Thema Economie

KRAS | Shell

Shell is een stervend bedrijf dat met subsidiegeld overeind gehouden moet worden. Een mevrouw van het bedrijf verscheen gisteren op televisie om dat min of meer toe te geven. Allemaal keurig netjes met de belastingdienst geregeld, betoogde ze, en netto zat er best nog een financieel plusje in voor Nederland als hoofdkwartier van wat ooit het grootste bedrijf ter wereld was. De treurigheid spatte ervan af.

Op zich heeft Shell een prachtige R&D-afdeling tjokvol duurzame ideeën. Het runt bijvoorbeeld een van ’s werelds grootste zonneprojecten in Oman. Maar volop voor de eenentwintigste eeuw gaan, ho maar. En u weet, als een bedrijf zich vastklampt aan de status quo, als het lef en de ondernemingszin eruit zijn, dan is de ondergang een kwestie van tijd. De Nederlandse regering zou Shell op termijn een grote dienst bewijzen door de belastingschroeven aan te draaien. Subsidies faciliteren het dode spoor waarop het bedrijf zit.

Het tijdperk van de monsterbedrijven

COLUMN - In deze gastbijdrage reflecteert Karin van der Stoop op het huidige tijdsgewricht. Hoe kijken mensen in de toekomst terug op ons tijdperk? Wij noemen het meestal het informatietijdperk, maar ik kan me voorstellen dat zij er hele andere benamingen voor zullen bedenken. Bijvoorbeeld: Het tijdperk van de monsterbedrijven

Grote multinationals staan al een tijdje in een slecht daglicht bij de meeste mensen. Tabaksproducenten waren misschien wel de eerste die hevige verontwaardiging opwekten, omdat ze welbewust zeer schadelijke producten verkopen en ook nog eens onder de pet hielden hoe schadelijk die eigenlijk zijn. Inmiddels weten we dat zo ongeveer elke industrie op een of andere manier schuldig is aan manipulatie van onderzoek, misleiding van het publiek en maar al te vaak schadelijk voor mens en planeet handelt. Olie, pharma, voedsel, tech; ze naaien je waar je bij staat. Ik leerde ooit dat bedrijven amoreel zijn. Ammehoela. Multinationals zijn entiteiten die voornamelijk immoreel handelen. Monsterbedrijven.

Quote du Jour | Wapenhandel

First of all, because of the relationship between the U.S. government and the Israeli government, between U.S. Defense contractors and Israeli defense contractors- many of whom have a very big state component to their composition- it is possible to be testing what are effectively illegal forms of ammunition and weaponry in Israel’s activities. And second of all, it ensures that the United States can use similar marketing devices to the Israelis in selling their defense sector as a key component of the growing homeland security surveillance and repression industry. So, that is sort of the the marketing, the economic dimension.

De meest cynische uitleg van het geweld in Gaza komt van wapenhandelexpert Andrew Feinstein: Amerikaanse en Israelische wapenhandelaren moeten voor hun marketing af en toe laten zien hoe effectief hun drones, munitie en tactieken zijn. En nog cynischer: een agressiever Iran is nodig om nog meer spullen in de regio te verkopen.

Is economie een exacte wetenschap?

ANALYSE - Mainstream economen wordt door linkse critici vaak verweten dat zij te graag exacte wetenschappers willen zijn. Economische modellen gaan er ten onrechte vanuit dat mensen altijd handelen als kille robots die met wiskundige nauwkeurigheid kiezen voor eigenbelang [1]. In een opinie artikel in het Financieel Dagblad van 18 mei stelt Coen Teulings dat deze kritiek onterecht is: economen beseffen tegenwoordig best wel dat economie een sociale wetenschap is. Daniel Kahneman heeft voor onderzoek dat aantoont dat mensen meestal juist niet rationeel handelen, zelfs de nobelprijs voor economie gekregen.

Complexiteit nekt hulpvragers en vrijwilligers in financiële hulpverlening

ONDERZOEK - Regelingen en procedures voor mensen met financiële problemen zijn ingewikkeld. Het is noodzakelijk dat dit eenvoudig wordt. Anders haken niet alleen hulpvragers, maar ook vrijwilligers af, schrijft Jansje van Middendorp op Sociale Vraagstukken.

Mensen met een laag inkomen kunnen aanspraak maken op allerlei inkomensaanvullende regelingen. Toch doen zij dat vaak niet. Het vraagt namelijk een flinke administratie en kennis van de procedures.

Uit onlangs verschenen onderzoek van het Nibud blijkt dat 40 procent van de Nederlanders worstelt met de financiële administratie. Juist voor mensen met schulden is het moeilijk de administratie op orde te houden en toegang te krijgen tot ondersteuning van instanties. Vrijwilligers ondersteunen deze groep. De problematiek van hulpvragers die ondersteuning vragen bij een vrijwilligersorganisatie is echter complex.

Steeds meer mensen met schulden kloppen aan bij vrijwilligers

De behoefte aan ondersteuning bij het aanvragen van regelingen, invullen van formulieren, toegang tot voldoende inkomen en oplossen van financiële problemen is groot. Het aantal hulpvragers dat aanklopte bij vrijwilligersorganisaties met een dienst thuisadministratie nam de afgelopen jaren toe van ruim 25.000 in 2013, tot meer dan 41.000 hulpvragers in 2016.

