TU Delft: samenwerking met Israël ‘ingewikkeld’, maar beetje stroomgebruik strafbaar

Het tentenkampje bij de Aula van de TU Delft is inmiddels verdwenen. Op de plek waar studenten twee weken lang protesteerden tegen de Israëlische samenwerkingen van hun universiteit, verschenen maandag symbolische graven, ter nagedachtenis aan gedode Palestijnse wetenschappers. Maar ook de overige symbolen van het protest waren geen lang leven beschoren. Nog geen 24 uur nadat de studenten hun tenten hadden opgebroken, waren het Palestijnse huisje en de geplante olijfboom alweer verwijderd. Volgens de actievoerders heeft de universiteit bovendien het spandoek weggehaald waarop haar medeplichtigheid aan de genocide werd aangeklaagd. Sinds 5 oktober protesteerde Delft Student Intifada op de campus. De studenten hadden zelfs een klein Palestijns huis gebouwd, als symbool voor de huizen die Israël dag in dag uit in de bezette Palestijnse gebieden verwoest. Hun eis: verbreek de academische banden met Israëlische instellingen die bijdragen aan genocide, bezetting en apartheid. De universiteit heeft inmiddels een afweging gemaakt. De conclusie is opmerkelijk: met de huidige kennis zou de TU nooit aan bepaalde samenwerkingen zijn begonnen. Toch mogen de meeste gewoon doorlopen, omdat stoppen te veel impact heeft op de eigen universiteit en medewerkers. Bij twee projecten waaraan ook een Israëlisch defensiebedrijf deelneemt, wil de universiteit de samenwerking wél beëindigen. Die projecten lopen binnenkort toch al af, dus dat was een stap zonder al te veel gevolgen. Morele bezwaren tegen een genocide omzetten in consequenties is kennelijk bijzonder ingewikkeld zodra er bestaande contracten, onderzoeksbelangen en institutionele verplichtingen in het spel zijn. Dan mag een genocide elders hier vooral geen pijn doen. Bij de studenten ligt dat blijkbaar eenvoudiger. Op 16 oktober ontvingen de demonstranten een brief van het College van Bestuur. Daarin werd hun opgedragen de demonstratie nog diezelfde dag te beëindigen. Een van de aangevoerde redenen: de actievoerders hadden zonder toestemming elektriciteit van de universiteit gebruikt. Volgens het bestuur was daarmee het eigendomsrecht van de TU geschonden, wat strafbaar zou zijn. Het is een ronduit lachwekkend contrast. Bij samenwerkingen met Israëlische instellingen waarvoor de universiteit achteraf zelf ernstige morele bezwaren ziet, moeten zorgvuldig alle belangen worden afgewogen. Bij het gebruik van wat elektriciteit door een handvol protesterende studenten weet het bestuur onmiddellijk waar de grens ligt. Eigendomsrecht is eigendomsrecht. Zelfs als de studenten tijdens de relatief zachte oktoberweken elektrische verwarming hebben gebruikt, zullen de kosten tegen de inkooptarieven van een grootverbruiker vermoedelijk beperkt zijn gebleven tot enkele tientjes. Op het totale elektriciteitsverbruik van een technische universiteit is zo'n hoeveelheid waarschijnlijk niet eens van de normale schommelingen te onderscheiden. Volgens haar eigen demonstratierichtlijnen hecht de TU Delft grote waarde aan het demonstratierecht. Demonstreren hoort bij een universiteit, mag confronterend zijn en zelfs tijdelijk verstorend. De universiteit benadrukt bovendien dat er voldoende ruimte moet blijven om verschillende visies tot uitdrukking te brengen. Daar valt het optreden na afloop van het tentenkamp moeilijk mee te rijmen. De studenten hadden hun tenten vrijwillig opgebroken. Hun protest was vreedzaam beëindigd. Toch verdwenen vrijwel onmiddellijk het Palestijnse huis, de olijfboom en ook het spandoek. Dat laatste is extra opmerkelijk, omdat de TU Delft in haar eigen richtlijnen expliciet ruimte biedt aan spandoeken met politieke boodschappen. Maar blijkbaar alleen bij doelen waar de universiteit het mee eens is. Natuurlijk betekent demonstratierecht niet dat iedere constructie permanent op universiteitsterrein mag blijven staan. Maar wie, als universiteit, zegt zoveel waarde te hechten aan protest, zou ook enig respect mogen tonen voor de symbolen waarmee studenten hun kritiek uiten. Zeker wanneer het protest niet langer tot overlast leidt. De haast waarmee de overgebleven uitingen zijn verwijderd, roept op zijn minst de vraag op hoeveel ruimte de universiteit daadwerkelijk wil bieden aan kritiek op haar eigen handelen. Een universiteit waar studenten worden opgeleid om kritisch te denken en maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen, zou dergelijke tegenspraak toch moeten kunnen verdragen en tolereren. Zelfs als die tegenspraak zich niet beperkt tot een keurig ingediende petitie of een debat in een collegezaal. Natuurlijk mag de universiteit kleinzielig grenzen stellen aan het gebruik van haar voorzieningen. Alleen is het opmerkelijk hoe voortvarend het bestuur hier 'principes' weet te handhaven tot op de komma, terwijl het bij de eigen samenwerkingen met Israël juist zoveel begrip toont voor praktische bezwaren, en daarmee voor een genocide. Misschien kunnen de studenten voortaan beter een Europees onderzoeksconsortium oprichten om hun telefoons op te laden. Dan wordt het beëindigen van de stroomvoorziening vermoedelijk een 'complexe morele afweging'.

