De formatie: “stabiliteit” als hoogste waarde, maar voor wie?

De berichtgeving over de afsplitsing bij de PVV legt een duidelijke prioriteit bloot. In analyses verschijnt stabiliteit als doorslaggevend criterium. Het woord “kansen” valt snel, alsof het ontstaan van deze nieuwe fractie vanzelf al vooruitgang betekent. Inhoud volgt later, zo lijkt het. Of verdwijnt misschien zelfs wel naar de achtergrond. Die framing wordt expliciet gemaakt door Rob Jetten, die zoals gezegd stelt dat de nieuwe fractie kansen biedt. Er komt een opvallend onderscheid bovendrijven: het probleem met de PVV lijkt misschien uiteindelijk minder te liggen bij haar standpunten dan bij de onvoorspelbaarheid van haar leider. Dat oordeel geldt, zo lijkt het, ook binnen D66. De PVV geldt daarmee als ongeschikt door haar vorm, niet door haar inhoud. Zodra de factor Wilders wordt afgezwakt, komt samenwerking binnen bereik. Jetten vraagt zich voor de vorm nog wel even af welke koers de nieuwe fractie gaat varen, maar die vraag kan hij zelf ook wel beantwoorden. Dus kansen? Welke kansen zijn dat precies? En voor wie? Het antwoord op de vraag lijkt procedureel: onderhandelingsmacht in een minderheidsconstructie. Dat klinkt bestuurlijk volwassen en rationeel. Het blijft tegelijk leeg. Procedure wordt doel. Het parlementaire schaakbord verschuift en dat heet winst. het zijn in ieder geval geen kansen voor de rechtsstaat en voor al gemarginaliseerde groepen, want over de richting gaat het niet. Die richting laat zich ondertussen goed voorspellen. Een minderheidskabinet dat afhankelijk raakt van steun rechts van de VVD (dat zichzelf ook al goedddeels buiten het centrum heeft geplaatst), schuift structureel mee. Elke onderhandeling verlegt het referentiekader en het Overtonwindow. Taal, nergens op gebaseerde probleemdefinities en aannames uit extreemrechtse hoek worden nog meer onderdeel van het normale politieke verkeer. Wat eerder grensoverschrijdend heette, verandert in bespreekbaar. Gewenning doet de rest. Zo gaat dit minderheidskabinet nog meer bijdragen aan normalisering van rechts-extreem gedachtengoed. Niet direct een spectaculaire breuk, maar wel dagelijkse praktijk. Stabiliteit fungeert als excuus om inhoudelijke grenzen op te schuiven. Wat werkt voor de meerderheid, krijgt voorrang boven wat klopt binnen de rechtsstaat. Ook opvallend is hoe snel deze breuk omarmd wordt. Een nog niet eens opgedroogde fractie met meerdere omstreden leden van minder dan een dag oud en zonder staat van dienst ontvangt al het voordeel van de twijfel. Alsof de betrouwbaarheid ontstaat bij registratie in de Kamer. Er is geen stemgeschiedenis, geen zichtbaar respect voor constitutionele grenzen en voor minderheden. Toch wordt er al wel op voorgesorteerd. Door politieke stabiliteit te verheffen tot hoogste waarde verschuift de morele meetlat. Een stabiele koers richting uitsluiting en rechtstatelijke ondermijning blijft 'stabiel' genoemd worden, ook al is deze dat niet. Een 'stabiele afhankelijkheid' van extreemrechts evenzeer. Zodra dit soort stabiliteit voldoende is, verdwijnt de vraag wat er eigenlijk wordt gestabiliseerd. Dat zegt weinig over kansen en veel over hoe laag de lat inmiddels ligt. En weinig over de grote groepen Nederlanders voor wie de stabiliteit juist afneemt door deze ontwikkelingen.

Door: Foto: Azzedine Rouichi on Unsplash
Quote du Jour

Quote du Jour | Universiteit Groningen vrij van Big Tech

, door

Nolda Tipping-Griffioen is initiatiefnemer van de nieuwe ambitie van de RUG: zij willen in 2030 los zijn van Big Tech. In december 2025 sprak ik hierover met haar, zij is sinds 1,5 jaar CIO en algemeen directeur IT bij de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Met groeiende verbazing volgde ze de nieuwsberichten over de geopolitieke ontwikkeling met betrekking tot digitale autonomie. Die verbazing zette ze om in actie: binnen de RUG bracht ze een ‘coalition of the willing’ bij elkaar waarmee ze samen een roadmap ontwikkelde die de universiteit binnen vijf jaar ambieert los te maken van Big Tech.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: "Mini parkeren" by ianus is licensed under CC BY-NC-SA 2.0

Hoe parkeerbeleid een inkomensfilter wordt

, door

De discussie over betaald parkeren en vergunningen wordt meestal gevoerd in termen van leefbaarheid en schaarse openbare ruimte. Dat zijn verdedigbare uitgangspunten. In veel grote steden bestaat daarom een regeling die doorgaans POET heet: Parkeren Op Eigen Terrein. Die regeling is ingevoerd om misbruik van goedkope bewonersvergunningen tegen te gaan, bijvoorbeeld door commerciële voertuigen of door huishoudens die feitelijk al over een privéparkeerplek beschikken.

