Sargasso - Hopeloos Genuanceerd

I am gonna do something | Tommy Wieringa in Zomergasten

17 augustus 2026 , 02:53 , door Max Molovich

COLUMN - ‘Omdat ik de dingen heb gezien zoals ze zijn, ben ik aan de zijlijn blijven staan.’, zegt de Roemeens-Franse filosoof Emil Cioran ergens aan het einde van deze vierde aflevering van Zomergasten. Schrijver Tommy Wieringa liet een fragment met deze vrolijke pessimist zien omdat hij diens zwartgallige wereldbeeld zei te delen. Wieringa zit alleen net wat anders in elkaar, heeft een ‘gelukkige chemie’, waardoor de uitzichtloosheid van de dingen hem niet verlamt en hij juist wel dingen doet. Zoals fondsen werven zodat de Oekraïners zich kunnen verdedigen. En bomen planten.

Tegen beter weten in misschien. Maar ook weer niet. Want, zoals Joe Speedboat zegt in het gelijknamige boek waarmee Wieringa doorbrak bij het grote publiek: ‘Er is geen vooruitgang, er is alleen beweging.’ En als je zo’n beweging lang genoeg volhoudt, dan kan het zomaar zijn dat er op een gegeven moment iets is wat er eerst niet was. Iets wat zowaar zelfs zin blijkt te hebben.

‘I am gonna do something’
Neem de eenvoudige tegelzetter van Italiaanse komaf uit het derde fragment, die in een kleine 34 jaar met ontelbare kapotte flessen, scherven en cement een kathedraal voor het menselijke kunnen wist te bouwen. Wat Wieringa bewonderde aan deze Simon Rodia was diens verbeeldingskracht en werklust. ‘Hij zag schoonheid en betekenis in iets wat anderen weggooien.’ Wat dat betreft was hij een circulair kunstenaar avant la lettre. ‘I am gonna do something’, met die woorden was hij ooit aan het project begonnen.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Closing Time | Tropische Dodenrit

16 augustus 2026 , 22:27 , door Hans Custers

Vorige maand hadden we hier het origineel. Deze tropische versie is geschreven door @wetenschapsrijm, het alter ego van geoloog en wetenschapsjournalist Marlies ter Voorde. De buitentemperatuur is hier weliswaar weer eens nog vóór middernacht tot ruim onder de twintig graden gezakt, maar de binnentemperatuur wil nog niet echt volgen. Dus, aansluitend op het Vlammend Betoog van gisteren, past dit vandaag nog wel. De video is gemaakt door cabaretier Edo Berger, die ook de imitatie van de Doctorandus voor zijn rekening neemt.

Foto: Adelina Craciun on Unsplash

Vlammend betoog in zinderende zomer

15 augustus 2026 , 10:30 , door Sociale Vraagstukken

OPINIE - Opeenvolgende hittegolven, gigantische bosbranden en enorme droogte en de zomer is nog niet voorbij. Hoog tijd dat we de klimaatcatastrofe benoemen voor wat zij is en ons verenigen tegen ontkenners, betoogt socioloog en pedagoog Mieke van Stigt.

Bij zomer denken we graag aan een tijd van zorgeloosheid: van buiten genieten van de zon, van de zeelucht in je haren en van lange avonden buiten zitten en naar de sterren kijken.

Niet zorgeloos

Dit idyllische beeld wordt steeds lastiger vol te houden, al is terwijl ik dit schrijf de zomer amper op de helft. Dagelijks zien we op het Franse nieuws, dat we als francofielen graag volgen, beelden van ongekend veel en zware bosbranden door de extreme hittegolven die ze daar zo mooi canicule noemen. Ook in Spanje, Griekenland, Portugal woeden hevige branden. Die zorgeloze vakantie kun je inmiddels wel vergeten. Vakantiegangers kregen het advies om de auto vluchtklaar te zetten en belangrijke spullen bij zich te houden. Niettemin zijn er inmiddels toeristen omgekomen, huizen afgebrand en honderdduizenden inwoners en vakantiegangers geëvacueerd.

Voor de inwoners is het een ramp. Er zijn dit jaar al drie hittegolven geweest en de vierde is op komst. De problemen die dat geeft: smeltend asfalt, strandende treinen en bloedhete huizen. In Parijs overleed bijvoorbeeld een 66-jarige vrouw in haar onbeschermde appartement onder een zinken dak. Sowieso kwam de regio plek tekort in de mortuaria wegens de enorme oversterfte door de hitte, tot nu toe bijna 6000 doden bovenop het normale aantal. Tel hierbij op de onweersbuien met bizar grote hagelstenen, de tornado’s en modderstromen, dieren die omkomen in de branden of van de droogte, mislukkende oogsten. Het is allemaal niet leuk meer.

