Wanneer ga jij van het gas af?

De afgelopen maanden heb ik me regelmatig afgevraagd wat ik zelf kan doen om te zorgen dat er minder gas gewonnen gaat worden in Groningen. Na een discussie over klimaat en energie bij GroenLinks vorige week en een groot aantal bezoekers aan een stukje over wonen zonder gasaansluiting op mijn persoonlijke blog weet ik het zeker: ik ga zo snel als financieel haalbaar gasloos. En ik hoop dat velen mijn voorbeeld volgen, zodat Nederland ‘warm houden in de winter’ geen argument meer kan zijn om de gaskraan open te houden.

Waarom gasloos wonen?

Gas is al lang niet meer nodig om je huis te verwarmen of om tapwater te verwarmen, laat staan om mee te koken. De politiek maakt helaas al decennia weinig haast met het dichtdraaien van de vraag naar gas, terwijl Groningers terecht willen dat de gaskraan veel verder dicht gaat. Tijd dus om het heft in eigen hand te nemen. Want zoals Jan Willem van de Groep al eerder schreef op Sargassso: als je van het gas af wil schiet je weinig op met zonnepanelen, dan moet je je warmtevraag aanpakken. De mogelijkheden daartoe zijn groter dan je denkt en het comfort effect vele malen kleiner dan je denkt.

De overgang naar gasloos

Een Nederlandse huishouden dat van het gas af wil moet voor 3 zaken een gasloze oplossing vinden: koken, warm tapwater en de verwarming. Hieronder de mogelijkheden die ik ken om van het gas af te komen. Het zijn er genoeg, dus wat is jouw excuus om Groningen te laten beven voor jouw behoefte aan een warm huis?

Gasloos: de mogelijkheden voor koken en tapwater

Het simpelste om mee te beginnen is koken. Meestal is dat niet een hele grote gasverbruiker en al vanaf een paar honderd euro kan je overschakelen op keramisch, inductie of elektrisch koken. Het is wellicht even wennen t.o.v. koken op gas, maar het heeft ook zo zijn voordelen. Bijvoorbeeld in luchtvochtigheid, want een van de bijproducten van het verbranden van gas is water. Zelf koken we keramisch en ik mis het gas niet.

Het wordt al wat lastiger als je ook voor je warmte tapwater van het gas af wil. Grofweg heb je twee mogelijkheden: met opslag en zonder opslag. Bij systemen met opslag kan je denken aan zonneboilers, al moet je er dan nog wel wat bij verzinnen voor de wintermaanden als de zonneboiler te weinig warm water levert. Bijvoorbeeld door de zonneboiler te combineren met andere opties zoals een warmtepompboiler. Systemen zonder opslag zijn in Nederland onbekend, in Duitsland is echter een keur aan doorstroomverwarmers te verkrijgen. Niet meteen denken dat je dan obscure merken krijgt, ook grote namen als Siemens leveren ze. Er zijn voldoende Nederlandse webwinkels te vinden die ze kunnen leveren, maar je kan ze ook rechtstreeks in Duitsland bestellen.

Gasloos verwarmen

De grootste uitdaging is de ruimteverwarming. Een oplossing die in Nederland populair is, zeker onder de nul-op-de-meter concept aanbieders, is de warmtepomp. Te verkrijgen in veel verschillende uitvoeringen, waarbij de belangrijkste vraag is of je voor een grond- of luchtgebonden warmtepomp gaat. Bij de lucht warmtepomp kan je kiezen voor balansventilatie (centraal of decentraal) of voor een lucht-water warmtepomp. Bij dit laatste type neemt de warmtepomp de functie en plaats van de HR-ketel over.

Er zijn echter ook andere mogelijkheden, bv. een pelletkachel, pelletketel, serververwarming of infraroodverwarming. Open haarden of allesbranders kan je beter links laten liggen, tenzij je behoefte hebt aan astma of burengerucht. Een pelletketel kan de plaats innemen van de cv-ketel en vergt dus weinig aanpassingen aan bestaande centrale verwarmingssystemen. Pellet-kachels en pellet-ketels kunnen vaak ook warm tapwater leveren en sommige modellen kunnen zelfs elektriciteit opwekken, net als de HRe-ketel.

Infraroodverwarming is zeker voor ruimtes die je weinig gebruikt de moeite van het overwegen waard. De investeringskosten zijn relatief laag en infraroodverwarming reageert snel. Moderne systemen zijn in staat om met klokthermostaten te werken of kun je via je smartphone of tablet bedienen. Zelf heb ik nu infraroodverwarming in de badkamer. De volgende stap is infraroodverwarming in alle slaapkamers en in de werkkamer op zolder. Voor de huiskamer en voor tapwater blijf ik dan nog even afhankelijk van gas, maar ik schat dat er toch weer een 100 tot 150 m3 van ons toch al lage gasverbruik (0,20 m3/gewogen graaddag volgens Mindergas.nl) af kan.

