De formatie: verzoening als rookgordijn

Er is een hardnekkige misvatting in het Haagse debat over polarisatie: dat die verdwijnt zodra je de juiste mensen rond dezelfde tafel zet. Alsof maatschappelijke spanningen het gevolg zijn van logistiek falen. In de NRC-opinie van historicus en politicoloog Kemal Rijken waarin wordt betoogd dat het betrekken van rechts bij de formatie Nederland dichter bij elkaar zou brengen, wordt die misvatting niet alleen herhaald, maar verheven tot morele plicht. De redenering klinkt redelijk. Nederland is verdeeld. Er is wantrouwen. Er zijn kiezers die zich niet vertegenwoordigd voelen. Dus moeten partijen die zichzelf profileren als anti-establishment worden opgenomen in het bestuur, om zo het systeem weer geloofwaardig te maken. Het probleem is niet dat dit idee nieuw is, maar dat het telkens opnieuw wordt gepresenteerd alsof het een neutrale observatie is, en geen politieke keuze met duidelijke winnaars en verliezers. Wat hier gebeurt, is dat polarisatie wordt gedefinieerd als een communicatieprobleem. Te weinig luisteren. Te weinig samenwerken. Te veel morele scherpte. Daarmee wordt de inhoud buiten beeld geschoven. Alsof het er niet toe doet waaróver men verdeeld is. Alsof de kloof tussen partijen primair gaat over stijl, toon en temperament, en niet over fundamentele meningsverschillen over rechtsstaat, minderheden, wetenschap en macht. De oproep om rechts bij de formatie te betrekken wordt verkocht als verzoening, maar functioneert in de praktijk als normalisering van extreem gedachtengoed. Het suggereert dat partijen die structureel twijfel zaaien over instituties, rechters wegzetten als politiek instrument en media als vijand framen, gewoon een andere smaak in het politieke spectrum vertegenwoordigen, en dat hun beleidsagenda’s evenzeer consensus-zoekend zijn als die van de andere partijen. Dat is geen brug bouwen. Dat is doen alsof de rivier niet bestaat. Er zit ook iets gemakzuchtigs in de vergelijking met consensusmodellen elders. Zwitserland, waar radiaal rechts al decennia meeregeert, wordt er vaak bij gesleept, alsof dat land niet beschikt over een totaal andere politieke cultuur, met directe democratie, andere institutionele remmen en een lange geschiedenis van compromisvorming. In Nederland wordt consensus vooral bereikt door eindeloze vergaderingen en het uitruilen van symbolische overwinningen, niet door structurele betrokkenheid van burgers. Rechts in het kabinet trekken lost dat niet op. Wat opvalt, is dat de kosten van deze vermeende verzoening zelden expliciet worden gemaakt, ook hier niet. Want welke standpunten worden ingeslikt? Welke grenzen worden verlegd? Welke woorden worden ineens salonfähig omdat ze nu “meeregeren”? Welke bevolkingsgroepen zijn de dupe?  Polarisatie verminderen klinkt sympathiek, maar het is geen waardevrij doel. Soms is polarisatie het gevolg van valide verzet tegen ideeën die simpelweg slecht zijn. Dat conflict wegmanagen is geen deugd. De onderliggende boodschap van het pleidooi is dat democratische volwassenheid betekent dat je iedereen binnenhaalt. Maar volwassenheid kan juist ook betekenen dat je erkent dat niet elke politieke stroming bijdraagt aan een stabieler, rechtvaardiger samenleving. Het weigeren van samenwerking is dan geen uitsluiting, maar een harde grens. Grenzen zijn onmisbaar in elke democratie die zichzelf serieus neemt. Het ironische is dat juist het eindeloos praten over verbinding en verzoening vaak leidt tot meer cynisme. Kiezers zien hoe principes vloeibaar worden zodra macht in zicht komt. Hoe stevige woorden over democratische waarden verdwijnen zodra ze lastig worden. Dat voedt precies het wantrouwen dat men zegt te willen bestrijden. Nederland wordt niet dichter bij elkaar gebracht door radicaal-rechts automatisch bij de formatie te betrekken en standpunten die polarisatie juist voeden te normaliseren. Het wordt dichter bij elkaar gebracht door helder te zijn over wat wel en niet onderhandelbaar is. Door te erkennen dat sommige tegenstellingen niet het gevolg zijn van miscommunicatie, maar van echte, inhoudelijke breuken. En door op te houden met doen alsof politieke harmonie altijd beter is dan openlijk conflict. Soms is conflict geen probleem dat opgelost moet worden, maar een signaal dat iets fundamenteel schuurt. En dat signaal dempen is geen verzoening.

