Zinloze discussies?

Internet-filosoof Jaron Lanier meent dat we elkaar niet meer kunnen begrijpen door de verschillende gepersonaliseerde wereldbeelden die Google en Facebook ons voorschotelen.

Je wereldbeeld wordt niet alleen vervormd, maar je bent je ook minder bewust van het wereldbeeld van andere mensen. Je wordt uitgesloten van de ervaringen van andere groepen die op een andere manier worden gemanipuleerd (…). De versie van de wereld die jij ziet is onzichtbaar voor de mensen die je niet begrijpen, en vice versa.

Ik vind Trump-aanhangers gestoord en zij vinden progressievelingen gestoord. Maar het klopt niet dat we uit elkaar zijn gegroeid en elkaar niet begrijpen. Wat er echt aan de hand is, is dat we minder dan ooit tevoren zien wat anderen zien, dus krijgen we minder de kans om elkaar te begrijpen.

Lanier vindt dat sociale media afbreuk doen aan je empathisch vermogen. Er zijn alleen nog discussies tussen doven. Uiteindelijk  maken de sociale media het volgens hem onmogelijk om politiek te bedrijven.

Stoppen dan maar, met wat we hier op Sargasso doen?

[Zie Laniers nieuwste boek Tien argumenten om je sociale media accounts nu meteen te verwijderen]

  1. 1

    Lanier vindt dat sociale media afbreuk doen aan je empathisch vermogen.

    Volgens mij zijn wereldbeeld-bubbels en empatisch vermogen niet helemaal hetzelfde.

    Verder zou je eerder denken dat mensen met een slecht empatisch vermogen er altijd al waren maar nu juist een platform hebben dankzij de sociale media.

    Als mensen met een hoger IQ meer dinken, dan ga je toch ook niet concluderen dat je van meer drinken een hoger IQ krijgt?

    https://www.nu.nl/nucheckt/5412155/nucheckt-intelligente-mensen-drinken-waarschijnlijk-meer-alcohol.html

  2. 2

    “Er zijn alleen nog discussies tussen doven”.

    Dat komt niet zozeer door Facebook of Google, maar door de menselijke redeneervermogens. Die worden altijd overschat, maar zijn intrinsiek juist heel beperkt en ongeschikt om b.v. waarheid en werkelijkheid te benaderen; Niet ratio, maar emoties beheersen en sturen ons denken. En als we het echt niet meer weten, wordt de onderbuik erbij gehaald. Omdat de werkelijkheid altijd complex is en doorslaggevende argumenten schaars, gaan discussies vaak niet over feiten en waarheid, maar meer over rechtvaardiging en moraal.

  3. 3

    @1:

    ……dat mensen met een slecht empatisch vermogen er altijd al waren maar nu juist een platform hebben dankzij de sociale media

    Lijkt me heel waarschijnlijk. Lanier overschat de eenzijdige invloed van de technologie en onderschat psychische en sociale factoren die de verwerking van technologie door mensen beïnvloeden.

    @2:

    emoties beheersen en sturen ons denken

    Wat Lanier beweert is dat Google en Facebook onze emoties en ons denken in een bepaalde richting versterken. Ik vind dat wel een prikkelende gedachte.

  4. 4

    Je wereldbeeld wordt niet alleen vervormd

    Een ieders wereldbeeld wordt vervormd. En op internet is dat zichtbaar. Ook hier op Sargasso, waar met sommigen niet te praten valt vanwege een afwijkend wereldbeeld. Uiteraard was dat altijd al zo, maar irl bestaat je sociale kring uit mensen met een niet té afwijkend wereldbeeld van die van je zelf. (Uitgezonderd familieleden, want die kies je niet.)

    Stoppen dan maar, met wat we hier op Sargasso doen?

    Nee hoor, soms ontstaat er toch zomaar ergens een zinnige discussie. Daarvoor heb je iemand nodig die wel een afwijkend wereldbeeld heeft, maar die ontvankelijk is voor argumenten. Een toevalstreffer dus. Echter, koester geen verwachtingen, dan valt het altijd mee.

