Gevaarlijke taal

ANALYSE - Uit haar partijprogramma blijkt dat de PVV zichzelf als politieke partij niet serieus neemt. Vraag is dan: waarom zou de kiezer dat wel doen?

In Engeland klagen vreemdelingen na de Brexit-stemming dat hen verteld wordt dat ze naar huis moeten. Stemmingen, standpunten en teksten hebben sociale betekenis. Ook in ons land wordt geklaagd over een zekere verharding in de verhoudingen tussen oude en nieuwe landgenoten.

In dit licht is het programmatische A-viertje van de PVV van betekenis. Je kunt er om lachen, of je neus op halen. Maar voor een potentieel grote partij en zijn standpunten is dat niet slim. Je kunt beter respectvol analyseren wat er gebeurt.

Volgens een eerdere tekst op Sargasso zoekt Wilders een politiek isolement. Misschien is dat zo. De vraag is dan of het erg is. De politieke inhoud van het A-viertje betekent iets. Maar wat precies?

Wilders en Bin Laden

Bin Laden wilde een scherpere scheiding tussen moslims en de inwoners van westerse landen. Alleen door die scherpere tegenstelling was de strijd mogelijk, die tot een islamitische wereld kon leiden, zo redeneerde hij.

Wilders lijkt in dit programma een trouw volgeling van Bin Laden: hij maakte vroeger onderscheid tussen de vredige, ordelievende, gelovige moslims en de “politieke islam”. Hoe dat precies zat en hoe je dat verschil kon zien, was niet zo helder. Maar het was een nuance: de PVV was tegen gewelddadige jihadisten, maar niet tegen gewone moslims.

Die nuance is verdwenen. De vraag is: waarom? Het politieke gevolg is een mogelijke polarisatie, die Bin Laden veel plezier zou hebben gedaan. De grenzen moeten dicht voor asielzoekers en immigranten uit islamitische landen, meent de PVV. Ook geen yezidi’s of christenen? Wil de PVV de geloofsovertuiging van hen, die bij ons aankloppen onderzoeken? Willem van Oranje heeft onze vrijheid van godsdienst gevestigd, maar de PVV wil islamitische scholen en moskeeën sluiten. De PVV is voor godsdienstvrijheid, maar van wie precies?

Gevaar of haat?

Nederland heeft het VN-verdrag getekend, waarin artikel 19 over Free Speech. Artikel 20 zegt:

Any advocacy of national, racial, or religious hatred that constitutes incitement to discrimination, hostility or violence, shall be prohibited by law.

Verdragsrecht gaat boven nationale wetgeving, dus ik zou graag zien dat iemand eens uitzoekt of een pleidooi om de Koran te verbieden en moskeeën te sluiten een oproep is tot discriminatie, of vijandigheid, of geweld. En waar in onze wetgeving te vinden is, dat dit niet mag. Is een beroep op artikel 1 van de Grondwet voldoende?

Vrijheid van meningsuiting kan onze sentimenten aanwakkeren en ons tegen elkaar ophitsen, maar kan ook helpen om onze tegenstellingen rationeel te bespreken en op te lossen. Moeten we de vrijheid van de PVV om op te roepen tot discriminatie stellen boven het risico dat daar daadwerkelijke discriminatie uit voortkomt?

Het programma wil “preventief opsluiten van radicale moslims”. Het lijkt mij niet te sporen met elementaire beginselen van de rechtsstaat en operationeel onuitvoerbaar. Over het verbieden van een boek (de Koran) heb ik het dan maar niet.

Wie zich verder wil verdiepen in de problemen rond vrijheid van meningsuiting leze: Timothy Garton Ash, “Free Speech, ten principles for a connected world”, London, 2016.

Nederland onafhankelijk?

Sommige standpunten van de PVV kennen we beter; de PVV ziet ons als een wingewest van Brussel. Toch is het simplisme verrassend. De uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de EU lijkt op het randje van onuitvoerbaar en heeft al grote verliezen opgeleverd. De Britse regering is tot dusver nog niet erg gevorderd met het voorbereiden van de Brexit.

De PVV zet de uittreding financieel als p.m. post neer. Gaat die onafhankelijkheid ons iets brengen? Ik waag het te betwijfelen. Nederland is een natie van handel en geld, dus ons belang ligt bij open relaties met de wereld. Het is een wonderlijke paradox dat de nationalistische visie van de PVV ons meer schade dreigt te gaan berokkenen dan dat het winst oplevert. De financiële gevolgen worden als p.m. geraamd; slordig en een beetje laf.

