Dat de Nederlandse overheid moeilijk doet om burgers inzage te verschaffen in informatie die op de ambtenarenburelen rondgaat wisten we. De weg naar een transparant bestuur is bezaaid met hindernissen, openlijke tegenwerking en vertragingstactieken. Maar ook inzake bedrijfsinformatie maakt de Nederlandse staat geen haast om de -zeer beperkte- wettelijke verplichtingen op te volgen. Het ‘Ultimate Beneficial Owners’-register, ook wel UBO-register, is bedoeld om te laten zien wie de uiteindelijke belanghebbenden van een bedrijf zijn. Die informatie is belangrijk om fraude, corruptie en belastingontduiking op te sporen. Volgens Europese wetgeving zou het Nederlandse UBO-register uiterlijk 10 juli 2026 openbaar gemaakt moeten worden. Dat is niet gebeurd. Dat betekent dat journalisten, onderzoekers en misdaadbestrijders informatie onthouden wordt. In een gezamenlijk statement hebben de NVJ en de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ), samen met andere belanghebbenden de Nederlandse overheid opgeroepen om maatregelen te nemen. Al was het maar om boetes van de Europese Commissie te voorkomen. Volgens de Open State Foundation is de transparantie over het eigenaarschap van bedrijven niet alleen van een middel om corruptie uit te roeien. Het draagt ook bij aan het bestrijden van belastingontduiking, het verbeteren van de integriteit van overheidsaanbestedingen en het bepalen van de aansprakelijkheid bij overtreding van de wetgeving inzake arbeidsomstandigheden en milieubescherming. Het tv-programma Pointer geeft een voorbeeld van wat we missen zo lang dat register niet openbaar wordt gemaakt. In zijn onderzoek naar de 'zorgcowboys' die misbruik maken van zorggelden bleek dat zij gebruik maken van bedrijfsconstructies die het eigenaarschap opzettelijk verbergen. De makers van Pointer waren erg veel geld kwijt om daar alsnog achter te komen. De kans dat zorgfraudeurs buiten beeld blijven is groot. De traagheid van de Nederlandse overheid om maatregelen te nemen is dus in het voordeel van de criminelen en kost de Nederlandse schatkist klauwen met geld. Maar ook elders in Europa is nog wel winst te behalen met grotere transparantie. 'Europa blijft achter' Onderzoeksbureau Profundo heeft 25 jaar ervaring met onderzoek naar financiële instellingen en bedrijven. Het bureau constateert dat Europa achterblijft met het openbaar maken van bedrijfs- en handelsdata, of met het verplichten van bedrijven om dat te doen. “Terwijl je voor landen als de VS, Brazilië en India douanedata kunt vinden over de import en export van specifieke bedrijven, is dat voor de EU niet mogelijk. In de VS is publicatie van beleggingsportfolio’s en leningcontracten voor veel bedrijven verplicht, hier niet. Zelfs Indonesië is een stuk transparanter; het verplicht bedrijven in hun jaarverslagen te vermelden hoeveel geld ze van welke banken hebben geleend.” Europa mist een publicatieplicht voor leningen die bijvoorbeeld kunnen laten zien welke banken geld uitlenen aan een palmoliebedrijf dat de regels schendt, zodat maatschappelijke organisaties dit aan de kaak kunnen stellen. De Europese wet over de ketenaansprakelijkheid inzake schending van regels op het gebied van milieubescherming en arbeidsomstandigheden is onlangs aanzienlijk afgezwakt Over Nederland zegt Jan Willem van Gelder van Profundo dat te veel bedrijfsinformatie hier als vertrouwelijk gezien, vindt hij. "Het Centraal Bureau voor de Statistiek houdt soms informatie achter als die te makkelijk naar een specifiek bedrijf te herleiden is in een markt met weinig concurrentie. Het Kadaster deelt niet zomaar wie een stuk grond bezit." Veel informatie waarover de overheid beschikt zoals financiële jaarverslagen van bedrijven en douanegegevens komt nooit naar buiten. [overgenomen van Free Flow of Information]
Frank Beard is overleden. Wat je verder ook van ZZ Top mag vinden, niemand kan ontkennen dat die ongecompliceerde bluesrock verdomd lekker klinkt! En dat is toch echt voor een aanzienlijk deel te danken aan de drummer, hoezeer die baardmannen ook de blikvangers waren van de band.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
De Nederlandse politiek praat over asiel alsof ergens op het ministerie een grote draaiknop zit. Rechtsom draaien betekent minder vluchtelingen, nog iets verder rechtsom betekent grip en wanneer de knop maar streng genoeg naar rechts wordt afgesteld, kan ook de opvangcapaciteit omlaag. Dat de praktijk zich weinig aantrekt van dit bedieningspaneel, geldt in Den Haag vooral als een tijdelijk uitvoeringsprobleem.
