Oorlog: We zijn klaar omdat we er klaar mee zijn

Een hoge Navo-baas stelde ons gisteren gerust. Alexus Grynkewich, de Amerikaanse commandant verantwoordelijk voor de veiligheid van het Europese Navo-gebied sprak de veiligheidsconferentie Warsaw Security Forum toe: “Ik denk dat de bevolking in de landen van het bondgenootschap zich enigszins ongerust maakt. Ik wil de miljard burgers van ons bondgenootschap dan ook geruststellen: wij hebben de situatie onder controle. Wij weten wat ons te doen staat.” Als militairen weten wat ze te doen staat, is dat vaak reden om erg ongerust te worden. Noem me naïef, maar dat hoeft natuurlijk niet zo te zijn. Denk eens aan: De Anjerrevolutie in Portugal (1974). Portugal werd decennialang geregeerd door de rechts-radicale dictatuur van de Estado Novo (Nieuwe Staat) en raakte uitgeput door slepende koloniale oorlogen. De bevolking werd dat in toenemende mate meer dan zat en een groep van lagere militaire officieren, Movimento das Forças Armadas (MFA) wist wat het hen te doen stond: op 25 april 1974 voerde de MFA een nagenoeg volledig geweldloze staatsgreep uit: de Anjerevolutie (de bevolking ging massaal de straat op om de militairen te steunen en staken rode anjers in de lopen van de geweren. Wat daarna volgde was een niet geheel vlekkeloze gang naar parlementaire democratie en de dekolonisatie van  Mozambique, Angola, Guinee-Bissau en Kaapverdië, Sao Tomé en Principe en uiteindelijk ook Oost-Timor. Een voorbeelden van militair ingrijpen als de regerende president ze niet helemaal meer op een rijtje heeft. Tunesië (1987) – De "Constitutionele Coup" tegen Bourguiba President Habib Bourguiba raakte op late leeftijd (in de tachtig) paranoïde, mentaal instabiel en regeerde steeds dictatorialer. De angst voor totale chaos of een burgeroorlog in het land nam toe. Zijn nieuw aangestelde premier (en voormalig militair/veiligheidschef) Zine El Abidine Ben Ali greep op 7 november 1987 in. Hij liet Bourguiba door een team van artsen medisch onbekwaam verklaren om te regeren en nam vreedzaam de macht over. Er viel geen enkele druppel bloed. Hoewel Ben Ali later zelf in een dictator zou veranderen, werd deze specifieke coup in 1987 door de Tunesische bevolking en politieke elites met enorme opluchting en steun ontvangen als een noodzakelijke ingreep om het land te redden van een seniele alleenheerser. Regime-changes gaan helaas niet altijd langs geweldloze weg. Denk aan: Rusland (1917) Troonsafstand van Tsaar Nicolaas II Tevens een voorbeeld van een regime dat instortte door oorlogsprotesten. De Russische deelname aan de Eerste Wereldoorlog leidde tot miljoenen doden, acute voedseltekorten en economische chaos. In februari 1917 stroomden de straten van Petrograd (Sint-Petersburg) vol met stakende arbeiders en demonstranten die riepen om "Brood en Vrede". Het leger weigerde op de demonstranten te schieten en sloot zich bij de protesten aansloot. Tsaar Nicolaas II werd gedwongen troonsafstand te doen, waarmee er een einde kwam aan eeuwen van tsaristische heerschappij. De tsaar en zijn gezing werden vermoord. Zijn we klaar omdat we er klaar mee zijn? Maar moeten we, als we oorlog en de gevolgen ervan zat zijn,  het altijd over laten aan militairen die “weten wat ze te doen staat”? Genoeg voorbeelden die ons laten zien dat protesten tegen oorlogen bijdragen aan het beëindigen er van. En vooral niet te vergeten: voorbeelden van democratische middelen als verkiezingen, die ook een heel aardig handje kunnen helpen. Israël (1974) - aftreden regering Golda Meir Aanleiding was de politieke en maatschappelijke nasleep van de Jom Kipoer-oorlog van 6 oktober 1973. Egypte en Syrië Israël aanvielen in een poging hun in 1967 door Israël bezette gebieden te heroveren. Ook Marokko, Irak, Algerije, Koeweit en Saoedi-Arabië namen deel aan de strijd. De Agranat Commission), ingesteld in november 1973, deed onderzoek naar de inlichtingen- en paraatheidscatastrofe van het Israëlische leger (IDF) voorafgaand aan de Jom Kipoer-oorlog. Hoewel het interim-rapport van de commissie de politieke top (waaronder Meir en defensieminister Moshe Dayan) niet direct verantwoordelijk stelde voor de militaire onvoorbereidheid, was de Israëlische bevolking diep geraakt door die onvoorbereidheid en de zware verliezen aan het begin van de oorlog, wat leidde tot grootschalige protesten en felle kritiek op de regering. Hoewel premier Golda Meir begin 1974 nog herkozen werd, dwong de aanhoudende maatschappelijke druk en het vernietigende rapport van de commissie-Agranat haar en haar kabinet in april 1974 tot aftreden. Vooruit. Nog één voorbeeld: Spanje (2004) – misleiding van de regering-Aznar over de Irakoorlog Hoewel de Spaanse premier José María Aznar niet direct via een revolutie werd afgezet, verloor zijn partij de verkiezingen direct als gevolg van zijn oorlogsbeleid en de volkswoede daarover. Aznar steunde de Amerikaanse invasie van Irak in 2003, ondanks het feit dat meer dan 90% van de Spaanse bevolking tegen de oorlog was en miljoenen Spanjaarden de straat op gingen. Toen Madrid in maart 2004 werd opgeschrikt door zware treinaanslagen door Al-Qaida (als vergelding voor de Spaanse deelname aan de oorlog), probeerde de regering de schuld in de schoenen van de Baskische afscheidingsbeweging ETA te schuiven om de link met Irak te verhullen. De Spaanse bevolking pikte deze misleiding niet en ging massaal de straat op met de leus "Pasó de la guerra, queremos la verdad" (Stop de oorlog, wij willen de waarheid). Dagen later werd de partij van Aznar bij de verkiezingen buiten spel gezet door de kiezer, waarna de nieuwe regering de Spaanse troepen direct terugtrok uit Irak. Ziet u in bovenstaande voorbeelden enige overeenkomsten met de actualiteiten? Eén overeenkomst ontbreekt in ieder geval: We zijn we klaar omdat we er klaar mee zijn. Dus we weten wat we te doen staat.