  5. 6

    “Wat er echt aan de hand is, is dat we minder dan ooit tevoren zien wat anderen zien, dus krijgen we minder de kans om elkaar te begrijpen”.

    Lijkt me een schot hagel en een niet goed afgeteste hypothese. De auteur gaat er dan blijkbaar vanuit, dat er ooit een situatie bestaan zou hebben, dat we elkaar beter begrepen en dat hij over voldoende overzicht beschikt om een vergelijking te maken.
    Dat laatste is natuurlijk op geen enkele manier houdbaar en zelfs lachwekkend.

  6. 9

    @5: Ja, vooral bij jonge (hoogopgeleide) mensen zie je dat. Zijn de hele dag bezig met bellen, waterflesjes, zitten de hele week in de sportschool, vreten alleen maar grote bakken met sla en werken zich de pokkepleuris. Alleen voor hun dertigste zijn ze soms al bezig aan hun tweede scheiding en hun derde burnout. Dat dan weer wel.

  7. 10

    Wat we nu zien, is dat de alpha’s en gamma’s van deze wereld een ontwikkeling doormaken die de beta’s al twee decennia geleden doormaakten (in nieuwsgroepen etc), namelijk: hoe om te gaan met de vrijheid die sociale uitingen op het Internet je biedt.

    En dat gaat niet zo goed. Om meerdere redenen: voor de alpha’s en gamma’s is het Internet ‘magisch’ (en dus niet iets wat ze kunnen fixen, of snappen hoe het echt werkt). Daarnaast zijn ze in groter getal, en tot slot zijn heel veel mensen in macht-posities juist deze alpha’s en gamma’s (want beta’s klimmen over het algemeen niet zo hoog op de apenrots).

  8. 13

    @12: Er zijn natuurlijk altijd uitzonderingen ;-)

    oe verhoudt het a-b verschil zich dit tot Lanier’s stelling?

    Laniers opvatting is een tijdelijke (men groeit hier overheen), en een beperkte (de beta’s zijn hier al overheen), denk ik.

  9. 14

    @4:

    maar irl bestaat je sociale kring uit mensen met een niet té afwijkend wereldbeeld van die van je zelf

    Ik neem dit ook waar en beschouw dat als een gemiste kans. Veel mensen kijken mij dan ook vreemd aan als ik volhou dat voor mij vriendschap boven politieke opvattingen gaat.

    Verscheidenheid helpt de geest scherp te houden en voorkomt het voortdurend prediken voor eigen parochie.

  10. 15

    @14: Idd. Ik keek ook wel een beetje op van deze zinsnede. Ik selecteer mijn vrienden iig op politieke overtuiging – vind ik ook niet belangrijk genoeg, I suppose. Ik weet overigens wel dat het fenomeen bestaat – in het laatste jaar van de kunstacademie viel mijn vriendengroep opeens uit elkaar omdat een setje hardcore krakers dat er in zat, selectief begonnen te doen…

  11. 17

    @14

    Het is geen bewust fenomeen denk ik. Als voorbeeld; in mijn jonge jaren was ik lid van A.I. Maar mijn wereldbeeld resoneerde niet met die van de daar aanwezige leden. Dan stap je na verloop van tijd op en zo selecteert je sociale omgeving zichzelf uit. Ik ben een pragmatisch mens en mijn sociale omgeving is dat ook. De rest (dogmatische en fanatieke mensen) is afgevallen.

    Op internet werkt het niet anders. Met name op FB zijn ontelbare subcultuurtjes waar je mensen met je eigen wereldbeeld op virtuele wijze kan ontmoeten. Alleen is internet veel eenvoudiger dan irl. Een muisklik is sneller dan naar een ontmoetingsplaats toe gaan.

    Internet biedt mogelijkheden meer mogelijkheden dan irl, maar de onderliggende processen zijn hetzelfde.