De Migratieradar Asiel zomer 2026 van de IND schetst een ander beeld. De dienst ziet in de belangrijkste herkomstlanden geen reden om een daling van het aantal eerste asielaanvragen te verwachten. Als het gebruikelijke seizoenspatroon terugkeert, kan het aantal in mei tot en met augustus boven de 9.000 uitkomen. In dezelfde periode van 2025 waren het er 7.800. Daarmee zou het nog altijd onder 2024 (10.100) en 2023 (12.500) blijven, en dat is precies het punt: de aantallen bewegen op en neer om redenen die weinig van doen hebben met de stand van de Haagse knop.
Het is ook geen exacte voorspelling. De IND benadrukt terecht dat migratie door veel factoren wordt bepaald en dat aan de prognose geen rechten kunnen worden ontleend. Maar juist die onzekerheid is politiek relevant. De uitvoeringsdienst ziet geen empirische basis om nu alvast van een stevige daling uit te gaan. Een overheid die opvang, personeel en huisvesting afbouwt op basis van het gewenste effect van haar beleid, gokt met een keten die al jaren overbelast is.
Jason Arday is dood. De Britse socioloog, die in 2023 op 37-jarige leeftijd de jongste zwarte hoogleraar in de geschiedenis van Cambridge werd, werd donderdag dood aangetroffen in zijn woning in Londen. De politie beschouwt zijn overlijden niet als verdacht.
In de weken ervoor raakte Arday verwikkeld in een steeds breder onderzoek naar zijn academische werk en levensverhaal. Wat begon met beschuldigingen van plagiaat in zijn proefschrift, groeide uit tot vragen over publicaties, functies, fondsenwerving, sportprestaties en zelfs zijn jeugd.
De Volkskrant kopte: ‘In opspraak geraakte ex-hoogleraar aan Cambridge Jason Arday dood gevonden’.
Feitelijk klopt dat. Arday was in opspraak geraakt, en het artikel zet ‘neutraal’ neer waarvan hij beschuldigt werd. Maar de volkskrant zegt ook een hoop niet. Want wat in deze zaak niet genegeerd kan worden, is dat die opspraak zich ontwikkelde in een context waarin raciale aannames en raciale verdenking een steeds grotere rol gingen spelen. En dat begon al met de persoon die dit alles aan het licht bracht.
Wie begon te graven?
Een belangrijk deel van de recente beschuldigingen kwam van Nathan Cofnas, een filosoof die zelf aan Cambridge verbonden was en zich nadrukkelijk keert tegen diversiteitsbeleid. Cofnas noemt zichzelf een ‘rassenrealist’ en raakte eerder in opspraak met publicaties over ras en intelligentie. Hij haalde Ardays proefschrift door plagiaatsoftware en publiceerde zijn bevindingen onder de veelzeggende titel DEI Fraud and Cover-Up at Cambridge. Daarmee werd de verdenking vanaf het begin gekoppeld aan een politieke these: Arday was voor Cofnas niet alleen een wetenschapper die mogelijk plagiaat had gepleegd, maar een voorbeeld van wat er volgens hem misgaat wanneer universiteiten diversiteit nastreven. Wetenschappelijke integriteit interesseerde hem minder dan de zwarte persoon die daar niet had mogen zijn. Hij zocht gewoon een stok om hem mee te slaan, en vond deze. Vervolgens pakten onder meer Britse media de beschuldigingen op en werd ook naar andere onderdelen van Ardays cv en levensverhaal gegraven. Dat maakt de herkomst relevant: eventuele fraude moet op haar eigen merites worden beoordeeld, terwijl de campagne eromheen vanaf het begin onderdeel was van een veel bredere ideologische strijd over ras, meritocratie en DEI.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Bloemen houden van mensen! Destruction niet. Blijkens het fraaie ‘Scumbag Human Race, afgelopen vrijdag te bewonderen op Dynamo Metalfest. Oude Duitse thrashers, what’s not to love?