Door: Foto: Kilian Seiler on Unsplash

Closing Time | Lenny Kravitz – I build this garden for us

, door

Ik blijk ook al 2 cd’s van Lenny Kravitz in mijn bezit te hebben; Let Love Rule en 5. Hij heeft er veel meer gemaakt, maar na 5 is hij bij mij een beetje uit beeld geraakt. Ik zie op Wikipedia dat ie ook geen echte knallers meer heeft geproduceerd, dus dat is niet verrassend. Niettemin een artiest van formaat, met ook een prachtige website. Hij lijkt met pensioen te zijn; zijn laatste album is van 2018. Maar met ouwe rockers weet je het nooit. Voor deze Closing Time was het niet moeilijk kiezen, dit nummer zingt al in mijn hoofd sinds ik Lenny met een CT besloot te eren.  Het heeft wel een zwaar christelijke ondertoon, of boventoon eigenlijk, maar het rockt zo lekker.

Foto: Jorge Salvador on Unsplash

Trump dreigt, macht beslist

, door

Maak je de wereld veiliger door leiders van onwelvallige landen uit te schakelen? Nope. Kijk alleen maar naar het intens stabiele Irak nadat Saddam Hoessein werd afgezet. Alsof geopolitiek een Jenga-toren is waarin je simpelweg het verkeerde blokje verwijdert en de rest vanzelf blijft staan. In werkelijkheid wordt een ander signaal afgegeven. Niet dat recht zegeviert, maar dat macht loont, mits ze op het juiste moment beschikbaar is voor de juiste belangen. Dat maakt de wereld niet veiliger, maar voorspelbaarder voor wie aan de knoppen zit en gevaarlijker voor iedereen daarbuiten.

Laten we één mogelijk misverstand alvast opruimen. Nicolás Maduro is een lul. Hij heeft Venezuela verder de afgrond in bestuurd, verkiezingen gemanipuleerd, oppositie monddood gemaakt, media onder druk gezet en staatsmiddelen ingezet om een kleine kliek aan de macht te houden terwijl de bevolking verarmde. Zijn regime is corrupt, repressief en moreel bankroet. Dat Venezuela ondertussen beschikt over ’s werelds grootste bewezen oliereserves, en dat die reserves structureel slecht worden beheerd en geplunderd, is geen verzachtende omstandigheid maar onderdeel van het probleem. Maduro’s falen is echt, autonoom en niet het product van buitenlandse vijandigheid.

Juist daarom is het zo problematisch wat er nu gebeurt. De dreigementen van Trump richting de Venezolaanse vicepresident, na het ontvoeren van Maduro naar New York, zijn geen uiting van rechtsstatelijkheid maar van pure machtspolitiek. Ze passen naadloos in een lange traditie waarin instabiliteit in olieproducerende landen wordt gezien als een beheersbaar risico, zolang de toegang tot deze grondstoffen maar onder controle blijft. De boodschap is eenvoudig: wie meewerkt, mag blijven zitten; wie dat niet doet, wordt verwijderd. Desnoods met geweld. Dat is geen afrekening met autoritarisme, maar een herverdeling van wie er aan het olieventiel mag draaien.

Foto: Screenshot website ministerie van Defensie

Schop die hooligans gewoon het leger in

, door

COLUMN - Ik snap niet dat niemand dit nog geopperd heeft; stuur ze gewoon naar het leger. Laat ze maar dienen, anderhalf jaar. Dan pak je ze écht, geloof me. Ze haten gezag, dus dat is plus 1. Maar je kunt ze daarnaast een goede opleiding bieden, en dan op een manier waar ze er niet makkelijk de kantjes vanaf kunnen lopen. Plus 2. En dan hebben we heel snel een heleboel nieuwe rekruten, van wie er vast ook wel een aantal zullen willen blijven. Plus 3.

En ook de meelopers, hup, allemaal in ’t groen, geen gelul. De les is voor iedereen hetzelfde. Juridisch moet dit niet moeilijk te regelen zijn; de dienstplicht geldt nog steeds, alleen de opkomstplicht niet. Giet maar in een wet, wel even in goed overleg met de RvS en zo. Lijkt me een heel mooi voornemen om in het komende regeerakkoord op te nemen. Veel urgenter wordt het niet, qua probleem in de samenleving. Nou ja behalve die oranje gek die aan onze zuidgrens een oorlog begonnen is dan…maar hé, ver van ons bed! Dus. Plus 4.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: © museum tentoonstelling Flehite_Carla Kogelman_fair use

Kunst op Zondag | Museum Flehite Amersfoort | Carla Kogelman

, door

Museum Flehite te Amersfoort is gevestigd in drie historische muurpanden die rond 1540 zijn gebouwd. Deze waren onderdeel van de stadsverdediging, een militair hospitaal en twee woonhuizen. Nu is het een museum, gelegen in een sfeervol stadsgedeelte.