Wat op papier een redelijke parkeermaatregel lijkt, krijgt in de praktijk regelmatig het karakter van een inkomensfilter. Dat wordt zichtbaar in Kortenbos, een Haagse wijk waar parkeerbeleid steeds minder draait om ruimte en steeds meer om betaalbaarheid. Hier zie je wat er gebeurt wanneer beleidsdoelen worden doorvertaald zonder rekening te houden met de sociale realiteit. Kortenbos kent relatief veel sociale huur en bewoners met beperkte financiële marges.

De POET-regeling was nadrukkelijk niet bedoeld om mensen die sociaal huren hun auto af te nemen of om mobiliteit afhankelijk te maken van inkomen. Toch is dat precies wat hier dreigt te gebeuren. Sociale huurders die eerder voor minder dan honderd euro per jaar een parkeervergunning hadden, verliezen die vergunning onder POET. De reden is dat hun woning administratief gekoppeld is aan een nabijgelegen parkeergarage. Daarmee vallen zij buiten het regime van betaalbaar bewonersparkeren en worden zij geconfronteerd met commerciële tarieven. Die worden als ‘schappelijk’ gepresenteerd, terwijl zij in de praktijk oplopen tot ongeveer duizend euro per jaar, tien keer meer dan daarvoor.

Foto: Matt Allworth (cc)

Goedkopere pillen voor Amerika! En Europa betaalt

, door

Donald Trump heeft een plannetje om medicijnen in de VS goedkoper te maken, even eenvoudig als briljant: laat de EU meer betalen, dan kan die extra winst worden ingezet om Amerikaanse prijzen te drukken. Een soort Mexicaanse muur en deze keer lukt het wél om een ander de rekening te laten voldoen. Althans, dat is het idee, want wie in Europa vasthoudt aan prijsafspraken via zorgbeleid, kan – goh – sancties en importheffingen verwachten. Het bekende frame wordt weer afgestoft: Europa lift mee op Amerikaanse patiënten die de hoofdprijs betalen.

Die redenering rammelt natuurlijk aan alle kanten. Farmaceuten draaien ook in Europa stevige winsten. Lager dan in de VS, zeker. Onvoldoende om rendabel te blijven? Geen moment. Grote concerns rapporteren stabiele omzetten en gezonde marges. Reuters beschrijft zelfs hoe dezelfde bedrijven actief proberen Europese prijzen verder op te drijven, terwijl de winstgevendheid al ruimschoots op orde is.

Het werkelijke verschil zit elders. Europese landen behandelen medicijnen als publieke zorg en onderhandelen daarover. De VS laat prijsstelling grotendeels over aan de markt en accepteert structureel machtsmisbruik. Dat falende Amerikaanse zorgsysteem wordt zo naar Europa geëxporteerd, met de inmiddels bekende handelspolitiek als drukmiddel.

Voor Europese patiënten betekent dit plan vrijwel gegarandeerd hogere zorgkosten. Voor Amerikanen blijft het effect onzeker, want nergens worden de farmaceuten gedwongen winst in te leveren: What could go wrong. Groot-Brittannië ging al voor en betaalt inmiddels 25 procent meer voor medicijnen. Lagere prijzen blijven daar vooralsnog uit. Eén uitkomst staat wel vast: de farmaceutische industrie wint. Aan beide kanten van de oceaan.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Waan van de dag

Crisis in de PVV

, door

Zeven van de 26 PVV-kamerleden stappen op en beginnen een eigen fractie. Ze zijn boos over de door Wilders zelf veroorzaakte uitsluitingen en willen meer democratie in de partij. Iets goeds? Of alleen maar een opmaat naar nog extremer rechts?

Foto: "Piss fountain by Czech artist David Černý at the Franz Kafka Museum in Prague" by Second-Half Travels is licensed under CC BY-NC 2.0

De openbare ruimte die stinkt naar pis

, door

COLUMN - Dit artikel begint met Georgina Verbaan, die gelijk heeft. Ze schreef recent op Bluesky:

Dat nieuwsorganisaties, bedrijven, overheden en privépersonen op een site blijven waar echte kinderporno, gecreëerde kinderporno, deepfakes van vrouwen en nazi propaganda welig tieren is zo diep fucking schandalig.