Door: Foto: Pourya Gohari on Unsplash

Closing Time | Indonesië beschadigd vernietigd

In het aritkel dat vanochtend hier bij Sargassso verscheen, ging het over de verstikkende gevolgen van landbouwbeleid in Indonesië: het ‘branden en kappen’ van regenwoud ten behoeve van de landbouw, waarbij gewassen voor de commerciële markt – zoals oliepalmen – worden verbouwd of hout wordt gewonnen.

Daar hebben onder andere miljoenen mensen in West-Kalimantan (Borneo) behoorlijk last van. Ze leven al maanden onder een verstikkende deken van smog.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Matt Palmer on Unsplash

Indonesië brandt

Indonesiërs gaan massaal de straat op om de regering te dwingen de noodtoestand af te kondigen vanwege de voortdurende bosbranden. Ze zien het als een falen van hun regering om branden in regenwouden te stoppen, die hun land in een misselijkmakende nevel hebben gehuld. Het is deze week twee jaar geleden dat Prabowo Subianto geïnstalleerd werd als president. Toen hij nog in de oppositie zat stelde hij dezelfde eisen aan zijn voorgangers. Nu is hij vooral druk met de onderwaardering van de economie van zijn land door de Amerikaanse financiële dienstverlener voor beleggers MSCI (Morgan Stanley Capital International).

„Ik heb het recht om te ademen”, stond er op een spandoek tijdens een demonstratie in de Indonesische hoofdstad Jakarta. „Blus de branden onmiddellijk!” De bosbranden zijn de ergste in jaren. Eerder dit jaar viel er minder regen tijdens de doorgaans natte maanden die aan april voorafgaan; volgens experts is dit te wijten aan zowel de opwarming van de aarde als het klimaatverschijnsel El Niño. Volgens het ministerie van Volksgezondheid hebben meer dan 306.309 inwoners van de zeven Indonesische provincies die het zwaarst door de rook zijn getroffen, de afgelopen twee maanden acute luchtwegaandoeningen opgelopen. Bijna de helft daarvan – 146.037 gevallen – betrof kinderen onder de 10 jaar. De smog veroorzaakt ook overlast in de buurlanden Singapore en Maleisië. Prabowo zegt dat het bluswerk een topprioriteit is voor zijn regering. Hij doet nog geen beroep op hulp van zijn buren. Uiteindelijk kan volgens hem alleen regen soelaas bieden. Het afzien van ingrijpender maatregelen onder het regime van de noodtoestand zou te maken hebben met de keuze van de regering om lastige vragen over de verantwoordelijkheid te vermijden. 

Foto: Tomás Robertson on Unsplash

Plunderen met een stropdas, dat mag wél

De rellen en plunderingen in Parijs leiden tot grote verontwaardiging. Winkeliers zien hun levenswerk vernield, werknemers hun inkomen bedreigd en complete winkelstraten veranderen in een ravage. Wie een winkelruit inslaat om een zaak leeg te roven, verdient weinig sympathie.

Toch is het opmerkelijk hoe selectief onze verontwaardiging over plundering is. Want terwijl de beelden uit Parijs de wereld overgaan, worden elders voortdurend bedrijven leeggetrokken. Alleen gebeurt dat door keurig geklede zakenlieden, met behulp van accountants, advocaten en investeringsbanken. We noemen het private equity, en in plaats van arrestaties levert het doorgaans vooral indrukwekkende rendementen op voor even indrukwekkend weinig mensen.

Neem de Amerikaanse investeringsmaatschappij KKR. Die kocht in 2004 samen met AlpInvest het Nederlandse Vendex KBB, eigenaar van onder meer V&D, HEMA en de Bijenkorf. De overnamesom bedroeg ongeveer 1,4 miljard euro voor de aandelen, of 2,4 miljard inclusief schulden.

