Er bestaat een genre op het internet dat je de onvertaalbare-woordenlijst zou kunnen noemen. Het werkt zo: iemand verzamelt een stuk of wat woorden uit diverse talen waar geen equivalent voor bestaat in de taal aller talen, het Engels, zet er een foto van een aquarel bij als illustratie. Het Japanse komorebi (zonlicht dat door bladeren valt), het Deense hygge (een soort gezelligheid, maar dan op zijn Deens), het Portugese saudade (een soort weemoed, maar dan op zijn Portugees). Het zijn als je genoeg van dit soort woordenlijsten leest altijd dezelfde woorden, en trouwens ook altijd dezelfde aquarellen. Het Nederlands komt in zulke lijstjes weinig voor, en dat is een schandvlek voor de mensheid. Wij hebben namelijk ook een aardig arsenaal aan woorden waarmee vertalers worstelen. Hieronder een poging tot inventarisatie; met de kanttekening dat ‘onvertaalbaar’ natuurlijk flauwekul is. Mededelingen in iedere taal kunnen worden omgezet in iedere andere taal. Maar we moeten iets doen voor onze language marketing. Hier zijn er alvast zeven, het lijstje valt natuurlijk uit te breiden. Deze zijn er op geselecteerd om mensen te laten denken dat sprekers van het Nederlands een bijna net zo unieke kijk op de wereld hebben als Japanners, Denen en Portugezen. 1. Uitwaaien Mijn persoonlijke favoriet. Uitwaaien verwijst naar een positief effect van de harde wind: dat je je zorgen erdoor vergeet. Renske Jonkman schreef er in 2023 een boek over. Het is makkelijk te verkopen als een typisch laaglandse wijsheid, een die de bewoners van het vlakke land hebben geleerd en waardoor ze nu zo gezond en optimistisch en wat niet al zijn: de overtuiging dat slecht weer geen reden is om binnen te blijven, maar juist om naar buiten te gaan. Het woord suggereert dat wind een reinigende werking heeft op de geest. Kijk, daar kan men wereldwijd wat van leren. Probeer dat maar eens in één Japans woord te vatten. 2. Gezellig Ik denk dat dit het woord is dat de doorsnee Nederlandstalige het eerst zal noemen. Het gevoel is dat gezelligheid een sfeer behelst die niemand kent die geen speculaasjes eet, en die dus ook niet aan de nietspeculaasetenden valt uit te leggen. Cozy komt in de buurt, maar dekt de lading niet, bijvoorbeeld omdat het ook gezellig maar niet cosy kan zijn tijdens het uitwaaien. En het woord is dan ook nog eens op van alles en nog wat van toepassing: je verjaardag kan gezellig zijn, maar ook een afgeladen kroeg, een oude huisvader, en zelfs een net gekochte lamp. Het Deense hygge wordt vaak als equivalent opgevoerd, maar daar zit (geloof ik, wat weet ik van Denen) een knusheid in die bij het Nederlandse woord niet per se hoort. Gezellig kan ook luidruchtig zijn, rommelig zelfs. 3. Niksen Een paar jaar geleden riep het Amerikaanse Time dit uit tot een ‘Dutch lifestyle concept‘: niksen, ‘niets doen’. Het werd in het buitenland gepresenteerd als een Nederlands mindfulness-alternatief, ook weer een teken van de oeroude wijsheid die er in de Nederlandstalige volkeren verborgen zit. Toeristen, kom na het uitwaien heerlijk niksen in de Lage Landen! Tot dat artikel in Time associeerde geloof ik niemand niksen met spirituele verlichting. Het is in ieder geval waar dat het Nederlands een apart werkwoord heeft voor deze curieuze activiteit, het is lastig te bedenken welke andere talen dat ook hebben. Het Engelse to do nothing is in ieder geval wel zo omslachtig dat men er geen hogere staat van zijn aan ontleend. 