Dit zette me aan het denken. Ik wéét natuurlijk al lang dat Twitter, of nu ‘X’, een ranzig racistisch hellehol is, en voor zover het dat niet al was het dat is geworden na de overname door Musk. Daar hadden veel mensen moeite mee, en die mensen zag ik grofweg op twee manieren reageren. Of: maken dat ze wegkomen, om niet een dergelijke site te blijven steunen met hun aanwezigheid. Of juist blijven, vanuit de redenering dat je de openbare ruimte, ook social media, niet zonder strijd weg moet geven aan de fascisten.

Tweeten en wegwezen

Voor beide viel wel wat te zeggen, vond ik. Zelf heb ik daarom een tussenweg in gezocht. Mijn strategie was pakweg het laatste jaar de volgende. Ik heb de app van mijn meeste devices gegooid. Op die ene device waar ik nog kon inloggen, retweette ik een paar keer per week zo’n 10 tot 20 (behoorlijk) linkse dingen, los van of ik het er mee eens was of niet. Als soort van tegengif, zeg maar. Toch nog een beetje dat stukje openbare ruimte verdedigen, zonder dat ik er veel hoefde te verblijven.

Foto: © Michella Bredahl_Huis Marseille Amsterdam_fair use

Kunst op Zondag – Amsterdam Huis Marseille – Michella Bredahl – Kusukazu Uraguchi

, door

Kusukazu Uraguchi (1922-1988) neemt ons mee in een mystieke onderwaterwereld van de ama, vrouwelijke duikers. Afhankelijk van het seizoen verzamelen deze vrijduikers abalone, schelpdieren en zeewier.

Tot 8 februari 2026 in HuisMarseille te Amsterdam.

© Kusukazu Uraguchi _Huis Marseille_Amsterdam_fair use

Kusukazu Uraguch fotografeerde deze ama meer dan dertig jaar lang in Japan. Veertigduizend negatieven waarvan het meeste nog nooit getoond is aan het publiek. Huis Marseille toont tachtig foto’s en heeft tien foto’s gekocht.

Voor de Tweede Wereldoorlog werd vrijduiken ( zonder zuurstoftanks of duikerspak) nog door honderd duizenden vrouwen gedaan want het gaf hen inkomen en onafhankelijkheid. Ama 海女 kunnen 20 meter diep duiken, vroeger met een lendedoek en bril maar verder geen kleding. Zonder kleding in een koude zee is warmer en maakt het lichaam meer wendbaar en sneller. De doek om het hoofd is om het haar bijeen te houden zodat het niet voor haar ogen komt.

© Kusukazu Uraguchi _Huis Marseille_Amsterdam_fair use

Door een gewicht aan een touw te knopen en met het touw afdalen maakt dat ze dieper kunnen duiken en een tijd beneden kunnen blijven om te zoeken en te oogsten, minuten lang onder water en ongeveer 4 uur per dag. Mannen hielpen het gewicht weer omhoog te halen en de oogst uit de zee in de boot te leggen. Vaak deden de vrouwen dat ook zelf en hielpen elkaar, want de mannen hadden ook een baan als visser of walvisjager en waren dan vaak weken weg. Veel mannen kwamen ook om bij deze jacht en Japanse zeevrouwen waren gewend zelfstandig te leven.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Closing Time 🇨🇵 Plumes Singing for Animals

, door

In een wereld die vaak overspoeld wordt door lawaai, creëert de Franse singer-songwriter Plumes een symfonie van verbinding die veel verder reikt dan alleen het menselijk publiek. Met zijn roze gitaar heeft Plumes wereldwijd harten veroverd van dieren. Door koeien, paarden, papegaaien, neushoorns en zelfs okapi’s te bezingen met gevoelige melodieën. Zijn  video’s, waar dieren zichtbaar emotioneel worden door zijn muziek, hebben een beweging op gang gebracht van waardering voor de gevoeligheid van dieren en de universele taal van zang. 

Quote du Jour

Quote du Jour: Niet langer verplicht om aan vrede te denken

, door

Gezien het feit dat uw land heeft besloten mij de Nobelprijs voor de Vrede niet toe te kennen voor het beëindigen van zeker acht oorlogen, voel ik me niet langer verplicht om puur aan vrede te denken.

Aldus Donald J. Trump, die blijkbaar niet in staat is een onafhankelijke organisatie die een prijs uitreikt en het land waar die organisatie zich bevindt uit elkaar te houden, en tegelijkertijd nauwelijks verholen een NATO-land en lid van de Europese Unie bedreigt met militair ingrijpen.

Closing Time | Immolation

, door

Er komt meer muziek uit dan je bij kan houden. Dat is wellicht een open deur, maar zelfs in een bepaald (sub)genre, zelfs als je het al decennialang volgt, zijn er bands waarvan je wel al vaak de naam voorbij hebt zien komen, waarvan je weet dat veel mensen ze goed vinden, en waarvan je weet dat jij ze waarschijnlijk ook wel vet vindt. Maar waar je toch nooit aan bent toegekomen, die je live nooit toevallig bent tegengekomen, et cetera.

Volgende