Duopolie | Redders van het universum

COLUMN - Het Congres van de Verenigde Staten hield vorige maand een hoorzitting over high frequency trading. Een en ander lijkt in gang te zijn gezet door het boek Flash Boys. Maar doet high frequency trading meer kwaad dan goed en moet er in Nederland ook een hoorzitting komen?

In Flash Boys (aanrader voor de vakantie) zet Michael Lewis de strategieën van high frequency traders uiteen. Deze strategieën komen steeds voort uit het sneller handelen dan andere investeerders, en gebruiken prijsverschillen om vrijwel risicoloos winst te maken. Denk bijvoorbeeld aan een aandeel GM dat in New York verkocht wordt voor $40, en in Chicago gekocht wordt voor $40.01. Een high frequency trader kan het aandeel in New York inkopen en verkopen in Chicago om een cent winst te maken. In New York stijgt de prijs door de extra vraag terwijl de prijs van het aandeel daalt in Chicago, zodat de prijzen naar elkaar toe bewegen. Nuttig, omdat een investeerder dan op elke markt kan handelen voor dezelfde prijs.

Kwaadaardiger is front running, waarbij high frequency traders aandelen voor de neus van een investeerder opkopen. Deze strategie is mogelijk omdat investeerders een grote order vaak uitsmeren over meerdere aandelenbeurzen om te voorkomen dat de prijs van het aandeel stijgt terwijl de order wordt uitgevoerd. Maar die order komt niet op alle beurzen tegelijkertijd aan en high frequency traders zijn snel genoeg om hier gebruik van de maken: ze zien bijvoorbeeld dat een investeerder in Chicago aandelen GM koopt voor $40, kopen snel GM in New York voor $40 en verkopen die aan de originele investeerder voor $40.01. Op deze manier creëren high frequency traders als het ware transactiekosten op de aandelenmarkt.

Voorstanders geven aan dat high frequency traders liquiditeit creëren, en afhankelijk van de definitie van liquiditeit is dit ook waar. Liquiditeit geeft weer hoe makkelijk het is om een bepaald aandeel te kopen of verkopen, en wordt meestal gemeten in termen van handelsvolume. High frequency traders voegen flink handelsvolume toe: in New York is bij de helft van alle transacties een high frequency trader betrokken. Tegelijkertijd kun je je afvragen of dit handelsvolume het ook echt makkelijker maakt om een aandeel te verhandelen: high frequency traders vragen aandelen omdat ze weten dat ze deze in minder dan een seconde weer kunnen doorverkopen. Er is dan een transactie toegevoegd, maar het is de vraag of deze transactie ook echt nut heeft gehad: zou er niet gehandeld zijn zonder de high frequency trader? High frequency traders handelen daarnaast wanneer anderen ook handelen. Zij voegen liquiditeit toe wanneer er al veel gehandeld wordt, en niet wanneer liquiditeit het belangrijkst is, namelijk wanneer niemand anders handelt.

Tegelijkertijd trekt high frequency trading technici uit andere sectoren aan en worden vele miljoenen uitgegeven om aandelenhandel miliseconden sneller te maken, terwijl onduidelijk is of die extra snelheid ook meer welvaart oplevert.

Moet de Tweede Kamer een hoorzitting houden? Voorlopig zijn de precieze effecten van high frequency trading nog niet precies bekend, hoewel de balans negatief lijkt door te slaan. High frequency trading lijkt vooral transactiekosten toe te voegen. Misschien kan Nederland de deelname aan de Europese transactiebelasting nog eens overwegen. Voor investeerders maakt het weinig uit of ze een cent betalen aan de overheid of high frequency traders, het maakt high frequency trading minder winstgevend en behoudt misschien talent voor andere sectoren.

 

  1. 1

    @0 Ik vind dat je erg voorzichtig/aardig bent over HFT. De praktijken zijn gewoon crimineel en HFT is een maatschappelijk parasiet.

    Feynman schreef daar enkele maanden op GS een erg leesbaar stuk over:
    http://www.geenstijl.nl/mt/archieven/2014/04/feynman_enof_feiten_de_crimino.html

    Ook Steeph en anderen hebben hiervoor meermaals aandacht op Sargasso gevraagd: http://sargasso.nl/wvdd/de-duistere-wereld-van-high-frequency-trading-en-legale-computer-manipulaties-een-ramp-wording/

    Objectief gezien is beurshandel die je niet kan manipuleren gewoon een kansspel, en zou kansspelbelasting op koerswinst de meest geëigende manier zijn de nadelen in toom te houden. En zoals gezegd, de HFT praktijken gaan over handel met voorkennis die formeel gezien legaal is. Maar ja, voor grote financiële jongens gelden andere voorkennis regels dan voor sukkels als wij.

  2. 2

    Oh ja, hoorzittingen in de Tweede Kamer over moeilijke onderwerpen blijken verspeelde moeite. Laatst met de ICT verhoren dat de commissie zich basis ICT jargon moet laten uitleggen zegt alleen maar dat ze al die tijd niet hebben begrepen waarover ze namens ons allen toezicht over hebben te houden.

    HFT (en financiële constructies) zijn zo complex, vaak hebben directies van banken ook geen idee wat er speelt, dat het verspilde moeite is om daar in de TK over te gaan praten.

  3. 3

    Waar was handel ook alweer goed voor? Oja, om efficiënt de productie en distributie te faciliteren. Zodat de boer niet met zijn aardappels langs elke deur hoeft te leuren.

