Doe mij Obama maar!

Dit is een gastbijdrage van Ingo Piepers. Hij is militair deskundige en heeft de wetmatige onvermijdelijkheid van het ontstaan van (grote) oorlogen bestudeerd. Met enige regelmaat laat hij op Sargasso zijn licht schijnen op internationale militaire conflicten en/of ontwikkelingen.
— Update: Ingo is inmiddels associated blogger. Daarom staat dit stuk nu onder zijn eigen naam —

Robert Gilpin beschrijft in zijn boek War & Change in World Politics, aan de hand van uitvoerig historisch onderzoek, dat grootmachten een typische levenscyclus bezitten, en dat mede daardoor de (relatieve) machtsposities van Grootmachten niet statisch zijn. In het Internationale Systeem is hierdoor hooguit sprake van een tijdelijk machtsevenwicht. Aan de machtsontwikkeling van staten liggen volgens Gilpin een reeks interne en externe factoren ten grondslag.

Door deze machtsdynamiek van grootmachten wordt een systeemoorlog vroeg of laat onvermijdelijk, dat was in ieder geval sinds 1500 het geval, het ‘moment’ waarop een Europees statensysteem tot stand was gekomen. Tijdens een dergelijke systeemoorlog worden de ‘kaarten’ opnieuw geschud, in overeenstemming met de ‘nieuwe’ machtsverhoudingen in het Internationale Systeem. Inzet van een systeemoorlog is de ‘besturing’ – volgens welke regels en met welke instituties – van het Internationale Systeem.

Volgens Gilpin is voorafgaande aan een systeemoorlog, veelal sprake van drie precondities. Ten eerste is er sprake van een intensivering van conflicten tussen staten als gevolg van wat hij noemt de “beperking van ruimte en mogelijkheden”; de relaties tussen staten worden steeds meer een ‘zero-sum game’, waarbij winst voor de een verlies voor de ander betekent. De tweede preconditie betreft een verandering van perceptie en is in hoge mate psychologisch. Het is de perceptie dat een fundamentele historische verandering op komst is, en het gevoel bij een of meer grootmachten dat tijd tegen hen werkt, en dat problemen door middel van de aanwending van geweld – bijvoorbeeld door preventieve oorlog – moeten worden opgelost, zolang het voordeel nog aan eigen zijde is. Tenslotte, de derde preconditie voor een systeemoorlog is volgens Gilpin, dat gebeurtenissen aan menselijke controle ontsnappen, bijvoorbeeld door de emoties van besluitvormers, en het menselijke onvermogen om de effecten van (re)acties goed in te schatten. In het beleid – vooropgesteld dat hier überhaupt sprake van is – en het gedrag van de VS en van Rusland kunnen deze precondities worden herkend. Acties krijgen in toenemende mate een ‘ieder voor zich’ gehalte. Overigens het ‘loslaten’ van vertrouwde structuren – zoals de EU en de NAVO – zoals recentelijk aangekondigd door onze minister van Buitenlandse Zaken Verhagen, past ook bij deze preconditie. De neoconservatieve agenda van een aantal prominente Amerikaanse denkers (en helaas ook doeners) past bij de preventieve *mindset* behorende bij de tweede preconditie. Het is duidelijk dat McCain hier ook aanzienlijk meer last van heeft dan Obama. Dat gebeurtenissen momenteel de menselijke controle ontglippen blijkt niet alleen in Irak – een oorlog o.a. bedoeld om het terrorisme aan te pakken, maar met een reeks evidente averechtse effecten -, maar bijvoorbeeld ook in Georgië, waar een ‘doordachte’ actie van Georgië resulteerde in een disproportionele reactie van Rusland en een verdere verdeeldheid tussen Westerse staten.

Is een dergelijk destructief proces te stoppen? Historisch onderzoek laat zien dat ons dat tot op heden nog niet is gelukt. Dat is nogal verontrustend. Wat in ieder geval helpt is de juiste Amerikaanse president.
Niet impulsief, niet een president die conflict boven samenwerking verkiest, maar een open president, die kan breken met een desastreuze Amerikaanse politiek. Obama dus.

  1. 1

    “Inzet van een systeemoorlog is de ‘besturing’ – volgens welke regels en met welke instituties – van het Internationale Systeem.”

    Ik zie hem weer voorbijkomen, en weer knaagt er iets.

