Griekenland uit de crisis

ELDERS - Met het einde van de Griekse financiëel-economische crisis in zicht ontstaan nieuwe politieke initiatieven.

Rond de oude sociaal-democratische partij van Griekenland, PASOK, is eind vorig jaar een nieuwe coalitie gevormd met de naam “Kinima Allagis” (Beweging voor verandering). Twee weken geleden was het oprichtingscongres. Voorlopige leider is Fofi Gennata. Zij verklaarde dat de nieuwe partij een eigen, autonome koers gaat varen ten opzichte van regeringspartij Syriza en de rechtse Nieuwe Democratie. Toch ging ze deze week nog wel bij premier Tsipras en oppositieleider Mitsotakis langs om steun te verwerven voor haar voorstellen voor constitutionele hervormingen. In opiniepeilingen in december 2017 kwam de nieuwe partij als derde uit de bus met 18% van de stemmen na Nieuwe Democratie (33%) en Syriza (24,5%).

Maandag j.l lanceerde oud-minister van Financiën Yanis Varoufakis de nieuwe partij Mera25. Hij strijdt voor onder meer kwijtschelding van Griekse schulden, een stop op privatiseringen en verlaging van de belastingen. Maar Varoufakis gaat veel verder. Mera25 is de Griekse tak van de transnationale beweging DiEM25. Het partijprogramma van Mera25 staat model voor de inzet waarmee Varoufakis c.s. volgend jaar bij de Europese verkiezingen voet aan de grond hopen te krijgen. Internationaal bekende linkse figuren als Noam Chomsky, Naomi Klein, Brian Eno en Slavoj Žižek steunen het initiatief. Ook de voormalige Franse socialist en presidentskanidaat Benoît Hamon heeft zich aangesloten met zijn beweging Generation.s.

Hoe het transnationale initiatief moet gaan werken is nog niet geheel duidelijk. Europese verkiezingen worden nationaal georganiseerd met nationale lijsten. Daartegenover zette DiEM25 op 10 maart in Napels een transnationale lijst met een gemeenschappelijk programma. Dat bestaat uit een European Green New Deal (ook al eens door de Europese Groenen gelanceerd) om de schuldencrisis, de armoede en de ongelijkheid te lijf te gaan. En een plan voor een nieuwe Europese Constitutie die met medewerking van alle Europese burgers zou moeten worden opgesteld.

Verlost van het juk van de troïka

In Griekenland moet het allemaal beginnen. Maar voorlopig zijn er in Griekenland nog helemaal geen verkiezingen, die komen pas eind 2019. Tenzij premier Tsipras dit najaar kansen ziet voor een gunstige uitslag voor zijn partij als het land verlost wordt van het juk van het saneringsprogramma van de Troika EU-IMF-ECB.

Het steunprogramma loopt af in augustus. Vanaf dat moment is het land, voor het eerst sinds 2010, aangewezen op de kapitaalmarkt om zich te financieren. De eurolanden moeten het voor die tijd nog wel hebben over de vraag of Griekenland verdere schuldverlichting nodig heeft. Sommige landen dringen er ook op aan dat Griekenland ‘uit voorzorg’ een kredietlijn krijgt, waar het een beroep op kan doen als beleggers minder toeschietelijk blijken dan gehoopt. De nieuwe minister van economische zaken Dragasakis heeft al gezegd dat een voorzorgkrediet niet nodig is. Syriza wil het komend najaar helemaal schoon als gewoon lid van de EU meetellen.

Hoop

Varoufakis ziet voorlopig nog geen eind komen aan de armoede en de afbraak van publieke diensten. Het land zal nog tot minstens 2060 schulden moeten afbetalen en dientengevolge gedwongen zijn een uiterst sober regime te voeren met alle nadelen voor het grootste deel van de Griekse bevolking. Alleen als schulden worden kwijt gescholden kan Griekenland weer normaal functioneren en dat komt volgens hem ook de Europese Unie ten goede. Varoufakis, inmiddels weer hoogleraar economie, botste als minister in 2015 vanwege zijn eigenzinnige economische inzichten hard met het Europese establishment, aangevoerd door de toenmalige Duitse minister van Financiën Schäuble en de voorzitter van de Eurogroep Dijsselbloem.

Bij de lancering van Mera25 zei Varoufakis: “Niets bedreigt een land meer dan het gevoel dat er geen alternatief is voor een koers die het land schade berokkent. We moeten bewijzen dat we de hoop weer terug kunnen brengen.”

Eer

Voor Syriza is nu de eerste opgave om zonder kleerscheuren het dispuut over de naam Macedonië met het buurland tot een goed einde te brengen. Gisteren zijn de onderhandelingen daarover onder leiding van de VN in Wenen weer geopend. Hier gaat het niet zozeer over de hoop op een nieuwe, welvarender toekomst, maar uitsluitend om het eergevoel van de natie en hun leiders.

  1. 1

    Misschien goed om even te markeren dat het Tsipras aan het lukken is om Griekenland uit het steunprogramma te krijgen, met gesaneerde overheidsfinanciën en in de euro. En wellicht ook met gedeeltelijke kwijtschelding van schulden, al moet hij dit nog uitonderhandelen.

