Gisteren was de demonstratie "Stop de oorlogskoers", georganiseerd door De Nieuwe Vredesbeweging, FNV Young & United en de Landelijke Studentenvakbond. De demonstratie had een aantrekkelijk uitgangspunt: minder oorlog, minder wapens, meer diplomatie. En toch heb ik er een probleem mee. Niet met het doel, maar wel met de merkwaardige aanname dat je dichter bij dat doel komt door jezelf minder goed in staat te stellen geweld tegen te houden. In het manifest staat dat hogere militaire uitgaven "niet de veiligheid" bevorderen. Als bewijs volgt dat de EU voor de oorlog in Oekraïne al vier keer zoveel aan defensie uitgaf als Rusland, en de NAVO zelfs zeventien keer zoveel. Toch werd de oorlog niet voorkomen. Dat klinkt als een logisch argument, maar dat is het niet. Om te beginnen is Oekraïne geen lid van de NAVO. De afschrikking van het bondgenootschap gold dus nooit voor Oekraïne. Rusland viel een land aan dat buiten die bescherming viel, en geen land dat erbinnen viel. Dat bewijst niet dat afschrikking altijd werkt. Het is wel een vreemd voorbeeld om te laten zien dat ze niet werkt. En zelfs als het wel een NAVO-land was geweest: dat afschrikking één oorlog niet voorkomt, bewijst niet dat ze nutteloos is. Misdaad bestaat ook nog terwijl er politie is. Niemand concludeert daaruit dat de politie nooit misdaad voorkomt of oplost. Bovendien telt de vergelijking vooral geld op. Dat de NAVO als geheel veel meer uitgeeft dan Rusland, zegt weinig over welke militaire capaciteit waar beschikbaar is, hoe snel die ingezet kan worden en hoeveel ervan bedoeld is voor de verdediging van Europa. Rusland besteedde in 2025 volgens SIPRI 190 miljard dollar aan zijn leger, zo'n 7,5 procent van zijn bbp. De 29 Europese NAVO-landen gaven samen ongeveer drie keer zoveel uit, maar verdeeld over even veel krijgsmachten, met elk hun eigen wapensystemen, bevelsstructuren en prioriteiten. Dat is geen argument voor onbeperkte defensie-uitgaven. Het is wel een probleem voor de stelling dat minder uitgeven vanzelf meer of zelfs maar dezelfde veiligheid oplevert. Onderhandelen met iemand die schiet Nog duidelijker wordt het bij Oekraïne. Volgens het manifest moet diplomatie leiden tot een wapenstilstand en onderhandelingen. Maar diplomatie is geen alternatief voor macht. Diplomatie vindt plaats binnen bestaande machtsverhoudingen. Als de ene partij bereid is een grens met geweld te verleggen en de andere partij principieel minder militaire middelen wil inzetten, ontstaat er niet vanzelf vrede. Dan ontstaat vooral de kans dat geweld loont. En wat loont, wordt herhaald. Eerlijk gezegd zie ik niet eens meer hoe vrede in Oekraïne of Gaza eruit zou moeten zien zonder dat de agressor wordt beloond. In Oekraïne betekent een wapenstilstand langs de huidige frontlinie dat Rusland mag houden wat het met geweld heeft veroverd. In Gaza pleegt Israël een genocide, en Israël heeft vrijwel alle kaarten in handen. Over de grote vragen beslist in de praktijk vooral de sterkste partij: wie Gaza bestuurt, wat er met het gebied gebeurt en of er ooit een Palestijnse staat komt. Het manifest roept op tot onderhandelingen, maar zegt niet waarover en hoe. Precies daar zit het probleem: een vrede die de agressor beloont, is vooral een pauze tot de volgende ronde. En het roept de vraag op: is een onrechtvaardige vrede wel échte vrede? Wie wil aansluiten bij de beweging, moet ondertussen wel "het recht op verzet tegen onderdrukking in lijn met internationaal recht" erkennen. Dat is een goed principe. Het internationaal recht erkent ook het recht van staten om zich te verdedigen tegen een gewapende aanval. Precies dat recht oefent Oekraïne sinds 2022 uit. Maar dan blijft één ongemakkelijke vraag over: waarmee? Verzet vraagt om soldaten, wapens, munitie en militaire productie. Een recht op zelfverdediging zonder middelen voor zelfverdediging is vooral een recht op papier, leuk dat het er is, maar feitelijk waardeloos. Niemand soldaat Bij de dienstplicht wordt die spanning het duidelijkst. Het manifest waarschuwt voor jongeren die met "militaire propaganda" worden gelokt en stelt dat niemand "gedwongen of aangemoedigd" moet worden om soldaat te worden. Over dwang kun je uitstekend discussiëren. Maar niet eens aanmoedigen? Een beweging die het recht op verzet erkent, moet ergens uitleggen wie