JSF kosten vliegen uit de bocht

Gisteren hadden we een waanlink naar een bericht over de wederom gestegen kosten van de JSF. Het leek me nu wel gepast om even de historie van de kosten en het oplevermoment in een handzaam overzicht te proppen.
Op basis van de getallen van het budgetonderzoeksbureau kom ik tot de volgende plaat:


Hierbij aangetekend dat het start bedrag uit 1996 afgeleid is. Verder zijn alle bedragen uitgedrukt in 2010 dollars (dus voor inflatie gecorrigeerd).
Belangrijkste conclusie: Qua bedrag per vliegtuig zijn we nu meer dan 80% duurder uit dan oorspronkelijk gedacht. En de doorlooptijd tot oplevering is van 11 naar 14 jaar gegaan. Aangezien we nog niet bij de finish zijn, durf ik te voorspellen dat we naar respectievelijk 100% en 5 jaar vertraging gaan.
Lijkt dus heel sterk op onze reguliere grote projecten. Jammer alleen dat het om zoveel geld gaat.

Update (17:45 uur): Even in de kamerstukken gesnuffeld. Hier een fragment uit een vraag/antwoordspel op 7 maart 2002:
Hoe verhoudt dit stringente kostenmechanisme zich met de stuksprijs van 41,4 miljoen euro die de regering nu aanhoudt ([]38,6 m. US$, volgens koers die op pagina1 wordt aangehouden) terwijl de JSF aanvankelijk niet meer dan 28 miljoen $ mocht gaan kosten en in 2000 31miljoen $. Wat is uw oordeel over het feit dat het Congressional Budget Office in 1997 al heeft gewaarschuwd voor stijging tot 65 miljoen dollar?

Er kwam geen duidelijk antwoord.

  1. 3

    Het enige positieve wat je erover kunt zeggen is, dat als het ding straks op de markt komt, hij ook duurder zal zijn, per stuk, en dat wij ‘m ook dan waarschijnlijk goedkoper kunnen krijgen. Maar een beetje schraal is ’t wel.

  2. 4

    En dat alles voor een gevechtsvliegtuig waar een menselijke piloot IN moet zitten. Hopelijk leveren ze er ook een teletijdmachine bij om terug te vliegen naar de vorige eeuw…

  3. 6

    Ik blijf het zeggen: als we in Nederland vinden dat we dergelijke vliegtuigjes moeten hebben, moeten we ze zelf ook kunnen bouwen. En dat kan trouwens nog steeds. Een merknaam hebben we er ook al voor: Fokker. Met wat daadkracht (dit jaar beginnen) vliegen de eerste exemplaren in 2015 al oefenrondjes boven de Waddenzee als de JSF net weer z’n zoveelste vertraging heeft opgelopen.

    De technologie hebben we. De Nederlandse industrie schijnt goed te zijn met composietmaterialen. Motoren koop je “van de plank”. Een groot deel van de prestaties van moderne straaljagers schijnt af te hangen van software. Daar hebben we ook vast knappe koppen voor.

  4. 8

    @Bismarck: Ergens heb ik het gevoel dat er verschillende definities van stuksprijs bestaan. Ben ik nog even naar aan het kijken.
    Het valt me in ieder geval op dat de getallen in de Tweede Kamer vrij consequent lager liggen dan die uit de budgetrapporten.

  5. 10

    @9: Kan het voor nederland niet vinden, maar lees net in de wikipedia dit over de F104 starfighter: “In Duitsland stortten 292 van de 916 toestellen neer”…

  6. 13

    6. Olav, ja waarom niet? Ik begreep dat er bij Stork ook over gedacht wordt weer te gaan vliegen.

    Maar dan heeft Staatssecretairs De Korte Fokker helemaal voor niets naar de ondergang geleid.

  7. 14

    Ach. Poen zat. Lekker mee rondvliegen en zo. En mocht t nou toch echt te duur worden, dan moeten er nog maar wat bejaardenhuizen onder de douche uit. Laten we eerlijk zijn: die krijgen toch geen bezoek, en dus ruikt niemand ze, en dus is dat geen probleem. Laten we dat geld aan Amerika geven!