Wie denkt Beatrix wel niet wie ze is?

Koningin Beatrix (Foto: Wikimedia Commons/Emiel Ketelaar)

Oké, het staatshoofd, natuurlijk. Maar wel een niet gekozen staatshoofd, dus eentje zonder enig mandaat. Als ze dus de Tweede Kamerleden als schooljongetjes en -meisjes in een bus laat aanrukken om hen toe te spreken dient ze zich totaal te onthouden van welk commentaar dan ook. Een kaakje en een kopje koffie, prima. “Hoe gaat het met de kinderen?” Ook goed.

Maar “ik maak me zorgen over de hypes en de vele spoeddebatten, waardoor de Tweede Kamer zich te veel laat meeslepen”, dat mag dus niet. Hoe eens ik het ook met haar constatering ben, het Nederlandse parlement is slechts verantwoording schuldig aan zichzelf en het Nederlandse volk. Die heeft het gekozen en niet de Koningin. Zij heeft als ongekozen monarch een zuiver ceremoniële functie. De Tweede Kamer naar een paleis verschepen kan als ontzettend intimiderend gezien worden, zeker als wat binnenskamers gezegd wordt geheim moet blijven.

En als een kamerlid, in dit geval Boekestijn, wel wat over het besprokene loslaat, dan moet hij opstappen. Sinds wanneer heeft onze koningin dit (al dan niet indirecte) recht? Rutte verdedigt het opstappen van Boekestijn door te zeggen dat het uit de school klappen “ongepast” en een “doodzonde” was, omdat de vorstin zich niet kan verweren.

Oh ja, en onze democratie dan? Kan die zich verweren tegen een monarch die de complete volksvertegenwoordiging ontbiedt om hen te vertellen wat ze vindt van het reilen en zeilen in dit land en zo invloed probeert uit te oefenen?

Je zou er spontaan republikein van worden.

  1. 2

    “Oh ja, en onze democratie dan? Kan die zich verweren tegen een monarch die de complete volksvertegenwoordiging ontbiedt om hen te vertellen wat ze vindt van het reilen en zeilen in dit land en zo invloed probeert uit te oefenen?”

    Ja hoor, onze volksvertegenwoordigers kunnen zeggen: ‘u kunt mijn rug op’ in nog nettere bewoording.

    De koningin is een van de sofos, de wijzen, in Nederland. Daar wordt naar geluisterd, het is een check op de waan van de dag in de verdigitaliseerde democratie. Maar niemand, helemaal niemand kan de volksvertegenwoordiging dwingen om dit gesprekje te houden.

    Boekestijn is een flapuit en hij is volstrekt ongeloofwaardig geworden. Dat hij is opgestapt is goed voor de VVD. Maar ook dit is zijn eigen keuze.

  2. 3

    Beetje unfair naar Beatrix. Zij weet uitstekend wat haar plek in de democratie is en laat zich dus niet uit over wat ze van het parlement vindt. Dat is aan JP. Maar omdat de kamerleden zo verrekte nieuwsgierig zijn naar haar prive mening heeft ze na tien jaar koppig zwijgen ‘vooruit dan maar’ gezegd ‘als jullie mijn prive mening dan maar prive houden’. Dat Boekestijn zich vervolgens niet aan de afspraak houdt is een erg onfatsoenlijk.

  3. 4

    ”Oh ja, en onze democratie dan? Kan die zich verweren tegen een monarch die de complete volksvertegenwoordiging ontbiedt om hen te vertellen wat ze vindt van het reilen en zeilen in dit land en zo invloed probeert uit te oefenen?”

    Eens met #2. Je hoeft er als TK-lid niet iets mee te doen. Sterker nog: je hoeft niet eens te gaan. Bovendien was het gesprek door Verbeet geinitieerd, niet door de koningin.

  4. 5

    Maar “ik maak me zorgen over de hypes en de vele spoeddebatten, waardoor de Tweede Kamer zich te veel laat meeslepen”, dat mag dus niet

    Waarom zou een koningin geen eigen mening mogen hebben? Zo lang zij die mening niet in het openbaar uit, is er niets aan de hand. En als Boekestijn niet uit de school had geklapt, zou die mening ook niet openbaar zijn geworden.

