Jeugdcriminaliteit

ACHTERGROND - Het beeld dat in de Nederlandse media over jeugdcriminaliteit wordt geschetst, is hard aan herziening toe, zo blijkt uit recent onderzoek.

Al in september 2014 publiceerde het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatie Centrum (WODC) van het ministerie van Veiligheid en Justitie een onderzoek over berichtgeving in de Nederlandse media over jeugdcriminaliteit.

De kans is levensgroot dat u daar niets over hebt gehoord. En dat is geen toeval.

Eerst even wat cijfers: tussen 2007 en 2011 daalde de jeugdcriminaliteit met maar liefst 44%. De hoeveelheid berichtgeving over jeugdcriminaliteit daalde echter slechts met 13%.

Ook het feit dat de jeugdcriminaliteit daalde, ontving nauwelijks aandacht. Want, zo schrijven de onderzoekers (p. 10):

[…] wanneer er in de samenleving een gevoel van onveiligheid heerst, [is] onderzoek waaruit blijkt dat jeugdcriminaliteit daalt minder snel nieuwswaardig […] omdat het lastig rijmt met de overheersende opinie.

En alsof het bovenstaande niet al een afdoende schrijnend licht op de staat van de Nederlandse journalistiek werpt, komen de onderzoekers ook nog eens aanzetten met de volgende observatie (p. 11):

De mediamarkt is de afgelopen jaren sterk vercommercialiseerd. Door de komst van een groot aantal (digitale) media is de concurrentie toegenomen en het aanbod voor de nieuwsconsument groter. Tegelijkertijd zijn er minder financiële middelen beschikbaar om kwalitatief hoogstaande berichtgeving te verzorgen. Verhalen over incidenten rond jeugdcriminaliteit zijn eenvoudig te vertellen tegen lage kosten.

Maar vanuit de overheid kan de burger toch wel accurate berichtgeving verwachten? Vanwege het algemeen belang en zo?

De huidige bewindslieden op het ministerie van Veiligheid en Justitie maken gebruik van het feit dat journalisten graag ‘machtige’ bronnen citeren. […] De huidige minister en staatsecretaris, beiden van VVD-huize, staan voor een harde lijn die ook in de berichtgeving naar voren komt. Met de PVV als gedoogpartner in 2011, die pleiten voor een keiharde aanpak van jeugdcriminaliteit, prevaleren hierbij de politieke belangen boven de feiten en wordt in de berichtgeving vooral gesproken vanuit een repressief frame. Journalisten zouden hier vanuit hun functie als waakhond kritischer kunnen zijn, maar door hun afhankelijkheid van bronnen en vaak precaire professionele situatie is dit in de praktijk niet eenvoudig. Te kritische journalisten krijgen geen primeurs.

Al met al mag het een godswonder heten dat dit rapport überhaupt door het ministerie van Veiligheid en Justitie werd gepubliceerd.

Straatterreur

Een ander aardig feit dat de onderzoekers boven water wisten te halen, is dat in 2011 de etnische afkomst van een dader of verdachte in berichtgeving over jeugdcriminaliteit nog maar half zo vaak werd genoemd als in 2007.

Niettemin werd in 2011 de Marokkaanse afkomst van een dader of verdachte vaker genoemd dan in 2007.

Zodoende concluderen de onderzoekers dat in de berichtgeving – onterecht – een vrijwel exclusieve link wordt gelegd tussen jeugdcriminaliteit en Marokkaanse etniciteit (p. 70):

[…] als er een herkomst wordt genoemd, [is] dit vooral de Marokkaanse […]. Jeugdcriminaliteit gaat daarmee vaak over Marokkaanse jongeren.

Volgens de onderzoekers is de vrijwel exclusieve link in de algemene perceptie tussen jeugdcriminaliteit en Marokkaanse Nederlanders voor een belangrijk deel te wijten aan Kamervragen van de PVV en de daarmee geassocieerde berichtgeving.