4. Gedogen Een woord dat buitenlandse journalisten decennia hoofdpijn bezorgde, althans voor zover hen er iets aan gelegen was de Nederlandse politieke cultuur uit te leggen aan hun lezers. Gedogen is weten dat iets onoirbaars gebeurt en besluiten er niet tegen op te treden. Het woord was onlosmakelijk verbonden met het Nederlandse drugsbeleid, maar het veronderstelde een pragmatisme dat in veel andere culturen geen naam heeft. Het is natuurlijk inmiddels ook bij ons vervangen door stoere praatjes over zero tolerance, want zoals bekend is geen enkele Nederlandse traditie nog heilig! 5. Overigens Minder spectaculair, op het oog, maar overigens heeft geen bondig equivalent in bijvoorbeeld het Engels of Frans. ‘By the way’ komt in de buurt, maar is te informeel. ‘Incidentally’ juist te formeel. ‘Moreover’ betekent volgens mij niet precies hetzelfde. Overigens introduceert informatie die relevant is, maar waarvan de spreker aangeeft dat die op een ander niveau ligt dan wat ervoor kwam. Het is die karakteristieke manier van met informatie omgaan die ons volk tekent. 6. Aanstelleritis Het achtervoegsel -itis wordt in onze taal gebruikt om een neiging of kwaal aan te duiden die niet per se medisch is. Aanstelleritis, de neiging tot aanstellen, gepresenteerd als een soort aandoening, is in geen enkele andere taal zo bondig uit te drukken. Het combineert een diagnose met een oordeel, en dat in vijf lettergrepen. 7. Dropping Dit woord klinkt Engels, en het zal ook zijn afgeleid van het Engelse to drop, maar ook dit heeft enkele jaren tot grote verbazing in het buitenland geleid over de eigenaardige cultuur waarin zoiets gebeurt: waarin mensen kinderen zomaar ergens midden in het bos afzetten en die kinderen daarna maar moeten zien hoe ze thuis zien te komen. Wat een dropping in de Nederlandse zin is, daar hebben Engelstaligen nog nooit van gehoord, en wie ze het concept probeert uit te leggen, stuit op verbazing. “The Dutch — it is fair to say — do childhood differently”, schreef The New York Times over het fenomeen. Kijk, dat moeten we hebben: lekker exotisch! Het zou voor de PR van het Nederlands goed zijn als we konden beweren dat het bestaan van zulke woorden iets dieps zegt over onze volksaard. Dat we uitwaaien hebben omdat we een windvolk zijn, gedogen omdat we zo tolerant zijn, gezellig omdat we zo, nou ja, gezellig zijn. Eerlijk gezegd staat die gedachte taalkundig ze op wankele benen. Talen ontwikkelen woorden om allerlei redenen, en lang niet altijd omdat de cultuur het concept vaker nodig heeft. Andere culturen kennen geen bondig woord voor uitwaaien, maar ook in Engeland gaan vermoedelijk sommige mensen ook weleens in de wind waaien om hun gedachten te verzetten. Maar ik wilde ook wel weer eens een stukje schrijven dat viral ging. En nu deze post zelf maar vertalen in het in ’t maleisch, javaansch, soendasch, al-foersch, boegineesch, battaksch… Engels! En op stoten we eindelijk onze taal in de vaart der volkeren als eindeloze bron van levenswijsheid en onvermoed inzicht. Gaston Dorren schreef in 2014 over ‘onvertaalbaar Nederlands‘ voor Onze Taal
Het zal niemand verbazen dat het Australische Glass Beams opgezet werd door een van oorsprong Indiase muziekproducent, drummer Rajan Silva.
Gezien hun mix van Oosterse klanken en Westerse instrumentatie, behoeft het geen verwondering dat zij de onbedoelde vader van de acid house, Charanjit Singh, eer bewijzen. Op hun eigen wijze, dat dan weer wel.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
van Prof.Dr. Joop van den Berg
De Nederlandse politiek wordt sedert de eeuwwisseling gekenmerkt door drie verschijnselen die als schadelijk moeten worden beschouwd voor de democratie.[1] Ten eerste is de vluchtigheid van het kiesgedrag groter dan in andere Europese landen, groter zelfs dan in Italië. Daarnaast is er sprake van ernstige verbrokkeling van de meeste politieke partijen, voorop de grote oude volkspartijen. Ten slotte is er onmiskenbaar sprake van ernstige verharding van politieke tegenstellingen.