Door: Foto: wal_172619 on Pixabay

Closing Time | Punch

Naar aanleiding van die uitermate weerzinwekkende vertoning op Cornell University, zag ik op de socials recent wat muziek langskomen van boze vrouwen. Voor een potje terechte pissigheid leent hardcore punk zich natuurlijk uitermate goed. Punch is een gezelschap uit San Francisco, Worth More Than Your Opinion is van hun laatste album uit 2014.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Schermafbeelding video Making 3 AI's Count to 100 Together van Husk IRL

Bots die tot honderd tellen

De Amerikaanse YouTuber Husk IRL maakt video’s waarin hij experimenteert met de grenzen van kunstmatige intelligentie. Hij probeert een chatbot te verleiden tot een strafbaar feit – bijvoorbeeld door hem een vals alibi te geven of een tekening te plagiëren – of er een sollicitatiegesprek mee te oefenen. In een van zijn laatste video’s doet hij iets betrekkelijk simpels wat een video oplevert die tegelijkertijd heel grappig is én heel instructief. Hij opent drie bots op drie telefoons en vraagt ze om samen om en om tot 100 te tellen. (Bekijk hier [1] de video)

Een groepje van vijfjarige kinderen zou dat kunnen doen: je spreekt onderling een volgorde af en dan tel je om en om. Maar de chatbots brengen er weinig van terecht en zouden de 100 zo te zien nooit gehaald hebben als Husk niet af en toe de regie had overgenomen. Ze lagen anders waarschijnlijk nu nog steeds heel enthousiast tegen elkaar te roepen: ‘Exactly! We can do this! Let’s keep the pace going and we will arrive there smoothly’ zonder dat iemand een getal gaf. Het humoristische video’s komt voor een deel uit het contrast tussen dit grote enthousiasme van de bots en de wat slomere manier van praten van de mens.

Foto: Steve A Johnson on Unsplash

De SGP verloor de stemming over de regenboogvlag, maar won de rel

Vandaag, op Coming Out Day, mag de regenboogvlag boven de Tweede Kamer wapperen. Dat is mede te danken aan een aantal Kamerleden dat donderdagavond laat terugkwam naar Den Haag om een opmerkelijke actie van de SGP te pareren.

De SGP kreeg donderdag aanvankelijk precies wat ze wilde. Het presidium had toestemming gegeven om op Coming Out Day de regenboogvlag boven de Tweede Kamer te hijsen. Na bezwaar van de SGP werd dat besluit teruggedraaid: over zo’n vlag moest volgens de partij het parlement zelf beslissen.

Dus dienden Kati Piri, Laura Bromet, Marjolein Moorman, Christine Teunissen, Jan Struijs en Laurens Dassen een motie in. Als de Kamer er over moet beslissen, dan zou de Kamer er ook over stemmen. En snel ook.

En toen deed de SGP iets opmerkelijks.

