 8

    Ik wil het huis der koningin wel nomineren, maar daar valt wsl. minder te bezuinigen dan je zou denken. Beveiliging en onderhoud paleizen moet blijven doorgaan natuurlijk.

  5. 10

    @9: Omdat ik niet in de wijkcentra geloof.

    Het kost 428 miljoen tot 2011 en dit is wat ervoor wordt neergezet:

    -een inloop bieden voor vragen van ouders en jongeren over opvoeden en opgroeien;

    -laagdrempelig advies en ondersteuning geven, zodat de gezinnen zichzelf kunnen redden;

    -jeugdigen en gezinnen met risico?s en problemen in beeld brengen;

    -op tijd hulp bieden aan gezinnen om het ontstaan (of het uit de hand lopen) van problemen te voorkomen;

    -de zorg aan een gezin coördineren volgens het principe ?één gezin, één plan?: als meer leden van één gezin hulp (nodig) hebben, moet de zorg op elkaar afgestemd zijn.

  6. 11

    – JSF niet bestellen
    – Onmiddellijk weg uit Afghanistan
    – Geen overheidsgeld naar commerciële reïntegratie
    – Belastingschijf 60% voor 10x modaal en hoger
    – Nationaal Ziekenfonds
    – Provinciebesturen afschaffen
    – Bevriezen EU-uitgaven zolang de jaarrekening niet klopt
    – Geen ontwikkelingshulp maar per land gunstige handelsvoordeelcontracten, met voorwaarden als gegarandeerde investering in onderwijs en zorg
    – Markerwaard 80% inpolderen en daar bouwen, bouwen en bouwen
    – Recht voor overheden op eerste koop van grond, voor vaste prijs

  7. 12

    Er valt op elk departement wel wat te bezuinigen. Als het gaat om de doorgeslagen en inefficiënte regeldrift betreft.
    Neem de zorg: een fenomeen als de AWBZ in 10 jaar tijd 6x veranderen, zowel in hoofdlijnen als details, is een kostbare zaak. Zowel voor de overheid als voor de uitvoerende sectoren.

    Verder: vele klietjes maken ook een grote som geld. Stoppen met flauwekul, zoals de exercitie met het overheidslogo. Toeters en bellen kunnen we ons wel weer veroorloven als we zwemmen in geld waar we geen raad mee weten.

  8. 13

    Alle overheden moeten de binnenlandse bestedingen aanjagen. Al die miljarden van de HRA dus gebruiken om nieuwe mensen aan een woning te helpen met een subsidie, liefst een groene woning.

    Verder meer geld uitgeven aan de zorg, dit is nl zeer arbeidsintensief. We kunnen beter iets meer geld voor een paar handen aan een bed dan geld uitgeven aan een uitkering.

    Projecten naar voren halen, nu zijn de mensen beschikbaar!

    Kortom, meneer Balkenende, ik wil uw geleuter niet horen hoe slecht het allemaal gaat, ik wil concrete dingen horen hoe u ons uit de shit gaat helpen!

  9. 14

    @13: En waar haal je dat geld van de hypotheekrente vandaan? Van al die huisbezitters die volgend jaar werkloos worden en toch al moeite krijgen de eindjes aan elkaar te knopen?
    Nú de hypotheekrenteaftrek stopzetten leidt tot een nog lager consumentenprogramma en een lagere geldcirculatiesnelheid.

    Wat de zorg betreft: er zijn genoeg vacatures. Hoe wil je die invullen? Je hebt er tenslotte mensen voor nodig die er iets van af weten. Voor meer handen aan het bed moet je eerst meer opleiden.

    @11: wat wil je in de Markerwaard bouwen dan?

  10. 15

    @13: Verder meer geld uitgeven aan de zorg, dit is nl zeer arbeidsintensief.

    Maar het heeft wel een lage multiplier. In de VS investeren ze zoveel in infrastructuur omdat voor elke wegwerker en bouwvakker weer andere mensen aan de slag kunnen in toeleveringsbedrijven.

  11. 16

    @14

    Natuurlijk kan je de HRA niet zomaar in één klap afschaffen! Eerst maar er eens de top aanpakken, daar zit een groep die wel wat pijn kan hebben. Dus: boven een x bedrag niet meer aftrekken.
    Verder in fases afbouwen. Jan Modaal moet voorlopig even ontzien worden natuurlijk. Het vrijgekomen geld besteden aan starters op de woningmarkt en dan met name aan nieuwbouw, zodat de bouw aan de slag kan blijven!!

    En om meerdere vliegen in één klap te slaan, zaken al zonnecolectoren en andere energiebesparende maatregelen stimuleren.

    Het is nu de tijd om door te pakken, anders komen we nooit aan een millieuvriendelijkere maatschappij toe en we moeten toch van dat gedrocht dat HRA heet af.