    Als ik me in Boekestijn probeer te verplaatsen, zou ik voor mijn eigen geloofwaardigheid gewoon zeggen, dat ik bewust uit de school heb geklapt om de monarchie te ondermijnen.

  5. 7

    Wat betreft het “niet gekozen staatshoofd, dus eentje zonder enig mandaat”: op het moment dat de overgrote meerderheid van de kiezers af wilt van de monarchie, gebeurt dat. Via een grondwetswijziging, dat wel (dus 2/3 meerderheid en na verkiezingen opnieuw stemming), maar het kan. Claus heeft de nederlandse staatsinrichting ooit genoemd (uit het hoofd citerend): een democratisch gekozen monarchie.
    Naar mijn indruk is het overgrote deel van het kiezersvolk helemaal niet republikeins. En daar ligt dus het mandaat, waar Beatrix zich volgens mij beter van bewust is dan de gemiddelde burger…
    Zelf heb ik liever iemand die met tegenzin aan zo’n functie begint dan een beroepspoliticus die machtsgeil alles doet om president te worden (a la Berlusconi/Sarkozy)!

  6. 10

    ”Waarom zou een koningin geen eigen mening mogen hebben?”
    Dat heet ministeriële verantwoordelijkheid. Als zij de Kamerleden op het paleis ontmoet, is het geen privémening (eigenlijk kan ze die in onze staatsinrichting zelfs helemaal niet hebben zolang ze koningin is), maar regeringsmening.

    ”Zo lang zij die mening niet in het openbaar uit, is er niets aan de hand.”
    Als ze die mening in beslotenheid naar alle 2e Kamerleden uit, is er wel degelijk iets aan de hand. Er is dan bij zo’n uitspraak sprake van een intimidatie door het kabinet. Degene die hier moet opstappen is niet Boekestijn, maar Balkenende. Nog beter is het natuurlijk als we de staatsvorm veranderen, maar dat is denk ik een lange termijn oplossing.

  7. 11

    @10 Nog beter is het natuurlijk als we de staatsvorm veranderen, maar dat is denk ik een lange termijn oplossing.

    Dat is helemaal niet beter.

  8. 12

    @7: ”op het moment dat de overgrote meerderheid van de kiezers af wilt van de monarchie, gebeurt dat. Via een grondwetswijziging, dat wel (dus 2/3 meerderheid en na verkiezingen opnieuw stemming), maar het kan.”

    Dat het kan en dat het gebeurt zijn twee totaal verschillende dingen. Het kan alleen als om te beginnen een meerderheid van zowel 1e als 2e Kamer dat wil en daartoe een voornemen uitspreekt. Zo niet, dan wordt er niets geïnitieerd, ongeacht de wens van de meerderheid van de kiezers. Daarna zijn er verkiezingen nodig en dan nog eens een 2/3e meerderheid in zowel 1e als 2e Kamer.

    Dat bij afwezigheid van deze procedure sprake is van een mandaat, laat staan een democratisch gekozen monarchie, is volslagen nonsens. De koning van Nederland is nooit gekozen, maar neergezet door de Engelsen.

  9. 13

    @10: ministeriële verantwoordelijkheid gaat op voor de openbaarheid. Achter haar eigen voordeur mag de koningin zeggen wat ze wil.

    intimidatie door het kabinet

    Je draaft een beetje door, vind ik. De kamerleden weten volgens mij echt wel (hoewel we daar bij Arend-jan nu openlijk aan kunnen twijfelen) , dat buiten zo´n besloten bijeenkomst de koningin helemaal niet zomaar kan zeggen, wat ze wil.

    In de geest van de tijd is zo een overdreven kwalificatie overigens misschien ook wel gerechtvaardigd hoor. Wilders werd immers ook ‘bedreigd’ door de NTB. Ik houd echter van wat meer gematigdheid. De kamerleden horen de koningin ter kennisgeving aan en gaan weer over tot de orde van de dag (tenzij er eentje is, die dat niet snapt, natuurlijk).