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk vroeg een hoofdelijke stemming aan. Kamerleden die al naar huis waren, moesten daardoor ’s avonds laat terug naar Den Haag om persoonlijk voor of tegen het hijsen van de regenboogvlag te stemmen. Een aantal van hen deed dat ook. Om 23.15 uur werd de motie alsnog aangenomen met 90 stemmen voor en 36 tegen.

Die hoofdelijke stemming lijkt op het eerste gezicht nogal overdreven. Kamerleden ’s avonds laat terugroepen om persoonlijk over een vlag te stemmen, terwijl een gewone stemming had volstaan. Het heeft veel weg van een ordinaire trollenactie.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Closing Time | The Death of Indie

Veel muzikanten kijken kritisch of argwanend naar AI, zoals ook schrijvers, illustratoren, filmmakers en andere creatievelingen dat doen. Maar er zijn nog maar weinig protestsongs tegen AI, bij mijn weten. Dit is er eentje, van Art d’Ecco uit Vancouver. Hij heeft het niet op de techbro’s, dat is duidelijk. Logisch dus dat hij geen AI gebruikte om ze op te laten draven in zijn video. Waarom zou hij ook? De ouderwetse methode van acteurs met maskers werkt zeker zo goed. Dat geldt ook voor de low budget manier om een datacenter te verbeelden aan het eind van de video.

Foto: Schermafbeelding persconferentie na de ministerraad 9 oktober 2026

We hebben een vijand

Rusland is niet langer “de agressor”. Dat eufemisme zult u uit mijn mond niet vaak meer horen. We mogen niet naïef zijn, iets wat mevrouw Bikker ook zo sterk benadrukte in haar inbreng. Rusland is onze vijand.

Alzo sprak minister Yeşilgöz-Zegerius (bij het Kamerdebat over de defensiebegroting) en gans de pers was in rep en roer.

En holde de pers naar de grenzen om te kijken of die vijand onze grenzen overschreed? Tuurde de pers het hemelgewelf af, zoekend naar vijandige drones, raketten en vuurwerk? Verzamelde de pers zich op ’s land toppen der duinen om verslag te doen van vijandige landing op onze stranden?

Niets van dat al. Want in dezelfde ademtocht waarmee de minister ons vijandbewustzijn nieuw leven inblies, verklaarde ze:

En nee, dat betekent niet dat wij in oorlog zijn

“Hè getfer”, zuchtte de pers, “weer loos alarm”. Dan zelf maar wat reuring opgepookt. De pers ging op zoek naar minister Berendsen van Buitenlandse Zaken en vroeg of hij wel wist dat we een vijand hebben. Het is immers zo dat een kabinet, alle bewindspersonen incluis, met één mond hoort te spreken?

Ja, hij was vooraf niet op hoogte gesteld door Yesilgöz over haar gekozen woorden, maar “De minister van Defensie spreekt ook namens mij”, zei Berendsen. “Rusland is onze grootste veiligheidsdreiging.”

Foto: afkomstig van video The New York Times Popcast - Bad Bunny on His Most Puerto Rican Album Yet.

Wat jongeren en professionals van Bad Bunny kunnen leren

Rapper Bad Bunny toont jongeren dat je niet in één hokje hoeft te passen. Als tegenwicht tegen vreemdelingenhaat en stemmen uit de manosphere biedt hij inspiratie aan jongeren en professionals, stellen onderzoeker Fariël Ben Abdelaziz en bijzonder hoogleraar Femke Kaulingfreks.

Jongeren ervaren meer polarisatie en maken zich daar zorgen over, blijkt uit recent onderzoek. Voor velen van hen zijn onderdelen van hun identiteit, zoals kleur, culturele achtergrond, gender of seksuele geaardheid, in de publieke ruimte en de media een mikpunt van haat of geweld. In een tijd waarin je niet zomaar kunt zijn wie je bent als je afwijkt van de dominante maatschappelijke norm, hebben jongeren positieve rolmodellen nodig die verschil vieren. Rolmodellen die cool zijn en laten zien dat je niet in één hokje hoeft te passen.

Verademing

De Puerto Ricaanse popster Bad Bunny, de meest gestreamde popartiest ter wereld, is zo’n rolmodel. Wij zagen hem eind juni optreden in een strak uitverkocht Gelredome waar jonge mensen met allerlei achtergronden compleet uit hun dak gingen. Het is een verademing om een artiest te horen die jongeren uitnodigt om hun meervoudige identiteit met trots en liefde te dragen. Terwijl de wereld in brand staat, roept Bad Bunny zijn publiek op om te genieten van de kleine dingen in het leven en van de kracht van gemeenschap. Dat is niet gemakzuchtig.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Closing Time | Sister Rosetta Tharpe (revisited)

Het Youtube-algoritme bezorgde me laatst zowaar een aangename verrassing. Hoe vaak maakt een mens dat nou mee? Het is niet dat oude muziekopnames me niet interesseren, maar ik was er nog niet naar op zoek geweest op Youtube. Een opname uit 1964 van Sister Rosetta Tharpe, een zangeres en gitariste die haar gospelmuziek liet beïnvloeden door de blues, en er een swingend ritme aan gaf. Daarmee is zij een van de muzikanten die aan de basis staat van de rock’n’roll.

