Wegen naar het leraarschap – mbo

Stel je hebt het plan opgevat om leraar te worden. Hoe wordt je dat dan eigenlijk?

Een simpele vraag, maar het antwoord is dat zeker niet. Ik vroeg een vijftal experts die al meer dan 20 jaar actief zijn op het terrein van lerarenopleidingen om een simpel stroomschema te maken. Het antwoord verbaasde me zeer: enkelen vertelden dat ze zelf wel eens een poging hadden gedaan, maar steevast helemaal vastliepen. Er is géén overzicht en wie dat probeert te maken wordt direct ingehaald door de realiteit.

Ik vroeg naar een stroomschema voor de masteropleidingen: dus hoe kun je een 1e graad halen voor leraar in het voortgezet onderwijs? Welke “Wegen naar het leraarschap” zijn er?

Er zijn twee “hoofdroutes”: via het hbo en via de universiteit. De grootste stroom in het hbo krijgt een 2de graad, met een kleine stroom 1e graders (master). In het wo is het precies andersom: via een educatieve minor kun je daar ook een 2de graad halen.

Maar als je het precies wilt weten, wordt het al gauw heel ingewikkeld. Want met een 2de graadbevoegdheid uit het hbo, kun je niet zomaar doorstromen naar een master op de universiteit om daar een 1e graadbevoegdheid te halen. Veel schoolvakken zijn niet meer als zelfstandig vak te volgen aan een universiteit. En daarbij komt dat faculteiten eisen stellen aan de vakinhoudelijke kennis. Ook de NVAO, Inspectie en examencommissie kijken mee. Conversietabellen, pre-masterprogramma’s, schakelprogramma’s, toetsing van je vooropleiding middels EVC’s, examencommissies… het zijn slechts een paar aspecten die bepalen hoe de weg er uitziet. En dan heb je nog alternatieve trajecten als “Eerst de Klas” en onderwijstraineeships, die ook tot het leraarschap leiden.
Wegen naar het leraarschap mbo

Bron: Bijlage Eindrapport De leraar (v)mbo in de lerarenopleidingen. “Overzicht opleidingskaders“.

Na een brede oproep op social media, kreeg ik een paar tips, maar het schema dat ik zocht zit er nog niet bij. Onderzoekster Nienke Nieveen van de SLO wees me op een stroomschema voor leraren in het mbo: 7 routes maar liefst! Het gaat om leraarschap in de beroepsgerichte vakken (in vmbo en mbo). Overigens stamt dit plaatje uit 2013, en is het ook al weer verouderd.

Zo’n soort schema is wel precies wat ik zou willen hebben voor leraren die een masterdiploma willen halen. Tips dus van harte welkom!

Via Onderwijs in grafieken.

  1. 1

    “7 routes maar liefst!”
    Ik tel er maar 5. De 1e is de eerste helft van de 3e en de 7e is het eindtraject van de drie voorgaande routes. Daarnaast is het verschil tussen route met en zonder kwalificatie irrelevant (het vervolgtraject is precies hetzelfde, dus de kwalificatie is irrelevant). Hou je dus eigenlijk 4 “unieke” routes over, waarbij de laatste drie routes alleen verschillen op de toelatingseisen voor de PDG-opleiding.

    “Zo’n soort schema is wel precies wat ik zou willen hebben voor leraren die een masterdiploma willen halen.”
    Het staat eigenlijk vrij simpel op de website van de Rijksoverheid. Als ik je op de letter lees, is er maar één mogelijkheid, maar ik gok dat je eigenlijk wilt weten hoe je een eerstegraadsbevoegdheid krijgt, dan zijn het er een stuk of drie.

  2. 4

    Ik heb me in elk geval wild geërgerd toen ik nog in het onderwijs zat. Tweedegraads maatschappijleerdocenten zijn lang niet allemaal even goed, en de opleidingen ook niet. Maar ze hebben wel vier jaar voor hun vak geleerd.
    De meeste eerstegraads maatschappijleerdocenten echter, hebben eerst iets gestudeerd wat nauwelijks iets met maatschappijleer te maken heeft, of in elk geval alleen met een klein deel. Culturele antropologie bijvoorbeeld, sociologie, geschiedenis, psychologie, bijna alles is goed. Als je daar dan geen werk in kunt vinden doe je in een jaartje deeltijd wat onderwijsvakken, en hopla, je mag op twee keer zoveel scholen les geven als je collega die het vak wél echt heeft geleerd.

    Al die praat over verhoging van de onderwijskwaliteit door alleen eerstegraders voor de klas te zetten…

  3. 5

    @4 Goed punt. Ik kwam ook in aanmerking voor een 1-jarige kopopleiding maatschappijleer (heb er uiteindelijk van afgezien). Met een achtergrond in bestuurskunde en internationale ontwikkelingsstudies voldeed ik erg goed aan de voorwaarden, en kon letterlijk óveral meteen starten m.u.v. UVA (waar ik een aanvullend vakkenpakket moest volgen). Ik had destijds ook het idee dat dit wat magertjes was voor een docent…