Het wil niet zeggen dat er geen probleem is. De EU is een wonderlijke samenwerking tussen sterk verschillende staten, met een vrijwel ongestuurde bureaucratie. Maar de PVV geeft in een paar woorden wel heel veel weg.

Directe democratie, bindend referendum

Van het “nep-parlement” verwacht de PVV niets. Zouden er ook “nep-raden” zijn? Directe democratie lijkt aantrekkelijk, maar waarom vinden we dan zo weinig directe democratie in de moderne wereld? In het land van de koekoeksklok wordt met referenda wel wat bestuurd, maar of de kloof tussen burger en bestuur daar kleiner van wordt?

Het is een wonderlijke visie. Ik ben sterk voor bestuur op het laagste niveau, maar de oude Grieken rekenden al uit dat het lastig is met iedereen over alles te praten. Daar hebben we een systeem van verkiezen en vertegenwoordigen voor bedacht. Een strikte denkwijze van onderen naar grootschaliger zou ik wel aardig vinden, maar of de PVV dat wil?

De ervaring met directe democratie is in combinatie met de representatieve systemen niet geweldig te noemen: over Europa staat het referendum van 2006 over de constitutie mij nog bij, dat meer onvrede uitdrukte dan een oordeel over de 500 pagina’s van de Constitutie. Met het referendum over het handelsverdrag met Oekraïne was het niet beter. Niet de inhoud wordt beoordeeld, maar er wordt een uitspraak gedaan over een sfeer.

Ook dit wordt geraamd als p.m. post; opnieuw, vooral een beetje laf.

Huren, AOW, halvering motorrijtuigenbelasting

Zo gaat het verder: “huren omlaag”, meldt punt 5. Dat vind ik ook wel, maar waarom en hoeveel staat er niet. De huurwoningen zijn ten opzichte van vergelijkbare koopwoningen erg duur geworden, waarvoor twee redenen zijn:

  • het harde huurbeleid en verhuurdersbijdrage;
  • de lage rente, die sneller doorwerkt op de koopwoningmarkt.

De PVV denkt dat het 1 miljard gaat kosten. Geen idee wat men nu echt wil…

De AOW moet weer naar 65 jaar van de PVV. Dat is een punt dat nog kort geleden werd prijsgegeven, omdat er een redelijke motivering voor een hogere AOW leeftijd te geven valt.

De kosten zouden 3½ miljard kunnen bedragen.

De motorrijtuigen belasting moet worden gehalveerd, maar elke redenering of aanwijzing waarom ontbreekt. Of er een idee is van de kosten is niet helder: de maatregelen zijn in 11 punten gevat, maar de financiële paragraaf telt 10 punten.

Het lijkt een beetje dat de PVV de autobezitters wil paaien. Goed idee wel, maar wat betekent het in termen van fijnstof, milieudoelstellingen, enzovoort.

Kortom, de PVV neemt zichzelf niet serieus. In weerwil van hoe ik begon: waarom moet de kiezer dat dan wel doen?

  1. 1

    “hij maakte vroeger onderscheid tussen de vredige, ordelievende, gelovige moslims en de “politieke islam”. Hoe dat precies zat en hoe je dat verschil kon zien, was niet zo helder.”

    De vraag is of dat onderscheid niet puur theoretisch was. Al in 2009 gaf Wilders aan dat er in de praktijk nauwelijks Europese moslims zijn die in de eerste categorie vallen, want dat er tientallen miljoenen uit Europa gedeporteerd moesten worden. Toegegeven, toen hij daar nogal wat kritiek op kreeg, heeft hij zijn toon op dit punt een paar jaar gematigd.

  2. 3

    De PVV denkt dat het 1 miljard gaat kosten. Geen idee wat men nu echt wil…

    Die 1 miljard over huren zal wel gaan over de verhuurdersheffing. Wel consequent, daar waren ze namelijk tegen in 2012: link

    Wat ik opmerkelijk vind is in puntje 7

    Geen geld meer naar ontwikkelingshulp, windmolens, kunst, innovatie, omroep etc..

    het woordje “innovatie”. Dus in kenniseconomie Nederland gaan we door de overheid gefinancierd onderzoek schrappen? Ik snap dit niet.

    Het lijkt een beetje dat de PVV de autobezitters wil paaien. Goed idee wel, maar wat betekent het in termen van fijnstof, milieudoelstellingen, enzovoort.

    Wat goed idee?

  3. 4

    …dat de PVV zichzelf als politieke partij niet serieus neemt. Vraag is dan: waarom zou de kiezer dat wel doen?

    De PVV-stemmer neemt de hele politiek al niet meer serieus. Soms denk ik wel eens dat die vooral gaat stemmen omdat de hond nog naar buiten moet en dan kan hij net zo goed even op het stembureau langslopen.