    Het blijft jammer dat hij eerst Griekenland naar de rand van de afgrond moest brengen voordat hij inzag dat samenwerking met de schuldeisers de enige realistische weg was om uiteindelijk uit de crisis te raken.

    De blijvende liefde voor Varoufakis, toch het gezicht van de spectaculair gefaalde ramkoers van begin 2015, vind ik echt onbegrijpelijk. Helaas blijkt dat ook op links mensen gevoelig zijn voor mooie praatjes.

  2. 2

    @1: Ik ben geen lid van de Varoufakisvereringsbrigade, maar ik heb hem nooit anders dan verstandige dingen horen zeggen. Hoe hij is behandeld door die smiecht van een Dijsselbloem is ronduit schandalig.

  3. 3

    @1:
    Dat heeft helemaal niets met liefde te maken, maar simpelweg met het feit dat Varoufakis gewoon gelijk heeft. Dat hele Troika-programma is nooit serieus bedoeld geweest om de problemen op te lossen. Ik herinner me nog mooie grafieken over economische groeit waarmee het werd goedgepraat … en nog mooieren grafieken over wat er uiteindelijk is terechtgekomen van die economische groei, namelijk niets. Vrijwel alle economen waren het er toen al over eens dat het programma slecht zou uitpakken, zelfs het IMF was daarvan overtuigd.

    De enige die nog krampachtig blijven geloven in de Troika zijn mensen die of niet weten waar ze over praten, of mensen die belang hebben bij de grote Europese banken.

  4. 4

    Mooi, terechte verwarring.
    Natuurlijk, de Grieken moesten het met de EU zien te klaren. Maar natuurlijk, het bezuinigingsmodel was een conservatief nationalistische ideologie, waarvan Schauble de hoofdvertolker was. In die zin is ook de rol van Dijsselbloem te begrijpen.
    Punt is: waar staan we nu?
    Varoufakis was de loyale oppositie en DiEm25 is zijn schepping, met een idee als het basisinkomen. Boeiend om te zien hoe hij nu internationaal en nationaal gaat verbinden. Hamon had maar 6% van de stemmen in Frankrijk, maar de meerderheid van het huidige Franse bewind kon wel eens vluchtig zijn, terwijl de Duitse coalitie vermoedelijk ook niet sterk is.
    Ik vereer Varoufakis niet, maar zijn inzet voor het algemene belang lijkt mij lovenswaard en bijzonder.

  5. 5

    @2 Ach ja, geen blijk geven van enig besef van politieke realiteitszin.. laten we zeggen dat ‘verstand’ relatief is.

    Het verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen leren de meesten op de basisschool. Dat de Don Quichottes van de wereld de eigen eer niet hoeven te schaden maakt ze idealisten maar geen wereldhervormers imo. Net zoals @4 vind ik het overigens desondanks lovenswaardig, begrijp me niet verkeerd.

    @3 Niemand geloofd in de Troika, zelfs de Troika niet. N’est pas une politique économique.

  6. 6

    @5:
    “Het verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen leren de meesten op de basisschool. Dat de Don Quichottes van de wereld de eigen eer niet hoeven te schaden maakt ze idealisten maar geen wereldhervormers imo.”

    Waarom vind je het eigenlijk zo vervelend dat blijkt dat Varoufakis volkomen gelijk had ? En zou het niet verstandiger zijn om je kritiek te richten op de mensen die geen gelijk hadden, en die daarmee miljoenen andere mensen in de ellende hebben gestort ?

  7. 7

    Ik heb de indruk dat Varoufakis niet besefte dat “gelijk hebben” niet hetzelfde is als “gelijk krijgen”, en dat dit ten koste van de Griekse bevolking ging.

    PASOK was, bij mijn weten, erg corrupt.
    Kinima Allagis lijkt mij dan meer een cosmetische verandering.

    Maar een Europese groene partij vind ik wel een goed initiatief.

  8. 8

    Maandag j.l lanceerde oud-minister van Financiën Yanis Varoufakis de nieuwe partij Mera25. Hij strijdt voor onder meer kwijtschelding van Griekse schulden, een stop op privatiseringen en verlaging van de belastingen.

    In Griekenland is men ook gek op versnippering? Heeft Varoufakis niet genoeg schade aangericht in 2015? Hetzelfde beeld als in (bijvoorbeeld) ons land: links is verdeeld. Vermoedelijk blijft Griekenland tot in lengte der dagen een buitenbeentje in Europa. Een land dat gekrakeel over de naam ‘Macedonië’ óók heel belangrijk vind.

    Zou er in Griekenland een schuldbesef zijn vraag je je af. Kunnen we calvinisme exporteren? (Nee, dat kan niet)

  9. 9

    @7:
    Ik heb juist de indruk, dat Varoufakis zich dat heel goed besefte. Waarom denk je dat hij ontslag heeft genomen toen Tsipras zich bekeerde tot het Troika-evangelie ? Volgens mij wist hij heel goed waar hij tegenin ging, maar heeft hij simpelweg gegokt en verloren. Tsja, ik heb daar wel sympathie voor, eigenlijk; hij is zo ongeveer de enige Europese politicus die probeert om echt iets te veranderen.