Amper een jaar later verkochten de investeerders 73 winkelpanden voor ongeveer 1,4 miljard euro. Vrijwel evenveel als de volledige aankoopprijs van de aandelen van het concern. De winkelketens moesten hun eigen panden daarna terughuren, vaak voor tientallen jaren. Na financiële verrekeningen leverde de vastgoedverkoop het concern 618 miljoen euro aan contanten op.

En daarmee was de geldmachine nog lang niet uitgewerkt. In maart 2006 keerden de eigenaren zichzelf een superdividend van maar liefst 460 miljoen euro uit. Dat geld kwam uit extra leningen die het bedrijf zelf moest aangaan. De kredietwaardigheid van de onderneming werd vervolgens verlaagd. Dit alles staat keurig beschreven in een onderzoek van de Erasmus Universiteit in opdracht van het ministerie van Financiën.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Quote van de Dag: Had hij maar duidelijker moeten ontkennen dat hij terrorist was

“Vooropgesteld: hij heeft het zelf online gegooid, en dan gaat het rond en zien we het. We schrijven er duidelijk bij: áls dit waar is, moet het onderzocht worden. We zijn niet verantwoordelijk voor wat media en politici ermee doen. Wij slaan net als 99 procent van de mensen die het horen aan op ’this is me’. Ik betreur dat hij last heeft gehad van deze situatie en dat hij bedreigd is, maar hij had beter moeten uitleggen wat zijn boodschap was.”

Foto: Christoffer Horsfjord Nilsen (cc)

Yay! Israël arresteert kolonisten. De rechtsstaat is weer gered

Israël heeft tien kolonisten gearresteerd na geweld op de bezette Westelijke Jordaanoever. Onder de slachtoffers bevinden zich een Amerikaanse fotojournalist en Europese diplomaten. Kijk eens aan: de Israëlische politie blijkt zowaar over handboeien te beschikken die om andere dan Palestijnse polsen passen.

De arrestaties volgen een bekend patroon. Kolonisten terroriseren Palestijnse dorpen, vernielen eigendommen, steken huizen in brand en mishandelen bewoners. Meestal gebeurt er weinig. Soms wordt het geweld zo buitensporig, of zijn de slachtoffers zo buitenlands, dat Israël zich genoodzaakt ziet op te treden. De internationale gemeenschap kan opgelucht ademhalen. De rechtsstaat functioneert nog.

Yeah right.

De rechtsstaat in cijfers

De Israëlische mensenrechtenorganisatie Yesh Din onderzocht twintig jaar strafrechtelijke handhaving tegen gewelddadige kolonisten. Van de onderzochte zaken werd 93,6 procent afgesloten zonder aanklacht. Slechts 3 procent leidde tot een volledige of gedeeltelijke veroordeling.

Dat zijn cijfers over politieonderzoeken, niet over arrestaties. De meeste zaken komen dus niet eens bij de rechter.

In april 2026 bevestigde de Nederlandse regering bovendien dat volgens dezelfde organisatie sinds 7 oktober 2023 geen enkele kolonist was veroordeeld voor geweld tegen Palestijnen. Nul veroordelingen in ruim tweeënhalf jaar, terwijl de media bijna dagelijks vol staan van aanvallen van terroristische kolonisten. Er zijn inmiddels nieuwe aanklachten ingediend, maar daarmee is nog niemand veroordeeld.

Foto: Tobias on Unsplash

Antifascisme normaliseren

RECENSIE - Terwijl alle publieke praatpalen blijven wijzen naar buitenlandse bedreigingen zijn er gelukkig ook nog mensen die aandacht vragen voor de binnenlandse bedreiging van de democratie en de rechtsstaat. Het jaar dat wij antifascisten werden is een boekje van een groep mensen die zich verenigd hebben om tegenwicht te bieden tegen allerlei nieuwe vormen van fascisme.

Antifascisme moet normaal worden, is de boodschap. Fascisme bedreigt de democratie. Dat was niet alleen vroeger zo. Kenmerken van fascisme zoals we die uit de geschiedenis kennen zien we vandaag de dag in eigentijdse vormen opnieuw: het leiderschapsprincipe, de uniformering van ‘het volk’, de uitsluiting en vervolging van minderheden, het appelleren aan een nationale wedergeboorte, en zelfs de toepassing van geweld. ‘In essentie is fascisme een beweging die zich voedt met onvrede over democratisering en die vervolgens democratie gebruikt om die de nek om te draaien’, schrijven de auteurs. ‘Democratie probeert verschil van mening in goede banen te leiden…door het conflict te institutionaliseren…door allerlei vormen van tegenmacht te organiseren…het is een open uitnodiging tot meerstemmigheid en dus onenigheid…De kern van democratie is daarom pluriformiteit.’ Zo beschouwd moet het toch in een democratische samenleving volstrekt normaal zijn om zich te keren tegen de tendens om dit alles om zeep te helpen? Maar wat gebeurt er? Een meerderheid van de Tweede Kamer stemt voor een motie van FvD, PVV en BBB om ‘antifa’ als ’terroristische organisatie’ aan te merken. Los van het feit dat de regering de motie makkelijk naast zich neer kan leggen omdat ‘antifa’ nu eenmaal geen organisatie is, kunnen we deze uitspraak, die ook door de VVD werd onderschreven, wel als een dieptepunt beschouwen van de hedendaagse Nederlandse politiek. Het versterkt de oproep van de groep die dit boek schreef om ook antifascist te worden en alle vormen van fascisme met woord en daad te bestrijden. ‘Het is noodzakelijk. Het is vanzelfsprekend. En het werkt.’ Je kunt op dit punt niet volstaan met een neutrale houding van enerzijds, anderzijds.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Closing Time | The Unanswered Question