Een wat nerdige oplossing, die niet onderschat moet worden, is het gebruik van de warmte van een server. In het buitenland zijn er al diverse bedrijven mee bezig en recent kondigde Eneco aan een minderheidsbelang te nemen in Nerdalize. Nerdalize is een Yes!Delft-startup die serverwarmte inzet om huishoudens te verwarmen. De eerste gezinnen hebben al proefgedraaid met computers als kachel en Eneco en Nerdalize gaan de komende maanden 5 pilots uitvoeren. De aanwezige rekenkracht in het eRadiator-systeem wordt via internet aan een clouddienst gekoppeld. Nerdalize verkoopt deze decentraal verdeelde rekenkracht aan bedrijven en onderzoeksinstituten. De start-up stelt dat het met deze opzet de kosten voor omvangrijke rekenprojecten met 30 tot 55% kan worden verlaagd. Huishoudens kunnen naar verwachting zo’n 400 Euro per jaar op hun gasrekening besparen. De eRadiator moet nog wel aan een buitenmuur worden bevestigd om de warmte in de zomer kwijt te kunnen.

Totaal concepten

Wie niet zelf wil nadenken over lossen stapjes om van het gas af te gaan kan ook fysiek op steeds meer plaatsen aankloppen voor een nul-op-de-meter woningconcept. Met als bijkomende voordelen dat woongenot en gebruiksgemak een belangrijke rol spelen in deze concepten. Bijvoorbeeld door zaken als meerjarige energieprestatieafspraken voor het te leveren concept. Ook kijken creatieve installateurs steeds beter naar mogelijke combinaties van verschillende opties, zoals het verlagen van de totale kosten over de gehele levensduur door na te denken over combinaties van warmtepomp en infraroodverwarming of serververwarming.

En stadsverwarming dan?

Nou, da’s voor mij gewoon geen optie. Eerder dit jaar ben ik de uitdaging uitgegaan om te berekenen wat stadsverwarming zou betekenen voor onze energierekening. Mijn conclusie: stadsverwarming is te duur en ik zie geen enkel nut van het inruilen voor de ene vastrechtpost voor de andere.

  1. 1

    Keramisch, inductie of elektrisch koken, warmtepompen. Allemaal leuk en aardig, maar dat verbruikt ook energie. Waar komt dat vandaan? Vaak van gasgestookte centrales. Dus dan maakt het eigenlijk geen bal uit.

  2. 3

    Stadsverwarming, benutten van afvalwarmte geen optie??
    Deze voorstellen vervangen gas door (kolen)stroom of houtstook, meer vervuiling en meer CO2 uitstoot. Bij opwekking van kolenstroom verdwijnt de meeste energie als afvalwarmte.
    De gasgestookte HR-ketel heeft gezorgd voor minder energieverbruik, deze voorstellen vergroten het energieverbruik en zorgen ook nog voor meer luchtvervuiling.

  3. 4

    “wat is jouw excuus om Groningen te laten beven voor jouw behoefte aan een warm huis?”

    Dit klinkt een beetje als een valse tegenstelling. Als het verbruik in Nederland omlaag gaat, gaat de export van gas (en elektriciteit uit gas) omhoog en niet de productie van Slochteren omlaag.

  4. 5

    “Het zijn er genoeg, dus wat is jouw excuus om Groningen te laten beven voor jouw behoefte aan een warm huis?”

    Geen fokking geld! Goed inkomen, maar AOW-premie, pensioenpremie, zorgkosten, studieschuld, geen tweeverdiener-beslastingvoordeeltjes en belastingdruk zorgen ervoor dat we net het hoofd boven water houden. Ga daar eerst wat eens aan doen, voordat men mensen een schuldgevoel probeert aan te praten. Anders is dit alleen weggelegd voor de kosmopolitische tweeverdiener D66/GL-stemmende grachtengordelyuppen.

  5. 6

    Dank voor de info. Ik wist bijv. niets van doorstroomverwarmers, en dat blijkt toevallig precies te zijn wat ik nu moet hebben ipv mijn dode geiser! Nuon en consorten gaven echter deze optie niet.