    Je zou het de wet van Wilders kunnen noemen: Of er over een afgegeven stem is nagedacht, maakt voor de zwaarte ervan niet uit. Als je hem maar krijgt.
    Dus roept hij wat dingen die zijn doelgroep graag wil horen en of die doelen überhaupt haalbaar zijn is eigenlijk irrelevant, want hij zorgt er wel voor dat hij comfortabel in de oppositie blijft. Wilders is gebaat bij de huidige status quo, stemt daarom over het algemeen braaf met de coalitie mee, al roept hij in het wild vaak wat anders.
    De ironie is dat er het diepgaandst over zijn uitlatingen wordt gediscussieerd in kringen die sowieso niet achter hem aanlopen. De uitkomsten van die discussies bereiken zijn doelgroep niet.

    @3: De auto is voor het publiek de heilige koe en daarom voor de overheid de melkkoe. Door zo’n duur en van sentimenten omgeven statussymbool in zijn verhaal te betrekken, spreekt hij de kiezer aan. Er is die kiezer al ‘van alles afgepakt’ (en vaak genoeg door Wilders&co maar dat beseft die niet), maar straks ook nog de auto? Net nu hij 130 mag? En milieu is links: kijk maar naar buiten, allemaal groene bomen. ;)

  4. 6

    Voor de PVV zijn standpunten mededelingen om kiezers mee te trekken en om zich af te kunnen zetten tegen andere partijen die nu iets anders willen en straks iets anders doen. In het daadwerkelijk realiseren van die standpunten is de partij helemaal niet geïnteresseerd. En op een enkeling na die dit land echt ethnisch denkt te gaan zuiveren, interesseert het de kiezer ook niets. Waarom zouden wij dan wel serieus over die realisatie moeten nadenken?

  5. 7

    @2 Bij dat onderzoek van Koopmans zijn al lang en breed flink wat kanttekeningen geplaatst, bijvoorbeeld hier, hier en hier.

    Koopmans zelf stelt het volgende aan het einde van zijn artikel over het onderzoek:

    Of course, religious fundamentalism should not be equated with the willingness to support, or even to engage in religiously motivated violence. But given its strong relationship to out-group hostility, religious fundamentalism is very likely to provide a nourishing environment for radicalization. Having said that, one should not forget that in Western Europe Muslims make up a relatively small minority of the population. Although relatively speaking levels of fundamentalism and out-group hostility are much higher among Muslims, in absolute numbers there are at least as many Christian as there are Muslim fundamentalists in Western Europe, and the large majority of homophobes and antisemites are still natives. As a religious leader respected by both Muslims and Christians once said: “let those who are without sin, cast the first stone.”

    Dat fundamentalisme mogelijk hoger is (maar daar zijn dus al veel kanttekeningen bij te plaatsen, zie boven, betekent dus niet noodzakelijkerwijs dat zij niet van plan zijn de wetten van het land waar zij wonen te schenden, noch dat zij geweld zullen gebruiken.

    Refererend aan de Koran en hadith zal een moslim veelal zeggen dat je je dient te houden aan de wetten van het land waar je woont en het gebruik van geweld uit den boze is, behalve ingeval van zelfverdediging.

  6. 8

    Of er een idee is van de kosten is niet helder: de maatregelen zijn in 11 punten gevat, maar de financiële paragraaf telt 10 punten.

    @0 Dat lijkt wellicht op het eerste gezicht zo, maar als je in die tweet op dat plaatje doorklikt zie wel degelijk 11 punten in de financiële paragraaf, gevolgd door een optelsom die op 0 uitkomt. Halvering motorrijtuigenbelasting kost volgens Wilders 2 miljard. Dat is wel opmerkelijk, want de overheid zelf schat voor 2016 de opbrengsten van de motorrijtuigenbelasting op 5,6 miljard, waarvan 4,1 miljard voor het Rijk en 1,5 miljard voor de – in tarief sterk variërende – provinciale opcenten. De belofte ‘Halvering motorrijtuigenbelasting’ breekt hij dus al bij voorbaat.

  7. 9

    @7: Ik haak met @2 aan bij de overwegingen van de auteur van deze column die zich afvraagt of Wilders niet “de agenda dient van Bin Laden die juist een scherpere scheiding wil tussen de moslims en de seculiere wereld” en zich afvraagt of wilders daarom zijn taal niet moet matigen.