Foto: Utenriksdepartementet UD (cc)

De genocide duurt voort – het wegkijken ook

14 augustus 2026 , 08:00 , door Jos van Dijk

De Amerikaanse president Trump is er niet in geslaagd de Israëlische regering mee te krijgen in zijn recente vredesplan (‘een historische doorbraak’) voor Gaza. Niemand is er verbaasd over. Sinds het ‘bestand’ in oktober inging, zijn ten minste 1222 mensen in Gaza gedood waaronder minstens 300 kinderen. Het Israëlische leger schuift de gele bestandslijn steeds verder op. Met de bouw van een aarden wal rond de puinhopen van eerder kapotgeschoten huizen drijft Israël de dakloze Palestijnen in een steeds kleiner gebied. Inmiddels heeft Israël naar eigen zeggen 65 procent van de Gazastrook ingenomen en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu kondigde in mei aan dat hij daar 70 procent van wil maken. Vorige maand kondigde de Israëlische minister van Defensie Katz aan dat er in het nieuw veroverde gebied weer Joodse nederzettingen kunnen worden gebouwd.

De moord op de Palestijnse bevolking gebeurt niet alleen met bombardementen en geweervuur van sluitschutters vanaf de aarden wal. Ook de vele niet-ontplofte explosieven die na jarenlang oorlog voeren door het hele gebied liggen, hebben al honderden slachtoffers gemaakt. Begin dit jaar waarschuwden artsen al voor de dodelijke gevolgen van infectieziekten, vooral onder kinderen. “Het gevaar schuilt in de verzwakte immuniteit van de bevolking in Gaza als gevolg van hongersnood, ondervoeding en het gebrek aan noodzakelijke vaccinaties, wat een ernstige bedreiging vormt voor het leven van de patiënten.” Een kinderarts: “Voedsel, onderdak, een beschermend gezin, gezondheidszorg en onderwijs. Dat zijn de vijf essentiële dingen die elk kind nodig heeft. En in Gaza is elk van deze zaken doelwit geweest.” Gynaecologen die tijdens de genocide in Gaza werkten, vertelden de organisatie dat alle vrouwen die ze behandelden – “zwanger of niet” – ondervoed waren. Anderen beschreven hun ervaringen bij terugkeer naar gezondheidsinstellingen die belegerd en geplunderd waren door Israëlische bezettingsmacht, wat de overtuiging bevestigde dat de Palestijnse gezondheidszorg zelf een doelwit is. De-Healthification heet Israëls ‘georkestreerde ineenstorting van het Palestijnse leven’ in een uitgebreide studie van Layth Malvis van het Georgetown University’s Center for Contemporary Arab Studies. Andere spreken van ‘medicide‘, langs de medische weg een bevolking uitmoorden.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Closing Time | Sweet Jane

15 augustus 2026 , 20:00 , door Hans Custers

Lou Reed noemde Sweet Jane van de Cowboy Junkies zijn favoriete versie van dat nummer. Ik weet niet of dat inclusief of exclusief zijn eigen uitvoeringen was. (En eerlijk is eerlijk, die versie met dat lange intro op Rock’n’Roll Animal is ook niet onverdienstelijk.)

Sweet Jane stond op de tweede plaat van Cowboy Junkies, The Trinity Session. Ze namen die hele plaat op in iets meer dan een dag en met een enkele microfoon, in de Church of the Holy Trinity in Toronto. Bijna twintig jaar na die opnames ging de band terug naar die kerk, voor een film waarin ze de nummers van die plaat opnieuw speelden: Trinity Revisited. Met enkele gastmuzikanten, waaronder Ryan Adams die hier meespeelt en -zingt.

Foto: "[135/365] ● international lefthanders day" by invisible_helicopter is licensed under CC BY-NC 2.0

50 jaar Internationale Dag van de Linksen

13 augustus 2026 , 08:00 , door P.J. Cokema

Vandaag vieren de linksen dat ze er mogen zijn, ondanks de moeilijkheden die zij vrijwel dagelijks tegenkomen.

Nee, we hebben het niet over de laatsten der revolutionaire roden. Het is vandaag de Internationale Linkshandigendag. In 1976 werd de eerste Linkshandigen Dag gehouden in Amerika. Een initiatief van Dean R. Campbell, die een jaar eerder in de V.S. de eerste belangenvereniging van linkshandigen oprichtte.

Evolutionair gesproken is het een beetje vreemd dat er nog linksen zijn. Ondanks dat de wereld van oudsher ingericht is op rechtse dominantie, blijft het aantal linkshandigen stabiel. Een op de tien mensen gebruikt bij voorkeur hun linkerhand voor dagelijkse dingen als een boodschappenlijstje schrijven, een kop koffie vastpakken of het kammen van hun haren. Dat komt overeen met ruim 1,2 miljoen mensen van 18 jaar en ouder (bron CBS 2011, data Linkshandigheid, 2007/2009).