  6. 7

    IK ga echt niet van het aardgas af en het leeuwendeel van de Nederlandse huishoudens evenmin. Wat “we” gaan doen is simpel. Minder aardgas winnen in Groningen, minder aardgas exporteren, een beetje meer bezuinigen en uiteindelijk Russisch aardgas importeren. De hele infrastructuur ligt er. Het is ondoenlijk om dit in zijn geheel af te schrijven en een compleet nieuwe er voor in de plaats te stellen. Natuurlijk kun je als individu een afwijkende keuze maken. Als collectief hebben wij deze keuze niet

  7. 9

    Geen idee waarom de bevingen in Groningen van stal gehaald moeten worden. Dat lijkt mij met nog 200 miljard Euro in de grond een makkelijk afkoopbaar probleem. Wat is het excuus van de Nederlandse staat/NAM om de Groningers met spiegeltjes en kraaltjes af te schepen?

    En wanneer van het gas af is een simpele vraag: Zodra deze optie te duur wordt natuurlijk. Maar comfort is ook wat waard. Wie een ruim dak heeft voor panelen kiest zolang de riante salderingsregeling nog bestaat voor elektrisch. Kies een installatie ver boven je gebruik, schroef elektrische verwarming op en verminder gas verbruik.

    Indien het om het klimaat gaat is deze vraag niet van belang. Het terugschroeven van de kolenconsumptie is daarvoor de eerste stap. Het hopeloos verstrikt raken in de vele opties die je van het gas af kunnen helpen leiden slechts af van de focus die daar op gericht moet zijn en zijn dus slecht voor het klimaat.

    En waarom alle aandacht gaat naar de gebouwde omgeving? Het grote energie gebruik zit in de industrie waarvan 75% door de chemische industrie.

  8. 11

    @10 omdat geen van de alternatieven voldoende reservecapaciteit heeft, ook niet als groep, om zo’n transitie (snel) te kunnen opvangen. en “snel” duurt op deze schaal al snel lang.

  9. 12

    Nou vroor het gelukkig vandaag geen dertig graden, maar zo’n stroomstoring als vanochtend in Noord-Holland kun je je natuurlijk niet meer veroorloven als je maar op een paard gokt.

    Ik ben er best blij mee dat er twee soorten energie het huis binnenkomen. Kan er ook nog ‘ns iets misgaan.

  10. 13

    Het allerbelangrijkste is natuurlijk eerst isoleren. Dat is ondanks alle bovenstaande commentaren altijd een goed idee. En dan kan die transitie ook nog dichterbij komen.

  11. 14

    Uit de kraan komt kraanwater, geen tapwater. Uit een tap komt bier. ‘Tap water’ is Engels.
    Voor het overige: mooie plannen, maar ik heb geen eigen dak, dus zonnepanelen of een zonneboiler zijn niet echt een optie. Veel verder dan groene stroom kom je in een appartement niet, heb ik de indruk. Alleen die doorstroomverwarmer klinkt als een mogelijkheid, maar als dat de energierekening door het plafond laat gaan is dat ook niet echt haalbaar voor mij (en veel anderen).

  12. 15

    @12: Je CV ketel werkt niet zonder stroom, dus aan enkel en alleen gas heb je geen fluit tenzij je over een aggregaat beschikt.

  13. 16

    @9: “Het grote energie gebruik zit in de industrie waarvan 75% door de chemische industrie”
    – Nee mobiliteit is de sterk groeiende grootverbruiker, een deel van de chemische industrie draait daarvoor. Een klein deel van de bevolking vliegt regelmatig en verbruik alleen al hiermee meer dan het totale energieverbruik van een gemiddeld persoon.
    Met “groene stroom” als verhulling.

  14. 19

    @16: We hoeven slechts naar de cijfers te kijken:
    http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl0052-Energieverbruik-per-sector.html?i=6-40
    Op grote afstand is het Energiegebruik in de industrie koploper met 1200 PJ Hiervan zijn de chemische en farmaceutische industrie in 2013 verantwoordelijk voor 74 procent van het energieverbruik in de totale industrie. Op grote afstand volgen de huishoudens met 400 PJ . De mobiliteit is al jarenlang stabiel op ongeveer 550 PJ

  15. 20

    @19: Let op bij het “energiegebruik” bij de industrie
    Verbruik als grondstof. Dit betreft het verbruik van energiedragers voor het maken van producten die geen energiedrager zijn maar waar wel de energie in is opgeslagen. Een voorbeeld is het gebruik van aardoliegrondstoffen voor de productie van plastic. Ook wel niet-energetisch finaal verbruik genoemd.