    Ik laat met de link naar de NRC zien dat die scheiding al lang bestaat en dat het overgrote deel van de moslims in een parallelle (culturele) samenleving leeft.

    speciaal voor jou daarom nog een interview met Koopmans in de Groene Amsterdammer waar hij antwoord geeft op de kritiek. https://www.groene.nl/artikel/het-blijft-angstwekkend-stil

    Maar als je het niet WILT zien, dan zie je het ook niet. Al vraag ik me af of jij het niet wilt zien, of gewoon loyaal bent aan de mensen in je omgeving.

  8. 10

    Laat ik dan de berekening bij ‘Huren omlaag’ ook gelijk maken.

    Volgens het Compendium voor de Leefomgeving stonden er op 1 januari 2014 7,5 miljoen woningen in Nederland, waarvan 43,5% verhuurd, in aantallen 3.262.500.

    Volgens Wilders kost ‘Huren omlaag’ 1 miljard. Het delen van dit bedrag door het aantal verhuurde woningen levert op een verlaging van de huur met € 306,51 per jaar of € 25,54 per maand.

    Omdat er echter ook woningdelers zijn, zal het bedrag per huurder nog wat lager uitvallen.

    Maar misschien bedoelt Wilders het allemaal niet zo. Zonder verdere toelichting op dat A4’tje weten we dat echter niet.

  9. 11

    Die 1 miljard over huren zal wel gaan over de verhuurdersheffing.

    @3 Wellicht, maar wellicht ook niet. Zolang het bij dit A4’tje blijft, kunnen we er geen zinnig woord over zeggen.

    Maar laten we aannemen dat je gelijk hebt. De verhuurdersheffing is een heffing voor verhuurders die meer dan 10 sociale huurwoningen verhuren. Dat zou betekenen dat alle niet-sociale huurders buiten de regeling blijven en dus geen huurverlaging krijgen, evenals eenieder die huurt van iemand die minder dan 10 woningen onder de grens voor sociale huur verhuurt. Ik zou als kiezer graag willen weten: geldt die huurverlaging ook voor mij en zo ja, hoe hoog is dat bedrag dan?

    Die verhuurdersheffing wordt geïnd als belasting. Een lagere verhuurdersheffing betekent dus minder inkomsten voor de Schatkist (die worden aangewend om de nationale schuld te verlagen). Is dat meegenomen in het voorstel en zo ja, hoe? We weten het niet.

  10. 13

    @8
    Als partij in de Tweede Kamer kun je alleen directe invloed uitoefenen op Rijksbeleid. Dat gaat dus alleen over die 4,1 miljard. De helft daarvan is wél 2 miljard.

    Maar ga verder door met de cijfers kraken! Het wordt gewaardeerd.

  11. 14

    @9: Het vervelende van dat interview in de Groene is dat Koopmans allemaal uitspraken doet die hij helemaal niet met studies kan onderbouwen. Aangezien hij wordt opgevoerd als wetenschapper, krijgen die uitspraken een bepaalde legitimiteit die helemaal niet terecht is. Wat ook heel erg storend is, is zijn omgang met kritiek; hij komt niet met een weerwoord, maar doet het af met “Zo lust ik er nog wel een paar!” Verder suggereert hij, dat er helemaal geen discriminatie van moslims is in Europa; dat lijkt me een nogal onhoudbare stelling, om eerlijk te zijn. En wat zijn onderzoek betreft, zie de links van Johanna.

    Ik vermoed, dat Koopmans erop gokt dat er een rechtse regering gaat komen in Duitsland of Nederland. Hij positioneert zichzelf alvast voor onderzoeksfinanciering.

    In ieder geval, Sickbock, heb jij de links van Johanna al gezien ? Vast wel, want jij lijkt met niet het type dat iets niet wil zien. Wat vind je precies van de kritiek die erin staat ?

  12. 15

    @11 Ik ook. En dan vooral naar de vraag waarom hij niet de conclusies herhaalt die hij trok uit het rapport dat hij Capital Economics liet opstellen van onze belastingcenten.

    Lees over het realiteitsgehalte vooral de analyse van Mathijs Bouman:

    Uitstappen zou iedere Nederlander op termijn mogelijk 9.800 euro rijker maken!
    Klinkt goed. Waar komt dat geld vandaan? Grofweg uit vier verschillende bronnen. Waarvan sommige behoorlijk twijfelachtig.

  13. 16

    @13 Klopt helemaal natuurlijk. Alleen als ik als kiezer hoor dat mijn wegenbelasting wordt gehalveerd, ben ik toch vooral geneigd om het bedrag dat ik nu betaal door twee te delen. In jouw uitleg gaat niet om 50% reductie, maar circa 36%.