    Die zogenaaamde inzet is geen inzet. De echte inzet vind je in de precondities. Bovenstaande inzet is de resultante van de bijhorende oorlog(en), die wegens de uiteindelijk compleet veranderde verhoudingen wel op een nieuw systeem moeten uitdraaien.

    En dat de 19/20e e. democratie minder interne barrieres en belemmeringen voor grootschalige oorlogen heeft laten zien dan de dictaturen, opmerkelijk.

  2. 2

    “disproportionele reactie van Rusland” is dat zo? Na jarenlang geknaag aan het vel wil het wel eens gaan jeuken lijkt me. Verder eens met #1.

  3. 4

    Helaas heeft de schrijver het over de inhoud, de issues.

    80% van de Amerikaanse kiezer wil het daar niet meer over hebben.

    Zie de peilingen. McCain’s campagneleider vorige week dat deze campagne “not about the issues” is. En inderdaad – ze gooien het geheel en al op image en Palin. En het lukt ze nog ook.

    Rasmussen meldt in de nieuwste peiling een totale ommezwaai in de cruciale staat Ohio, ten faveure van McCain.

    Tenzij er iets heel vreemds gebeurt, wordt McCain de nieuwe president van de VS.

  4. 5

    Dit artikeltje, gecombineerd met allerhande artikelen hier op Sargasso over bewegingen op militair gebied, en daarnaast de rucksichtlose wil van de amerikanen om, in ieder geval voorlopig, zo zelfvoorzienend mogelijk te worden op brandstof gebied lijkt er voor een ontzettende leek als ik wel hééél erg op het feit dat we nu inmiddels in een koude oorlog achtige situatie terecht gekomen zijn.

    Of zit ik daar mijlenver naast?

    Eerder het gevoel dat ik véél te laat ben met deze conclusie..

  5. 6

    “rucksichtlose wil van de amerikanen om, in ieder geval voorlopig, zo zelfvoorzienend mogelijk te worden”

    Vergeet China niet en de verhoudingen China/VS.

    Ik zie niet meteen een ouderwetse koude oorlog Rusland/Westen. Wordt veel complexer. Vooral de positie van Europa daarin zal lastig worden, vrees ik. Te groot om te negeren en te klein (en verdeeld) om echt een cruciale invloed uit te oefenen.

    Heeft er iemand een kopje koffiedik over?

  6. 7

    why dont we ship obama and biden to holland…you can have em both…they like change and hollow phrases just like you.
    you don’t even have to pay shipping..just put him on the ICE next time he’s speaking at the Loveparade in Berlin.

  7. 8

    Dear alex dee,
    We’ll neuk them Bama’s back! We need wonderful people like McCain, real leaders that can speek and speach and know what it feels like to put their friends favorite watch in their poop-chute for a patriottically enduring long time!
    Send McCain!
    Old Europe needs him!

  8. 10

    Alex dee,your ships are in the persian gulf robbing oil for your bankrupt racist country which by God’s miracle made the step from barbarism
    to degenerates without having made one single step of of civilation.

    Yanks yanks septic tanks.

  9. 12

    Pleasure is all mine,
    you know the joke about the polarbear who walked into a club?

    i dont give a ratsass about useless items , never seen a polarbear never will.

    keep drilling for oil in your own backyard please.
    Would be cute to see all the white folks turning black of the spilled oil on the beaches when a drunk captain does a crazy ivan or a goofy Valdez.
    Don’t you just looove the smell of napalm in tha morning?
    thanks to us Dutch you still have some economy left, we are the second largest investor in your godforsaken bloodthirsty country,

    With polluting the world like you rednecks do waterboarding will soon be a common good for the americans.
    So tie a jellow ribbon on your suv and say bye bye to american car industry.
    How about thát for a dollar?

  10. 13

    tsk tsk…frustrated with yourself aren’t you. good luck in the trafficjam tomorrow in your tiny little european automobile on your crappy little roads stopping on the way to fill up at mobil, shell esso texaco or where ever you get your iraqi oil from

  11. 14

    Sarah Palin called the war in Iraq ‘a task from God’. Isn’t that what Osama Bin Laden said about 9/11? Is the axis of evil now running through Alaska, alex?

  12. 19

    Hij is tenminste wel consequent, alles was schijnbaar beter in de US dus is hij lekker opgeflikkerd daar heen. Prima. Sommige reaguurders zouden daar een voorbeeld aan kunnen nemen.