  16. 21

    Ik vraag me af of een het stoken van houtpellets wel zo veel milieuvriendelijker is dan gas, bovendien lijkt mij het aanbod beperkt, zeker gezien elektriciteitscentrales ze ook graag bijstoken. Even zoeken leert dat een gemiddeld gezin 1.5 ton pellets per jaar verstookt voor verwarming, dat lijkt me wat onpraktisch voor de gemiddelde rijtjeswoning, laat staan een appartement.

  17. 23

    @5

    Je kan al een leuk bedrag (aan gas) besparen enkel door het plaatsen van radiatorfolie. Dat levert je op jaarbasis een heel leuk bedrag op, waardoor jij minder hoeft te zeiken over hoe “slecht” jij, Rupsje Nooitgenoeg, het hebt vanwege bepaalde keuze die jij en je vrouw (eerder) hebben gemaakt.

    http://tonzon.nl/radiatorfolie

    (algemene tip: koop niet die meuk van de bouwmarkt, is klotekwaliteit.)

  18. 24

    @15: @22:
    Wie zei CV ketel? Mijn CV ketel deed het inderdaad niet. Maar ik heb ook nog een gewone gaskachel. Voor als de stroom uitvalt bijvoorbeeld. De installateur verklaarde me voor gek dat ik dat ding wilde laten zitten. Ik gok ook voor verwarming niet op een paard. Bovendien is het een stuk energiezuiniger, want bij mij gaat de centrale verwarming ’s nachts op 5 graden. Als het nou heel erg koud is ’s ochtends zet ik de kachel aan. Die stookt het binnen tien minuten op temperatuur; terwijl die vreselijk zuinige CV daar twee uur op staat te zwoegen.

  19. 25

    @20: Dat klopt. In 2013 is 55 procent van de door de industrie verbruikte energiedragers ingezet als grondstof. Maar we kunnen toch moeilijk een vinger hierop leggen? Het is tenslotte verbruik van fossiel.

  20. 26

    @21: Inderdaad, ik vraag me serieus af hoe milieuvriendelijk die pellets zijn. In een energiecentrale kan je nog rookgasfiltering toepassen, maar dat kan je decentraal wel vergeten natuurlijk. En die pellets moeten ook nog bij je thuis komen. Moet ik nu om milieuvriendelijk te kunnen zijn een auto gaan aanschaffen om pellets te halen?

  21. 27

    @23 je kunt tien keer meer besparen door je lichaam beter te isoleren en het een beetje aan kou te laten wennen : p

    ander voordeel, je oudewijvenikhebhetkoudgezeik factor daalt aanzienlijk
    nadeel, je hebt het te warm bij voornoemde oude wijven en hun gelijken.

    @26 nee metje bakfiets ophalen in de ardennen.

  22. 28

    @24: Als je een huis hebt waar het afkoelt tot 5 graden als je je CV ’s nachts zo laag zet, dan heb je een grotere winst te boeken lijkt me. En dat ligt ook wel voor de hand als je in een huis woont met nog oude gaskachels erin: isoleren.

  23. 29

    Hierboven: 100 redenen om geen snars te doen aan gebruik van rampenveroorzakende fossiele brandstof. Te duur, niet comfortabel, anderen moeten eerst, wat wij besparen verbrandt een ander wel. 1 reden om het wel te doen: we hebben maar 1 planeet.

  24. 30

    hier gaat de verwarming niet hoger dan 19 graden, tenzij er bezoek is. Voor de rest hebben we dubbel gevoerde truien aangeschaft, die zijn hartstikke warm en comfortabel. De beste kachel is uiteindelijk nog wel lichamelijke beweging. Een 25 push ups, 30 squats en je hebt het gegarandeerd warm. Beter voor je gezondheid ook.

  25. 31

    @29: Heel nobel van je Freek, maar die ene planeet is binnen twee eeuwen naar de klote. Leer mij de mens kennen. Die heeft een miljoen jaar nodig om omstandig zelfmoord te plegen. Dan is in ieder geval de Fermi paradox opgelost.

    Op evolutionaire schaal is de mens dan een mislukt experiment geweest van een lang weekend.

  26. 32

    @25: Je hebt een punt, echter het betekend dus ook dat het energie verbruik van huishoudens percentueel wel degelijk hoger ligt dan je eerder zei. En het dus wel degelijk de moeite waard is om naar te kijken.

