La parole heeft een prijs

Een van de bekendste gedichten die Ramsey Nasr schreef tijdens zijn periode als Dichter des Vaderlands was ‘Mi have een droom’, een gedicht uit 2009 dat kolkte van de talen en zo begon: wullah, poetry poet, let mi takki you 1 ding: di trobbi hier is dit ben van me eigen now zo 66 jari & skerieus ben geen racist, aber alle josti op een stokki, uptodate, wats deze shit? ik zeg maar zo Het was een speels gedicht, en belangrijk was dat erboven stond ‘(Rotterdam 2059)’. Inmiddels heet de Dichter des Vaderlands Dichter der Nederlanden, en sinds deze maand wordt dit functie vervuld door Nisrine Mbarki Ben Ayad. Zij mocht gisteren de NRC openen met haar eerste gedicht der Nederlanden. Dat gedicht heet ‘beginselverklaring’, het staat hier en de eerste regels gaan zo: zij op een novemberochtend kijk ik in de ogen d’une face feminine dat het mijne is geworden heb je jezelf ooit van bovenaf gezien de patronen die je achterlaat terwijl je voortbeweegt op aarde dress toujours like je naar een veldhospitaal gaat la parole heeft een prijs dans toutes mes langues اللي ما فهمكش خسرك Anders dan voor Nasr is voor Mbarki de meertaligheid geen gimmick – het zit ook in haar debuutbundel oeverloos en in haar prozadebuut Kookpunt. Ze gebruikt geen inherent vluchtige straattaal, maar Frans, Arabisch en Engels. Het gedicht gaat ook niet over een ‘droom’, maar heet een ‘beginselverklaring’. Waar men in tijden van weleer zo’n beginselverklaring in één taal deed, in ferme taal, kunnen we dat nu niet meer doen. De samenleving en de mens zijn niet meer eentalig. Wel heeft iedere taalleuze als ik het goed zie een eigen functie. Ook dat is een verschil met Nasr: er zijn niet willekeurig woorden genomen om die in een andere taal om te zetten. Het Arabische zinnetje hierboven betekent volgens DeepL ‘Wie je niet begrijpt, verliest je’. Dat zou weleens het allereerste Arabisch ooit kunnen zijn dat NRC afdrukt in Arabisch schrift, in ieder geval op de voorpagina. Dat het precies zo’n uitdagend zinnetje is, is voor de liefhebber even bevredigend als dat het allereerste Nederlandse zinnetje (hebban olla uogala) misschien wel Engels is. Verderop in het gedicht staat nog een stukje Arabisch ingebed in een verder Engelse regel the tones of my ancestors تنبض في دمي Hier zou Nicolaas Beets geschreven hebben ‘de tonen van mijn voorvaderen kloppen in mijn bloed’. Dat Arabisch geeft hier vrij letterlijk de tonen van de voorouders weer, en het is ingebed in het Engels, dat hier geloof ik klinkt als de taal van de moderniteit. Het Frans is dan – Mbarki is van Marokkaanse komaf en heeft als kind ook enkele jaren in Marokko gewoond – de koloniale taal. ‘Beginselverklaring’ is een politiek gedicht in tijden dat beroepspolitici krampachtig naar eenheid zoeken – sommigen door te polariseren tegen alles wat vreemd is, anderen door te verlangen dat we ons allemaal een beetje aan elkaar aanpassen. Mbarki verzet zich tegen allebei die vormen van eenheid, want eenheid is een illusie. ‘La parole heeft een prijs dans toutes mes langues.’ ‘Beginselverklaring’ is daarmee, denk ik, een lyrisch manifest tegen eenduidigheid. Het construeert geen “ik”, maar een bewegend netwerk van stemmen. De centrale vraag is niet ‘wie ben ik?’, maar ‘uit welke stemmen besta ik, en wie hoor ik wanneer ik spreek?;

Door: Foto: Nasrine Mbarki Ben Ayad (screenshot)
Foto: ©️ YouTube video still

Closing Time Special 🇵🇷 🇺🇲 Bad Bunny Super Bowl Halftime Show

, door

“The only thing more powerful than hate is love”.

