Het verhaal achter een tweet: Ineke van Gent en Han ten Broeke

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Vandaag Chris Aalberts met de vijfde in een serie analyses van politieke tweets.

Theorie over burgers en politiek zegt dat burgers geïnformeerde keuzes moeten maken bij verkiezingen en er zo voor kunnen zorgen dat de volksvertegenwoordiging burgerwensen zo goed mogelijk verwoordt. Met andere woorden: burgers moeten partijprogramma’s lezen en kunnen op basis daarvan bepalen welk beleid ze het beste vinden. Het enige probleem van deze theorie is dat veel burgers geen idee hebben wat er in het gemiddelde partijprogramma staat. Zou Twitter een alternatief kunnen zijn?

Dit weekend waren er grote treinproblemen in Utrecht. Een brandje zorgde ervoor dat tienduizenden reizigers strandden en op eigen gelegenheid thuis moesten komen. Er reden bijna 24 uur geen treinen in het midden van het land. Het is een reële reden voor burgers om boos te zijn over de betrouwbaarheid van het openbaar vervoer. Op wie moeten burgers stemmen als ze dergelijke problemen in de toekomst willen voorkomen?

Ineke van Gent
Ineke van Gent van GroenLinks twitterde dat ze vragen gaat stellen over de ‘chaos op het spoor’: “de vragen gaan niet alleen over het incident nu op het spoor maar met name om structurele oplossingen! #backup bij calimiteiten #nsellende.” Van Gent draagt het openbaar vervoer een warm hart toe. Haar beste middel is Kamervragen te stellen. Het suggereert dat Van Gent de kwestie heel belangrijk vindt, er boos over is en er echt iets aan wil doen. Dit is bij Van Gent allemaal ongetwijfeld het geval, maar de vraag is of ze ook echt iets kan doen.

De beheerder van het spoor – Prorail – is een zelfstandige organisatie die weliswaar 100% in handen is van de overheid, maar waar de politiek geen directe invloed op heeft. Verzelfstandigde organisaties voeren eigen beleid. Hoewel GroenLinks dit vermoedelijk anders zou willen, kan de Tweede Kamer nauwelijks iets doen aan het beleid van Prorail. Van Gent kan dus hoog of laag springen, Prorail bepaalt zelf of ze het nodig vindt een backup te maken. De minister kan Prorail om uitleg vragen, maar kan eigenlijk alleen in extreme gevallen ingrijpen. Van Gent geeft de burger via Twitter meer hoop op een oplossing dan reëel is.

Han ten Broeke
VVD Kamerlid Han ten Broeke twitterde terug: “@inekevangent Ineke, werkelijk; kamervragen? Shit happens! Relaxed sfeertje hier Utrecht CS. Anders dan oploopje vragenuurtje, zeg maar! ;-)” Doet Ten Broeke het beter dan Van Gent? Natuurlijk niet. De VVD is de partij die meer in asfalt dan in spoor investeert en er in dit geval belang bij heeft net te doen alsof het allemaal maar een vervelend ongelukje is, dat de reizigers het zo goed hebben opgepakt en dat Kamervragen stellen onzin is.

Dat laatste is waar, maar dan moet Ten Broeke erbij vertellen waarom Van Gent met die Kamervragen niets kan uithalen. Het is om de reden waarom Ten Broeke de chaos op Utrecht CS slechts kan bagatelliseren: omdat de politiek er niet meer over gaat en omdat ook de VVD daar niets aan kan doen. Shit happens inderdaad. Met twitteraars Van Gent en Ten Broeke komen burgers nooit te weten hoe ze kunnen stemmen voor een betrouwbaarder openbaar vervoer.

Chris Aalberts is docent en onderzoeker politieke communicatie (www.chrisaalberts.nl)

  1. 2

    Ik vind het ook wel erg makkelijk om bij een overduidelijk incident (brand) gelijk pro-rail helemaal zwart te maken.

    De probelemen afgelopenw inter waren daar een veel betere reden voor ;)

  2. 4

    @3 Dat klopt, maar dat verandert niets aan de situatie: nog steeds gaat het om een verzelfstandigde instelling die eigen beleid voert, wat voor kritiek men er ook op heeft. Niet zo gek dat deze week het idee in de Tweede Kamer opkwam Prorail maar op te heffen. Dat is een van de weinige opties. Overigens zal een dergelijke wijziging ongetwijfeld weer tot hetzelfde probleem leiden, want ook in een dergelijke nieuwe situatie zal de minister niet direct verantwoordelijk zijn voor de vraag of treinen op tijd rijden.

