Sinds wanneer doet iedereen aan vuilnisbaknieuws?

Alexander Pechtold (D66) publiceerde vandaag een opiniestuk in de Volkskrant naar aanleiding van het eenmalige politieke roddelblad Binnenhof, een samenwerking tussen HP/De Tijd, Royalty en Weekend. In onvervalste tabloidstijl worden in deze uitgave zelfs vuilnisbakken bestudeerd, waaronder die van D66-voorman Alexander Pechtold. Ironisch genoeg was Wilders’ opmerking, nog niet zo lang geleden, dat HP/De Tijd een ‘smerig links medium’ is, nadat een HP-journaliste infiltreerde bij de PVV. Bijzonder om te zien hoe in een week een vliegramp en een vuilniszak vragen opwerpen binnen de media: hoe ver mogen we gaan? Maar gaat dit nu over de grenzen van ‘de media’ of over de grenzen (en de verkoopzucht) van een of twee titels?

Weekblad HP/De Tijd, dat zijn totaal betaalde gerichte oplage de afgelopen jaren flink zag slinken, zit sinds het aantreden van hoofdredacteur Jan Dijkgraaf in januari 2009 weer in de lift. Misschien niet eens zozeer qua verkoopcijfers, maar wel als concept. Dijkgraaf, als voormalig Metro- en Panorama-hoofdredacteur, weet hoe hij een blad ‘neer moet zetten’. Sterker, hij doet dat op een prikkelende, verrassende en soms omstreden wijze. Wie het blad in de laatste dagen van Henk Steenhuis las (voor Dijkgraafs aantreden), begreep de koers van het blad niet. Het leek wel een vergezochte potpourri van zoekgeraakte GPD-journalisten met een nietje erdoor. Onder Dijkgraaf heeft de titel zich hervonden. Of je het blad leuk vindt of niet, knap is het wel. Dijkgraaf heeft het blad cynisch, jachtig en gewaagd gemaakt.

Dijkgraaf koos zijn finest moment om in de laatste aflevering van Pauw en Witteman van dit seizoen, vrijdag jl. het ook nog op te nemen voor Telegraaf-journaliste Jolande van der Graaf, die de 9-jarige Ruben interviewde. Wederom sensatie. (Trouwens, laten we vooral niet vergeten dat er doodleuk van de P&W-redactie in een tweet de vraag kwam of er misschien familie van slachtoffers in de uitzending wilde komen praten. Ik vind dat, zo kort na een ramp, ook niet heel erg handig. Ik weet dat het mijn onderbuik is, maar digitaal vissen, is dat ook een vuilnisbaktechniek?)

Terug naar Dijkgraaf en zijn mediamoment in de latere uitzending van Pauw en Witteman, afgelopen vrijdag. Eerder op de avond had Prem Radhakishun als tafelgast bij de DWDD vol afschuw gesproken over de zet van de Telegraaf. Dat we ons abonnement moesten opzeggen. Dijkgraaf zou wel gek zijn als hij het niet ’s avonds bij Pauw en Witteman voor Van der Graaf opnam. En zie daar: de focus van het gesprek verschoof al snel richting eenmalig roddelblad Binnenhof. Bart Chabot (sinds kort politiek verslaggever en derhalve ‘kenner’ bij P&W) deed de rest: door er schande van te spreken. Kortom, ik weet niet of ze het op het mediapark doorhebben, maar Dijkgraaf spint er garen bij. Undercover bij de PVV of de vuilniszak van Pechtold: het is de tweede keer in korte tijd dat Dijkgraaf van zich laat horen. Om de slangenkuil nog te vergroten laat Dijkgraaf deze week ‘politiek analist’ van DWDD, Felix Rottenberg, door journalist Hans van Willigenburg in HP/De Tijd fileren.

Femke Halsema heeft haar wekelijkse bijdrage aan de HP/De Tijd stopgezet, omdat ‘roddelblad’ Binnenhof foto’s van haar kinderen heeft gepubliceerd. Mijn eerste ingeving: terecht. Als er een politicus zich verre houdt van de mengvorm van privé en publiek, dan is het Halsema. En ook de zwangerschapstest van de vrouw van Pechtold gaat niemand een moer aan. Maar is dit nu een discussie die we breed moeten voeren over ‘de media’, of is dit de natte droom van een hoofdredacteur?