    Trouwens, ten koste van de Griekse bevolking ? Hoe om je daar nu weer bij ? De ellende van de Griekse bevolking is direct het gevolg van het Troika-beleid dat Varoufakis nu juist wilde stoppen …

  10. 10

    @8:
    “Zou er in Griekenland een schuldbesef zijn vraag je je af …”

    Ik ben wel heel erg benieuwd hoe jij je dat in vredesnaam af kunt vragen. De Griekse bevolking is in de ellende gestort, en die ellende gaat nog zeker twee generaties duren. En jij denkt dat ze geen schuldbewustzijn hebben ?

  11. 12

    Varoufakis is diegene die de crisis in Griekenland ernstig verlengd heeft met zijn pokerspelletjes, alle andere crisislanden uit die tijd zijn nu al jaren uit de problemen. Zijn ideeën zij gebaseerd op zijn op zijn vage speltheorieën en missen elke economische ondergrond of logica. Die Slavoj Žižek is met zijn hoofd blijven hangen in het communistische tijdperk, het is de hele economische Jomanda beweging bij elkaar.

    Het is te hopen dat de Grieken, nu ze eindelijk op de goede weg zijn, zo verstandig zijn hem links te laten liggen, anders zijn ze zo weer terug bij af. En het is zeer de vraag of Europa nog en keer een redding kan financieren na de Brexit. Ik denk ook niet dat de andere kiezers in Europa het gaan pikken om nog meer miljarden te doneren aan de Grieken. De enige “winnaars” van een zege van Varoufakis zullen de anti EU populisten zijn.

  12. 14

    @12:
    “Varoufakis is diegene die de crisis in Griekenland ernstig verlengd heeft met zijn pokerspelletjes,”
    Nee hoor, want Varoufakis heeft helemaal niets echt veranderd. Het Troika-beleid is ongewijzigd gebleven. Het is onmogelijk, dat hij substantiele invloed op de Griekse economie heeft gehad, want hij heeft nauwelijks iets gedaan.

    “… alle andere crisislanden uit die tijd zijn nu al jaren uit de problemen.”
    Ja, maar Griekenland is een bijzonder geval, dat onder andere statistieke vervalste om maar bij de Euro te komen. Dat heeft ook geo-politieke redenen; decennialang is het land met kunst- en vliegwerk in leven gehouden, omdat het op een behoorlijk strategische plek ligt.
    Neem Spanje, bijvoorbeeld: voor de crisis had land een begrotingsoverschot en een zeer minimale staatsschuld. Dan is het niet zo moeilijk om uit een crisis te komen. Maar helaas waren de Griekse staatsfinancien fundementeel anders dan de Spaanse.

    “Zijn ideeën zij gebaseerd op zijn op zijn vage speltheorieën …”
    Eh … nee ? Zijn ideeën zijn gewoon gebaseerd op de economische wetenschap, die pijnlijk duidelijk laat zien dat de plannen van de Troika onzin zijn. Zelfs het IMF is het volledig met Varoufakis eens. En, nu we een paar jaar verder zijn, hebben we ook de cijfers, die laten zien dat Varoufakis volkomen gelijk had.

    Speltheorie is helemaal niet vaag trouwens, integendeel. Het is een zeer precieze, mathematische discipline, die hele duidelijke resultaten oplevert.

  13. 15

    @12: Spanje, Portugal, en Italie zijn nog lang niet uit de problemen. Waar haal je deze kolder vandaan? Varoufakis heeft gegokt en verloren, so what? Het was niet alsof ze nog van de tafel konden weglopen.

  14. 16

    @12:

    De enige “winnaars” van een zege van Varoufakis zullen de anti EU populisten zijn.

    Voor de goede orde: Varoufakis is niet anti EU, integendeel. Hij verzet zich wel tegen de TINA -(‘there is no alternative’) koers van Europese politieke elite die de Grieken de duimschroeven heeft aangedraaid om de banken te redden.

    De bewering dat zijn ideeën ‘elke economische ondergrond of logica’ missen getuigt van een beperkt, eenzijdig neoliberaal denkkader. Varoufakis biedt alternatieven voor Europa, en zeker niet alleen voor Griekenland, terwijl Schäuble en Dijsselbloem de creativiteit misten om verder te kijken dan het dominante, met name Duitse, frame.

  15. 17

    @12
    Ik ben benieuwd naar de onderbouwing voor uw bewering dat Varoufakis Griekenland extra schade berokkend heeft en nog benieuwder naar de omvang van die extra schade. Vanuit mijn optiek is het juist de trojka die de Griekse samenleving met een uitermate negatief austerity beleid ongeveer heeft doen instorten met een uitverkoop van alle ‘kroonjuwelen’ als nadelig bijverschijnsel omdat daardoor de leencapaciteit beperkt wordt.