  14. 17

    Mooi dat ik mijn verwarring en verbazing kan delen.
    Waarom verdwijnt de nuance in het denken bij de PVV? Waarom heeft de PVV geen universele principes die voor iedereen gelden? Waarom erkent de PVV geen principes die over geld gaan, zoals de eigen bijdrage regeling in de zorg? Waarom is de PVV doorzichtig in het kiezers paaien, b.v. bij de motorrijtuigen belasting? Valt het verlagen van de huren in dezelfde categorie?
    Je kunt er van alles over vinden en daarover ook oordelen, maar de kern lijkt me dat een rationele discussie tussen ons moet worden nagestreefd. Als we die rationele discussie niet meer willen, houdt het op. Iedereen kraait dan maar wat. Ik geloof niet dat ik in zo’n land wil wonen.

  15. 18

    @Tom van Doormaal: “Waarom verdwijnt de nuance in het denken bij de PVV?
    Jij weet niet wat wij denken. Over hoe we ons uitdrukken het volgende: Het probleem met nuance is dat zaken vaak kapot-genuanceerd worden. De boodschap wordt daardoor een stuk zoutlozer en minder pittig. De PVV schiet daar niets mee op.

    “Waarom heeft de PVV geen universele principes die voor iedereen gelden?”
    Omdat we het (in mijn visie) steeds minder en minder “schaffen”. Immigratie wordt absoluut niet gezien als verrijking (landen proberen de aantallen te minimaliseren en een landen als Nederland/Duitsland hebben uitzettingsbeleid). De animo kalft meer en meer af en komt niet snel weer terug.

    “Waarom is de PVV doorzichtig in het kiezers paaien…”
    Paaien is een betere strategie dan wegjagen.

  16. 19

    @7: “Dat fundamentalisme mogelijk hoger is (maar daar zijn dus al veel kanttekeningen bij te plaatsen, zie boven, betekent dus niet noodzakelijkerwijs dat zij niet van plan zijn de wetten van het land waar zij wonen te schenden, noch dat zij geweld zullen gebruiken.”

    Eh? Het overgrote deel van homofoob geweld wordt veroorzaakt door moslimjongens. Dit is, zoals gewoonlijk, de lat precies leggen waar men ‘m wil hebben. ‘Op Tholen zijn ze ook homofoob’, terwijl je op Tholen waarschijnlijk gewoon met de nek wordt aangekeken, in plaats van in elkaar gerost.

  17. 20

    Soms klaagt iemand naast mij over het gebrekkige realiteitsgehalte van de actiefilm waarnaar we samen kijken. Dat is onbegonnen werk. Je moet actiefilms niet rationeel analyseren. Dan ga je je ergeren.

    Ik denk dat ik feilloos aanvoel wat Geert Wilders met zijn verkiezingsprogramma bedoelt. Ik kan dus ook feilloos tot het oordeel komen dat ik het niet met hem eens ben, maar daar gaat het nu niet over. Ik denk dat heel veel Sargasso-lezers feilloos aanvoelen wat Wilders bedoelt, ook al voelen we dat allemaal net iets anders. Dat kan zolang je de tekst niet letterlijk neemt.

    In het A4-tje lees ik een behoefte aan duidelijkheid, eenvoud, voorspelbaarheid en houvast. Rust en regelmaat. Geen vreemde fratsen. Ik herken ook de aantrekkingskracht daarvan en die staat geheel los van het realiteitsgehalte van zijn voorgenomen maatregelen. Het is een kwestie van dosering, zoals een film wel spannend maar niet eng moet zijn. Of een kermisattractie wel eng maar niet gevaarlijk. De ideale dosering ligt bij iedereen anders.

    Ik weet ook niet wat je verder met die tekst van Wilders moet. Misschien helpen technieken uit de droomanalyse. De paradox is hier dat als je Wilders teksten letterlijk opvat, je hem niet serieus neemt.

  18. 22

    @20:

    De paradox is hier dat als je Wilders teksten letterlijk opvat, je hem niet serieus neemt.

    Dat is een hele mooie, die moeten we inlijsten. Kan die zin niet permanent boven elke pagina op Sargasso?

    En inderdaad is het zinloos om met rationele argumenten uiteen te zetten waarom Wilders ongelijk heeft. Alsof zijn achterban zich door argumenten zou laten overtuigen. Wilders bespeelt hun emotie, strooit met rood vlees.

    Naar mijn mening is de enige manier om meneer te bestrijden door hem voor zijn eigen publiek tegenover een verbaal begaafde krachtpatser te zetten die hem dan verslaat met zijn eigen wapens: spitsvondige treiternaampjes gebruiken, afzeiken en kleineren, de vloer ermee aanvegen, belachelijk maken. Een type als Marijnissen (ik ben trouwens geen fan) had dat in zijn beste jaren misschien wel gekund. Op het moment dat Geertje met zijn mond vol tanden staat en geen klinkend weerwoord meer heeft is het afgelopen met hem, dan valt hij uit de gratie en dan lopen de hongerige hyena’s voortaan achter de nieuwe leider aan.