Alexander Pechtold heeft onbewust met zijn opiniestuk in de Volkskrant een eenmalige uitgave van HP/De Tijd en Weekend (!) en een vergaande actie van de Telegraaf verward met ‘de media’. Goedbeschouwd is die discussie over ‘de media’ nogal vertekend; nooit eerder zag ik zoveel verzet tegen zowel de berichtgeving rond de 9-jarige Ruben als rond de vuilnisbakaffaire. Kort en goed: natuurlijk is het allemaal verwerpelijk. En we praten er schande van. Het is wat mij betreft een herdefiniëring van de journalistieke moraal: ja, dit gaat ver, het is nutteloos. Maar het is vooral heel slim. We gaan nog veel meer van dit soort media-events krijgen. Het gaat niet om de grens zelf die is overschreden (daarin heeft Pechtold een punt), het gaat om de overschrijders van de grens. Welke waarde dichten we hen toe?

Ik ga me pas echt zorgen maken als The Economist of The New Yorker zich gaat bedienen van de vuilnisbaktechniek. Tot die tijd zijn ‘triviale’ media soms handig (Ik herinner me een aflevering van Van der Vorst ziet Sterren met Pechtold) en soms lastig (waarvan de vuilniszak het pijnlijkste en volgens mij overbodige voorbeeld is). Wie in vuilniszakken graait, zit fout. Wie dergelijke geinponems vervolgens als ‘dé media’ beschouwt, zit ook fout. Mij lijkt het zinvoller om te accepteren dat politiek Den Haag steeds meer het decor wordt van de sterren, de politainers. Ik wens de politici veel sterkte toe. Dijkgraaf wordt immers hoofdredacteur bij PowNed. (Geenstijl-lezers, weten jullie het nog?).

  1. 1

    Ach die Dijkgraaf is vroeger vast zo’n jongetje geweest dat vond dat-ie snoep mocht stelen als dat kon ‘omdat zo’n winkel dan maar beter op moest letten’.
    Hij vindt dat hij dit allemaal mag doen zolang hij geen rechtszaak aan zijn broek krijgt.

  2. 2

    Merkwaardig is de dubbelrol van de Vara in deze: aan de ene kant zijn ze met P&W en DWDD de grote katalysatoren – beide programma’s draaien op dit soort relletjes – aan de andere kant is het opper-Joop Francisco van Jole die als eerste wees op dit soort tendenzen in de media.

  3. 3

    Ik heb dan sinds tijden geen tv meer, maar waarom is die vliegramp zo’n groot nieuws? Afgeleid daarvan, waarom wordt er zo gejaagd op die jongen… het lijkt wel alsof we met z’n alle van de ratten besnuffeld zijn tegenwoordig

  4. 6

    Hans van Willigenburg die iemand fileert?

    Dat lijkt me nou echt de aardigste man van Nederland, kan me niet voorstellen dat die ook maar iets onaardigs zou kunnen denken, laat staan zeggen.

    Of is dit een andere Hans van Willigenburg?

  5. 8

    Het echt ironische is dat Pechthold nooit wilde praten over een mediacode, de media moest totale vrijheid hebben.

    Nu zijn zwangerschapstest onderwerp van gesprek is denkt hij (en dus D66, what’s a democratic party anyway?) er ineens heel anders over.

  6. 9

    Ooit in de strip Doonesbury kwamen de media als vliegen op de stroop af op een dorpje dat net tevoren het toneel was geweest van een (ander) media event. Het topic: de verschrikkingen van een media event. Allerlei verslaggevers zwierven op straat om aan iedereen te vragen: “Wat ging er door u heen op dat moment ?”

  7. 10

    Wie is Max Pam nou weer?
    En Pechtold ziet gewoon zendtijd en stapt naar binnen. Altijd wel iemand die met em mee verontwaardigd is en denkt: dit is mijn partij.

  8. 11

    Bon mijn vuilnisbakkennieuws is dat bij ons in de straat de vuilnisberg op zo’n 2 meter staat. Wordt woensdagochtend dan eindelijk opgehaald en ik denk dat we 2,5 of 3 meter nog wel halen.

  9. 12

    Helaas is het merendeel van de media zelf niet in staat de grenzen van journalistieke vrijheid zelfstandig af te bakenen, net als vele beurshandelaren, banken en het merendeel van hun cliënten dat niet kunnen…

    Tssja, en zo blijft het maar puzzelen in de zoektocht naar een gedegen solide investering…

  10. 14

    @0: Aldus Thomas van Aalten, junk-televisie adept…

    Maar die beoordeling van je persoonlijke insteek terzijde — mag de NOS van je wel als staande op het morele niveau van “The Economist” of “The New Yorker” (*) beschouwd worden?