    Wat is high frequency trading? Een parasitaire ziekte die zich in het weefsel van deze handel heeft genesteld. Er is geen enkel excuus voor het bestaan van high frequency trading, anders dan anderen uitzuigen.

  4. 4

    Misschien moeten er eens een aantal top hackers met dat systeem aan de gang:
    Een paar tijdelijke (later ontraceerbare) foutjes op de monitoren van dat schoelje, kan de lust om te handelen beduidend reduceren ;-)

  5. 5

    @0

    “Tegelijkertijd trekt high frequency trading technici uit andere sectoren aan en worden vele miljoenen uitgegeven om aandelenhandel miliseconden sneller te maken”

    Ik denk dat het geld dat direct wordt uitgegeven mee valt, maar het blijft > 0 en dat geld ook voor de quants (de meeste quants zijn niet puur voor high frequency trading aangenomen maar wel een paar). Een grotere prijs zit hem in de winst die wordt gemaakt zonder dat het de wereld wat oplevert, het is rent-seeking van de bovenste plank als een instelling eenmaal een supercomputer en de snelste lokale verbinding heeft. Al moet bij nader inzien gezegd worden dat het jaarlijks om “slechts” enkele miljarden dollars gaat (een peulenschil vergeleken met de totale winst van de markten), waarschijnlijk omdat er maar een beperkt bedrag te halen valt aangezien het snelheidsverschil tussen extra snelle verbindingen en supercomputers vs. normale verbindingen en normale computers beperkt is (en in de toekomst alleen maar kleiner zal worden). Er kan wel gevaar zitten in een computer die met een bet de hele markt onderuit schopt maar dat kan net zo goed zonder high frequency trading gebeuren.

    Dus in conclusie, ja, idealiter zou je HFT zodanig willen beperken dat er een minimum latency is die het gros van de wereld een kans geeft, maar dat is a) lastig te handhaven, b) het gaat om een redelijk klein probleem (dat ook niet snel zal groeien) en c) de tweede kamer heeft daar helemaal niet genoeg expertise voor.

  6. 6

    @1: Ik ben het op zich wel met je eens dat high frequency traders strategieën hanteren die op zijn minst schimmig zijn, en voor een groot deel zelfs bijzonder schadelijk lijken. Front running lijkt gewoon een pure transactiekost, en ontmoedigt investeerders. En co-location, waar high frequency traders hun computers op de handelsvloer mogen zetten, en waar ze waarschijnlijk betalen voor informatie van de klanten van banken, is extreem verdacht.

    Waarom ik hier wat terughoudend ben, is omdat er ook wel voordelen aan high frequency trading lijken te bestaan. Arbitrage kan nuttig zijn, en ze lijken concurrentie tussen beurzen aan te wakkeren, wat op zich ook goed is. Ook hoogleraren die zich erin verdiept hebben zoals Albert Menkveld, lijken er nog niet over uit. Dit paper van hem geeft bijvoorbeeld een mooi overzicht (wel achter een paywall): http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/fire.12038/abstract

    Al met al lijkt de balans evenwel negatief, zelfs als je de mogelijk positieve aspecten meeneemt. Maar wat dan te doen? Een transactiebelasting zou wel eens wat kunnen zijn, en is extra interessant omdat de rest van Europa er wel aan lijkt te willen. En zo’n hoorzitting zal inderdaad wel te weinig diepgaand zijn, maar verhoogt misschien de kennis ervan bij het grote publiek.

  7. 7

    @6 Elegante gedachte over nut van hoorzitting, daar had ik nog niet aan gedacht. Overigens laat de pers het behoorlijk afweten als het om HFT gaat.

    Overigens ben ik sinds 2008 van mening voor financiële derivaten en transacties die we niet begrijpen dat deze bij wet moeten worden verboden. Al is het alleen maar om een nieuwe en nog veel ernstigere bankencrisis te voorkomen.

  8. 8

    Wat een raar neutraal stukje. Het lijkt me volstrekt duidelijk dat geld maken met geld gewoon foute boel is. De financiële sector is al lang vele malen groter dan wegens haar natuurlijke rol (zorgen dat kapitaal op de juiste plaats beschikbaar is) gerechtvaardigd is. Het is een zieke amorele bedrijfstak die ook nog eens de slimste mensen wegkoopt uit de delen van de economie waar echte waarde gecreëerd wordt en waar nieuwe technologiën of medicijnen bedacht worden. Bovendien is de financiële sector nog steeds too big too fail en kost ze de belastingbetaler netto alleen maar geld.

    Opknippen, afknijpen en in stukjes hakken die sector, en alle rare fratsen met derivaten en flitshandel gewoon verbieden. Dat is wat er moet gebeuren. Aan brave analytische tekstjes die de vraag stellen hoe de voor- en de nadelen van flitshandel zich verhouden, hebben we niets.

  9. 9

    Handel in voorkennis is het. En daarnaast, je kan het wel “transactiekosten” noemen, maar die kosten betaal je omdat iemand een dienst voor je verleent. Deze ratten verlenen geen diensten, behalve dan voor hun eigen portemonnee. Dit zijn de mensen die de financiele crisis mede mogelijk hebben gemaakt en daar grof geld aan hebben verdiend.

    Dit soort speculatie moet gewoon verboden worden.