  19. 24

    @18: In een ander draadje zei je nog wat anders. Daar zei je eigenlijk, dat het je helemaal niet uitmaakt wat er in een verkiezingsprogramma staat. Het ging jou om het laten horen van “jouw geluid”, beloftes vond je absoluut niet belangrijk. Dus wat bedoel je nu echt ? Heb je een hekel aan details en nuances, of maakt het je uberhaupt niet uit wat een politicus precies doet ?

    Verder, wat maakt jou zo bijzonder, dat jij meer rechten hoort te hebben dan andere Nederlanders ?

  20. 25

    @17: Wilders zal er alles aan doen om geen rationele discussie te hoeven voeren. En dat lukt hem al 15 jaar heel goed, want nog niemand heeft hem ooit kritisch kunnen bevragen (nou ja, in Nederland dan). Het is een misvatting, om te denken dat Wilders’ politiek uberhaupt iets met standpunten te maken heeft. Lees het commentaar van AltJohan; Wilders verkoopt zijn kiezers vooral zoute en pittige teksten. Nuances en details zijn ongewenst, omdat dat de uitspraken minder krachtig maakt. In een ander draadje is hij nog duidelijker; daar merkt hij simpelweg op, dat het hem niets uitmaakt wat Wilders zou gaan doen als hij de macht heeft. Het gaat hem slechts om het laten horen van “zijn geluid”.

    Dit is de reden dat de gevestigde politiek zo moeilijk om kan gaan met rancuneus regressief rechts. Bij gevestigde politiek staat uiteindelijk het beleid centraal. Het gaat om de maatregelen en de wetgeving; politici proberen hun kiezers een bepaald beleid te verkopen (ik hoop dat je me de marktmetafoor vergeeft). Discussies gaan dan ook grotendeels over beleid; waarom maatregelen goed zijn en voor wie ze dat zijn.

    Maar mensen als Wilders (en Trump, Jan Roos, enz) bedrijven politiek op een geheel andere wijze. Ze verkopen geen beleid, ze verkopen identiteit. Mensen stemmen en klikken niet op ze omdat ze zulke mooie voorstellen hebben; die voorstellen maken die mensen helemaal niets uit. Het enige dat ze willen, is dat hun identiteit verdedigd wordt.

    Dat is ook de reden, dat Wilders’ kiezersbedrog in 2010 zo enthousiast begroet werd. Iedereen dacht, dat dit wel het einde van Wilders’ als politicus zou zijn. Immers, jarenlang verzette hij zich juist tegen politici die niet nakwamen wat ze beloofden, en nu doet hij het plotseling zelf … voor iemand met een normale opvatting van wat politiek is is dat natuurlijk een doodzonde.

    Maar niet voor de Wildersstemmer; die ziet dat heel anders. Die ziet juist eindelijk zijn eigen geluid ! Want eindelijk zijn zij nu aan de beurt; eindelijk kunnen zij ook eens hetzelfde doen wat de elite al jaren lijkt te doen. Ook dat doorzichtige kiezers paaien past precies in dat straatje: dat geeft PVV stemmers de indruk, dat zij nu eens aan de beurt zijn met dat soort praktijken.

    Dat maakt het ook zo ongelofelijk moeilijk om Wilders politiek te bestrijden. Het is volslagen zinloos om een inhoudelijke discussie te voeren, want de inhoud is voor zijn kiezers niet van belang. Als je Wilders echt wilt aanpakken, dan moet je zijn identiteit aanvallen, maar dat is nogal lastig. Zoals Mark Twain al zei:

    “Never argue with idiots. They will drag you down to their level and beat you with experience.”

    Helaas vervalt de optie “never argue” zodra de idiots in de Tweede Kamer zitten …

  21. 27

    @18: tja, als ik niet weet “wat wij denken”, vertel het me dan… Dat een genuanceerde boodschap zoutloos wordt is mij wel helder. Maar volwassen mensen proberen rationeel met elkaar te discussiëren over standen van zaken.
    Ik vroeg ook naar universele principes: opnieuw geen spoor van een antwoord. Ik bedoel: vrijheid van godsdienst en meningsuiting zijn universeel, geldend voor iedereen, maar niet bij de PVV. Ik vind dat raar. Het is de houding van: ieder voor zich en verder reclameren bij de God van je eigen keuze.
    Kiezers paaien is beter dan ze wegjagen, ja: maar wat wil je met het land? Als je de benzine ook de helft goedkoper maakt, krijg je vast nog meer aanhang. Waarom doet de PVV dat niet dan?