Deze drie verschijnselen zijn niet alleen te zien in de nationale politiek maar ook in de lokale democratie. Daarbij moet worden gezegd dat de sterke opkomst van lokale partijen geleidelijk de polarisatie in de gemeentelijke democratie eerder verzachtte dan versterkte. Er ontstonden op veel plekken betrekkelijk grote en redelijk stabiele lokale fracties, die weliswaar meestal lichtelijk naar rechts overhelden, maar de politieke verhoudingen vreedzaam en constructief hielden. De prijs daarvoor was een steeds lagere opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen.[2]
Gemeenten werden daarnaast, meer nog dan de landelijke politiek, geteisterd door verbrokkeling: grote partijen werden ‘middelgroot’ en daarnaast kwamen er reeksen kleine partijtjes. Ter linkerzijde is die fragmentatie wel wat verminderd door het samengaan van GroenLinks en de Partij van de Arbeid en de bijna-verdwijning van de SP. Daar staat verdere verbrokkeling aan de rechterzijde van het politieke spectrum tegenover. De volatiliteit van het kiesgedrag richt zich bovendien nog meer op nationale partijen dan op de grote lokale lijsten, die opmerkelijke stabiliteit tonen.
Regeringen proberen een gebrek aan moraal over het algemeen te verdoezelen met mooie praatjes. Niet zo de regering Trump. Die grossiert in acties die gespeend zijn van elk moreel besef maar verbergt ze niet en presenteert ze aan de rest van de wereld als standaard machtsinstrument en chantagemiddel. Deals. De nieuwste slachtoffers zijn de 1,3 miljoen HIV patiënten in Zambia. Zij lopen het risico geen medicijnen meer te krijgen als het land de Amerikanen niet tegemoet komt inzake de winning van mineralen.
“We kunnen onze prioriteiten alleen veiligstellen door openlijk en op grote schaal onze steun aan Zambia in te trekken,” staat in een concept memo dat door medewerkers van het Afrika-bureau van het ministerie is opgesteld voor minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en gelekt is naar de New York Times. Na rigoreuze bezuinigingen op alle ontwikkelingshulp is de Amerikaanse regering nu onderhandelingen gestart met afzonderlijke Afrikaanse regeringen. Die krijgen aanzienlijk beperkte hulpbedragen voorgeschoteld onder nieuwe voorwaarden. De financiering voor de gezondheidszorg zou volgens berekeningen van een NGO met 69 procent dalen voor Rwanda, met 61 procent voor Madagaskar, met 42 procent voor Liberia en met 34 procent voor Eswatini, waar een kwart van de volwassenen met HIV leeft. De Zimbabwaanse regering heeft zich onlangs teruggetrokken uit de onderhandelingen, omdat de eisen met betrekking tot het delen van gegevens en biologische monsters een onaanvaardbare inbreuk op de soevereiniteit vormden. Activisten in Kenia hebben de overeenkomst van dat land om soortgelijke redenen voor de rechter gebracht.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
“Nog een liedje, nog een liedje!”. Na het overweldigende succes van The Browning van gisteren, doen we er gewoon nog een. Nou ja, ik vul ‘em gewoon voor u in, want als ik dit nummer klaarzet is die van gisteren nog helemaal niet gepubliceerd. Maar toch. Wegens de overweldigende bijval die er zou moeten zijn en wellicht inmiddels geweest is, doen we een toegift: Blue.
Ja, daar hadden we eerder een cover van gedaan, maar dat was death metal gemixt met klassiek, en dat is natuurlijk héél wat anders dan deze electronicore versie. Toch?
Gisteren mochten Nederlandse kiesgerechtigden (wederom) naar de stembus, ditmaal voor de gemeenteraadsverkiezingen. Een van de belangrijkste verworvenheden van de afgelopen 150 jaar is het recht op zelfbestuur: burgers kunnen via vrije verkiezingen hun bestuur vormgeven, zowel in passieve vorm (kandidaatstelling voor openbare lichamen) als in actieve vorm (het stemrecht). Dat we gisteren vrije verkiezingen hadden, kan dan ook met recht “het feestje van de democratie” genoemd worden. Dit jaar maak ik ook zelf, als nummer 6 van het CDA Lingewaard, gebruik van ons passieve kiesrecht.