    (Of indien niet, zou zulks in ieder geval wenselijk zijn?)

    Want de ellende is nu juist dat de hijgerigheid NIET meer beperkt is tot de randen waar het altijd heeft gezeten maar prominent naar het centrum aan het oprukken is.

    Zelfs in dit geval was de Telegraaf naast zelfstandig ook zeker een (grote) druppel die een emmer deed overlopen na die voortdurende non-stop non-berichtgeving met ad nauseum sensatie-beelden op repeat van de NOS de hele dag lang waar heel veel mensen zich al kapot hadden geërgerd. Ook bij de dam-schreeuwer laatst was het een NOS verslaggeefster die door heel erg velen aangesproken werd de volgende dag op die hijgerige hype-toon van haar vragen aan Welten en hoewel dit eenmalig was is HP/De Tijd ook niet het prototype van kul-journalistiek.

    Basically, dus, vind ik dat dit stukje de plank volledig mis slaat. Het punt hier is juist DAT de flauwekul niet meer aan de randen blijft maar het centrum invadeert. Dat is waar mensen zich druk/zorgen over maken.

    (*) bijzonder vreemde keuze trouwens in Nederland, maar goed, ook dat maar terzijde.

  11. 15

    @Rene, dat van die grenzen is oeverloos omdat iedere opportunist graag een lucratief gat vult als het uitkomt. Theoretiseren is nutloos.

    *Eens met voetnoot*

  12. 16

    Wie heeft trouwens bedacht dat het ‘seizoen’ half mei zou eindigen? Heel werkend Nederland is nog tot juli bezig, maar Hilversum heeft zo zijn eigen wetten kennelijk.

    Ter vergelijking: in Japan is een tv-seizoen hetzelfde als een normaal seizoen. Bij de overgang van winter naar lente liepen daar allerlei series af en beginnen er nieuwe.

  13. 17

    @14 het is een misvatting te denken dat de NOS in dat opzicht ooit een andere functie heeft vervuld.In vuilnisbakken zullen ze niet graaien, maar bijv. Gerrie Eickhof mag anno 2010 nog steeds met plopkap en getergde blik het nieuws vanaf de zijlijn dichtsmeren met recycle-opmerkingen. En dat doet-ie lang, al heel lang.

    The Economist en The New Yorker haalde ik aan als voorbeelden van ‘de media’ die al tig jaar graven en analyseren, daar heeft geen vervlakking / verruwing opgetreden. Ook niet bij de Groene trouwens.

  14. 18

    Er wordt door stadswachten, detectives en zwervers in vuil gegraven, en ook journalisten doen dat al heel lang. En het is maar een heel dun lijntje van de vuilnisbak naar een buitengezette PC met gevulde harddisk er nog in. Dus moet je niet zeiken als je prominent bent, en je verwacht privacy binnen de komo-zakken. Er zijn heus ook al heel lang voldoende middelen voorhanden om met dit soort gevoelig afval op adequate manier om te gaan. Doe dat dan ook !

  15. 19

    Toch wel humor als je bedenkt dat dit dezelfde mensen zijn die privacy wetten voor ons maken onder het mom dat als je niets te verbergen hebt je ook niets hebt te vrezen.

    Nu het is uitgekomen dat Jack het stiekum doet of deed, zijn ze soms bang dat we erachter komen dat Wouter het stiekum met Guusje doet, dat Mei Li steeds vaker onnodig kopietjes maakt, dat Femke wel eens een joint rookt, en dat Balkenende condooms gebruikt en meer van dat soort fraais?

    Valt allemaal onder de noemer ‘engelse traditie’!

  16. 20

    @3: Tom: heb jij geen TV joh ? Nou, dan kan je hier echt niet meepraten hoor.

    Zou op sargasso ooit nog een mediatopic komen met in de comments NIET minimaal 1x de opmerking dat iemand:
    weinig TV kijkt/al lang geen TV meer kijkt / geen TV meer heeft
    ..omdat het toch allemaal commerciele rommel is
    ..omdat er goede boeken gelezen worden
    ..omdat men zich wil profileren als zeker niet behorende tot het plebs/Telegraaflezer

  17. 22

    @16: omdat presentatoren zo ruim boven de Balkenende-norm worden betaald is er maar geld voor 9 maanden televisie.