De PVV is met name succesvol geweest in het verbreiden van de associatie tussen Marokkaanse jongeren en ‘straatterreur’ (p. 73):

Al met al kunnen we concluderen dat de PVV jeugdcriminaliteit sterk framet in termen van straatterreur gepleegd door Marokkanen. In de Kamervragen zien we deze framing het sterkst terug, maar ook in de berichtgeving waarin de PVV voorkomt is deze framing te zien.

En inmiddels zijn we al zo ver dat ook andere partijen hier vrolijk aan mee doen (p. 75):

Het is dan ook niet alleen Wilders die deze associatie legt, ook andere bronnen leggen de relatie tussen jeugdcriminaliteit en Marokkanen. Dit wordt ook onderkend door de journalisten. Zo zegt een journalist van een van de kwaliteitskranten: “De grenzen worden verlegd. […] Samsom bijvoorbeeld heeft een paar jaar geleden ook geroepen dat Marokkanen een etnisch monopolie hebben op overlast. […] Dat Spekman zegt: ‘Je moet ze vernederen’. Voor een PvdA’er kunnen dergelijke uitlatingen eigenlijk niet, maar we accepteren het steeds meer, want Wilders doet het ook. Hij heeft de weg gebaand voor dergelijke kwalificaties. Het begon al een beetje bij Pim Fortuyn, maar Wilders is diegene die echt invloed op de taalverruwing in de politiek heeft gehad.”

En dat heeft gevolgen:

Zoals een journalist van een populaire krant opmerkt: “Het moeilijke is dat als het een mishandeling is op straat, en er staat geen herkomst bij dan is het in de perceptie van de lezer vaak wel een Marokkaan. Men is dan verrast als dat niet zo is.

Kortom:

1) Er is heel wat minder jeugdcriminaliteit dan een paar jaar geleden.

2) Jeugdcriminaliteit is bij lange na niet het exclusieve domein van Marokkaans-Nederlandse jongeren. Het overgrote deel van de jeugdcriminaliteit valt aan andere groepen toe te schrijven.

Maar een combinatie van commerciële en politieke belangen zou u graag anders doen geloven.

Lees het hele rapport of de samenvatting hier.

  1. 1

    Dat Spekman zegt: ‘Je moet ze vernederen’. Voor een PvdA’er kunnen dergelijke uitlatingen eigenlijk niet, maar we accepteren het steeds meer, want Wilders doet het ook.

    Euh … ?

    En wij moeten dit rapportje serieus nemen? Diezelfde PvdA die trouwens Wilders op een lijn zet met de aanslagen in Parijs?

    Misschien horen we zo weinig van dit rapportje omdat het weer hetzelfde linkse geleuter is dat we nu al decennia lang moeten aanhoren. Waar de burger geen zin meer in heeft. Omdat die met eigen ogen kan zien dat het onzin is? Omdat de burger een beetje klaar is met dat eindeloze ‘weg met ons’ gezever?

    Lijkt mij een heel wat logischere verklaring.

    Sargasso: Investeer eens wat in de inhoud, zou ik zeggen.

  2. 2

    @1: Nee, dan dat geleuter van zogenaamd verbolgen reaguurders zoals jij. 10 jaar lang meen je al voor ‘het volk’ te moeten praten. Flikker toch op.

  3. 4

    @1: “Omdat die met eigen ogen kan zien dat het onzin is?”

    Tja, onderbuik heet dat. Niet onderbouwd met feiten. Want het is fijn om te kunnen zeggen dat het allemaal slecht gaat en dat het de schuld van anderen (meestal links) is.

    Waarom is het zo moeilijk te accepteren dat bepaalde zaken wel degelijk aangepakt worden en wel degelijk stapje voor stapje beter worden?