“Together, We Are America.”

Bad Bunny eert zijn Puerto Rico tijdens Super Bowl, volgens Trump “een van slechtste shows ooit”

Bad Bunny's Super Bowl Halftime Show Performance
byu/handlit33 inFauxmoi

Eerste Spaanstalige artiest

Bad Bunny was de hoofdact van de Apple Music Super Bowl LX Halftime Show op 8 februari 2026 in het Levi’s Stadium in Santa Clara, Californië. De Puerto Ricaanse superster schreef geschiedenis als de eerste Spaanstalige solo-artiest die de prestigieuze show leidde.

Politieke Liefdesverklaring aan Puerto Rico 🇵🇷

Het decor was vooral een cultureel eerbetoon aan Puerto Rico, een barbershop een traditionele casita (huisje), suikerrietvelden en een LUMA-electriciteitmast.

Hoewel het publiek stevige politieke statements over het beleid van Trump had verwacht, en misschien ook gehoopt zoals Bad Bunny ook stevige woorden over ICE had tijdens de Grammy uitreiking, gingen zijn songs vooral over eenheid met elkaar.

Toch gaf het decor verwijzingen naar Trumps politiek racistisch beleid, zoals de elektriciteitsmast. Toen in 2017 orkaan Maria Puerto Rico teisterde en 3000 levens eiste, bleef federale hulp lang uit zodat de mensen daar vrij lang zonder stroom zaten of andere infrastructuur. Ook was de financiële hulp schaars en veel minder dan op het vaste land.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Closing Time 🇵🇸 Maya Al Khaldi Nothing Comes Back the Same

, door

Een landschap trekt voorbij. Rotsen, dorre velden en een olijfboomgaard verdwijnen in de achteruitkijkspiegel van een auto. Een wit paard galoppeert door de straten in de video van Al Daw – Nothing Comes Back the Same, een nummer vol melancholie van de Palestijnse muzikant Maya Al Khaldi.

Dit nummer gaat over het collectieve Palestijns verdriet, zowel in Gaza als op de Westbank. Hoe kun je helen als alles wat ooit vertrouwd was, je familie, buren, huis,  straat, stad of dorp weg is en jouw land wordt bedreigd ?

Foto: British Library on Unsplash

De grote koloniale oorlog

, door

Chris Kaspar de Ploeg herschrijft in zijn trilogie ‘De Grote koloniale oorlog’ vijfhonderd jaar geschiedenis vanuit het gezichtspunt van kolonialisme, racisme en het verzet van onderworpen volken, arbeiders en vrouwen. Deel 1 gaat tot en met de Tweede Wereldoorlog. Het is een indrukwekkend werkstuk gebaseerd op een enorm aantal bronnen. Die leveren verrassende feiten en gezichtspunten op die de westerse beeldvorming van de Tweede Wereldoorlog en alles wat er aan voorafging op scherpzinnige wijze corrigeren en vooral ook aanvullen.

De oorlog is in de meeste populaire verhalen een conflict tussen staten met een hoofdrol voor de leiders. Onze vijand was Duitsland, de kwade genius was Adolf Hitler. Vorig jaar, bij de 80e herdenking van de bevrijding, fietste ik door een Drents dorp waar aan elke boom vlaggen van bevrijders hingen: Canadese, Amerikaanse, Franse en Britse. Ik miste de vlaggen van de Sovjets die met hun Rode Leger de nazi’s de genadeklap hebben gegeven, ook al kwamen ze uiteindelijk niet zo ver als Drenthe. Grote verbazing. De rol van Sovjet-Rusland is na de oorlog snel ondergesneeuwd onder de Koude Oorlogspropaganda. Zoals ook het in de westerse landen virulente antisemitisme. Na de bevrijding was er voor de verschrikkingen van de holocaust lange tijd slechts beperkte aandacht. De bezetting van ons land door een vreemde mogendheid stond centraal en niet het fascisme. Dat was voor velen, zeker in de jaren dertig, niet het grootste probleem. De Ploeg citeert in zijn boek diverse Amerikaanse en Britse autoriteiten die zich positief hebben uitgelaten over het fascisme als tegenwicht tegen socialisme en communisme. En die ook niet vies waren van antisemitisme en racisme. Zo toonde Churchill zich in de jaren twintig enthousiast over het verbod van linkse partijen door Mussolini. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk steunden met een geheim pact de bezetting van Ethiopië door de Italiaanse fascisten.