  12. 17

    @14

    Vwb, de zorg. De vacatures zijn er, dat klopt. De overheid moet de randvoorwaarden scheppen om deze ook in te vullen. We moeten hoe dan ook zien te voorkomen dat de mensen thuis met de armen over elkaar gaan zitten.

    Er moet anti-cyclisch gewerkt worden door de overheid, bezuinigen doen we wel weer als het beter gaat. Als we nu te zuinig zijn om te investeren gaan we dat in de toekomst bezuren.

  13. 18

    @15

    Het is dan ook niet of/of, maar en/en.

    De overheid moet juist de crisis aangrijpen om orde op zaken te stellen, dus zowel de bouw als de zorg stimuleren.

    Het is beter dan iemand nu met een opleiding in de zorg aan de slag gaat dan dat diezelfde persoon thuis gaat zitten met een uitkering.

    In exportgevoelige bedrijven zoals bv Corus kan de overheid niet zoveel, daar zijn we afhankelijk van het buitenland.
    Maar de bouw en de zorg zijn vnl op de binnenlandse consumptie afgestemd.

  14. 19

    @Lutine: Ik vind het allemaal mooi, maar je hebt mijn vraag niet beantwoord. Dit:
    De overheid moet de randvoorwaarden scheppen om deze ook in te vullen. We moeten hoe dan ook zien te voorkomen dat de mensen thuis met de armen over elkaar gaan zitten.

    geldt namelijk ook in tijden van economische voorspoed.

    En hoe wou je dat nou met die hypotheekrenteaftrek doen?

  15. 20

    H-woord kan er natuurlijk aan, in fases, over 15 jaar uitgesmeerd, geen centje pijn. Nederland is slim genoeg om dat te begrijpen, behalve als angsthazen als Balkenende de hele tijd doen alsof Nederland gek wordt als het H-woord genoemd wordt.

    Maar dat levert helemaal niet zoveel op. AOW/Pensioenleeftijd omhoog is een prima plan, ook gefaseerd, dat levert niet direct veel op, maar geeft wel rust bij de pensioenfondsen.

    Bezuinigen is wel nodig, maar niet teveel. Een beetje van de schuld- aflossing af, dat kan best even wachten. Maar als je moet kiezen: nu bezuinigen op sociale zekerheid is onverstanig, VWS heeft al geen budget meer, dus met pijn in het hart OS, Defensie, natuur.

  16. 21

    Die crisis, het is maar schijn.
    Ik fietste een uurtje geleden door Den Haag en bij het Provinciehuis, het Shellkantoor, het stadhuis, alle ministeries en het Binnenhofkwartier hadden de binnen- en buitenverlichting nog volop aan, terwijl er van enige bedrijvigheid niets te merken was

  17. 23

    @20: “H-woord kan er natuurlijk aan … Maar dat levert helemaal niet zoveel op.”

    Het gaat anders om een gemiste inkomstenpost van ettelijke miljarden (meer dan 10 miljard in 2004 en vermoedelijk nu dus nog meer, gezien de jaarlijkse toename van de totale hoeveelheid hypotheken).

    In zekere zin is de kredietcrisis wat dat betreft gunstig voor de overheid: Omdat banken bijna geen nieuwe hypotheken meer verstrekken, zou het totaal volume in hypotheken nu dalende (of op zijn minst niet meer stijgende) moeten zijn, en daarmee ook de misgelopen belasting als gevolg van de HRA.

  18. 24

    Waar het geld vandaan moet komen, is een moeilijke vraag. De overheid heeft zo veel bezuinigd en (assets) verkocht, dat we het daar niet meer van kunnen verwachten. Misschien hebben de grootste graaiers onder onze captains of industry nog wel goede ideeën? Die hebben veel ervaring met die vraag, die ze ieder jaar weer op moesten lossen om hun bonussen op te kunnen strijken, terwijl hun bedrijven het slecht deden.

  19. 26

    @22: Ben wel benieuwd wat er precies af kan.
    Op mijn werk is in ieder geval elke minuut AWBZ volledig verantwoord en terug te vinden.
    De kosten om dat bij te houden mogen we zelf betalen met bezuinigingen ter plaatse tot gevolg.

  20. 30

    @27bis:

    de 20 miljard die farmaceut Galagapos denkt te kunnen verdienen

    Denkt? Die 20 miljard gaan ze gewoon in hun zak steken (verdienen noem ik dat niet, want om iets te verdienen moet je iets doen). We zijn veel te laat met een mogelijke wijziging van de patentwetten om daar iets tegen te kunnen doen en zij kunnen dus minstens 30 jaar lang voor het product vragen wat ze willen. Een deel van dat geld gaat dan weer wel op aan juristen, die andere farmaceutische bedrijven aan gaan klagen, wanneer die ook Alzheimer bestrijdende producten op de markt willen brengen.

  21. 31

    @30:
    Misschien mogen ze het houden, omdat vergeetachtigheid tot het verleden gat behoren en er nu wel lessen uit de geschiedenis kunnen worden getrokken?
    Da’s toch wel een miljardje of twintig waard?