  4. 5

    Mensen zoals Richard zijn verslaafd aan ‘keihard aanpakken’. Dat helpt niet, maar het geeft mensen zoals Richard een goed gevoel. Eventjes. Want al snel zijn de boetes nog niet hoog genoeg, worden er te weinig mensen gegijzeld door het CJIB, en moeten er nog langere gevangenissen worden uitgedeeld. Want er moet keihard worden aangepakt. Of strenger straffen helpt tegen criminaliteit? Meh. Zelfs al zou het wel werken, dan verschuift de aandacht van de Richards naar zelfverzonnen ‘misdaden’. Lang leven de kopvoddentaks! Want er moet keihard worden aangepakt!

  5. 7

    @5 ja, dat keihard aanpakken. Dat is de fantasie die gewone mensen wordt ingefluisterd als coping mechanism voor t feit dat zij t moeilijk hebben.

    Jan werkt 80 uur per week als politieagent, en dat komt omdat ze de boeven keihard moeten aanpakken. En in de Televaag leest hij precies wie die boeven zijn. De gewone Marokkaan. En de linksmens praat dat goed omdat die Marokkaan het hoofd ook niet boven water houdt.
    Dat die boeven ook maar mensen zijn en dat zij boeven zijn omdat een Fellahi nou eenmaal geen baan vindt en de echte boeven eigenlijk de mensen zijn die Jan 80 uur per week laten werken, en te beroerd zijn om de gewone Marokkaan aan te nemen bij de politie, sja die boeven daar gaat Jan niet achteran.

  6. 8

    Ben meer benieuwd hoe die afname te verklaren valt. Valt er steeds minder te roven? Worden misdaden niet zo snel meer gemeld? Is er een administratieve truc uitgehaald dat er anders geteld wordt?
    Of….. komt het door de tomeloze inspanningen van de heer Wilders, die problemen benoemd en dat dat leidt tot minder criminaliteit…

    Best wel vreemd. Tijdens economische achteruitgang daalt de criminaliteit lijkt het.

    Dat mensen met een Marokkaanse achtergrond substantieel meer vertegenwoordigd zijn in misdaad wordt door het artikel m.i. niet ontkend. Dat is dan dus weer de mening van de auteur hier.

  7. 9

    Onderbuik… feiten… je kunt je natuurlijk afvragen of een simpele optelsom een realistische weergave geeft van de criminaliteit zoals ervaren door de burger. Dat lijkt me enkel zo als de verhoudingen van verschillende soorten criminaliteit gelijk blijven en dat zou hoogst onwaarschijnlijk zijn.

    Van enkel vandalisme jegens straatmeubilair zal een gemiddelde burger een stuk minder last hebben dan van woningovervallen om maar wat te noemen. En in die laatste categorie zit toevallig een opvallende stijging. Welke kant het op beweegt weet ik ook niet, maar ik ben wat terughoudend om zomaar mee te gaan in de simpele optelsom; dit onderwerp is veel te complex om zo eenzijdig te benaderen.

    Verder zou een eventuele daling wel eens een relatie kunnen hebben met de afschaffing van loodhoudende benzine halverwege de jaren ’90. Bovendien blijft de jeugd waarschijnlijk steeds meer binnen omdat er buiten geen ruimte meer voor ze is, afgezien van stomme georganiseerde dingetjes als betonnen hangplekken en speeltuinen. Ik speelde vroeger meestal op braakliggende terreinen of ging skaten in de parkeergarage. Op zich situaties en plaatsen waar de stap naar kleine criminaliteit klein is. Tegenwoordig hoef je je echter niet meer op zulke plaatsen te wagen want dan weet je welhaast zeker dat je even later op het politiebureau zit. Of dat nou zo’n briljante ontwikkeling is vraag ik me af…

  8. 10

    @4: Steeph,

    You’re missing the point. Het doet er niet toe of het waar is of niet.

    Dat quotetje dat ik aangaf is een voorbeeld van het ‘elite denken’ (zelfbedachte term): Wij weten beter wat goed voor de burger is.

    Een rapportje dat dit soort uitingen als serieuze argumentatie over de buhne wil brengen moet je per definitie niet serieus nemen. Ook al zijn alle feiten in het rapportje zo klaar als een klontje. Ook jij niet, of je kiest er voor om je politieke ideeën met de feiten te mengen.

