Het begrijpen van geweld

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Dit keer is dat Verbal Jam, die het onderstaande stuk aanbood via de mail.

Altijd klaar om zich te verdedigen (Foto: Flickr/alexdecarvalho)

Als je iets begrijpt, betekent dat nog niet dat je er begrip voor hebt. Want dat laatste houdt een zekere goedkeuring in. Ik begrijp bijvoorbeeld dat Israël extreem geweld toepast in Gaza, ik keur het ten stelligste af. Als je iets begrijpt, weet je waarom het gebeurt en kun je er rekening mee houden bij het zoeken naar een oplossing.

De joden lijden onder een lange historie van vervolging, discriminatie, racisme en massale uitmoording. Die beperkt zich niet tot de holocaust. In heel veel literaire boeken die we tegenwoordig lezen en die direct of zijdelings over joodse families gaan, worden we geconfronteerd met pogroms in allerlei uithoeken van de wereld, met racisme tegenover joden, met massamoord en vervolging. Zie bijvoorbeeld ‘Het lot van de familie Meyer’ van Charles Lewinsky en ‘De dagen van Lazarus’ van Aleksandar Hemon.

De jodenhaat bestaat tot op de dag van vandaag. Een ontluisterende bloemlezing komen we tegen in het artikel van historicus Bert de Bruin op zijn weblog, dat hij schreef naar aanleiding van de lezersreacties op een bericht in de Telegraaf. Het bericht ging over de verdwijning van Sonja Kohn, een belangrijke dame in de beleggingswereld. Ze wordt geassocieerd met de fraude van Madoff. Maar louter het feit dat mevrouw ultra-orthodox joods was, gaf menig Telegraaf-lezer de kans om weer eens ongeremd zijn anti-semitische gevoelens te spuien.

Handen in de zakken
Daarnaast kunnen we kennisnemen van de anti-semitische spreekkoren tijdens de anti-Israëldemonstraties (‘Hamas, Hamas, joden aan het gas’). Ongewild onderstrepen de ‘demonstranten’ daarmee de absolute noodzaak van het bestaan van de staat Israël. Er moet tenminste één land in de wereld zijn waar joden gevrijwaard worden van dit soort haat.

Nederland, dat zich altijd op de borst klopt over zijn sterke rechtsstaat en multicultiraliteit, de zetel van het Internationale Strafhof, de voorvechter van de mensenrechten, had een tweede alternatief kunnen zijn. Maar het huidige Nederland staat er met de handen in de zakken bij en kijkt ernaar. Want ingrijpen kon wel eens tot teveel gedoe leiden.

Prijs
De lange historie van jodenhaat en de huidige oprispingen daarvan verklaren (niet rechtvaardigen!) voor een belangrijk deel het buitenproportionele geweld dat Israël gebruikt tegen z’n tegenstanders. In het dagblad Trouw werd dit goed verwoord door Midden-Oostenkenner Asher Susser: “Israël moet continu vastberadenheid tonen, een wil om zichzelf te verdedigen. En het moet van degenen die Israël aan willen vallen een prijs eisen die ondraaglijk is.”

Nummer
Maar eigenlijk is er geen deskundige van het Midden-Oosten voor nodig om het te begrijpen. Jaren geleden zat ik eens in de wachtkamer van een gezondheids- centrum in Israël. Naast mij zaten oude vrouwtjes te wachten, in zomerse bloesjes met blote armen, want het was warm. Op al die onderarmen stonden tatoeages met het nummer dat ze overhielden uit het concentratiekamp. Die mensen laten dat niet nog een keer gebeuren. Na al die eeuwen moet het maar eens afgelopen zijn. En dus hebben ze een van de sterkste legers ter wereld, om iedereen die ze naar het leven staat de hoogste prijs te laten betalen. Net zoals zij dat altijd zelf hebben moeten doen.

Dat kan en moet je begrijpen. Let wel: niet goedpraten. Er zijn andere oplossingen dan geweld. Een vreedzame oplossing zal het volk van Israël vooral ook in ethisch opzicht goeddoen. Want zestig jaar in staat van oorlog leven brengt, zoals we kunnen zien, niet het beste in de mens boven.

  1. 2

    Goed artikel. Het geldt ook voor de andere kant. Begrip voor de Israëlische of de Palestijnse kant van het conflict staat niet gelijk aan het goedpraten van het door hen gebruikte geweld, al proberen de mensen met een eenzijdige visie dat wel altijd als argument aan te voeren.

    Dat betekent niet, dat je geen kanttekeningen bij het geweld kunt stellen. Beide partijen lijken bijvoorbeeld de laatste maanden handig gebruik gemaakt te hebben van het machtsvacuüm in de VS van de demissionaire president Bush en het is dus niet verrassend, dat de dag voor de inauguratie van Obama ‘plotseling’ een staakt-het-vuren is afgekondigd.

  2. 3

    Goed, we begrijpen het, maar hebben geen begrip er voor.
    Veel belangrijker: is er een oplossing voor het conflict of is het alleen maar op te lossen door het toepassen van verschrikkelijk extreem geweld.
    Ik kan de oorzaak van een etterende wond begrijpen, heb geen interesse in een verklaring van de symptomen, maar wil graag dat het genezen wordt. Want het nalaten van het laatste zal beslist op den duur tot ongewilde fatale consequenties leiden.

  3. 4

    @3: We begrijpen iets, maar hebben geen begrip voor iets anders.

    Wie een ziekte wil genezen, doet er goed aan eerst de symptomen goed tot zich te nemen. Een verkeerde diagnose verergert de zaak doorgaans alleen maar. Graag willen dat iets geneest zonder aandacht voor de symptomen is net zo effectief als bidden voor genezing.