Thuisadministratie is een vorm van ondersteuning waarbij een vrijwilliger langere tijd een hulpvrager begeleidt in het ordenen van de administratie, het creëren van inzicht en overzicht in inkomsten, uitgaven en (eventuele) schulden. Thuisadministratievrijwilligers ondersteunen hulpvragers ook bij het aanvragen van inkomensondersteunende regelingen en toegang tot schuldhulpverlening. Het doel van de ondersteuning is toewerken naar financiële zelfredzaamheid en voorkomen van grotere financiële problemen.

Niet meer, maar betere handelsverdragen noodzakelijk voor eerlijke wereldeconomie

VERSLAG - Voor de crisis van 2007 leek de weg open te liggen voor meer internationale vrijhandel. Maar toen sloeg het optimisme om in skepsis. Hoe nu verder met de vrijhandel? Europarlementariër Marietje Schaake (D66) en politicoloog dr. Ferdi De Ville (UGent) gaven hun visie op de toekomst van internationale vrijhandel in een programma van Studium Generale van de Universiteit Utrecht.

Sinds de verkiezing van Trump staat de internationale vrijhandel onder druk. De VS, decennialang aanjager van meer internationale verwevenheid via de wereldmarkt, vaart de nieuwe president een onvoorspelbare koers met sterke protectionistische trekjes. Hij trok zich terug uit de onderhandelingen over zowel het Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) als het Trans-Pacific Partnership (TTP) en dreigt momenteel met een handelsoorlog tegen China.

Maar niet alleen het Amerikaanse electoraat is kritisch op verdere liberalisering van de wereldmarkt. In 2015 braken overal in Europa protesten uit tegen TTIP. Met de financiële crisis vers in het geheugen vroegen kiezers zich af wat de globalisering hun gebracht heeft.

Werkloze hbo-economen

Dat is even schrikken, kan ik me voorstellen. Tenminste, ik neem aan dat veel mensen die kiezen voor een opleiding in de economie dat tot (ook) doen met in het achterhoofd de gedachte dat die enige zekerheid bieden op de arbeidsmarkt

Maar wat blijkt?

De slechtste baankansen in het hoger onderwijs is in het hbo-domein economie, gevolgd door de kunstopleidingen in het hbo.

Voor je kansen op de arbeidsmarkt kun je dus nog beter naar de kunstacademie gaan. Tot zover de vooroordelen over ‘kansrijke studies’.

Hoe een nieuw digitaal geldsysteem de volgende crisis kan voorkomen

ONDERZOEK - Het lijkt ons economisch voor de wind te gaan, maar volgens experts is het wachten op de volgende bubbel die barst. Is het tijd voor een systeemverandering?

De wereldeconomie maakt gunstige tijden door, maar onder het oppervlak ontstaan grote risico’s, zo waarschuwde het IMF vorige week. Als we niet oppassen zitten we in drie jaar weer in de volgende crisis. Econoom Martijn Jeroen van der Linden (TU Delft) is niet verbaasd. Als we ons huidige systeem niet veranderen, zullen we altijd van crisis naar crisis gaan. Ja, we hebben de touwtjes strakker aangetrokken na de crisis – en zo’n 30.000 pagina’s aan regels opgesteld – maar het onderliggende probleem is daarmee niet verholpen: de instabiliteit van het verdienmodel van banken.

KRAS | Integriteit

Het moet afgelopen zijn met de corruptie op Sint Maarten, sprak de staatssecretaris stoer, terwijl hij een half jaar na dato aankondigde dat Nederland gaat bijdragen aan de herbouw van het door orkaan Irma getroffen eiland. Integriteit voorop! En daarom sturen we een wegens onduidelijk gedoe met geld in opspraak geraakte politicus om te kijken of onze centen netjes besteed worden.

Bedenk, voordat u direct in homerisch gelach uitbarst, dat onze regering in dit soort zaken niet over één nacht ijs gaat. Ze zouden natuurlijk ook een stijle Grunninger kunnen sturen die van iedere cent een bonnetje wil zien, maar dat gaat niet werken. Als de corruptie op Sint Maarten tot Limburgse proporties wordt teruggebracht is dat ook al mooi.

De Nederlandse overheid als facilitator van arbeidsuitbuiting

REPORTAGE - Slachtoffers van arbeidsuitbuiting staan in Nederland in de kou:

Duizenden arbeidsmigranten werken in Nederland onder ellendige omstandigheden waaraan ze zich niet kunnen ontworstelen. Arbeidsinspectie, politie en Openbaar Ministerie schieten te kort. Een politievrouw: ‘Als je te lang in deze sector werkt, kun je niet meer zomaar bij elk restaurant eten.’

Dit probleem lijkt ook veel groter dan de officiële cijfers doen geloven:

Volgens de officiële schatting uit 2017 worden er jaarlijks zo’n tweeduizend mensen uitgebuit in Nederland buiten de seksindustrie. Een onwaarschijnlijk laag aantal, alleen al omdat in ons land naar schatting minstens 35.000 illegalen of ongedocumenteerden wonen en werken, en er duizenden legale arbeidsmigranten zijn die vaak afhankelijk blijven van de welwillendheid en het fatsoen van hun werkgevers.