    Dat laatste mag hoor, maar dan ben ik er klaar mee.

  9. 11

    @10: Laat ik het omdraaien. Wat is voor jou een goede manier om vast te kunnen stellen of de criminaliteit (in dit geval onder jeugd) daalt of niet. En hoe kan je vervolgens eerlijk vaststellen of mensen het juiste beeld hebben hierbij?

    Want als we dit niet kunnen doen en we kennelijk niet op die andere cijfers kunnen vertrouwen, varen we blind. Stoppen we honderden miljoenen in criminaliteitsbestrijding terwijl een deel veel beter aan onderwijs of gezondheidszorg besteed had kunnen worden.

    Ik snap (en hoor keer op keer) dat veel mensen de beleving hebben dat het allemaal erg is. Maar om beslissingen te kunnen nemen, zal je toch even boven de beleving uit moeten stijgen. En misschien ook even goed nadenken over hoe het komt dat die beleving er is. Komt dat werkelijk door de waargenomen situatie? Of zit daar toch een heel groot deel invloed media bij?

  10. 12

    @10: Precies, want populisten als geert, die weten wel wat goed voor De Burger is. De Burger krijgt tenslotte ook geen bewaking als ze gedoe hebben met hangjeugd. Oh, wacht. De burger heeft ook geen woud aan stichtingen waar ze hun inkomsten in kunnen verdoezelen. Toch? En de burger krijgt ook geen ‘schadeloosstelling’ van dik 7k per maand* voor het debiteren van wat onderbuikwijsheden. Eeeerm….

    *exclusief vakaansiegeld en 13e maand.

  11. 13

    Wat punt 2 betreft:

    Niemand, alleen jij, beweert dat de meeste criminaliteit door Marokkaans-NL jongeren wordt gepleegd. Wel dat Marokkaanse-NL’ers een veel groter aandeel in jeugdcriminaliteit hebben dan dat je op grond van hun aantal mag verwachten. Dat is gewoon te achterhalen, zelfs gecorrigeerd naar sociaal-economisch milieu.

    ” Jeugdcriminaliteit is bij lange na niet het exclusieve domein van Marokkaans-Nederlandse jongeren. Het overgrote deel van de jeugdcriminaliteit valt aan andere groepen toe te schrijven.”

    Een mooie stropop. Natuurlijk is het overgrote deel van de jeugdcriminaliteit aan andere groepen dan Marokkaans-NL toe te schrijven. Bijvoorbeeld alle andere allochtonen, en natuurlijk de autochtonen.

  12. 15

    @13:

    Niemand […] beweert dat de meeste criminaliteit door Marokkaans-NL jongeren wordt gepleegd.

    Dat is echter wel degelijk de indruk die vrijwel constant door de berichtgeving over jeugdcriminaliteit wordt gewekt.

    En dat is ook precies waar het rapport over gaat: de kloof tussen berichtgeving en realiteit.

    En dan krijg je dus dingen als dit (p. 75):

    Zoals een journalist van een populaire krant opmerkt: “Het moeilijke is dat als het een mishandeling is op straat, en er staat geen herkomst bij dan is het in de perceptie van de lezer vaak wel een Marokkaan. Men is dan verrast als dat niet zo is.”

    Lees het rapport eens, vooral vanaf p. 67.

  13. 16

    @11: steeph,

    Dat de criminaliteit zakt weet ik al lang. Ook onder marokkanen en ander ‘buitenlands volk’. Het rapportje van hierboven verbaast mij niks, ik denk dat de inhoud grotendeels juist is. Het zegt meer over het niveau van de Sargasso en de gemiddelde reaguurder hier dat mensen hier opgewonden van raken. Alleen al die reacties hierboven op mijn commentje: hilarisch!

    Ik denk trouwens dat de criminaliteit zakt omdat onze samenleving steeds meer kansen biedt aan iedereen, ook al prietpraten een boel mensen dat we allemaal discriminazie rassies islamofoob zijn, maar dat terzijde.