    Het gevolg daarvan is een ‘economie’ die compleet uitgebeend is en waar niemand voordeel bij heeft (uitgezonderd een paar individuën, naar ik vermoed)

  16. 18

    @16: Het blijft bijzonder hoezeer Schäuble en Dijsselbloem de schuld krijgen van een situatie die in wezen gedicteerd wordt door verschillende belangen en de structuren waarbinnen deze uitgevochten worden.

    Denk je echt dat de eurogroep met Altmaier en Centeno een fundamenteel andere koers vaart?

    En als je kijkt naar het resultaat, dan is dat vanuit het oogpunt van de eurozone zo beroerd niet: Griekenland zit nog in de eurozone, kan het steunprogramma verlaten en heeft voorlopig een stabiele regering waar je mee kan samenwerken. De Grieken hebben een ongelofelijke klap gehad, maar kunnen nu weer vooruit kijken.

  17. 19

    @10
    Die ellende, daar hebben ze zelf voor gekozen. Of hebben de Nederlanders de voormalige Griekse regeringen gekozen die de staatsschuld tot onaanvaardbare hoogte hebben gedreven met gesjoemel?

    En ook nu is er weer een rattenvanger die lagere belasting wil en schulden kwijting. Gratis geld willen we allemaal wel. Maar zo werkt het niet. Wat de Grieken moeten doen is een fatsoenlijke staat opbouwen. Dan mag het nog Macedonië heetten ook.

  18. 20

    @17: Dat is maar net hoe je er tegenaan kijkt. De Trojka heeft veel bepaald, maar is niet almachtig. De invloed/schade van Varoufakis kan je vinden door de ontwikkeling van Griekenland begin 2015 te vergelijken met die vanaf 2015.

    Ook al bepalen de schuldeisers veel randvoorwaarden, de kwaliteit van de relatie en het onderling vertrouwen doet er toe, en met name daarin heeft Varoufakis veel schade berokkent.

  19. 21

    @18 misschien kunt u dat “vooruitkijken” in Griekenland wat duidelijker neerzetten? In mijn ogen is dat “vooruitkijken” voor Griekenland juist een probleem tengevolge van de belabberde staat waarin de economie is geraakt door het austerity beleid en de forse uittocht van veelal gestudeerde jonge mensen die sindsdien opgang is gekomen. Het gevolg van die brain-drain is ook dat de weinige dynamiek die de trojka overliet ook ongeveer uit de economie is.

    Ik ben bang dat het vele jaren gaat duren voordat Griekenland weer een beetje opkrabbelt.

  20. 22

    @19:
    “Die ellende, daar hebben ze zelf voor gekozen.”
    Nee, integendeel zelfs. Syriza heeft de verkiezingen gewonnen met de belofte om iets aan die ellende te doen. Dat Tsipras er uiteindelijk toch voor gekozen heeft om zijn volk in de ellende te houden is eigenlijk kiezersbedrog.

    “En ook nu is er weer een rattenvanger die lagere belasting wil en schulden kwijting. Gratis geld willen we allemaal wel.”
    Lutine, stop eens met stropopjes. Vrijwel alle economen geven Varoufakis gewoon gelijk: het zowel de schuldeisers als Griekenland zelf veel beter als een deel van die schulden wordt kwijtgescholden. Ik snap best dat jij dat niet zo leuk vind, met je Calvinistische schuldobsessie, maar dat is nog geen reden om net te doen alsof Varoufakis geen goede argumenten heeft.

  21. 23

    @19 klinkt de naam Mario Draghi u bekend in de oren? Hij was een van de architecten van de Griekse staatsschuld, samen met de toenmalige PASOK regeringen waarvan de leiders en bewindslieden nogal wat belangenconflicten hadden.

  22. 24

    @18:
    “Het blijft bijzonder hoezeer Schäuble en Dijsselbloem de schuld krijgen van een situatie die in wezen gedicteerd wordt door verschillende belangen en de structuren waarbinnen deze uitgevochten worden.”
    Waarom is het bijzonder om mensen verantwoordelijk te houden voor de gevolgen van hun beslissingen ?

  23. 25

    @16

    De Duitse economie is leidend in Europa. Dan is het verstandig om daar delen van over te nemen. Om trachten concurrerend te zijn met Duitsland. Of men verlaat de eurozone. Het is van tweeën één. Het idee dat Varoufakis’ ideeën opgang in heel de eurozone moet vinden is natuurlijk een gotspe. Duitsland is economisch gezien conservatief én succesvol. Ik zou niet weten waarom we ons over zouden geven aan ‘experimenten’. Er is ook (gelukkig) geen draagvlak voor. In Nederland zitten we meer met het probleem om voldoende gekwalificeerde mensen te vinden.

  24. 26

    @20:
    “De invloed/schade van Varoufakis kan je vinden door de ontwikkeling van Griekenland begin 2015 te vergelijken met die vanaf 2015. ”

    Dat is natuurlijk volslagen flauwekul. Varoufakis heeft ontslag genomen omdat hij niet het beleid kon voeren dat hij wilde voeren. Hoe kan je dan nog met droge ogen beweren dat er iets zijn schuld is ?