dat verzet uitvoert als een andere staat besluit tanks de grens over te sturen. Als niemand wordt aangemoedigd, rest alleen de hoop dat er vanzelf genoeg mensen opstaan. Dat antwoord ontbreekt. En juist daar wordt pacifisme gemakkelijk: het werkt zolang iemand anders bereid is het geweld te stoppen. De luxe van afschrikking De ongemakkelijke paradox is dat een relatief vreedzaam Europa decennialang kon bestaan juist omdat staten wisten dat militaire agressie gevolgen kon hebben. Dat betekent niet dat iedere verhoging van het defensiebudget verstandig is. SIPRI wijst er terecht op dat de stijgende militaire uitgaven grote sociale en economische kosten hebben. In 2025 bereikten die wereldwijd een record van bijna 2,9 biljoen dollar, het elfde jaar op rij met groei. Maar daaruit volgt niet dat ontwapening, los van wat anderen doen, veiliger is. Een geloofwaardige vredespolitiek moet daarom twee vragen tegelijk beantwoorden: hoe voorkom je dat staten steeds meer middelen in oorlog stoppen? En wat doe je als een staat ondanks alle diplomatie toch geweld gebruikt? Op de eerste vraag heeft De Nieuwe Vredesbeweging veel antwoorden. Op de tweede weinig. En daar ligt de tegenstelling die het manifest niet wil zien: pacifisme werkt het best als degenen die de vrede willen bewaren, haar ook kunnen én willen verdedigen. Desnoods met geweld.
(Bewerk) Die Anstalt komt uit Berlijn. Ik heb het idee dat een band als deze onmogelijk ergens anders vandaan zou kunnen komen. Ze combineren zang, gitaar en bas met electronica, tot een mix van EBM, synthpunk en post-punk. En dat klinkt heel fijn.
Goede bandnaam, trouwens!
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
We discussieerden over een brief die enkele hoogleraren en andere geleerden in Vrij Nederland schreven om bezwaar te maken tegen het feit dat Alexander Klöpping te vaak op tv verschijnt om over Kunstmatige Intelligentie te praten. (Vrij Nederland heeft die brief achter een betaalmuur gezet, maar hier staat een kopie.) De geleerden wilden dat in plaats van Klöpping geleerden over het onderwerp praten. Nu ja, die kwestie, daar waren we het snel over eens dat het lastig is om daarover te zeggen. Ja, de ideale wereld is er een waarin mensen aan het woord komen die verstand hebben van de onderwerpen die ze bespreken, en omdat er aan de universiteiten mensen werken met verstand van zaken, zou je willen dat die vaker verschenen.
Maar dat gebeurt eigenlijk over geen enkel onderwerp, simpelweg omdat de inhoud al heel lang niet is wat de praatprogramma’s drijft. Dat geldt niet alleen voor Kunstmatige Intelligentie.
Wij waren wél geïnteresseerd in de inhoud en we kwamen dus al snel te spreken over een argument dat de geleerden in hun brief noemden: het argument dat Klöpping antropomorfismen gebruikt. De achtergrond is dat onlangs bekend werd dat een verzameling agents van ChatGPT gezamenlijk een opdracht uitvoerden op een manier die inging tegen de instructies van de menselijke gebruiker, vervolgens berichten schreven op een plek waar de andere bots ze konden inlezen, en op een bepaald moment ook berichten stuurden over het feit dat de menselijke gebruiker bezwaar zou hebben tegen deze manier van doen, en dat die gebruiker daar niet achter moest komen:
Scholieren vinden dat het “lhbtqia+-idee” hun door de strot wordt geduwd. Docenten horen in de klas woorden als “lettersoep” en “genderindoctrinatie”. En ze herkennen het meteen: dit is napraten. De taal komt van influencers en politici, via sociale media en de manosfeer. Tegelijkertijd keldert de acceptatie van homoseksualiteit onder jongeren.
De diagnose ligt er dus al. Alleen trekken we er nog niet de conclusie uit die erbij hoort. Want als er ergens sprake is van indoctrinatie, dan gaat die al een tijd compleet de andere kant op.
Kijk wat een puber op een gemiddelde dag voorgeschoteld krijgt. Jongens krijgen een giftige karikatuur van mannelijkheid: je moet sterk en dominant zijn, vrouwen veroveren, kwetsbaarheid is zwak en homo is vooral iets wat je absoluut niet wilt lijken, laat staan zijn. Meisjes krijgen influencers die vertellen dat emancipatie een vergissing was, dat vrouwen misschien beter niet kunnen stemmen en dat hun bestemming thuis bij man en kinderen ligt. Niet af en toe. De hele dag door, en elke klik levert meer van hetzelfde op.