  10. 14

    @11: ”Dat is helemaal niet beter.”

    Want? Het moge duidelijk zijn dat die ministeriële verantwoordelijkheid én een koningin die behalve ceremonieel ook nog staatsrechtelijke functies heeft niet de optimale situatie is. Ik zou zeggen óf maak de koningin zelf verantwoordelijk voor haar gedrag en uitlatingen (en ja, dat betekent dat ze ontslagen kan worden), óf haal haar in het geheel weg uit de politiek (maak haar puur symbolisch, of maak een einde aan de monarchie). Maar niet zo’n halfslachtige situatie, waar de koningin wel degelijk (onevenredige) invloed (in vergelijking met elke andere niet tot volksvertegenwoordiger gekozen Nederlander) kan uitoefenen op de politiek, maar niet ter verantwoording kan worden geroepen.

    @2: ”De koningin is een van de sofos, de wijzen, in Nederland. Daar wordt naar geluisterd, het is een check op de waan van de dag in de verdigitaliseerde democratie.”

    Dat is nogal een subjectieve zienswijze. Ik ben er zeker van dat er op elk gebied waarop de MP (en Kamerleden) met Beatrix van gedachten wisselt, wel een grotere niet benaderde wijze in Nederland rondloopt. Daarnaast heeft de Raad van State (en de 1e Kamer) al de rol die je hier aan de Koningin toebedeelt.

    JP de MP kan niet anders zeggen dan dat hij bijzonder veel heeft aan de inzichten van Beatrix (en straks Wim-Lex, hoe ongeloofwaardig dat ook moge zijn), hij is immers verantwoordelijk. Als hij vertelt dat de koningin onzin beuzelt, moet hij zelf aftreden.

  11. 15

    @14 Want?

    Hoezo, “want?”. Jij bent degene die de loftrompet over een niet-monarchische staatsinrichting steekt. Ik heb niks te bewijzen hier. Ik vind het allemaal niet zo interessant ook. Republikeinen zijn wat mij betreft zeurkousen. Leve de koningin.

  12. 16

    @15: ”Ik heb niks te bewijzen hier.”

    Je doet anders wel een niet onderbouwde claim, namelijk dat we de allerbeste staatsvorm hebben (want geen enkele wijziging is beter). Lijkt me dat je dus heel erg veel te bewijzen hebt.

    @13: Me dunkt dat deze “affaire Boekestijn” (zoals je zelf eigenlijk al toegeeft) je ongelijk bewijst. Daarnaast wil ik je erop wijzen dat de koningin niet achter haar eigen voordeur zit, maar in een door de staat bekostigde ambtswoning.

  13. 17

    @16: ik snap niet, hoe het feit, dat Boekestijn niet weet, hoe de Nederlandse parlementaire democratie op basis van een constitutionele monarchie in elkaar steekt en welke regels daar bij horen, volgens jou mijn ongelijk bewijst.

    Ons koningshuis heeft een vrijwel uitsluitend ceremoniële functie. Dat kan alleen gehandhaafd blijven, als voor alle zaken, die het koningshuis in de openbaarheid doet of brengt, ministeriële verantwoordelijkheid gedragen wordt, en wanneer iedereen zich aan de regel houdt, dat wat het koningshuis in besloten kring zegt of doet, niet aan de openbare klok gehangen wordt. De mensen van het koningshuis zijn immers gewoon mensen van vlees en bloed, die overal ook hun eigen gedachten over hebben en die we niet kunnen, of zelfs maar moeten willen dwingen, om 24 uur per dag iedere scheet, die ze laten, eerst van ministeriële goedkeuring te laten voorzien.

    Ik vind het best, als iemand het daar niet mee eens is en toch uit de school klapt, maar laat die persoon dan ook gewoon eerlijk zijn en zeggen, dat hij schijt heeft aan het koningshuis en een republiek wil en zo´n zaak daarom in de openbaarheid brengt, geheel tegen de geldende Nederlandse normen en waarden in, om het koningshuis in diskrediet te brengen. Kom dan niet achteraf aan met van die slappe verklaringen, dat je je gedrag “ten zeerste” betreurt en dat je je excuses aanbiedt (hoewel ik die spagaat van Boekestijn wel denk te begrijpen, want het koningshuis is in NL nog steeds vrij populair en zo´n schijt aan het koningshuis verklaring zou de VVD dus stemmen kosten).