  25. 27

    @23

    Het is mij bekend. En dat pleit zeker de rol van Griekenland vrij?

    Het is net als met al die woekerpolissen in ons land. Degenen die ze gekocht hebben (hebzucht) zijn net zo schuldig als degenen die ze verkochten.

  26. 28

    @20 de trojka heeft zich wel, wetend dat de koers uitermate slecht was, achter de belangen van een paar banken opgesteld. De EU heeft zich vervolgens volledig door de Trojka laten leiden, zonder één weerwoord.

    De weerstand tegen de plannen van de trojka was in die tijd luid en duidelijk, maar er werd gewoon niet op ingegaan.

  27. 30

    @18

    vanuit het oogpunt van de eurozone zo beroerd niet

    Inderdaad vanuit het oogpunt van de eurozone..

    Vanuit het oogpunt van de Griekse bevolking was het beleid dramatisch. Om een voorbeeld te noemen uit een artikel van eind vorig jaar:

    “Intussen is er in de ziekenhuizen zelfs gebrek aan beddengoed, verband en medicijnen. Het aantal amateurabortussen neemt fors toe, de psychiatrie is zo goed als afgeschaft. Het hospitaal van Volos was op 20 maart door het verkleinde maandbudget heen, waarna het kankerpatiënten weerde – op bevel van het ministerie, dat van de trojka ‘zuinig’ moet zijn.”

    Hoe dat werkte?

    “Steeds wordt Griekenland gedwongen met besparingen akkoord te gaan door – zoals oud-minister Yanis Varoufakis het noemt – ‘financiële waterboarding’. Deze chantage gaat als volgt te werk: Athene moet aflossen en poogt de trojka’s al te strenge wensen te verzachten. De trojka weigert, tijd verstrijkt, bankroet nadert en ten slotte accepteert Athene alle eisen, hoe onmogelijk ook, waarna de trojka een deel van het geld uitbetaalt.

    Dat gebeurde bijvoorbeeld in juli 2013, toen Jeroen Dijsselbloem als eurogroepvoorzitter een tranche van een paar miljard euro tegenhield omdat Athene maar aan 21 van de 22 ‘mijlpalen’ had voldaan. Die ene doelstelling ging over het ontslag van 4200 ambtenaren, maar de aangeleverde lijst telde slechts 4120 namen. De Griekse onderwijsminister wilde leraren met mastertitels vrijwaren. Nadat ook zij hun congé hadden gekregen, keerde de trojka de lening uit.”

    Enzovoort. Bedenk daarbij dat die leraren, noch die patiënten ook maar iets hadden te maken met het failliet van de Griekse banken.

  28. 31

    @28:
    “De weerstand tegen de plannen van de trojka was in die tijd luid en duidelijk, maar er werd gewoon niet op ingegaan.”

    Dat is het vooral. In de media kreeg je het idee, dat wat de Troika deed het juist was, en dat er eigenlijk nauwellijks echte kritiek op was. Echter, in de werkelijke wereld had vrijwel iedereen, vooral de mensen met kennis van de economie, zeer forse kritiek op het Troika beleid. Maar ja … daarmee scoor je geen pageviews, dus dat is eigenlijk nooit goed doorgedrongen in het publieke debat.

  29. 32

    @27 “de rol van Griekenland” is daarmee behoorlijk uitgekleed. Griekenland was meer het lijdendvoorwerp dan de dader.

    Wat de “woekerpolissen” ermee te maken hebben snap ik niet. m.i. een stropop mbt het onderwerp. Ook als analogie mist de vergelijking doel, omdat degenen die echt voordeel hadden aan de Griekse schulden met het geld weg zijn en daar momenteel nog steeds lachend op zitten.

  30. 34

    @16: Voor de goede orde: Varoufakis is niet anti EU

    nee he he duh daar komen de centen vandaan.

    @30: Inderdaad vanuit het oogpunt van de eurozone..

    Vanuit het oogpunt van de Griekse bevolking was het beleid dramatisch.

    onze volksvertegenwoordigers, welk volk vertegenwoordigen zij?

    toen Jeroen Dijsselbloem als eurogroepvoorzitter een tranche van een paar miljard euro tegenhield omdat Athene maar aan 21 van de 22 ‘mijlpalen’ had voldaan

    Tsja. Als jij 95% van je gemeentebelasting betaalt krijg je ook 100% een boete. kan je gaan roepen dat je “maar” 5% niet hebt betaald, persoonlijk vind ik dat extreem kinderachtig gedrag. En die Grieken hadden natuurlijk ipv leraren met mastertitels ook 100
    raamambtenaren kunnen ontslaan. Hoe de Griekse politiek de pijn verdeelt over de bevolking is helemaal aan hen. Het is bijna chantage: de Grieken zouden ook de rijken en de ouderen zwaarder kunnen belasten, ipv laten ze hun jongeren, armen en zieken verpieteren (en krijgt het Noorden daarvan de schuld).