Foto: ©️ unknown_pinterest

Kunst op Zondag Spoken Word

, door

Het hedendaagse Spoken Word is een kunstvorm waar verhalen gecombineerd worden met poetry, rap ritme. Waar de spreker woorden versterkt met fysieke expressie.
De onderwerpen zijn divers als het leven zelf. Correct gebruik van grammatica is niet belangrijk. De totale performance wel.

Spoken Word begon zo’n 300.000 jaar geleden bij Homo Sapiens waar meer woorden kwamen. Waarschijnlijk met vuur, wapens en boomtakken als percussie. De methoden van jacht werden zo doorgegeven naar de volgende generatie, maar waarschijnlijk ook levenslessen, tradities ed naarmate de Homo Sapiens emotioneel ontwikkelde. Via de Grieken naar Shakespeare wiens sonnetten specifiek geschreven waren als Spoken Word.

De Harlem Renaissance 1918-1937 waar Langston Hughes een stijl gaf aan deze kunstvorm die tot op heden de Westerse stijl definieert. Hughes speelde een grote rol in de Harlem Renaissance.

Hij stimuleerde de Afro-Amerikaanse art scene, een intellectueel, en schreef ook  burgerrechten voor de mens van kleur.

Jaren 70 The Last Poets, Gill Scott-Heron en de Nuyorican Poets Cafe waar Spoken Word meer gecombineerd werd met muziek. Eerst soul en blues muziek, wat later ontwikkelde naar hiphop en rap.

Anno 2026 en Spoken Word heeft dan al  300.000 jaar gereisd van generatie naar generatie.

To Brooklyn and Back evolueert Spoken Word naar multidisciplinaire kunst.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sita Magnuson (cc)

‘Hila voorbij de Taliban’ en de reflex van het wissen

, door

Een paar weken geleden haalde de AVROTROS de Afghanistan-documentaire Hila voorbij de Taliban offline nadat een van de vrouwen die erin voorkomt door de Taliban werd opgepakt. Uit “zorg voor de veiligheid” van de deelnemers. Het klinkt empathisch. Het oogt verantwoordelijk. Het is in werkelijkheid vooral een vorm van institutionele zelfbescherming.

De vrouwen die aan deze documentaire meededen, deden dat namelijk niet in een vacuüm. Niemand die in Afghanistan publiekelijk spreekt over vrouwenrechten, onderwijs of autonomie, doet dat in de veronderstelling dat de Taliban dat sportief zullen opnemen. Dit waren geen onwetende figuranten in een Westers mediaproject. Dit waren mensen die wisten wat zichtbaarheid betekent onder een theocratisch wraakregime. Hun deelname was een bewuste daad van verzet. Politiek. Riskant. Moedig.

Op het moment dat de Taliban iemand oppakt vanwege zo’n documentaire is de schade al aangericht. De herkenning is er al. Het offline halen van het materiaal verandert daar niets meer aan. Het maakt niemand vrij. Het maakt niemand veiliger. Het wist alleen het spoor dat naar de daad leidde, en ondertussen is overal al gedocumenteerd wie wat waar heeft gedaan en gezegd.