Internationaal gezien telt Nederland iets meer linkshandigen dan andere landen als de V.S., Canada, de UK en Frankrijk (bron Statista 2020, data 2009).

Landen met de meest linkshandigen, Statista 2020, data 2009

Een kleine groep, dus een klein probleem. In ieder geval groot genoeg om er een winkel voor te beginnen waar je bijvoorbeeld computermuizen, scharen en kurkentrekkers kunt verkrijgen, ontworpen voor linkshandigen. Voor studenten zijn er collegeblokken met een spiraal aan de andere kant, die ze overigens slecht kwijt kunnen omdat in de collegezalen het klaptafeltje bijna altijd rechts zit.

Closing Time | Sofia Isella

14 augustus 2026 , 21:00 , door Hans Custers

Sofia Isella werd op jonge leeftijd bekend via Tik Tok, en trad daarna op als voorprogramma bij bekende artiesten als Taylor Swift en Tom Odell. Het zijn niet de eerste associaties die opkomen bij het bekijken en beluisteren van deze video. Het lijkt erop dat Sofia Isella inmiddels heeft besloten om niet te kiezen voor het grote, commerciële succes, maar voor haar eigen artistieke ideeën.

De nummers in de titel verwijzen naar een Bijbeltekst. Die luidt, volgens de Statenvertaling (in een nieuwe vertaling is het laatste stukje weggelaten):

Quote du Jour

Quote du jour | Vergisrecht

14 augustus 2026 , 12:00 , door Janos

QUOTE - Hoera! Soms doet onze landelijke politiek goede dingen, of in ieder geval, herstelt ze verkeerde. We krijgen een ‘vergisrecht‘, in het wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid. Wat dat is?

De wet bouwt voort op de uitgangspunten van de Participatiewet in balans en moet gemeenten beter in staat stellen om proportioneel te handhaven. Bij besluiten kunnen zij straks nadrukkelijker rekening houden met de aard en ernst van een overtreding, de mate van verwijtbaarheid en de rol die de gemeente zelf heeft gespeeld bij het ontstaan van de situatie.

Nieuw is ook het zogenoemde ‘vergisrecht’: het recht op het maken van een vergissing. Hiermee moet worden voorkomen dat inwoners door een enkele fout in een onomkeerbare spiraal van schulden en problemen terechtkomen.

Closing Time | Capriccio voor tuba solo

13 augustus 2026 , 21:35 , door P.J. Cokema

De Poolse componist Krzysztof Penderecki (1933 – 2020) kreeg in 1980 een opdracht van het Warschau Symfonieorkest om een stuk te schrijven voor hun eerste tubaïst, Zdzisław Piernik. Penderecki was echter met nog meer composities bezig en vergat de deadline voor het tuba-stuk, Drie dagen voor de deadline zette hij vlug deze capriccio op papier.

Mede daardoor staan er vrij weinig speelaanwijzingen in de partituur. Tuba-spelers hebben dan ook behoorlijk wat vrijheid aangaande de interpretatie voor de uitvoering. Ga er maar eens naar op zoek en ontdek de vele uiteenlopende uitvoeringen van dit werk voor tuba solo.

Quote du Jour

Quote du jour | Nederland en long covid

13 augustus 2026 , 12:00 , door Janos

QUOTE - Soms is Nederland niet zo’n fijn land. Daar werd ik weer eens mee geconfronteerd toen ik dit fraaie artikel las, op Voxweb, het blaadje van de Radboud Universiteit. Het beschrijft hoe onze samenleving omgaat met mensen die aan long covid leiden, of die mondneusmaskers dragen omdat één van hun naasten lijdt aan long covid.

Omdat een nieuwe infectie klachten enorm kan verergeren, dragen veel mensen met long covid in het openbaar een mondmasker. ‘Mensen denken vaak dat ik een masker draag omdat ik zelf ziek ben,’ zegt Chowdhry. ‘Maar het is juist om te voorkomen dat ik een infectie oploop die ik door kan geven aan mijn partner. Een herinfectie kan hem nog zieker maken.’ Maar dit masker leidt tot veel onbegrip, merkt hij. ‘Ik krijg veel boze blikken als ik een masker opheb. Alsof mensen zich afvragen waar ik het lef vandaan haal. Terwijl diezelfde mensen snotterend en kuchend over straat lopen.’

Closing Time | Loneshore

12 augustus 2026 , 21:00 , door Janos

Loneshore is een Braziliaanse doom/death metal band. Straylight komt van hun laatste album, dat dit jaar verscheen en dat de inspirerende titel Nothing Left to Deconstruct draagt. Alleraardigste muziek!

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.