  27. 33

    @29: Wie de planeet lief heeft behoudt de focus. Het klimaatprobleem waar het in dit geval omgaat is een mondiaal probleem. Wie snel CO2 wil reduceren zal de stook van biomassa (bosbranden) en de stook van kolen als eerste en versneld moeten aanpakken en op olie en gas stevig in verbruik moeten dalen door energiebesparingstechnieken. Zodra voldoende alternatieven ontwikkeld zijn kunnen ook olie en gas uitgefaseerd worden. Deze alternatieven zijn er wel maar nog maar in zeer beperkte mate en ook niet voor alle toepassingen. De transitie kost tijd. Niemand onder de experts die roept dat wij zomaar van olie en gas af zijn. Dat is niet reëel. Indien we aan het eind van de eeuw van het kolengebruik af zijn, gas voor 50% en olie nog voor 20% dan hebben we het heel goed gedaan.

    Blijven we daarmee onder de 2 graden? Dat weet niemand. Geheel afhankelijk van de klimaatgevoeligheid die wij niet kennen. Het kan meevallen maar ook nog tegenvallen. Om het risico zo klein mogelijk te houden zou alle fossiele verbranding terstond moeten stoppen. Dit is onwerkelijk met onwaarschijnlijk veel slachtoffers in zeer korte tijd. Er zijn grenzen wat wij kunnen doen. En dat is geen onwil.

  28. 35

    @32: Mee eens, de moeite waard. Alleen is het na mijn gevoel is de aandacht wel erg scheef verdeeld. Ook als we naar de energieprijs kijken voor industrie (voor een appel en een ei) en voor burgers ( stevig en oplopend) ligt het naar mijn idee scheef

  29. 37

    @19: “naar de cijfers te kijken … mobiliteit is al jarenlang stabiel op ongeveer 550 PJ”
    – welke cijfers? Dit is enkel binnenlandse mobiliteit, heel prettig voor een klein land met veel luchtvaart en goederen invoer uit China e.d. Dat meegeteld wordt het getal veel groter en dan vergeten we nog de produktie van kerosine, benzine, diesel …

    @33: “aan het eind van de eeuw van het kolengebruik af zijn … ”
    – als we zolang willen doorgaan, stop dan met klimaatpraat, dat is minder schijnheilig

    Hoe gaat het met de server in de zomer, gaan we meer koelen of gaat op warme dagen de server uit?

  30. 38

    @37: JA, dat is binnenlandse mobiliteit. duh

    Over internationale lucht en scheepvaart wordt nu eenmaal niet gesproken, dat is taboe. Zo is iedereen altijd vol lof over Denemarken I maar zwijgt over Denenmarken II (Maersk) dat meer CO2 uitstoot dan geheel Denenmarken I

  31. 39

    @34: Dat is een interessante analyse, maar geen complete. Het artikel gaat bijvoorbeeld niet in op het effect op de uitstoot van rookgassen. Welke fijnstofuitstoot hebben die kachels? Willen we die wel in de steden? Wat komt er nog meer vrij bij een dergelijke verbranding?

  32. 41

    Wat ik mis in de verwarmingssector zijn de eenvoudige elektrische muurradiatoren van 750 / 1250 Watt of iets hoger. Dat werkt prima – ik gebruik ze – en het kritische punt daarbij is een goed regelsysteem, centraal en per kamer combinatie.

    Maar alles bij elkaar zal dit een stuk goedkoper zijn en makkelijker te onderhouden, technisch simpeler, dan alle andere systemen. En het stroomverbruik valt uiteindelijk heel erg mee. Alles bij elkaar (aanschaf, afschrijving, onderhoud en verbruik) zou dit wel eens de goedkoopste oplossing kunnen zijn.

    Geloof me, ik ben gebruiker.

  33. 42

    @1: Maar , datbis dan weer hoogcalorisch gas en dat komt dat weer niet uit Groningen… Ook is de herlomst van je stroom een persoonlijke keuze !

  34. 43

    Groen Links geeft het zelf al aan: je moet veel geld investeren om aan hun sprookje te voldoen. Het komt natuurlijk niet in hen op dat heel veel mensen dat geld of die mogelijkheden niet hebben.

    De andere kant is natuurlijk dat we (in ons geval) veel geld investeren om 320 kuub huis voor twee kuub mensenvlees (is een ruwe inschatting) te verwarmen.

    Misschien moeten we het meer in kleding gaan zoeken. Kleding die verwarming echt overbodig maakt. Ik bedoel geen PVDA-voorzitterstruitjes.

  35. 44

    @21

    Ik vraag me af of een het stoken van houtpellets wel zo veel milieuvriendelijker is dan gas, bovendien lijkt mij het aanbod beperkt, zeker gezien elektriciteitscentrales ze ook graag bijstoken.

    Dat is het niet; gas ie iets milieuvriendelijker, maar in een goeie brander kun je zelfs onbewerkt hout zeer schoon verbranden. Maar daar gaat het helemaal niet om; houtpelletjes zijn namelijk oneindig veel klimaatvriendelijker. Tenzij ze van de andere kant van de planeet komen, natuurlijk.