Het zijn momenten als deze waarop ik besef in wat voor bevoorrecht land we leven. Het vorige moment waarop ik mij dit realiseerde was bij de aanstelling van het kabinet-Jetten. De voorganger van Rob Jetten, Dick Schoof, droeg met slechts één krabbel de macht over aan het huidige kabinet. Hoe anders is dat in dictatoriale en autoritaire landen, waar geen sprake is van een vreedzame machtsoverdracht als sluitstuk van vrije en eerlijke verkiezingen.
Toch treedt er binnen de democratische wereld betonrot op. Vijf jaar geleden, op 6 januari 2021, bleek dat bij “de leider van de vrije wereld” ,in casu de VS, een vreedzame machtsoverdracht geen vanzelfsprekendheid meer is. De huidige president Donald Trump beraamde een staatsgreep en bracht de als eerlijk erkende verkiezingen in diskrediet. Ook aan onze kant van de Atlantische Oceaan vormen autoritaire partijen een steeds vastere machtsbasis; denk aan de AfD in Duitsland, Rassemblement National in Frankrijk en Reform UK in het VK. In Midden-Europese landen hebben potentaten, zoals Orbán met zijn Fidesz-partij en Robert Fico met zijn SMER-SD de staatsinrichtingen bovendien zodanig “verbouwd” dat deze staten zijn verworden tot autoritaire, corrupte roversnesten.
Het Centrum Informatie en Documentatie Israël was natuurlijk nooit neutraal, maar het presenteerde zichzelf wel zo: als een organisatie die feiten checkt, nuance bewaakt en het debat zuiver houdt. Dat zelfbeeld klopt al jaren niet meer, en de feiten laten inmiddels weinig ruimte voor twijfel. Wie het publieke optreden van het CIDI volgt, ziet een organisatie die steeds dieper verstrikt raakt in bondgenootschappen met partijen en personen die zelf een lange geschiedenis hebben van uitsluiting, racisme en complotdenken. Dat is geen toeval. Het is het logische gevolg van een organisatie die haar eigen bestaansrecht koppelt aan de verdediging van de Israëlische staat, ongeacht de koers die die staat vaart.
Want die koers is onmiskenbaar: Israël radicaliseert ook al decennia. Netanyahu presenteerde eind 2022 de meest extreemrechtse regering in de geschiedenis van Israël, met als minister van Nationale Veiligheid de extremist Itamar Ben-Gvir, in 2007 veroordeeld wegens terrorisme en aanzetten tot racisme. Bezalel Smotrich, die openlijk opriep tot annexatie van de bezette gebieden, werd verantwoordelijk voor het nederzettingenbeleid op de Westelijke Jordaanoever. Haaretz-hoofdredacteur Aluf Benn schreef dat de verandering van Israël diepgaand en onomkeerbaar is: de overwegend seculiere en progressieve versie van Israël die ooit tot de verbeelding van de wereld sprak, is allang voorbij.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
‘Electronicore’: een fusie van metalcore met diverse soorten elektronische muziek, als ik Wikipedia mag geloven. Dat is wat The Browning maakt, dan weten jullie het vast. Het nummer Not Alone komt oorspronkelijk van hun debuutalbum Burn This World UIT 2011. Dat is recent opnieuw uitgebracht als Burn This World [EVOLVED], en daar komt deze versie van. Nieuwsgierig naar het verschil met het origineel? Zoek het op en laat weten wat er anders is, en welke beter, in de comments!
Het is nu officieel: Chuck Norris is overleden. Op 86-jarige leeftijd. Volgens zijn familie “in vrede”, wat op zich al verdacht is, want vrede was normaal gesproken iets dat zich pas aandiende nadat Chuck Norris een kamer had verlaten.
Er is dan ook enige verwarring over de feiten. Want laten we eerlijk zijn: Chuck Norris gaat niet dood. De dood gaat Chuck Norris. En verliest. Dit voelt meer als een administratieve correctie in de realiteit. Een soort bugfix in het universum, waarbij iemand per ongeluk “sterfelijk” heeft aangevinkt in zijn profiel.
Sylosis is een Britse metalband die al weer ruim 25 jaar bestaat – heel aardig, mits je een mix van wat thrash, metalcore en melodische death kan waarderen.