    Arnout en Lennart komen dicht bij: Wilders neemt zichzelf niet serieus, dus waarom zouden wij dat doen? Natuurlijk: het gaat om identiteit, het gevoel dat “nu wij eens aan de beurt zijn”.
    Dat is het bederf, waarover ik het probeer te hebben. Never argue with idiots, inderdaad.
    Alleen, er is natuurlijk wel wat: het gedepolitiseerde Europa heeft de afwijzing van de Constitutie in 2006 niet goed begrepen, de ongelijkheid in het westen neemt al jaren sterk toe.
    De idiots hebben meer gelijk dan ze krijgen: alleen is de vraag die mij puzzelt hoe je over hun gelijk een rationeel debat moet voeren.

  22. 28

    @27: Het is, denk ik, niet zozeer dat Wilders zichzelf niet serieus neemt. Hij neemt zijn verkiezingsprogramma niet serieus … maar dat is wat anders. Ik denk, dat hij zichzelf uitermate serieus neemt.

    Als je Wilders wilt bestrijden, dan heeft niet heel veel zin om een rationele en inhoudelijke debat aan te gaan. Dat kan zelfs contraproductief zijn; rationaliteit komt al snel over als arrogantie. Natuurlijk moet je blijven aantonen dat hij onzin uitkraamt; maar dat zal de echte aanhangers van Wilders niet overtuigen. Wat je kunt proberen, is Wilders’ eigen identiteit ondergraven, zoals Olav hierboven ook voorstelt. Maar dat is erg moeilijk.

  23. 29

    @22:

    Op het moment dat Geertje met zijn mond vol tanden staat en geen klinkend weerwoord meer heeft is het afgelopen met hem, dan valt hij uit de gratie en dan lopen de hongerige hyena’s voortaan achter de nieuwe leider aan.

    De vraag is of die nieuwe leider dan wel zoveel winst is. Honden hebben een baas nodig, en valse honden een strenge.

  24. 30

    @28,29: ik vind jullie opmerkingen wel interessant, maar het is een beetje te persoonlijk op de man Wilders gericht.
    Het gaat mij niet zo zeer om Wilders, maar om het bederf van het spel. Als je niet rationeel wilt discussiëren en op basis daarvan steun wilt verwerven voor maatregelen, ontbreekt bij mij het recept om een zinnige discussie te voeren.
    Het verwijt van arrogantie treft je dan gemakkelijk: waar staat geschreven dat het spel volgens mijn regels gespeeld moet worden? Dan hoor je tot de elite, toch?
    Ik heb het moeilijk met dat verweer. Maar ik kan niks anders bedenken. Als je iets vindt van onze wereld, ga ik graag een rationeel debat aan. Ook emotioneel kom ik wel ergens: ik snap woede over ongelijkheid, over niet serieus genomen worden.
    Alleen, het moet uiteindelijk gaan over ingrepen die iets verbeteren van de problemen waarover we het eens zijn.
    Terugdraaien van eeuwenoude fundamentele waarden (vrijheid van meningsuiting, godsdienst, beperking zorgconsumptie, beprijzing van vervuilend autogebruik), althans voor sommigen (preventief opsluiten), het zijn geen rationeel verdedigbare oplossingen en uitvoerbaar zijn ze evenmin.
    Daar valt de PVV voor mij volstrekt door de mand. Met valse honden en de noodzaak van leiderschap heeft dat niks te maken.

  25. 31

    @30: het zijn geen rationeel verdedigbare oplossingen en uitvoerbaar zijn ze evenmin

    Je hebt helemaal gelijk Tom. Dat is dan ook de reden dat ik de conclusie trek dat Wilders helemaal niet zit te wachten op bestuursverantwoordelijkheid: dan valt hij voor zijn publiek ook door de mand.

    Ik zie hem nog wel vertrekken naar één of andere conservatieve Amerikaanse denktank voor veel geld.

    Maar voordat het zover is, moet alles eerst kapot. Elk vertrouwen in de media, de politiek, de samenleving, het.moet.eerst.stuk. Geen idee waarom.

  26. 32

    @30:

    @28,29: ik vind jullie opmerkingen wel interessant, maar het is een beetje te persoonlijk op de man Wilders gericht.