Op de vraag wat de zin is van “dit alles”, valt alleen wat te mijmeren. Een klip en klaar antwoord blijft uit. Daar was Charles Ives (1874 – 1954) wel van overtuigd en zeker wetend dat bij zulke grote levensvragen de dood een gewisse rol speelt, maakte hij carrière als levensverzekeraar.

Samen met zijn compagnon Julian Myrick verdiende hij daar een heel aardige boterham mee. Een bijzonder levenspad voor een componist van eigenzinnige klassieke muziek.

Voor een dubbeltje op de polikliniek

OPINIE - Niet boeren, maar Nederlandse supermarkten zijn verantwoordelijk voor het vergiftigen van mens en natuur

Ik ben een beetje boos. Eigenlijk best heel erg boos. En wel op de grote Nederlandse supermarkten. Supermarkten zouden een deel kunnen zijn van de oplossing, maar ze zijn het probleem. Door hun keuzes krijgen mensen onnodig veel nare ziekten zoals die van Parkinson, en ze zijn ook verantwoordelijk voor de achteruitgang van onze natuur.

Want we zijn onszelf en elkaar aan het vergiftigen met landbouwgif. Zelfs voor Yvon Jaspers is de onschuld er inmiddels een beetje vanaf, sinds haar broer de diagnose Parkinson kreeg. We dachten voor een dubbeltje op de eerste rij te zitten, maar eindigen voor dat dubbeltje op de polikliniek. Maar dan is het te laat. Control-Z doet het dan niet meer.

En voor alle duidelijkheid: de meeste boeren zijn niet de schuldigen, maar zitten in overlevingsmodus gevangen in dit moreel failliete systeem. Een systeem dat er trouwens helemaal niet op gericht is om mensen te voeden, maar vooral om dieren te voeden. Wereldwijd voeden we bijna 100 miljard landbouwdieren. Met de ruimte voor dat voedsel zouden we een veelvoud van de menselijke wereldbevolking kunnen voeden. Dit deel van het systeem wordt fanatiek beschermd door dominante conservatieve politiek, met leugens over voedselzekerheid die niet de boer maar de veevoer-importeurs en hun lobby bedienen.

Closing Time – Bernat Pont Anglada – La Sagrada Familía

De basiliek La Sagrada Familía in Barcelona wordt op verschillende muzikale manieren verklankt. Gisteren was het in onze Closing Time een band uit Barcelona, met dezelfde naam als de basiliek, die een jazzy nummer bracht.

Dat nummer ging niet direct over het architectonich hoogstandje van Antoni Gaudi zelf, hoewel de titel van het nummer (Elevation Love) wel naar zijn werk en zijn opvattingen verwijst. Zijn veel aangehaalde filosofie in eed notendop: “To do things well, first you need love, then technique” (originally in Catalan, “Primer l’amor, després la tècnica”).

Closing Time – La Sagrada Família – Elevation in love

We kennen de Sagrada Família vooral als toeristische trekpleister in Barcelona, bekend als een katholiek kunstwerk van kathedraalachtige proporties, ontworpen door architect Gaudi.

Maar weet iemand dat La Sagrada Família ook een bandje is Barcelona is? Ze maken jazzy muziek, met West-Afrikaanse highlife-invloeden, onder andere geïnspireerd op muziek van Fela Kuti.

Op 29 mei 2026 brachten ze een EP uit met de titel ‘La Sagrada Família’, met als vierde nummer Elevation in love.

Closing Time | Bill Evans Peace Piece

Kalmte, rust, verstilling….

Is dat niet wat we nodig hebben? Een tegenstem die zich verheft tegen de gewelddadige tijden?

Jazzpianist Bill Evans zal daar niet aan gedacht hebben toen hij deze piano improvisatie bedacht en het de enigszins grappige alliteratie ‘Peace piece’ als titel gaf.

Doet er niet toe. Meer stille tochten begleid met een enkele trommelslag. Meer minuten stilte met alleen het geritsel van boombladeren. Meer muziek met ingetogen vrede…

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Volgende