    Wat ik niet weet is hoe het staat met de criminaliteit door ‘etnische gangs’ (zelfbedachte term). Stadsdelen die voor gewone mensen praktisch niet meer toegankelijk zijn etc. Zou jij je dochter door een marokkanenwijk laten lopen s avonds laat?

    Die laatste vorm van criminaliteit -ook al is het maar een deel van de totale criminaliteit- bepaalt het beeld over criminaliteit. En ik denk dat dat toeneemt.

    Als dat waar is -maar nogmaals ik weet het niet- dan is dit hele rapportje een mooi voorbeeldje van lying with statistics. Een soort bait & switch.

  14. 17

    Ik weet niet hoe mensen erbij komen dat criminaliteit zakt? Cijfers, zijn te manipuleren. Ik maak veel mee dat mensen geen aangifte meer doen omdat het niet mogelijk is om aangifte te doen. Dat is voor een groot gedeelte toch echt de realiteit.

  15. 18

    In ieder geval blijkt dat immigratie veel nadelen kent. Het kost bakken met geld, veel crimineel gedoe, helaas letterlijk veel bloed, terwijl er wordt beweerd dat het er aan ligt dat men zo kansarm is. Zou kunnen, maar we kunnen nu eenmaal niet allemaal directeur worden…
    Je zou dus kunnen stellen dat om te zorgen voor nog lagere criminaliteitscijfers, je beter af bent bij de opvatting van PVV dan bij die van bijvb. Groenlinks.

  16. 21

    Als je naar Opsporing Verzocht kijkt, zoals nu, dan zou je zeggen doe dat onderzoek maar weer over.

    Jaja onderbuik, maar misschien zo slecht niet er eens naar te luisteren.

  17. 23

    @22: die klacht over elitarisme is niet zo uniek hoor; die hoor je wel vaker uit populistische kringen. Waar het eigenlijk op neerkomt is dat populistische stemmers iedere suggestie van nuance wegwuiven als ‘elitair geneuzel’*. Ook Steeph’s suggestie in @4/@11 wordt afgedaan als irrelevant, want populisten hebben een onderbuikgevoel, en de Onderbuik wordt al Veel te Lang Genegeerd in dit Land. En de onderbuik zit er nooit naast.

    * het is me nou niet helemaal duidelijk of dat komt omdat populisten genuanceerde verhalen domweg niet begrijpen omdat die ze boven de pet gaan, of dat ze liever in een zwart-wit-wereld willen leven.

    Populisten zijn overigens ook de rotste niet, en ze willen best uitzonderingen maken voor bijvoorbeeld de ahmed op hun werk — die is dan nog wel OK, tot zekere hoogte, hoewel ze het natuurlijk niet erg vinden als-ie naar een ander land emigreert, ook al is-ie hier geboren. Want je weet ’t tog nooit met die allochtonen.

  18. 24

    @16: Tja, het is moeilijk discussiëren met “gevoel” en suggestie en afwijzing van gegevens waar veel mensen heel veel moeite doen om die zo eerlijk mogelijk te laten zijn.

    En verder… toen ik nog op school zat (eind jaren zeventig), werd je voor gek verklaard als je alleen, in de avond, door Sterrenwijk (030) ging dwalen. Dat was pas echt gevaarlijk.
    Sterker nog, ook overdag. Knoppartijen tot in de school.
    Hoe snel we vergeten en hoe makkelijk het is te roepen “alles wordt erger, vroeger was het beter, waarom doet niemand er wat aan, waarom ziet niemand het”. En intussen de feiten negeren.

    Wat niet wegneemt dat er iets met dat gevoel moet gebeuren. Maar juist daarom is genoemd onderzoek relevant.