COLUMN - ‘Omdat ik de dingen heb gezien zoals ze zijn, ben ik aan de zijlijn blijven staan.’, zegt de Roemeens-Franse filosoof Emil Cioran ergens aan het einde van deze vierde aflevering van Zomergasten. Schrijver Tommy Wieringa liet een fragment met deze vrolijke pessimist zien omdat hij diens zwartgallige wereldbeeld zei te delen. Wieringa zit alleen net wat anders in elkaar, heeft een ‘gelukkige chemie’, waardoor de uitzichtloosheid van de dingen hem niet verlamt en hij juist wel dingen doet. Zoals fondsen werven zodat de Oekraïners zich kunnen verdedigen. En bomen planten.
Tegen beter weten in misschien. Maar ook weer niet. Want, zoals Joe Speedboat zegt in het gelijknamige boek waarmee Wieringa doorbrak bij het grote publiek: ‘Er is geen vooruitgang, er is alleen beweging.’ En als je zo’n beweging lang genoeg volhoudt, dan kan het zomaar zijn dat er op een gegeven moment iets is wat er eerst niet was. Iets wat zowaar zelfs zin blijkt te hebben.
‘I am gonna do something’
Neem de eenvoudige tegelzetter van Italiaanse komaf uit het derde fragment, die in een kleine 34 jaar met ontelbare kapotte flessen, scherven en cement een kathedraal voor het menselijke kunnen wist te bouwen. Wat Wieringa bewonderde aan deze Simon Rodia was diens verbeeldingskracht en werklust. ‘Hij zag schoonheid en betekenis in iets wat anderen weggooien.’ Wat dat betreft was hij een circulair kunstenaar avant la lettre. ‘I am gonna do something’, met die woorden was hij ooit aan het project begonnen.
OPINIE - Opeenvolgende hittegolven, gigantische bosbranden en enorme droogte en de zomer is nog niet voorbij. Hoog tijd dat we de klimaatcatastrofe benoemen voor wat zij is en ons verenigen tegen ontkenners, betoogt socioloog en pedagoog Mieke van Stigt.
Bij zomer denken we graag aan een tijd van zorgeloosheid: van buiten genieten van de zon, van de zeelucht in je haren en van lange avonden buiten zitten en naar de sterren kijken.
Dit idyllische beeld wordt steeds lastiger vol te houden, al is terwijl ik dit schrijf de zomer amper op de helft. Dagelijks zien we op het Franse nieuws, dat we als francofielen graag volgen, beelden van ongekend veel en zware bosbranden door de extreme hittegolven die ze daar zo mooi canicule noemen. Ook in Spanje, Griekenland, Portugal woeden hevige branden. Die zorgeloze vakantie kun je inmiddels wel vergeten. Vakantiegangers kregen het advies om de auto vluchtklaar te zetten en belangrijke spullen bij zich te houden. Niettemin zijn er inmiddels toeristen omgekomen, huizen afgebrand en honderdduizenden inwoners en vakantiegangers geëvacueerd.