  31. 35

    @31: er is een vernietigende evaluatie over de troika waarover ik in deze kolommen heb geschreven.
    Inderdaad: Varoufakis en Christine Lagarde waren goede maatjes. Lagarde wist dat hij gelijk had, maar er was al zoveel in de andere benadering geinvesteerd. Daarom moest Yannis buigen, of hij nou gelijk had of niet.
    De verwarring is mooi om te lezen: hadden ze maar Macchiavelli moeten lezen, de speltheoreticus en de economen.
    Sommige bijdragen zijn ook beschamend: Varoufakis doet met DiEM 25 wat heel veel anderen hadden kunnen doen in het algemeen belang van de EU democratie. Maar die hebben het nagelaten.

  32. 36

    @34: Tfoe. De Griekse rijken brievenbussen in Nederland dus die zijn niet aan te pakken.

    Het enige belang van de Troika was het redden van de Noordelijke banken tegen elke prijs. Dijsselbloem dacht daarbij ook aan de stemmen die het hier zou moeten opleveren. Als dat je twee motivaties zijn om een compleet land in de armoede te storten schort er wat aan je denkkader en moraliteit.

    De eurogroep hoort niet op een sokkel, maar voor de rechtbank.

  33. 37

    @36: de Griekse rijken hebben luxe auto’s, villa’s, etc in Griekenland dat lijkt mij prima te belasten. En als jij de arme Grieken belangeloos en voor eigen rekening wil helpen be my guest. Ik laat jou graag de morele wereldburger zijn.

  34. 38

    @36:

    Het enige belang van de Troika was het redden van de Noordelijke banken tegen elke prijs.

    Zelfs als dit klopt, dan kan je er nog anders tegen aan kijken: de Trojka wilde tot elke prijs voorkomen dat de problemen in Griekenland zouden overslaan naar andere landen. Een valide publiek belang dus.

    De problemen in Cyprus waren een rechtstreeks gevolg van het afschrijven van Griekse schulden door Cypriotische banken, dus dit was een reële zorg.

  35. 41

    De voortdurende crisis in Griekenland geeft inzicht hoe machtsverhoudingen in de laatste decennia zijn verschoven en hoe de democratie wordt gedecimeerd. Veel reacties in dit draadje gaan over schuld en boete, het gedrag van ‘politici,’ kredietwaardigheid van Griekenland bij het aangaan van leningen, etc. Het belangrijkste woord in het ‘politieke’ discours sinds ca. 2000 is echter financialisering. Het ging bij het oplossen van de crisis in Griekenland net zo min over economie als het bij een ander topic van vandaag over onderwijs gaat. De kern van beide discussies gaat over financialisering. Met dezelfde uitkomst: decimering van democratie. Zoals Wolfgang Streeck in navolging van Yanos Varoufakis in deze clip stelt dat de democratie in Griekenland onder (Duitse) curatele wordt gesteld (via ‘maturities’ tot 2060 zoals Jos Van Dijk stelt), zo stelde ik zelf ooit dat Mao Zedong zich in zijn graf afvraagt of hij ooit iets met een Nederlandse vrouw heeft gehad omdat Dijsselbloem Griekenland behandelde als een opstandige Chinese provincie die afwijkt van een soort éénpartij-‘neoliberalisme,’ de politieke lijn van het Centraal Comité die begon bij Deng Xiaoping in de tijd dat Michel Foucault in Parijs zijn vele studenten tijdens colleges voorhield dat Finanzkapitalismus, een beter woord dan neoliberalisme, een massabeweging is. Eind jaren zeventig! En dan maar klagen dat Varoufakis een marxist is!

    In dezelfde trant heeft Willem Schinkel het over cognitief kapitalisme. Uit Kennis is markt:

    De ironie dat kapitalisme zo sterk lijkt op zijn veronderstelde tegenhanger is beter te plaatsen vanuit het perspectief van cognitief kapitalisme: het gaat om, zoals Virno zegt, een ‘communisme van het kapitaal’. Onder huidige condities van cognitief kapitalisme is interventie gericht op de circulatie van aan immateriële arbeid, aan kennis, verbonden kapitaal. Als we de Wetenschapsvisie vanuit dat oogpunt bekijken, dan zijn de voorgestelde veranderingen te zien als het wegnemen van systeemspecifieke barrières in het wetenschapssysteem, barrières die de circulatie van cognitief kapitaal belemmeren of minstens vertragen.

    Iets wat ik, zoals gezegd, net zo goed bij het andere topic hier vandaag over democratisering in het onderwijs had kunnen plaatsen.