© museumarchief_ Museum Flehite 1579_fair use

Het museum heeft een vaste collectie van ongeveer 20.000 objecten en schilderijen waaronder het schilderij met de titel Westsingel, geschilderd door Hendrik Jan Wolter rond 1900. Het is diezelfde Westsingel waar museum Flehite ook aan ligt.

© museumcollectie Flehite_Hendrik Jan Wolter_Westsingel_fair use

Wat het schilderij bijzonder maakt is dat het geen karakteristiek stadsgezicht van Amersfoort is, met de bekende Koppelpoort of de Onze-Lieve-Vrouwetoren. Wolter had meer een fascinatie met de rommelige achterkant van de oude stad, juist omdat hij deze plekken zo goed kende als kind.

Hendrik Jan verhuisde op jonge leeftijd met zijn vader uit roerig Amsterdam, naar het meer rustige Amersfoort. Waar hij op ontdekkingstocht ging achter de façade van de mooie gevels.

Een ander interessant schilderij is de Soplafabriek, een sigarenfabriek, gevestigd in de binnenstad van Amersfoort. Geschilderd rond 1930 door Marie Henri Mackenzie in een kleurrijke, laat-impressionistische stijl. Bakstenen, elektrisch licht, een bedrijfsauto met logo, ook nog steeds paard en wagen als goederentransport. Wij zijn dan ongv 60 jaar in de Nederlandse Industriële Revolutie.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Closing Time | Empty Skies – Kosheen

, door

Na Jeff Healey zit in mijn collectie nog een Jeff Healey en nog zo wat dingetjes, maar vanavond gaan we voor Empty Skies van Kosheen. De tekst klopt niet helemaal zeg maar, maar als je alleen ff de titel in gedachten houdt…heerlijk…die rust! Ik geloof echt dat het niet eerder op een zaterdagavond (moment van schrijven) hier totaal stil is geweest, want ook buiten O&N wordt hier om de haverklap geknald. Maar het is even op geloof ik. Hè hè. En wat we met die gevaarlijke gekken aan moeten, daar heb ik  ook wel een ideetje over…

Closing Time | Accordeon

, door

De ‘Landesmusikrat Berlin’ zet sinds 2010 een muziekinstrument in de spotlights om met name onder jongeren de waardering voor een bepaald instrument op te vijzelen in de hoop meer jong talent op zo’n instrument te krijgen.

Na zestien “instrumenten van het jaar” (waaronder de stem) is komend jaar de accordeon de hoofrolspeler. “Een veelzijdig klankwonder tussen traditie en moderne muziekcultuur.”, volgens de organisatie.

Als er iemand is die een instrument volledig tot zijn recht kan laten komen, is het de in 2003 overleden componist Luciano Berio wel. Hij schreef 14 ‘sequenzas’, solo-stukken voor instrumenten. Allemaal even indrukwekkend. Eerder kon u hier al kijken en luisterend naar de sequenzas voor fagot, hobo, trombone en blokfluit.

Waan van de dag

Trump start oorlog tegen Venezuela

, door

Trump beweert dat de VS de Venezolaanse dictator en zijn vrouw hebben gevangengenomen.

Kort daarvoor beschuldigde de Venezolaanse regering de VS van een reeks aanvallen op burger- en militaire doelen in het Zuid-Amerikaanse land, nadat explosies de hoofdstad Caracas in de vroege zaterdagmorgen hadden getroffen. In een verklaring riep de Venezolaanse regering de burgers op zich te verzetten tegen de aanval en zei dat Washington het risico liep Latijns-Amerika in chaos te storten met een “extreem ernstige” daad van “militaire agressie”.
Het enige doel van deze aanval is volgens de Venezolaanse regering “het verkrijgen van controle over de strategische grondstoffen van Venezuela, met name de olie en de mineralen,” aldus de verklaring, waarin de internationale gemeenschap werd opgeroepen om deze flagrante schending van het internationaal recht, die miljoenen levens in gevaar brengt, te veroordelen.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Volgende