Voor de inwoners is het een ramp. Er zijn dit jaar al drie hittegolven geweest en de vierde is op komst. De problemen die dat geeft: smeltend asfalt, strandende treinen en bloedhete huizen. In Parijs overleed bijvoorbeeld een 66-jarige vrouw in haar onbeschermde appartement onder een zinken dak. Sowieso kwam de regio plek tekort in de mortuaria wegens de enorme oversterfte door de hitte, tot nu toe bijna 6000 doden bovenop het normale aantal. Tel hierbij op de onweersbuien met bizar grote hagelstenen, de tornado’s en modderstromen, dieren die omkomen in de branden of van de droogte, mislukkende oogsten. Het is allemaal niet leuk meer.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Zo nu en dan geef ik ook wat ‘klassieke’ muziek door in Closing Time. Van ‘oud klassiek’ tot wat moderner repertoire.
De interesse voor klassiek begon in mijn erg jonge jaren bij de Brandenburgse concerten van Bach. En met name het Brandenburg Concerto No. 3. Een lichtvoetig werkje, dat ook rockmuzikanten inspireerde. Onder andere The Nice met Keith Emerson (van de latere Emerson, Lake and Palmer).
Awel, van het een kwam het ander en ‘klassiek’ heeft nog steeds mijn grote belangstelling. Zeker het ‘moderne klassiek’ (denk aan Louis Andriessen of Edgar Varèse).
Vorige maand hadden we hier het origineel. Deze tropische versie is geschreven door @wetenschapsrijm, het alter ego van geoloog en wetenschapsjournalist Marlies ter Voorde. De buitentemperatuur is hier weliswaar weer eens nog vóór middernacht tot ruim onder de twintig graden gezakt, maar de binnentemperatuur wil nog niet echt volgen. Dus, aansluitend op het Vlammend Betoog van gisteren, past dit vandaag nog wel. De video is gemaakt door cabaretier Edo Berger, die ook de imitatie van de Doctorandus voor zijn rekening neemt.
Lou Reed noemde Sweet Jane van de Cowboy Junkies zijn favoriete versie van dat nummer. Ik weet niet of dat inclusief of exclusief zijn eigen uitvoeringen was. (En eerlijk is eerlijk, die versie met dat lange intro op Rock’n’Roll Animal is ook niet onverdienstelijk.)
Sweet Jane stond op de tweede plaat van Cowboy Junkies, The Trinity Session. Ze namen die hele plaat op in iets meer dan een dag en met een enkele microfoon, in de Church of the Holy Trinity in Toronto. Bijna twintig jaar na die opnames ging de band terug naar die kerk, voor een film waarin ze de nummers van die plaat opnieuw speelden: Trinity Revisited. Met enkele gastmuzikanten, waaronder Ryan Adams die hier meespeelt en -zingt.
Sofia Isella werd op jonge leeftijd bekend via Tik Tok, en trad daarna op als voorprogramma bij bekende artiesten als Taylor Swift en Tom Odell. Het zijn niet de eerste associaties die opkomen bij het bekijken en beluisteren van deze video. Het lijkt erop dat Sofia Isella inmiddels heeft besloten om niet te kiezen voor het grote, commerciële succes, maar voor haar eigen artistieke ideeën.
De nummers in de titel verwijzen naar een Bijbeltekst. Die luidt, volgens de Statenvertaling (in een nieuwe vertaling is het laatste stukje weggelaten):
QUOTE - Hoera! Soms doet onze landelijke politiek goede dingen, of in ieder geval, herstelt ze verkeerde. We krijgen een ‘vergisrecht‘, in het wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid. Wat dat is?
De wet bouwt voort op de uitgangspunten van de Participatiewet in balans en moet gemeenten beter in staat stellen om proportioneel te handhaven. Bij besluiten kunnen zij straks nadrukkelijker rekening houden met de aard en ernst van een overtreding, de mate van verwijtbaarheid en de rol die de gemeente zelf heeft gespeeld bij het ontstaan van de situatie.
Nieuw is ook het zogenoemde ‘vergisrecht’: het recht op het maken van een vergissing. Hiermee moet worden voorkomen dat inwoners door een enkele fout in een onomkeerbare spiraal van schulden en problemen terechtkomen.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.