    Uiteraard blijft het daar niet bij. Neem de veranderingen in de landbouw waarbij het landschap door een aanslag op cultuur en natuur en wat al niet verandert in een fabriek, eindigend met opvatting vanuit de auteurs: “Volgens het statistiekbureau is ook de werkgelegenheid fors afgenomen. In 2000 werkten er in Nederland 281.000 mensen op het boerenbedrijf. Afgelopen jaar zijn daar nog 173.000 medewerkers van een bank van over.” Ik eindig met u als commodity (zoals studenten en boeren), bijvoorbeeld als patiënt. En met de huisarts als vakkenvuller. Neem een schaakbord. In de ‘financialized future’ classificeert de huisarts mij als type b6 (tussen de zestig en de zeventig met verhoogde bloeddruk) of als type e6 (eigenwijs van die leeftijd; anti-autoritarisme wordt in de VS gezien als een dsm 5 gevalletje) Uitstekend passend bij de pathologische matrix waarmee een arts u bij uw medische klachten beoordeelt, alsmede de manier waarop u zich over die klachten uit, de lichaamstaal etc. 64 vakjes komen mij voor als ruim voldoende bij allerlei fysieke en psychische klachten voor … de financiers. Transparantie is van groot belang bij financialisering. CDO staat voor collateralized debt obligation (verzamelde schuldverplichtingen) en de schuld die u als patiënt, als premiebetaler, opbouwt moet goed verhandelbaar zijn door bankiers om elders ondernemers en investeerders van dienst te kunnen zijn en ook de ‘verzekeraar’ die de rente bepaalt voor een CDS (credit default swap) aan de hand van het risico van een gelaagd pakketje ziektegevallenverschuldigingen. Daarbij is het ook van belang voor de zorgverzekeraar om bezuinigingen door te voeren door stringent toe te zien dat patiënt h4 (goed, het kunnen een of twee meer vakjes zijn) niet de vergoeding krijgt voor de medicijnen en de behandeling die bestemd zijn voor b3 of c4 patiënten. Dat zou een inbreuk maken op het systeem, de transparantie. Etc.etc.

    Op het voormalige Volkskrantblog werd al gesproken over een nieuw soort middeleeuwen: globaal feodalisme. Geaccentueerd door de opmerking van bankier Lloyd Blankfein die vlak na de financiele crisis in 2008 stelde dat deze “God’s Work” deed. Wat men met ‘Verlichting’ bedoelt (Spinoza e.a.) kwam voort uit het idee dat de geschiedenis niet geschreven is door God, maar door mensen. De God van Blankfein maakte een (systeem)foutje door er voor te zorgen dat de schuld van Griekenland in twee jaar tijd opliep van 120% naar 180% van het BNP. Zeker voor reageerders hier met kinderen is het wel de bedoeling dat de Verlichting niet uitgeschakeld wordt. En daarbij zijn de woorden van Yanos Varoufakis zeer belangrijk.

  36. 42

    @39

    De enigen die bepalen of Griekenland uit de euro stapt is Griekenland zelf. Maar zelfs Varoufakis is niet zo gek. Wat mij betreft mag hij zijn economische experimenten begaan: in een Griekenland waar de drachme is ingevoerd en welke los staat van Euroland.

    Zolang dat niet het geval is dient de Griekse regering zich er rekenschap van te geven dat zij een economische provincie zijn van Euroland, met beperkte autonomie. Ongeacht de signatuur van de Griekse regering in de toekomst.

    @36

    De eurogroep heeft gedaan waar zij voor in het leven is geroepen. En dat is Euroland en de euro uit een mijnenveld vandaan halen. Voorlopig ziet het er naar uit dat haar missie geslaagd is. Niet alleen vrijspraak dus, maar ook erkentelijkheid. Charlatans bepalen de hoofdrol in de geschiedenis. De eurogroep heeft er eentje onschadelijk gemaakt, waarvoor hulde.

    De euro is méér dan “een munt”. Het is de gouden ketting waarmee de Europese volkeren vrijwillig(!) aan elkaar zijn geklonken. Een uniek experiment in de geschiedenis. Immers, er heeft nog nooit een muntunie tussen gelijkwaardige landen stand gehouden. (Afgezien van niet ter zake doende muntunie’s zoals Bel/Lux)

    Dit is groter dan een Varoufakis met zijn vage plannetjes.

  37. 43

    @42:
    “Wat mij betreft mag hij zijn economische experimenten begaan: in een Griekenland waar de drachme is ingevoerd en welke los staat van Euroland.”

    Ehm, Lutine … dat zijn dus net precies niet zijn plannen.

    Kijk, ik snap best dat het niet leuk voor je is dat zo’n “ideologisch verdwaasde” als Varoufakis volkomen gelijk blijkt te hebben, terwijl de “ideologisch correcte” Dijsselbloem een liegend onderkruipertje blijkt te zijn. Maar dat is nog geen reden om een stropop op te zetten over Varoufakis opvattingen.

  38. 44

    Ehm, Lutine … dat zijn dus net precies niet zijn plannen.

    ja dat is duidelijk: hij wil financiele sovereiniteit en onbeperkte solidariteit (lees: geld) uit de EU.

  39. 47

    @46:
    Altijd grappig, die projectie. In werklijkheid zijn we wel degelijk Sinterklaas geweest, we hebben tientallen miljarden aan een paar grote banken gegeven. Maar ja. Het volk wil kennelijk bedrogen worden.