    PS: wie een woning bekostigt, doet er niet toe. Wie er woont wel. Of je nu huurt, koopt, kraakt, of in een ambtswoning woont: voor de wet is het de voordeur van de bewoner(s) ook als die deur eigendom van iemand anders is.

  14. 18

    @17: Oke, laat ik het dan haar kantoor noemen, dat is misschien wat duidelijker. De Kamerleden worden namelijk in hun functie door de koningin (in haar functie als staatshoofd) ten kantore geroepen voor een gesprek. Vandaar ook mijn eerdere intimidatie-uitspraak.

    Je weet ook niet wat er achter de deuren afgaat (want dat mag niet uit de school geklapt worden), dus wie weet worden de Kamerleden ook wel opzettelijk geïntimideerd, volgens een van tevoren door JP en Bea bekonkeld plan (de inhoud van de gesprekken tussen hen worden immers ook angstvallig verzwegen voor de buitenwereld). Speculatie? Allicht, maar het problematische is dat we het niet mogen weten.

  15. 20

    @18: speculatie, idd. Of het problematisch is, is eigenlijk een dubbele vraag.

    Ten eerste: is het problematisch voor de kamerleden, omdat zij zich geïntimideerd voelen, of omdat de mogelijkheid bestaat, dat ze zich geïntimideerd zouden kunnen voelen? Daar zeg ik van, dat onze kamerleden wel erge watjes zijn, wanneer ze zich zouden laten intimideren door uitspraken, die buiten het gesprek door niemand gezegd mogen worden. Als je baas je op zijn kantoortje vertelt, dat je een nietsnut bent, die hij graag zou willen ontslaan, is dat een poging tot intimidatie, maar als hij vervolgens buiten de deur van zijn kantoor daar niets over kan of mag zeggen, en alles wat hij gezegd heeft dus geen enkel effect sorteert (behalve een verslechtering van de werksfeer tussen hem en jou), heeft hij daar zelf meer last van dan jij. Hij kan niet verklaren, waarom de werksfeer tussen hem en jou verslechterd is (want hij mag daar niets over zeggen) en jij lacht hem dagelijks in zijn gezicht uit. Dat is dus bijzonder dom. Als je iemand wil intimideren, moet dat een duidelijk effect hebben, anders slaat dat intimideren negatief op je zelf terug.

    Ten tweede kun je het problematisch noemen, dat we de inhoud van die geheime gesprekken niet mogen weten. Daar kan ik het persoonlijk wel voor een deel mee eens zijn, maar dat komt omdat ik een halfslachtige monarcho-republikein ben. Mijn ook al eerder gegeven verklaring vanuit royalistisch standpunt is niet gelijk aan mijn mening over hoe ik ons land graag ingericht zou zien (imho zouden we een gekozen ceremoniële president nodig hebben :-)). Zo lang echter de meerderheid van het Nederlandse volk achter onze uitgeklede en grotendeels ceremoniële monarchie blijft staan, zal het daarvoor benodigde compromis moeten zijn, dat de inhoud van die gesprekken geheim blijft. Zijn die gesprekken niet geheim, dan wordt immers meer waarde aan de uitspraken van de vorst gehecht, dan er volgens de ceremoniële regels aan gehecht mag worden. En wanneer iemand de inhoud van die gesprekken naar buiten brengt, snapt die dus de regels van onze staatsinrichting niet, of hij is daar faliekant tegen. Arend-Jan geeft niet aan, dat hij het koningshuis aan heeft willen vallen, dus moet dan de conclusie zijn, dat hij de regels niet kent (of een zwijgplicht heeft gekregen van de VVD).

