Melk

COLUMN - Melk is goed voor elk, vindt Oud Zeikwijf. Kijk maar naar Japan.

Er is een hetze tegen melk gaande. Was het motto in de 20ste eeuw: melk de witte motor, en werden wij door het voedingscentrum aangespoord om minimaal een halve liter per dag binnen te werken, anno 2013 is dit omgeslagen in een collectieve ban op melk.

Melk mag niet meer.

Het witte goedje is niet meer goed voor je, nee, het is juist slecht. Je krijgt er kanker van. “Ja maar de kalk?” zult u vertwijfeld roepen. Hoe komen we aan kalk? Wel, beste lezer, onze huidige lichamen blijken de kalk niet meer uit melk te kunnen opnemen. Bovendien drinken koeien geen melk, en hebben toch sterke botten. Kalk moeten we dus, net als koeien, uit groente halen.

Toen ik in de jaren ’80 in Amsterdam landde, heerste hier een verwoede mode van de macrobiotiek. Macrobiotiek, dat is voornamelijk de leer van het niet eten. Werd je uitgenodigd om bij iemand thuis te dineren, deed je er goed aan om geld mee te nemen voor een patatje op de weg terug. Want bij je gastheer of -dame kreeg je een dun plakje aubergine, een hoopje daikonraapsel, een sliert wortel, een kwart forel, en dat was het dan. We waren dan ook collectief graatmager.

In die jaren was melk in mijn hippe Amsterdamse kringen ook taboe. Macrobiotiek kwam uit Japan, werd mij gezegd als ik twijfels uitte, en daar leefde men tot 120 jaar. Maar ikzelf was toevallig net uit Tokio gekomen, alwaar melk (en kaas en vlees) pas in de jaren ’90 op het menu verscheen, en was gewaarschuwd. Ik ben gezegend met ijzersterke tanden, doch na maanden in Tokio verloor ik een halve kies. Die viel er spontaan uit. Ik keek er beteuterd naar en bracht het geval naar de dichtstbijzijnde tandarts. In zijn hightech praktijk bedolf hij me onder het lachgas en mat hij me een pracht van een kroon aan.

Waarmee ik vaststelde dat het meeviel met het niveau van de Japanse tandheelkunde. Iets waar ik tot dan toe ernstig aan had getwijfeld, gezien de staat van elke willekeurige mond. Ze waren niet om aan te zien! Zelfs welgestelde jonge gasten liepen rond met een mond vol ruïnes. Ook veelvuldig aanwezig in het straatbeeld: vrouwen die zo krom liepen dat hun hoofd de grond raakte. Blijkbaar zakte het skelet na hun vijftigste in elkaar. En ze waren allemaal zo minuscuul… Ik, een Zuid-Franse lilliputter in Nederland, stak daar met dik een kop boven de menigte.

Vergeleek je de Japanse bevolking met de Nederlandse, dan sprong het in het oog: Nederlanders liepen tot op hoge leeftijd fier rechtop, met stevige poten, dito ruggengraten en tanden die op mij overkwamen als paardenbekken. Toen ik in de jaren ’90 weer eens in Tokio was zag ik tot mijn stomste verbazing dat het wat de kalkhuishouding betrof stukken beter ging. Bij mijn volgende bezoeken in de 21ste eeuw was het verschil onvoorstelbaar. Boomlange jongeren met brede glimlachen vol blinkende, sterke tanden. Ouderen die gewoon rechtop liepen. Maar ook dikkerts. Gewone mensjes, geen sumoworstelaars, die dik waren. Een volkomen nieuw verschijnsel. In weerwil van de in Nederland gangbare opvatting dat ze daar helemaal niet tegen kunnen waren Japanners melk gaan drinken. En kaas gaan eten.

Eén plus één optellend maakte ik voor mezelf de conclusie dat de Japanners tot de jaren ’90 NIET GENOEG MELK dronken. Een ijzersterk besef maakte zich van me meester, dat mij nog niet heeft verlaten. Trouw drink ik elke dag mijn verplichte portie melk en dwing ik mijn kinderen dat ook te doen. Ze kunnen roepen wat ze willen, de nieuwe gezondheidsfanaten, ze kunnen zwaaien met koeien wat ze willen, het beeld van de kromme tandeloze japanners flitst nog elke dag dreigend voor mijn geestesoog.

  1. 3

    Het nuttigen van melkprodukten heeft alleen zin als je geen lactose-intolerantie hebt. Anders krijg je alleen maar last van je spijsvertering. De meeste Aziaten (en Afrikanen) zijn lactose-intolerant, vandaar dat melkprodukten in de meeste Aziatische keukens eigenlijk niet voorkomen.

    Calcium zit ook in groenten, fruit, (soja-)bonen en vis. Bij een typisch Japans dieet moet er dus geen probleem zijn. Bovendien komt osteoporose juist minder voor in Japan en China dan in westerse, melkdrinkende landen. Dat schijnt ook met de eiwitopname te maken te hebben.

    Kortom, zoals gewoonlijk is een en ander veel ingewikkelder dan het in eerste instantie lijkt.

  2. 4

    Bovendien drinken koeien geen melk, en hebben toch sterke botten. Kalk moeten we dus, net als koeien, uit groente halen.

    Alleen als je zelf ook negen magen hebt.

    En verder is geitenmelk lekkerder dan koeienmelk, smaakt paardenmelk naar gras en moet ik de kamelenmelk van de ecosuper nog uitproberen.