Foto: APB 2026 scherm afbeelding Debat direct Tweede Kamer

De moeizame verhouding tussen oppositiepartijen en het kabinet-Jetten

van Rick van Well

Sinds het aantreden van het minderheidskabinet-Jetten zijn de stemmen van de parlementaire oppositie in de Tweede Kamer van doorslaggevende betekenis. Dat biedt de oppositie vanzelfsprekend kansen: in ruil voor de benodigde Kamersteun kan zij meer invloed uitoefenen dan bij een kabinet met een vaste meerderheid. Tegelijkertijd is de parlementaire oppositie sterk versnipperd en verdeeld.

Besturen of bestrijden?

Zowel voor de linkse als de rechtse oppositie zijn er aanknopingspunten om samen te werken met het kabinet-Jetten, gezien de relatief centrale ideologische positie van de regeringspartijen. Nederland kent bovendien een lange traditie van bereidwilligheid onder politieke elites om samen te werken.

Sterker nog, oppositiefracties wijzen doorgaans relatief weinig regeringsvoorstellen af. In de afgelopen decennia stemde gemiddeld slechts een vijfde tot een kwart van de oppositiekamerleden tegen wetgeving van de regering. Ook uit vraaggesprekken met Kamerleden blijkt dat maar weinig Kamerleden vinden dat het de taak van de oppositie is om een kabinet zo snel mogelijk ten val te brengen.

Toch bestaan er verschillen in opvattingen over de manier waarop oppositie moet worden gevoerd. Dat werd bijvoorbeeld zichtbaar tijdens een debat tussen Geert Wilders (PVV) en Joost Eerdmans (JA21) bij de Algemene Politieke Beschouwingen. Wilders waarschuwde Eerdmans om niet per dossier met het kabinet te onderhandelen: “Dan krijgt u op onderdelen gelijk, maar op iets anders houdt u een kabinet in stand dat ook precies doet wat uw kiezer niet wil.”

Closing Time | Homo Sapiens

De SGP wilde voorkomen dat vandaag de regenboogvlag zou wapperen bij het gebouw van de Tweede Kamer. Wat Robert Long in 1980 schreef geldt nog steeds, al zijn de klootzakken (ik neem die woordkeus van Robert Long maar over) in dit geval niet katholiek.

Elk geloof claimt dat ’t weet
Wat hun God eigenlijk bedoelt
Laat ze maar lullen
Laat ze maar lullen

Kamerleden van Pro lieten het er niet bij zitten en dienden een motie in, die werd aangenomen, ondanks pogingen van de SGP om dat te voorkomen door laat op de avond een hoofdelijke stemming te vragen. Veel Kamerleden die al onderweg waren naar huis gingen terug naar Den Haag om hun stem uit te brengen. Behalve de SGP en DENK stemden ook Kamerleden BBB, PVV en FvD tegen. Intolerante klootzakkerij is tegenwoordig dus niet meer beperkt tot gelovigen. Ik weet niet of Robert Long dat al aan zag komen, toen hij dit nummer schreef.

Make Executions Great Again

De Verenigde Staten gaan op 3 december een man door een vuurpeloton executeren. En de hele wereld mag live meekijken.

Alsof de doodstraf op zichzelf nog niet barbaars genoeg is, heeft de Amerikaanse regering besloten er een publiek spektakel van te maken. Defensieminister Pete Hegseth wil dat mensen met eigen ogen zien welke gevolgen ernstige misdrijven hebben. Kennelijk is iemand doodschieten pas écht gerechtigheid als er voldoende publiek bij aanwezig is.

Closing Time | Het recht om in vrede te leven

Laten we herdenken dat iedereen het recht heeft in vrede te leven….

ons lied is het vuur van pure liefde,
de duif van het duivenhok,
de olijf van de olijfgaard,
het universele lied.
De keten die zal zorgen voor de triomf
van het recht om in vrede te leven.

1969

Die tekst komt uit het oorspronkelijke “El derecho de vivir en paz” (“Het recht om in vrede te leven”), in 1969 geschreven door de Chileense singer-songwriter Víctor Jara. Bedoeld als een internationaal solidariteitslied, een anti-oorlogs- en anti-imperialistisch protest tegen de Vietnamoorlog. Opgedragen aan de Vietnamese communistische leider Ho Chi Minh en het Vietnamese volk dat zich verzette tegen de militaire interventie van de Verenigde Staten. Victor Jara zong over de verwoesting van rijstvelden door “genocide en napalm”.

Volgende