  16. 21

    @20: Je zou de eerste baas zijn die seksuele intimidatie van zijn werknemers aan de grote klok wil hangen. Juist geheimhoudingspliht (ook door de werknemer) is een belangrijk onderdeel van de intimidatie. De baas mag bedreigen, maar jij mag je niet tegen de bedreiging verweren door hulp te zoeken. In dit geval kan de “baas” bovendien de verschillende Kamerleden tegen elkaar uitspelen (want ze mogen ook tegen elkaar niet zeggen, wat de Koningin met hen besproken heeft). Als ik de Koningin was, zou ik het wel weten, een uitgelezen kans om eens leuke machtsspelletjes te spelen. En als het onverhoopt toch uit zou komen, dan is JP ook nog eens de pineut en niet ik.

    Overigens mag dat “de meerderheid van het Nederlandse volk achter onze uitgeklede en grotendeels ceremoniële monarchie” best wel eens geregeld in de vorm van een referendum getoetst worden, bv. bij elke TK-verkiezing, inclusief een optie echt ceremonieel. Want dat is nu net het probleem, onze monarchie is niet zuiver ceremonieel. De koningin en haar familie hebben wel officiële functies binnen wetgeving, uitvoering etc. Alleen kunnen zij (itt. alle andere politici) niet ter verantwoording worden geroepen. Daar wringt duidelijk een schoen.

  17. 22

    @21: de werknemer heeft geen verplichting of afspraak om seksuele intimidatie binnenskamers te houden natuurlijk, noch enige andere vorm van intimidatie. Bij het koningshuis zijn daar gewoon afspraken over gemaakt om de monarchie te beschermen tegen uitspraken of meningen, die de vraag om afschaffing van de monarchie versterken. Je kan daar voor of tegen zijn, maar dat zijn gewoon de afspraken. Ben je er tegen, dan hoef je je wat mij betreft daar dus ook niet aan te houden en kun je uit de school klappen, maar ga dan niet achteraf je excuses aanbieden en je eigen gedrag veroordelen. Dan ben je zelf ongeloofwaardig.

    want ze mogen ook tegen elkaar niet zeggen, wat de Koningin met hen besproken heeft

    Ze mogen, kunnen en zullen er met elkaar over praten. Ze mogen het alleen niet in de openbaarheid brengen. Als ze er psychologische problemen mee hebben, kunnen ze er zelfs mee naar een psychiater gaan, want die heeft ook zo´n zelfde soort geheimhoudingsplicht voor wat betreft zijn patiënten. Daar zouden we het ook niet normaal vinden als de psychiater uit de school klapt over de gesprekken, die hij met zijn patiënten voert.

    Als ik de Koningin was, zou ik het wel weten, een uitgelezen kans om eens leuke machtsspelletjes te spelen

    Dat is dus door de geheimhoudingsplicht heel moeilijk, want niemand hoeft zich iets van haar woorden achter de gesloten deuren aan te trekken. En dan is het idd ook echt niet meer dan een spelletje, waar geen enkele consequentie aan vast zit.

    De koningin en haar familie worden trouwens met grote regelmaat ter verantwoording geroepen. Zij worden voor iedere scheet, die zij in het openbaar laten, al ter verantwoording geroepen. Denk eens aan Mozambique, bijvoorbeeld. Zij moeten zich zelfs verantwoorden voor zaken, waar ze helemaal niets mee te maken hebben gehad (Zorreguieta). En als de vorst eens een keertje het contraseign weigert, is er meteen sprake van een politiek crisis, waar de vorst de schuld van krijgt. Je stelling, dat de koninklijke familie nooit ter verantwoording kan worden geroepen, is onhoudbaar.

    BTW: suggereer je nu, dat Arend-Jan seksueel is geïntimideerd door de koningin ;-), en dat het hem nu verboden is om daar hulp voor te gaan zoeken? Heb ik wat gemist?

  18. 23

    ”Zij heeft als ongekozen monarch een zuiver ceremoniële functie.” Hier draait het artikel in zijn kern om en die is juist helemaal fout. lees de grondwet nog eens door en bestudeer het parlementaire gewoonterecht, dan zul je erachter komen dat de koningin/staatshoofd wel degelijk meer in de melk te brokkelen heeft.