    @15

    Ik heb mijn vrienden nooit geselecteerd, laat staan op politieke overtuiging. Het varieert dan ook van VVD tot GL. Maar wat we gemeen hebben is dat er geen radicalen tussen zitten. Ook geen hardcore krakers dus, die zijn al tientallen jaren terug afgevallen vanwege een wereldbeeld wat niet resoneerde.

    Jouw uiteenvallende vriendengroep illustreert dat ook. Hardcore krakers hebben een wereldbeeld wat sterk afwijkend is. Dus dat valt vanzelf uit elkaar.

  12. 20

    @2: Kun je dit stukje nog eens doen en dan zonder de veralgemeniserende aannames? Dus bijvoorbeeld zonder “als we het echt niet meer weten”. We = iedereen. Dat lijkt me stug.
    En “de werkelijkheid altijd complex is”. Is dat zo? Zijn er misschien ook niet (zo) complexe werklijkheden?
    En “doorslaggevende argumenten zijn schaars”. Ook hier: Is dat altijd zo?

  13. 21

    @17: “zo selecteert je sociale omgeving zichzelf uit. Moet dat niet zijn: zo selecteer jij zelf je sociale omgeving?

    Ik ben een pragmatisch mens en mijn sociale omgeving is dat ook. De rest (dogmatische en fanatieke mensen) is afgevallen“.
    Vraag: verkrijg je zelfkennis door je eigen lerend vermogen of door wat andere over je zeggen?

    Ik heb mijn vrienden nooit geselecteerd“.
    Misschien toch wel. Is het niet zo dat je je aansluit bij wat je zelf comfortabel vind?

    “<>Maar wat we gemeen hebben is dat er geen radicalen tussen zitten”.
    Dat is inderdaad heel gemeen…

  14. 22

    @21

    Moet dat niet zijn: zo selecteer jij zelf je sociale omgeving?

    Nee. Het is een zichzelf regulerend proces. Iedereen sluit aan bij mensen die (ongeveer) hetzelfde wereldbeeld hebben. En dat is nadrukkelijk wat anders dan een politieke opvatting.

    Vraag: verkrijg je zelfkennis door je eigen lerend vermogen of door wat andere over je zeggen?

    Door het zelflerend vermogen. Eerst was er de waarneming dat er een innerlijke weerstand was tegen dogmatische/fanatieke mensen. Op autodidactische wijze daalt later het inzicht over het ‘waarom’ in.

    Is het niet zo dat je je aansluit bij wat je zelf comfortabel vind?

    Nee. De mens (generaliserend gesproken) zoekt aansluiting bij wat resoneert in de omgeving. We (de mens) werken als een klankbord voor elkaar. Daarbij zoeken we onbewust naar dat wat ons verbindt. En daarbij maakt het niet uit of dat irl is of op internet. Anders gezegd, sociale mensen herkennen zichzelf in elkaar. Maar egoïsten herkennen zichzelf ook in elkaar. Zie ook de wedstrijdjes ver pissen van Trump met andere wereldleiders. Egoïsten zijn altijd in competitie.

  15. 23

    Uiteindelijk maken de sociale media het volgens hem onmogelijk om politiek te bedrijven.

    Deze man zal er dan ongetwijfeld geen moeite mee hebben dat die sociale media door overheden aan banden worden gelegd. Want slecht voor de politiek, toch? Dit soort geluiden horen thuis in dictaturen.

  16. 24

    @20:

    “Dat lijkt me stug”
    Er zijn redelijke argumenten om aan te nemen, dat iedereen die deelneemt aan de werkelijkheid, wel eens moeite heeft om die te volgen. Uiteraard zullen er individuen daarvan uitgesloten zijn. Dat hou je toch. Maar niet in die mate, dat je niet zou mogen algemeniseren.

    “Niet-complexe werkelijkheden”
    Uiteraard bestaan er niet-complexe werkelijkheden. Maar dat was het onderwerp niet en daar gaan discussies vaak ook niet over.

    “Doorslaggevende argumenten”
    Als doorslaggevende argumenten niet schaars zijn, is er ook geen discussie.