  4. 5

    @4
    Beste Pedro, ik had het over een verklaring van de symptomen De oorzaak van de etterende wond had ik al begrepen.(zie @3). Met spanning wacht ik @6 af met jouw uitstekende diagnose. En niet met een gebed aankomen van je Pinksterbeweging!

  5. 6

    Ik begrijp antisemieten ook steeds beter.
    En ik heb geen begrip meer voor het bestaan van de staat Israël.

    Als ik een kutjeugd heb gehad mag ik toch later als ik groot ben ook niet zomaar iedereen omleggen?
    Israël dient zich menselijk te gedragen. Anders verdienen ze het niet dat wij hun kraken gedogen.

  6. 8

    @Robert: “ik had het over een verklaring van de symptomen De oorzaak van de etterende wond had ik al begrepen”. Daar ging ik ook van uit, maar ik werd verward door de door jou genoemde etter, wat een symptoom is, dat (meestal) aangeeft, dat de wond ontstoken is. De oorzaak van de etter is wat anders dan de oorzaak van de wond. Als je de symtomen niet verklaart, kun je die wond niet genezen.

  7. 10

    PS: “is er een oplossing voor het conflict of is het alleen maar op te lossen door het toepassen van verschrikkelijk extreem geweld”? Het geweld is een symptoom van het conflict en geen oplossing.

  8. 11

    @10
    Beste Pedro, ik had het niet over het pas afgelopen geweld, wat nog wel 100 keer herhaald kan worden. De etterende wond. Maar ik had het over verschrikkelijk extreem geweld bijv. een atoombommetje. Het wegnemen van de oorzaak. Maar willen we zulk een genezing! Kom maar op met je diagnose (jouw oplossing) of is het beter te bidden voor de huidige en niet virtuele toekomstige onschuldige slachtoffers.

  9. 12

    @11: “ik had het niet over het pas afgelopen geweld”. Ik ook niet.

    “Maar ik had het over verschrikkelijk extreem geweld bijv. een atoombommetje”. Ah, je had het maar over een kant van het geweld? Dat is dan wel een verschil met mij.

    “Kom maar op met je diagnose (jouw oplossing)”. Daar kan en heb ik met mijn Israëlische en Palestijnse vrienden avonden lang over gediscussieerd en de situatie wordt er niet beter op, dus de oplossing wordt steeds moeilijker. Om maar een heel klein beginnetje van die discussies hier te geven: de Palestijnen zullen moeten accepteren, dat er een soevereine staat Israël bestaat en dat het recht op terugkeer een wassen neus is. De Israëliërs zullen een soevereine Palestijnse staat binnen de grenzen van 1948 moeten accepteren en de controle over die gebieden geheel moeten opgeven (en de kolonisten moeten dus accepteren onder Palestijns gezag te komen, of terug naar Israël verhuizen). Beide partijen zullen moeten accepteren, dat er aan beide kanten heethoofden rondlopen, die van plan zijn dit soort plannen tegen te werken, en beide partijen zullen dus, gezien de getraumatiseerde bevolkingen van beide kanten, nog jarenlang met geweld van die heethoofden te maken hebben. Zo lang in het gebied echter steeds maar weer op die symptomen gereageerd blijft worden, zal er nooit een oplossing komen.

    Of ga je nu weer draaien en had je het weer over iets anders?

  10. 13

    Alvasty excuus Robert. Ik had “ik had het over verschrikkelijk extreem geweld bijv. een atoombommetje” verkeerd gelezen (ik las autobommetje en zag mijn vergissing te laat). Dat maakt je reactie een stuk genuanceerder. Ik vond het eigenlijk al vreemd, omdat je in dit soort conflictkwesties meestal niet direct partij lijkt te kiezen.

    Maar ook een atoombom gaat het probleem niet oplossen, natuurlijk, net zo min als het verjagen van alle Palestijnen (ook een mogelijkheid) uit Israël en de bezette gebieden.

  11. 14

    Ik kies ook geen partij, want dat atoombommetje kan ook op Tel Aviv vallen.
    Dat het atoombommetje het probleem ook niet gaat oplossen, zie ik ook wel in.
    Maar wat wel!?
    Een onoplosbaar conflict zoals zo vele in het MO. Maar zoals het nu gaat, kan het ook niet blijven doorgaan.
    We begrijpen het geweld dan wel, maar we begrijpen even goed dat erna weer geweld (iets heviger) gebruikt gaat worden, enz. tot de atoombommetjes op de juiste plaats vallen.

  12. 15

    Ik vond het eigenlijk al vreemd, omdat je in dit soort conflictkwesties meestal niet direct partij lijkt te kiezen.

    Ik kies alleen partij voor mijn vrouw en 2 dochters, Pedro. En dat ook nog soms met enige moeite.

  13. 16

    Over ‘atoombommetjes’ en etterende wonden gesproken. Soms helpt zo’n bom wellicht beter dan een zalfje om een etterende wond te verplegen.
    Ik weet dat mijn opa verheugd was over wat Amerikaans geweld in Japan in ’45 en ook de overkomende Engelse bommenwerpers in NL, die o.a. ‘proportioneel’ Dresden bombardeerden, stilletjes (hij was geen superhero, eerder vrijzinnig gggristelijk pacifistisch, een van de eerste v.p.r.o leden zeg maar) toejuichte.

    Zowel begrijpelijk als met begrip.

  14. 17

    @12 Of ga je nu weer draaien en had je het weer over iets anders?

    Opmerkelijk dat je altijd zo zielig doet als je ‘persoonlijk’ aangevallen wordt terwijl je eigen schrijfsels doordrenkt zijn met dit soort flauwekul.