  3. 5

    Ik hoorde een commentator op de radio zeggen dat samenvoegen met NS de beste optie is. Veel van de problemen zouden voortkomen uit het feit dat de bedrijven tegengestelde belangen hebben.

  4. 6

    Twitter is natuurlijk ontoereikend om als informatiemedium te dienen voor de kiezers, het wordt vooral gebruikt door politieke insiders. Maar dat wil nog niet zeggen dat het geen belangrijke rol speelt in de democratie. Door deze tweets b.v. wordt de burger inderdaad niet veel wijzer, maar mensen die de politiek volgen pakken dit op, schrijven er over op weblogs, journalisten lezen het en het komt in de krant. Bij dit alles wordt – nog steeds voor een kleine groep, maar al wel groter – informatie toegevoegd: wat is de positie van GL, wat is de positie van de VVD. ik zie twitter meer als een smeermiddel. Het levert geen inhoudelijk bijdrage maar het versneld wel de informatie-uitwisseling.

  5. 7

    @6 Het is in ieder geval een middel voor politieke insiders, daar heb je zeker gelijk in. Het probleem is natuurlijk dat als er geen goede informatie op Twitter wordt gegeven, ook alle afgeleide producten (blogs, artikelen, uitspraken, etc) verkeerde informatie gaan bevatten. De kern van de discussie over NS en Prorail komt in heel veel artikelen helemaal niet aan de orde. Er wordt steeds geschreven: ‘Ineke van Gent gaat Kamervragen stellen’. Leuk, maar niemand merkt op dat het onzin-vragen zijn. Dan speelt Twitter inderdaad een rol in de democratie, maar is het ook een goede?

  6. 8

    @7 Tja, de inhoud van de tweets. Maar dat is een ander verhaal.

    De zelfde kritiek geld voor andere media – dit zegt dus weinig over de voor of nadelen van twitter.

    Ik vraag me bovendien af op welke wijze in dit geval door deze tweets een verkeerd beeld ontstaat. Het is welliswaar onvolledig, maar jij vult de gaten in je post goed in. (Ik zou er nog aan wel aan toe willen voegen dat de VVD in het verleden actief heeft bijgedragen aan deze situatie: door de verzelfstandiging van Prorail en een naïef geloof in de heilzame krachten van de “markt” – maar daar gaat het nu niet om) Niets van wat de dames en heren twitteren in dit geval is feitelijk “fout”. Sterker nog het geeft een hele goede indruk van de houding van de betrokken partijen: GL neemt het serieus VVD niet. Dat GL er niets aan kan veranderen is nou juist het probleem: GL zit niet in de regering, de VVD wel.

  7. 9

    @7: Twitter is gewoon een extra kanaal, en wel een leuke omdat er af en toe een niet-vooraf-gescreend inkijkje wordt geboden in de denkbeelden van Kamerleden. Is ook al menig relletje uit ontstaan.

  8. 10

    Het probleem is natuurlijk dat als er geen goede informatie op Twitter wordt gegeven

    Er wordt geen goede informatie op Twitter gegeven en dat kan ook helemaal niet, tenzij mensen boeken op twitter gaan publiceren. Je geeft tweets meer waarde dan de twitteraars er zelf aan geven.

    Het is dan ook niet ‘Het suggereert dat Van Gent de kwestie heel belangrijk vindt, er boos over is en er echt iets aan wil doen. Dit is bij Van Gent allemaal ongetwijfeld het geval, maar de vraag is of ze ook echt iets kan doen’, maar ‘Ik suggereer dat Van Gent de kwestie heel belangrijk vindt, er boos over is en er echt iets aan wil doen. Dit is bij Van Gent allemaal ongetwijfeld het geval, maar de vraag is of ze ook echt iets kan doen’. Jij haalt die boodschap daar uit. Van Gent weet ook wel dat dat weinig uit haalt, maar kan weinig anders dan kamervragen stellen (aan de aandeelhouders van Prorail). Dat doen kamerleden zo vaak en lijkt dus een ver gezocht argument. Meestal worden nutteloze kamervragen in de krant aangekondigd (imnsvho veel kwalijker dan in een tweet).