  40. 48

    En zo zit het.
    De steun aan de Grieken was het overeind houden van banken in onze landen, die dreigden weer onstabiel te worden door de financiering van Griekenland.
    Natuurlijk, de Grieken hebben een belastingmoraal die nergens op leek, ze hebben van ons geleerd om bonnetjes met btw uit te reiken en allerlei vermolmde praktijken af te schaffen.
    De kritiek zou een beetje minder moralistisch moeten: de gepensioneerden in Griekenland zijn niet gestraft voor hun zonden, maar op een kwalijke manier bedot door Schauble en Dijsselbloem. De zonde moet in de kerk maar gehekeld worden.
    En wie de eerste steen werpt, moet zich afvragen wie er nu investeert in jongerenbeweging en democratie in de EU. Daar ging het toch over? Dijsselbloem voert zijn kippen, Varoufakis is met politiek bezig.

  41. 50

    @45: hoezo gelijk gekregen: Griekenland moet toch nog steeds hoog en laag springen voor de financiele steun uit europa. Of bedoel je met “gelijk krijgen” nagepraat worden door de fanboys in het westen? Ja daar heeft een Griek heel veel aan.

  42. 51

    @42: De enigen die bepalen of Griekenland uit de euro stapt is Griekenland zelf.
    Ik las eens dat Griekenland dan ook de EU uit moet.
    (waarom een land de EU uit moet gaan als het uit de euro stapt, is mij een raadsel).

  43. 52

    Nog steeds heb ik het gevoel dat Griekenland en Zuid Europa denken dat ze met de Euro het beste van 2 werelden kunnen hebben.
    Griekenland zit met een schuld tot 2060, ze willen dus kwijtschelding. Macron probeert ook al via meer Europa geld af te dwingen. Het komt allemaal op hetzelfde neer: uiteindelijk moet er toch iemand de rekening betalen en dat zijn de Noord Europese belastingbetalers.

  44. 53

    @51

    Klopt. Als een land de eurozone verlaat moet zij ook de EU verlaten. Voor zover ik begrepen heb zijn de verdragen dusdanig ingericht dat men niet naar believen kan in en uittreden. Doel is stabiliteit. Griekenland (de Griekse regering eigenlijk) zit dan ook met het probleem dat het volk gehecht is aan de munt (meer dan in Nederland), maar dat men niet de bijbehorende Duitse economie wil. Dat wringt natuurlijk. Daarom ben ik ook een warm voorstander van de euro. De euro onderdrukt nationalistische krampen. En houdt politieke piraten in bedwang.

    We ontkomen niet aan de permanente transferunie van noord naar zuid. Daar mag wel wat stabiliteit tegenover staan.

  45. 54

    @50:
    Tsja. Het beleid van de Troika werd vergezeld van prachtige voorspellingen, over een economie die snel weer zou gaan groeien en zo zonder problemen de schulden zou kunnen afbetalen. Nou ja, als die voorspellingen waren uitgekomen, dan zou het probleem ook inderdaad zijn opgelost.
    Maar het punt is, en dat kon eigenlijk vrijwel elke econoom je ook toen al uitleggen, dat die groei onmogelijk was door precies het beleid van de Troika. Het zal dan ook niemand verbazen, dat die groei er nooit is gekomen, maar wel een hoop krimp. Er zijn prachtige grafieken die laten zien hoeveel de werkelijkheid afwijkt van de sprookjeswereld van de Troika. Nou ja, als je daar na een paar jaar achterkomt, dan kan je ander beleid gaan voeren, natuurlijk. Immers, je beleid blijkt totaal andere gevolgen te hebben dat waarmee je het hebt verkocht.
    Maar dat is het volgende punt: dat is niet gebeurd. In plaats daarvan verscheen onze nationale onderkruiper Dijsselbloem, en werd het beleid gewoon voortgezet. Opnieuw moest de belastingbetaler over de brug komen.

    Dat Varoufakis dit al vanaf het begin zag maakt hem helemaal niet zo bijzonder, want de meeste mensen met enig verstand van zaken zagen het zo. Helaas bereiken dat soort mensen zelden de media, dus ik snap wel dat je die allemaal niet zo op je netvlies hebt.

    “Griekenland moet toch nog steeds hoog en laag springen voor de financiele steun uit europa.”
    Precies zoals Varoufakis had voorspeld, maar precies het tegenovergesteld van wat de door jou zou zo aanbeden Troika voorspelde …

  46. 55

    @52: Je gevoel komt overeen met de boodschap die de media op gezag van eurozoneministers al jaren uitzenden. Maar wie of wat is Griekenland in dit verhaal? Regeringen, banken, of mensen?

    Uiteindelijk wordt de rekening betaald door de meerderheid van de Griekse bevolking.

  47. 56

    @55:

    Uiteindelijk wordt de rekening betaald door de meerderheid van de Griekse bevolking.

    Dat is alleen waar in overdrachtelijke zin. Want naarmate er in Griekenland minder wordt gewerkt, wordt er ook minder betaald. Grieken hebben helemaal niks meer: geen geld, geen werk, geen toekomst. Als dat de “Europese waarden” vertegenwoordigt, geef mijn portie dan maar aan Fikkie.