    Even zoeken leert dat een gemiddeld gezin 1.5 ton pellets per jaar verstookt voor verwarming, dat lijkt me wat onpraktisch voor de gemiddelde rijtjeswoning, laat staan een appartement.

    Voor een appartement wel, in een rijtjeshuis heb je iets meer ruimte nodig, maar verder is de logistiek in de praktijk peanuts. Video: https://www.youtube.com/watch?v=ieUutXmFIGA

    Maar wellicht wil je lokale afvalverwerker, die waarschijnlijk al biogas uit je afval aan het gasnet en dus aan jou levert die pellets wel voor je vergassen ;)

    Ik zie dan ook meer in grootschalige oplossingen. Dus WEL stadsverwarming. En WEL een aardgasaansluiting. Die zijn immers ook cruciaal om de afval-kringloop tot kringloop te maken. Bovendien is uitstoot veel beter te zuiveren als je dat ergens centraal doet.

  36. 45

    Wow, een middagje andere bezighouden en dan 44 reacties. Gasverbruik als open zenuw van Nederland? ;-)

    @3 lezen is een vak: ik stel niet voor om gasverbruik te vervangen door kolenstook of biomassa bijstook. Zoals ik in @2 ook al schreef is groene stroom inkopen in Nederland een koud kunstje, veel makkelijker dan groen gas…

    @4 gas van Slochteren is zogenaamd laag calorisch gas. Dat is het gas dat gebruikt wordt door huishoudens voor verwarming en koken http://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/energie-en-milieu-innovaties/projectbureau-nieuw-aardgas/laagcalorisch-gas-g-gas
    Gas voor gascentrales is hoog calorisch en komt voornamelijk van de Noordzeevelden. M.b.t. export heb je een punt, maar m.i. is het makkelijker om export te beperken als je zelf ook serieus je gasverbruik omlaag schroeft.

    @5 ik ken de besognes, we hebben er hier ook mee te maken. Des te belangrijker om zuinig te zijn met stoken en zo geld te besparen.

    @6 graag gedaan. Niet te veel schrikken van kWh verbruik zoals @8 schrijft. Bedenk dat 1 m3 aardgas zo’n 9 kWh warmte levert. Dus voordat je schrikt van kWh verbruik eerst door 10 delen om te vergelijken met wat je voorheen aan gas verbruikte. Of reken je hele energierekening om naar kWh en schrik je de ****** over waar je energieverbruik werkelijk uit bestaat.

    @7 en die infra moet onderhouden worden en op enig moment vervangen. Diverse netwerkbedrijven vragen zich al af of investeren in gas- en elektriciteitsnetwerk nog gaat lonen de komende 50 jaar, of dat het een all-electric verhaal wordt. Ook met oog op gestaag teruglopend gasverbruik per huishouden.

    @9 eerlijke en hoge vergoeding voor Groningen zeker doen en verhalen op de vervuiler: zijnde oa alle huishoudens en bedrijven in Nederland die laagcalorisch gas verbruiken. Wordt de gasprijs hoger van en de neiging om all electric te gaan hoger :-)

    @11 er zijn voldoende landen waar huizen verwarmd worden met elektrisch ipv gas, bv. Frankrijk, maar ook delen van Scandinavië. Er zijn zelfs al elektrische kachels met buffercapaciteit. Warmte opwekken als er stroom is en afgeven als er vraag naar warmte is. Zie bv. http://www.sunshinerenewables.ca/electric-thermal-storage-units-vs-heat-pumps/

  37. 46

    @12: 30 graden vorst? Wanneer was de laatste keer dat dat gebeurde in Nederland? Volgens weergegevens was 16 februari 1956 het koudst met 14,9 graden Celsius onder nul. Als je daar bang voor bent kun je beter het advies van @13 en @28 opvolgen en de boel fatsoenlijk isoleren. Wat in mijn stuk onder het kopje totaal concept valt.

    @9 en @16 wat een of-of verhaal. Ik zie niet in waarom je niet in zou zetten op eerlijkere verdeling van de energiebelasting, en inzetten op serieuze energiebesparing bij industrie, mobiliteit en gebouwde omgeving. Het een sluit het ander niet uit. Alleen sommige dingen kan je zelf doen en bij andere moet je eerst een democratische, bureaucratische en lobby molen door voordat het verandert. Ik maak m’n keuzes liever zelf, maar begrijp dat jullie liever stuurlui langs de wal zijn.