  19. 25

    @19 Joost, Ja het is toch dagelijkse realiteit Joost. Maak het helaas zelf veel mee. Je wordt van het kastje naar de muur gestuurd als je aangifte komt doen. Althans in Noord Nederland, structureel vindt dit plaats. Mensen moeten in Noord Nederland vaak een lange reis maken naar een bureau, zijn ze daar gekomen dan is de betreffende agent helaas nooit aanwezig om aangifte op te nemen. Gaan zij een dag later dan is de computerverbinding niet werkend. Aangezien ov ook niet echt goedkoop is met de vele zones die zij moeten reizen, geven zij de moed maar op om aangifte te doen. En dit gebeurt zo ontzettend veel. Vandaar dat mijn haren recht overeind gaan staan van da schandalige leugens van de VVD.

  20. 30

    @27, @26: Te makkelijk. Dat de systemen niet deugen zal wel, maar er is dmv onafhankelijke enquetes toch ook wel enige duidelijkheid te scheppen in de daadwerkelijke aangiften etc? Zo kan de discrepantie tussen realiteit en gemeten waarden worden getest.

  21. 31

    @30: je mist wellicht de portee?: veel criminaliteit wordt helemaal niet verwerkt in de de officiële cijfers. Laat dat nou mooi uitkomen! Zijn al die investeringen in veiligheid tenminste niet voor niets gedaan. Opdat maar duidelijk moge zijn dat opstelten c.s. goed werk leveren.

  22. 32

    @ Joost 30- denk dat het wel te onderbouwen is met cijfers, het is alleen nog niet gedaan. En verder is er ook zoiets van een sociale werkelijkheid. Als ik dit onderwerp bespreekbaar maak dan zijn er altijd wel mensen die de zelfde ervaring hebben. Nou weet ik dat dit niks hoeft te zeggen, maar als je politie berichten leest over Noord Nederland dan word je daar niet echt vrolijk van. Komen hier moorden voor die de media niet halen, waarschijnlijk ivm onderzoeksbelang maar echt vrolijk word ik er niet van.

  23. 33

    @31: Nee, ik mis niks. Die enquetes staan los van die verwerking. Dus als je een enquete doet over 10.000 mensen en je stelt bv de volgende vragen (gesimplificeerd):

    1. Bent u het slachtoffer geweest van criminaliteit?
    2. Heeft u hiervan aangifte gedaan?
    3. Is uw zaak opgelost?

    Dan kan je hier wel het eea uit halen. Allereerst, wat is de aangiftebereidheid, natuurlijk. Maar ook, komen de aangiftecijfers als je die extrapoleert overeen met wat de systemen van de politie uitspugen? Ook qua oplossingsgraad?

  24. 35

    Het rapport stelt dat een aantal media/journalisten en politici politieke belangen laten prevaleren boven de cijfers en feiten. Dat zou schandalig zijn. Het rapport stelt ook dat er een sterk dalende tendens in jeugdcriminaliteit is geweest in de periode 2007-2011. Dat zou verheugend nieuws zijn!

    Maar ik heb wel een paar vragen, o.a. naar aanleiding van de link die Sikbock postte:
    1. Is de assessmentmethode (jeugd)criminaliteit deugdelijk en gelijk gebleven tussen 2007 en 2011, inclusief aangiftebereidheid?
    2. Hoeveel procent van de bevolkingsgroepen, uitgesplitst naar etniciteit en nationaliteit, is aan aanraking geweest met justitie en hoeveel procent heeft een strafblad? Want het kan wel zijn dat de algemene jeugdcriminaliteit daalt, maar die daling moet dan ook nog ongeveer gelijkelijk verdeeld zijn over de bevolkingsgroepen.

    In het rapport wordt men geen woord gerept over de methode van dataverzameling criminaliteitscijfers.

    Mocht overigens de assessmentmethode gebrekkig zijn omdat ze op een gebrekkige aangifteregistratiemethode gebaseerd is, dan zou men kunnen proberen de cijfers van de justitiële veroordelingen boven water te halen. Die geven dan wellicht geen 100% zuiver beeld omdat er wellicht geen 1 op 1-correlatie is tussen crimineel gedrag en veroordeling, maar dat zou toch wel een goede indicatie zijn.