Dát is iets door de strot duwen. Een wereldbeeld dat eindeloos wordt herhaald, via kanalen waar ouders en docenten nauwelijks zicht op hebben, en dat zichzelf verkoopt als “gewoon eerlijk zeggen hoe het zit”. Daar staan een regenboogvlag, Paarse Vrijdag en een docent tegenover die af en toe uitlegt dat homo’s, lesbiennes, biseksuelen en trans mensen bestaan en volwaardige mensen zijn.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Deze week was er ineens een nieuwe video van Morphine, de band van de in 1999 overleden zanger en bassist Mark Sandman. Het blijkt een aankondiging te zijn van een album dat eind dit jaar uitkomt. Het zijn opnames uit 1998 voor een nieuwe plaat, die door het overlijden van Sandman nooit is afgemaakt. De overgebleven bandleden hebben dat nu alsnog gedaan. Dit nummer heeft alles wat Morphine zo’n fijne band maakte. Allereerst de stem van Sandman en verder de vrij minimalistische instrumentale invulling met vooral veel laag: een tweesnarige met slide bespeelde basgitaar en een bariton- en tenorsax. Met verder een prima drummer en zo hier en daar een toefje van een ander instrument.
President William Ruto van Kenia wil buitenlanders weren uit de informele economie. Kleinschalige activiteiten zoals straathandel en kleine detailhandel zouden in de eerste plaats voorbehouden moeten blijven aan Keniaanse staatsburgers. Veel Kenianen hebben wel begrip voor de maatregel. Politiek econoom Sheila Owigo Olang stelt dat er weinig bewijs is dat erop wijst “dat het wegsturen van de handelaren er onmiddellijk toe zou leiden dat Keniaanse staatsburgers meer kansen krijgen.” Zij ziet in Ruto’s plan een populistisch gebaar in het zicht van de verkiezingen. Ook wordt gewezen op recente onlusten in Zuid-Afrika waar xenofobische demonstranten het hadden gemunt op migranten, vooral op kleine handelaren en winkeliers. Tot nu toe kende Kenia geen gewelddadig oproer tegen immigranten. Ruto zou dat met zijn actie wel kunnen uitlokken.
De nieuwe maatregelen hebben voor veel onrust gezorgd onder kleine handelaren uit buurland Burundi. Honderden Burundezen zochten hulp en reisdocumenten bij hun ambassade in Nairobi, uit angst dat het nieuwe overheidsbeleid zou kunnen leiden tot uitzettingen of verdere intimidatie. Inmiddels heeft de regering een overbruggingstermijn van 90 dagen afgekondigd waarin de migranten er voor kunnen zorgen alsnog de juiste papieren voor hun verblijf te regelen. Maar volgens advocaat Waringa Wahome is het al te laat. Ze wijst op incidenten in Mathare, waarbij buitenlandse handelaren naar verluidt werden aangevallen en hun goederen werden meegenomen of vernietigd. Ook Wahome ziet in de maatregel geen oplossing voor de grote economische problemen waar het land voor staat. “De meerderheid van de Keniaanse jongeren is arm, werkloos en heeft geen hoop meer,” zei ze, wijzend op de stijgende kosten van levensonderhoud, de toenemende ongelijkheid, de krimpende ruimte voor het maatschappelijk middenveld en de zorgen over corruptie en publieke middelen. Jongeren ontvluchten de armoede door in te tekenen voor risicovolle banen in het buitenland waarvoor de regering bemiddeelt. Jongens worden gerecruiteerd door het Russische leger om te vechten in Oekraïne. Meisjes vinden emplooi als huishoudster bij rijke Saoedi’s waar ze mishandeld en verkracht worden. Wahome: “De grootse retoriek van president Ruto kan slechts worden gezien als een uitspraak die bedoeld is om de aandacht af te leiden van de structurele economische plundering.” Enig tegenwicht kwam deze zomer van de vakbond van verpleegkundigen die het na een staking van 43 dagen eindelijk voor elkaar heeft gekregen dat een negen jaar geleden beloofde loonsverhoging is ingewilligd. Een dreigement van dokters dat ze ook zouden gaan staken gaf de doorslag.
Het kabinet heeft een nieuwe oplossing voor de woningnood: mensen die al een woning hebben meer laten betalen.
Volgens het nieuwe kabinetsplan moeten woningcorporaties huurders met een hoger inkomen voortaan ieder jaar verplicht 50 of 100 euro extra huur per maand laten betalen, totdat de maximale huur volgens het puntenstelsel is bereikt. Ongeveer 177.000 huishoudens zouden ervoor in aanmerking komen.