Wat resteert, is een symbolisch gebaar dat vooral de omroep zelf moet geruststellen: kijk, wij hebben iets gedaan.

Foto: Dennis Maliepaard on Unsplash

De VS zet mensenrechten en democratie wereldwijd onder druk

, door

‘Het wereldwijde mensenrechtensysteem verkeert in gevaar. Onder de meedogenloze druk van de Amerikaanse president Donald Trump, en voortdurend ondermijnd door China en Rusland, wordt de op regels gebaseerde internationale orde verpletterd, waardoor de structuur waarop mensenrechtenverdedigers zijn gaan vertrouwen om normen te bevorderen en vrijheden te beschermen, dreigt te verdwijnen.’ Zo opent directeur Philippe Bolopion van Human Rights Watch het jaarlijkse rapport over de mensenrechtensituatie van deze organisatie. En dan heeft hij Gaza nog niet genoemd. 

Er is sprake van een ‘democratische recessie’ en die is niet begonnen bij de herverkiezing van Trump, schrijft Bolopion. Het is een langer lopende trend. ‘Volgens sommige maatstaven is de democratie nu terug op het niveau van 1985, met 72 procent van de wereldbevolking die onder een autocratisch regime leeft. Rusland en China zijn vandaag de dag minder vrij dan 20 jaar geleden. En dat geldt ook voor de Verenigde Staten.’ En minder democratie gaat hand in hand met schending van mensenrechten. Trump kan verantwoordelijk gesteld worden voor de recente export van deze trend. ‘Trump heeft autocraten aangemoedigd en democratische bondgenoten ondermijnd. Terwijl hij sommige gekozen leiders in West-Europa berispte, spraken hij en hoge functionarissen hun bewondering uit voor extreemrechts in Europa. Hij steunde autocraten zoals de Hongaarse premier Viktor Orbán, de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan en de Salvadoraanse president Nayib Bukele, terwijl hij tegelijkertijd de decennialange Amerikaanse steun aan de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman en de Egyptische president Abdel Fattah al-Sisi voortzette.’ En waar mogelijk proberen de zakenlieden uit zijn omgeving namens hem invloed te krijgen op regeringen en parlementen om hen onwelgevallige besluiten af te blazen of terug te draaien. Zo werd het Afrikaanse Lesotho gedwongen Musk tegemoet te komen met een versnelde vergunning voor Starlink nadat Trump het land extreem hoge invoerrechten had opgelegd. Lesotho verdiende namelijk goed aan de export van spijkerbroeken naar de VS maar importeerde volgens Trump te weinig uit zijn land. 

Closing Time | The Soggy Bottom Boys

, door

O Brother, Where Art Thou?

26 jaar geleden kwam deze geweldige film uit die zich afspeelt in het landelijke Mississippi in de zomer van 1937. De film volgt drie ontsnapte gevangenen die op zoek zijn naar een verborgen schat, en hun ontmoetingen met tal van uiteenlopende mensen. Het verhaal is een moderne satire die losjes gebaseerd is op Homerus epische Griekse gedicht De Odyssee.

And for all you woke, liberal, treehuggin hippies, just sit back and click them play button.

Closing Time | Kronos Quartet – Oh Mother, The Handsome Man Tortures Me

, door

Het vermaarde Kronos Quartet speelt hier een traditioneel Irakees liedje: ‘O moeder, die knapperd martelt me’. Gearrangeerd inn samenwerking met Lev Zhurbin (a.k.a. Ljove).

Er bestaat een anekdote dat het Kronos Quartet het lied op 22 oktober 2006 speelde tijdens een concert op de George Washington Universiteit als protest tegen de oorlog in Irak (in 2003 door de VS en UK onder valse voorwendselen begonnen):

En toen het Kronos Quartet de vorige avond optrad aan de George Washington University, introduceerde de eerste violist een Iraaks volkslied met een bondige veroordeling van het Amerikaanse beleid (bron).

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Volgende