  38. 47

    @41 heb je ook ergens cijfers en type van die muurradiatoren? Liefst over 2014, dan wil ik dat wel eens doorrekenen naast mijn eigen gasgestookte woning, de all-electric met infrarood, stadsverwarming en warmtepomp.

    @34 luchtvervuilende emissies zijn afhankelijk van het type pelletkachel / pelletketel. Cijfers die ik heb gezien kwamen dicht in de buurt van gas cv. Niet op ingegaan, want niet het onderwerp van deze blog, maar het is ook niet voor niks dat ik de open haard en allesverbrander afraad. Daar zijn voldoende voorbeelden van te vinden dat het niet zo lekker is voor de luchtkwaliteit. Kan meevallen als je goed stookt, maar heel schoon wordt het niet.
    Of je grootschalig over wil schakelen op pelletkachels in steden? Het heeft niet mijn voorkeur, Nederland bestaat echter uit meer dan steden…

    @33 wie de planeet lief is is zich bewust van zijn verschillende cirkels van invloed en kijkt:
    1) naar wat hij zelf kan doen
    2) naar wie hij kan beïnvloeden om dat ook te doen
    3) zoekt naar manieren om beide cirkels uit te breiden.

    @43 de auteur van dit stuk heet niet GroenLinks… en veel geld? Had ik het maar, dan waren we vorig jaar op vakantie gegaan ipv 2 weken op het huis van familie passen tijdens hun vakantie.

    Het interessante aan de totaalconcepten die bij Energiesprong ontwikkeld worden is juist dat ze zich financieren vanuit de energierekening. Geld dat je toch jaarlijks kwijt bent, maar dan aan het energiebedrijf. De prijs moet nog dalen en zeker voor appartementen is er nog werk aan de winkel. Daar staat tegenover dat een aantal bouwbedrijven anders tegen de business case aan gaat kijken. Vergelijkbaar met hoe Nissan en Tesla tegen hun elektrische auto’s aankijken, of een software bedrijf tegen z’n software. Geen van die partijen wil op de eerste verkoop de volledige investering terugverdienen. Dat ‘industriële denken’ staat ook in de bouw op doorbreken.

    @44 ik snap niet hoe een fijnmazig gasnetwerk samenhangt met het sluiten van kringlopen, en al helemaal niet hoe cv-ketels in ieder huis samenhangen met centrale zuivering van afvalgassen?

  39. 48

    Jullie vergallen wel mijn plezier in dat ik voor het eerst in mijn leven een gaskacheltje heb.
    Weten jullie wel hoe mooi dat is. Jaren zonder gedaan. Een gebruik van 100 m3 wat is het gas per jaar de3 afgelopen 10 jaar… electrisch verwarmen heeft mij opgescheept met zwarte schimmel, vochtproblemen, houtrot, tocht enz enz enz.
    Na een uurtje ishet hier 40 graden. dan is het hier een sauna. dat blijft een maand of veel hangen. Stuk beter dan dat peperdure energieonvriendelijke electrische kacheltje…

    Als de nood aan de man komt kunnen we beter weer allemaal bij elkaar gaan wonen in plaats van in onze eensgezinshuishoudens de kachel 1 graad lager te zetten. Dat bespaart vast veel meer.

  40. 50

    @47: Wacht, ik zet even de muziek van ‘de cirkel of life’ op en dan lees ik het nog een keer. Wat een zalige zeldzame kletskoek.

    Klimaatverandering is een globaal probleem dat om mondiale oplossingen vraagt. Daaruit volgen afspraken en maatregelen. In Nederland heeft dat o.a. tot het energieakkoord gevolg gehad. En dat voeren we nu uit. En natuurlijk kunnen we gezellig keuvelen over ons kacheltje, douchekop en terrasverwarming, maar het effect op het klimaat is nul komma niets.

    In Nederland hebben we nog voor ongeveer 10 jaar gas in grote hoeveelheden. Daarna hebben we nog wat uit kleine velden. Daarna wordt het of opnieuw gas uit andere bron. Wordt dit te duur dan zullen alternatieven als paddestoelen uit de grond springen. De basis voor de meeste alternatieven is elektriciteit. Nog steeds draaien er centrales op kolen.

  41. 52

    @51: Weer alleen binnenlandse uitstoot bij vervoer – zie @37 – jammer!

    @45: Eenzijdigheid is een vak, groene stroom is marginaal vergeleken met kolenstroom en biomassa bijstrook.

    @45: “dat 1 m3 aardgas zo’n 9 kWh warmte levert”
    – 9 kWh stroom vergt het dubbele aan fossiel door verliezen bij stroomopwekking.