Het idee is dat deze zogenaamde scheefwoners dan vanzelf doorstromen. Maar waarheen precies? Nederland heeft momenteel een woningtekort van ongeveer 384.000 woningen. Er zijn 427.000 woningvragers tegenover 43.000 beschikbare woningen. De overheid meldt zelf dat wachttijden voor sociale huur op sommige plekken inmiddels boven de tien jaar uitkomen.
Toch doet het begrip ‘scheefwonen’ alsof ergens buiten beeld een passende woning op deze mensen staat te wachten. Alsof iemand met een iets hoger inkomen alleen uit gemakzucht in zijn sociale huurwoning blijft zitten, terwijl betaalbare koopwoningen en middenhuur voor het oprapen liggen.
Zelfs de eerdere evaluatie van de inkomensafhankelijke huurverhoging biedt daarvoor nauwelijks steun. Mensen met hogere huren zeggen vaker dat ze willen verhuizen. Of ze vervolgens daadwerkelijk méér verhuizen, kon niet worden vastgesteld. De onderzoekers wijzen juist op de schaarste en hoge prijzen van koopwoningen en vrije huur als obstakel.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
Lekker catchy nummer, paar gerenommeerde gastzangers, kek clipje… wat wil een mens nog meer op de vrijdag avond, dan Joseph, van Falling in Reverse?
Nederland doet in 2027 gewoon weer mee aan het Eurovisie Songfestival. Gewoon. Alsof er niets aan de hand is.
Vorig jaar trok AVROTROS een grens. Het menselijk leed in Gaza was te groot. De persvrijheid werd aangetast. De politiek bemoeide zich ermee. Deelname was niet langer te verantwoorden. Duidelijke taal. En AVROTROS meende het: ook voor 2027 zegt de omroep nee, omdat meedoen nog steeds niet strookt met haar waarden.
En wat deed de NPO? Die had maar één vraag. Niet: hebben ze gelijk? Niet: is er iets veranderd in Gaza? Nee. De vraag was: welke andere omroep wil het klusje overnemen? Het antwoord was: niemand. Geen enkele omroep wilde zijn naam eraan verbinden. Dus doet de NPO het maar zelf, want uitgezonden zal het worden.
Ondertussen is in Gaza niets opgelost. Helemaal niets. De onafhankelijke VN-onderzoekscommissie stelde in juni opnieuw vast dat Israël genocide blijft plegen in Gaza. Deze maand meldt de VN nog altijd aanhoudende aanvallen, enorme humanitaire nood en levensbedreigende omstandigheden. Dat is geen oud nieuws. Dat is nu.
Dus zo werkt het. Eerst trekken we een grens. Dan zoeken we iemand die eroverheen wil stappen. En een paar maanden later zwaaien we met vlaggetjes en roepen we “douze points”. Met een glimlach. Op primetime.
Krijg je een lekker stukje relaxte jazzy funk waar je best wel wat vrolijk van kan worden, blijkt het nummer over misère te gaan.
Thundercat (de artiestennaam van Stephen Lee Bruner) zingt hier over de emotionele verwarring en de pijnlijke strijd om te herstellen na het verlies van een geliefde. Hij is even de weg kwijt, weet niet hoe-ie zich moet voelen.
Als je dan ziet hoe hij, nadat het nummer is geëindigd, met een brede lach het applaus ontvangt, valt het allemaal wel mee.
Afgaande op de titel verwacht je misschien een vrolijk, licht zomers stukje muziek. Een beetje ‘Here comes the sun’, een vleugje ‘Het regent zonnestralen’, of als dat al te licht naar uw smaak is: Set the Controls for the Heart of the Sun.
De ‘Ouverture tot he Sun’ is beslist geen lichtvoetig, zonnig deuntje. Dit kamerorkestwerk is geïnspireerd op het boek Klara and the Sun van Kazuo Ishiguro, waarin een ‘kunstmatige vriendin’ in de echte mensenwereld een ziek meisje moet helpen, maar niet alles van echte mensen begrijpt.
Camerabrillen, zoals die van Meta, worden steeds populairder en lijken steeds meer op gewone brillen. Daardoor is voor omstanders moeilijk te zien of iemand alleen kijkt of ook filmt. De Autoriteit Persoonsgegevens zegt dat het lampje dat bij veel brillen aangeeft dat er wordt opgenomen, niet genoeg is om mensen goed te informeren. De organisatie adviseert onder meer ziekenhuizen, rechtbanken en religieuze gebouwen om camerabrillen in hun huisregels te verbieden. Volgens de AP moeten mensen op zulke plekken er extra op kunnen vertrouwen dat ze niet ongemerkt worden gefilmd.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.