  3. 5

    “Consumption of dairy products, particularly at age 20 years, was associated with an increased risk of hip fracture in old age. (“Case-Control Study of Risk Factors for Hip Fractures in the Elderly”. American Journal of Epidemiology. Vol. 139, No. 5, 1994).

    “These data do not support the hypothesis that higher consumption of milk or other food sources of calcium by adult women protects against hip or forearm fractures.” (Source: Feskanich D, Willett WC, Stampfer MJ, Colditz GA. Milk, dietary calcium, and bone fractures in women: a 12-year prospective study. American Journal of Public Health. 1997).

    Ik zou zeggen dat Japanners groter en dikker zijn geworden door de introductie van computerspelletjes eind jaren ’80. Maar ook dat is wilde speculatie.

  4. 8

    @7:

    Ha! … Great minds think alike, but so do we. Ik maakte dat grapje zelf ook al, voor ik het wegbackspacete.

    Overigens heeft een koe feitelijk maar één maag, die inderdaad wel is opgedeeld in vier compartimenten. (Bij QI gezien.)

  5. 11

    Vinden jullie het echt erg als ik dit een krankzinnigen-item vind?

    Melk is lekker, melk is gezond omdat er kalk inzit waar ouderen baat bij hebben en voor de rest vind ik dit item volslagen slaande nonsens.
    Het is echt complete waanzin om te melden dat melk niet gezond zou zijn.

  6. 15

    Mensenmelk is over grote delen van de wereld, onder alle lagen van de bevolking, heel normaal. Rechtstreeks uit de bron, vaak tot een jaar of vier.

    Koeienmelk daarentegen wordt niet overal gedronken, zeker niet door volwassenen. Het jonge volkje krijgt het dan wel weer vaak, zwaar bewerkt, uit een pak. Hoe raar dan dan weer lijkt.

    Los daarvan, ik denk dat de verschillende voedingspatroon wereldwijd niet voor niets zo zijn ontstaan en ook niet zomaar importeerbaar of exporteerbaar zijn. (zie de verdeling van idd bv lactoseintolerantie). Maar ja, open deur.

  7. 16

    Ooit moest ik melk halen bij de boer, 500 meter ver weg, met tenminste 3 tussenstops, omdat het zo zwaar was. Mijn moeder schepte die af om er slagroom van te maken. Als het eenmaal gekookt was, was het niet echt lekker meer.

    Daarna kwam het in flessen. We hadden ondertussen een koelkast en als je de melk daarin even liet staan kwam er wel 2 cm room bovendrijven. Die koude melk was heerlijk en daar dronk ik zo een liter van.

    Daarna kwam “melk” als een witte waterige substantie in kartonnen pakken. Daarop heb ik het drinken van melk min of meer opgegeven.

  8. 17

    Ik vind melk smerig en drink het dan ook nooit. Ik heb geen enkele last van bot- of tandproblemen. Op volwassen leeftijd neemt je lichaam bijna geen kalk meer op uit melk. Dat melk goed voor je zou zijn is dus volslagen bullshit.

    Het is niet voor niets dat kalfjes melk drinken, maar volwassen koeien niet. Dat heeft een volstrekt natuurlijke reden. De mens is de enige diersoort die nog melk drinkt na de kinderleeftijd. En dan ook nog een zeer beperkt deel van de mensheid, want in de niet-westerse wereld is het grootste deel van de bevolking lactose-intolerant.

    Facts, people.

  9. 18

    Ten tijde van de melkplas en de boterberg werden we doodgegooid met reclame voor de eigen zuivelprodukten, neem driekwart kan de man, gebruik echte boter, elk etmaal een eimaal.

    Het is begrijpelijk dat, nu de vraag naar melk in bijvoorbeeld China gigantisch is gegroeid en daar grote winst te halen valt de eigen bevolking wordt afgeraden melk te gebruiken, immers: export levert meer op……………
    Over het gebruik van eieren verschillen de meningen om de paar jaar het is gezond, nee, het is ongezond, nee, het is niet ongezond………….het hangt er maar net van af welke zichzelf deskundig noemende wetenschappert er aan het woord is………..

    Eet en drink nou maar gewoon wat je lekker vindt, want ondanks al die verderfelijke produkten leven Nederlanders gemiddeld heel wat langer dan mensen in de rest van de wereld……….

  10. 19

    @17: Ben in dit geval blij dat ik westerling ben,blijf me afvragen of de rest van de wereld alleen zwarte koffie drinkt(ivm het plannen van evt toekomstige vakanties)of in het geheel niet.

  11. 20

    @16: Moet je hier in Noorwegen komen, daar is het pas waterig. Het lijkt wel aangelengd. En toch is het stinkende duur, boeren lobby vaart er wel bij. Oh en veel mensen halen nu melk en kaas uit Zweden, maar goed dat vinden de boeren niet zo leuk… DUS een importheffing op melk en kaas ophanden. Die op kaas is er al, maar nu is de lobby boos. Want de EU heeft als reactie een importheffing geheven op Noorse Zalm. HOE DURFT DE EU! KUT EU! RAAH! :).

    De Boeren en Visserij lobby in Noorwegen, je lacht je er dood om ;).

    PS:Dat heeft niks te maken met individuele boeren of vissers, maar meer met de coöperaties die dik geld verdienen aan het pasteuriseren en verpakken van melk, vlees, vis, etc.