    @45: “landen waar huizen verwarmd met elektrisch ipv gas”
    – Een gasnet in dun bevolkte land is prijzig. Ons uitgebreide gasnet geeft de kans om zuinig te verwarmen, maar blijkbaar telt alleen de prijs en vervalt dus het gebruik van afvalwarmte.

  42. 53

    Geschreven door Paul Bijvoet (8 jaar ervaring met hout en houtpellets)

    Verwarming en stroomopwekking met houtpellets is naar onze mening (toonbaar uit stookrapporten) verantwoord en schoon te doen. Dit valt of staat natuurlijk ook weer met de eindgebruiker. Wanneer een hoogwaardige ketel word gekozen met een gecertificeerde (EN plus A1 of DIN+) houtpellets dan kan er schoon en verwantwoord gestookt worden.

    Kiest de gebruiker voor “goedkoop”, dan kunnen er natuurlijk excessen ontstaan. Waar helaas veel naar gekeken word is de investering prijs, en niet zozeer de levensduur van de ketel en de betrouwbaarheid die hieraan kleeft. Een Oostenrijkse ketel (wij werken met OkoFEN) zal een jaar of 30 meegaan, en kan langdurig nog gereviseerd worden. Deze ketels zijn op de markt gebracht na jarenlange R&D en scoren hierdoor op betrouwbaarheid en uitstoot geweldig. Deze ketel installaties zien wij ontstaan voor prijzen vanaf € 18.000 euro inclusief btw. Prijzen lopen vervolgens op tot € 40.000,- inclusief btw voor de grotere (60KW) installaties met vol automatische vulling van houtpellets.
    Een OkoFEN ketel word door de klant in principe niet aangeraakt. Misschien 1/2x per winter de externe (gesloten) ascontainer legen, verder komt de klant niet aan de ketel.

    Goedkopere ketels (over het algemeen niet Oostenrijks) komen uit alle hoeken van de wereld. De prijs bepaald naar onze mening ook de levensduur van de ketel. Voor een ketel die minder kost, kan je natuurlijk niet hetzelfde verwachten. Wij werken als “middenklasse” ketel met Ekopower. Een Deense ketel. Met deze ketels zien wij installatieprijzen van € 11.000 tot € 25.000,- inclusief btw. Toch krijg je niet hetzelfde als OkoFEN (of andere Oostenrijkse ketels). Deze ketel heeft een levensverwachting van 15-20 jaar en behoeft maandelijks onderhoud, die de klant zelf uitvoert. Het onderhoud betekend aslade legen, brander borstelen en de brander visueel controleren. Het stelt niet veel voor, maar moet wel gebeuren.

    Dan zijn er nog ketels uit Italie en Oostblok. Italianen zijn over het algemeen qua prijs middenklasse ketels, alleen de betrouwbaarheid heeft ons al te vaak in de steek gelaten. Wij hebben er dan ook voor gekozen geen Italiaanse ketels meer in huis te nemen. het onderhoud speelt hier vaak parten, 1x per week onderhoud is gewoon te veel voor een ketel waar de eindgebruiker geen alternatief heeft.

    De ketels uit Oostblok zijn tot op heden nog steeds van twijfelachtige kwaliteit, vooral op veiligheid zijn ze absoluut onder de norm. Maar ook aansturing en bouw zijn naar wens van de landen waarin ze gemaakt worden, en dat is gewoon niet voldoende voor de Nederlandse klant. We zien wel dat deze ketels steeds beter worden, maar zijn zeker nog niet op het niveau van de Deense ketels. De Italiaanse ketels zien wij door de jaren heen niet beter worden, alleen elk jaar een ander model met nieuwe problemen. Natuurlijk zal niet elk Italiaanse ketel slecht draaien, maar wij hebben hem niet kunnen vinden en hebben onze keuze gemaakt om hier niet verder mee te experimenteren.

    Dan als slot zou ik willen zeggen dat wij als bedrijf natuurlijk betrokken zijn bij import en verkoop van pelletketels, dus mag u een gezonde argwaan hebben naar wat wij zeggen. Wij zijn niet neutraal, wij houden van hout.

    Dus kijk met een kritische blik naar elke vorm van Duurzame Energie, het is “big business” dus laat u niet door 1 partij adviseren en ga kijken bij gebruikers, kijk op blogs (zoals deze), en wees realistisch.

    Wij hebben veel ervaring met hout en pelletketels, natuurlijk ook met alternatieve bronnen van verwarming. Hout is niet altijd de oplossing, maar andere bronnen ook niet perse, dus wees kritisch en wees eerlijk tegen uzelf.

    Groet,

    Paul Bijvoet