    Dat komt omdat het grootste deel van zijn volgelingen ook op de persoon van Wilders gericht is. Ze verwachten dat hij alles wel in orde zal maken, ze vermaken zich met de manier waarop hij tegenstanders kleineert in het debat, enz. Om die aanhangers los te weken van hun grote leider, en ze eventueel zelfs ontvankelijk te maken voor andere ideeën, zal je ze om te beginnen een vergelijkbare ervaring moeten bieden.

    Het gaat mij niet zo zeer om Wilders, maar om het bederf van het spel. Als je niet rationeel wilt discussiëren en op basis daarvan steun wilt verwerven voor maatregelen, ontbreekt bij mij het recept om een zinnige discussie te voeren.

    Vergeet “zinnige discussie”. Met sommige mensen is dat gewoon niet mogelijk. Die moeten (in het beste geval) eerst nog stevig bijgeschoold worden.

  27. 34

    Is Wilders wel geïnteresseerd in Nederland? De volgende clip stuit me wat tegen de borst, maar misschien dat anderen het als hulpmiddel kunnen gebruiken: Er is een mol in de politiek: https://www.youtube.com/watch?v=4TPDBEXYH_Q
    Volgens mij is het eerder zo dat het ‘succes’ van Wilders/PVV, althans volgens peilingen, buiten Wilders/PVV ligt. Europese regeringsleiders willen in hun taqiyya nogal wat op het bordje van Brussel leggen (ja maar, in Europa wil men het niet) bij wetgeving, terwijl zij juist degenen zijn die grotendeels het beleid van de EU bepalen. Wilders maakt daar gebruik van. Mocht Wilders >25 zetels halen, dan komt dat voor mij niet onverwachts. Deze link heb ik al eens eerder geplaatst: Trump, Brexit and the Overthrow of the Elites: http://www.ozy.com/2016/trump-brexit-and-the-overthrow-of-the-elites/70830 (OZY is een initiatief van Financial Times). Dat kan men doortrekken naar Wilders. Laat ik er nog een link aan toevoegen. IMF: Neoliberalism oversold? http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2016/06/pdf/ostry.pdf
    Dus neoliberalisme + (financiele) disciplinering + bezuinigingen creëert zijn eigen opponenten. In de VS op twee flanken: Trump en Sanders. Laat ik afsluiten met mijn gebruikelijke uitspraak: Wilders bestaat niet. Amen.

  28. 35

    @TvD: “Ik bedoel: vrijheid van godsdienst en meningsuiting zijn universeel, geldend voor iedereen, maar niet bij de PVV. Ik vind dat raar.”
    Ze zijn wel universeel, maar niet absoluut. Als het wel absoluut was geweest dan was Wilders niet voor de rechter gedaagd.

    En iedereen legt die grens anders. Wat dat betreft moeten we de rechten verder ontleden om “common ground” te vinden.

    “Alleen, het moet uiteindelijk gaan over ingrepen die iets verbeteren van de problemen waarover we het eens zijn.”
    Het is niet gemakkelijk om het eerst eens te worden. Wij hebben een compleet ander wereldbeeld.

    “…. het zijn geen rationeel verdedigbare oplossingen en uitvoerbaar zijn ze evenmin.”
    Een streng beleid tegenover moslims en immigranten is goed mogelijk, denk aan Orban in Hongarije.

  29. 36

    @35: de logica ontgaat me. Universeel is dat iedereen zich mag beroepen op vrijheid van godsdienst of meningsuiting. Dat hebben we ons in eeuwen verworven.
    Dat er grenzen zijn in het recht is nogal wiedus: je mag niet om religieuze redenen oproepen tot moord en vrijheid van meningsuiting betekent niet dat je mag discrimineren of lasteren.
    Maar jouw club pleit voor verbieden van Koran, sluiten van moskeeën en preventief opsluiten van bepaalde gelovigen.
    Het gaat om het verbeteren van problemen, zeg ik, maar jij zegt dat we het eerst eens moeten worden. Maar waarover dan? Wij hebben een compleet ander wereldbeeld, beweer je.
    Dat is boeiend, vertel. Ik ben bereid om te aanvaarden dat er problemen zijn, die jouw club ook ziet. Misschien zijn er verbeteringen mogelijk. Als je dat erkent, hebben we een politieke grond, die gemeenschappelijk is, waarop iets kan. Die gemeenschappelijkheid zoek ik en het probleem is nu juist dat die secuur wordt weggeredeneerd.
    Een streng beleid, zoals Orban voert is goed mogelijk, zeg je; het kost wat prikkeldraad, het kost je internationaal aanzien, maar het is mogelijk. Alleen is Hongarije een afgesloten land en Nederland een kruispunt van de wereld, met lange kusten. Zelfs Adolf Hitler had er moeite mee die afgesloten te houden.