Change

COLUMN - Vier jaar geleden werd Obama’s verkiezing ontvangen als ware de Messias op aarde aangekomen. Nu volgt slechts opluchting en een realistische verwachting van zijn tweede termijn.

Vier jaar geleden liep ik over straat naar een café bij mij in de buurt. Wij gingen daar een stukkie presidentsverkiezingen meepikken. Heel Amsterdam was opgelaten. Er hing iets in de lucht. De eerste zwarte president van Amerika zou worden verkozen. Het voelde alsof het Oud & Nieuw was. De volgende dag, toen ik naar m’n werk fietste, waren er hier en daar nog feestjes gaande in studentenhuizen. Het tijdperk Obama was begonnen. A brand new day. Alles zou anders worden.

Dat kon natuurlijk alleen maar op teleurstellingen uitlopen. Een paar maanden eerder had ik iemand gesproken die graag in complotten denkt. Hij voorspelde dat de verkiezingen of door Hilary Clinton of door Barack Obama zouden worden gewonnen. Degenen die de touwtjes werkelijk in handen hadden zouden de economische crisis uitstellen tot na de presidentsverkiezingen, zodat de mensen zouden zeggen: kijk, dat gebeurt er nu als je een vrouw of en zwarte aan het roer zet.

Dat lukte net niet. Vlak voor de verkiezingen brak de pleuris uit en begonnen de banken om te vallen. Obama, zo herinner ik me, reageerde adequaat. John McCain niet. John McCain wilde de campagne stopzetten om in Washington de bailout te bespreken. Obama wilde juist dat de campagne wel zou doorgaan, zodat de mensen de kans kregen om ook tijdens dit soort moeilijke tijden hun toekomstige president te leren kennen: ‘It is going to be part of the president’s job to deal with more than one thing at once. It’s more important than ever to present ourselves to the American people.’

Het Amerikaanse volk koos. De eerste gekleurde president van Amerika was een feit. De crisis was niet zijn schuld, maar hij kreeg ’m wel op z’n bordje. Net zoals Guantánamo Bay, oorlog in Afghanistan, een ziek zorgstelsel, stijgende werkloosheid, eeuwig gedoe in het Midden-Oosten, een gigantische staatsschuld en een tot op het bot verdeeld land.

Na acht jaar George W. snakte de wereld naar een radicaal ander geluid. Dat andere geluid kreeg het. Maar daar bleef het bij. Nadat hij de Nobelprijs voor de Vrede kreeg, heeft Obama in vier jaar tijd ongeveer zes keer meer drones op pad gestuurd dan zijn voorganger in acht jaar tijd. Obama wist het alleen veel aardiger te verkopen. Als Bush bommen dropt dan is dat omdat ie een rechtse oorlogshitser is. Als Obama bommen dropt dan is dat omdat president van Amerika een heel complexe job is, waarin je geregeld beslissingen moet nemen die je niet graag neemt. Een havik in duifskleren.

Toen ik vanochtend wakker werd zag alles er precies hetzelfde uit als gisteren. Obama had gewonnen. Het overgrote merendeel van de wereld haalde opgelucht adem. De verwachtingen zijn bijgesteld. De haast evangelische hoop heeft plaatsgemaakt voor een meer realistische hoop. Hij hoeft niet meer afgerekend te worden op gigantische beloftes. Obama is niet langer de Messias die de wereld komt redden, maar gewoon de zoveelste president van Amerika.

Bovenstaande foto, tot slot, is een fragment uit een fotocartoon die ik vier jaar geleden maakte en die, al zeg ik het zelf, profetisch genoemd mag worden:

  1. 1

    Die inzet van drones en het opgeven van de privacy en habeas corpus zit mij nog altijd dwars aan Obama. Het probleem is: je kunt hem er wel op afrekenen, maar zijn tegenstander maakt het waarschijnlijk nog bonter. Er is niet echt een keuze op dit issue. Hij is niet zo progressief als wij hier zouden willen, maar in ieder geval een stuk beter dan zijn uitdagers van de GOP.

  2. 2

    “Obama is niet langer de Messias die de wereld komt redden, maar gewoon de zoveelste president van Amerika.”

    Dit is een simplistische dooddoener die geen recht doet aan de complexe werkelijkheid. Akkoord, Obama is ook gewoon een politicus met goede en slechte eigenschappen zonder absolute macht. Maar gegeven de omstandigheden heeft hij toch behoorlijk veel voor elkaar gekregen waardoor hij in de geschiedenisboekjes als een bovengemiddelde president terecht zal komen. Dat gaat zowel over concrete wetgeving (zorg, economie) als over Obama als vertegenwoordiger van een nieuwe generatie amerikanen met andere sociaal culturele opvattingen (abortus, homohuwelijk, diversiteit). Misschien wel de ingrijpendste resultaat van deze verkiezingen waren niet de welke politici gekozen zijn, maar de rol van culturele onderwerpen. Voor het eerst hebben kiezers voor homohuwelijk gestemd en is Marihuana gelegaliseerd. Een aantal prominente Republikeinen hebben verloren vanwege hun abortusstandpunt in rechtse staten, een radicale omkering van wat eerder gebeurde.

  3. 3

    “heeft Obama meer oorlog gevoerd en meer privacy geschonden dan welke voorgaande president dan ook”
    Is dit meer dan een vermoeden en met welke gronden? Verder maakt de techniek nu meer gemakkelijk mogelijk dan voorheen.
    Heel pervers dat deze verkiezing miljarden gekost heeft en er nauwelijks geld is voor de hulpverlening na de storm of past dit gewoon bij dit land?

  4. 4

    @3: Dat is inderdaad maar een vermoeden, daarom wilden we focussen op het feit dat Obama wel heel veel drones is gaan gebruiken. Die verandering was in het bijwerken niet helemaal goed meegekomen. Is nu (15.07) aangepast.

    Maar goed, ik vermoed dat Obama wel degelijk in de top-5 van oorlogspresidenten geschaard kan worden. Deels was dat misschien nalatenschap van Bush, maar hij heeft nogal wat troepen naar Afghanistan gestuurd.

  5. 5

    EDIT: #4 Het zou fijn zijn als je enkel spel- en taalfouten corrigeert en niet de lading van het artikel zodra daar kritiek op komt. Nu slaat mijn oorspronkelijke reactie nergens meer op.

    Oorspronkelijke reactie:
    Ben wel benieuwd hoe Max zou beargumenteren dat Obama meer oorlog heeft gevoerd dan welke voorgaande president dan ook. Telt elke drone aanval voor een keertje oorlog voeren? En kan je ook pluspunten krijgen, zoals misschien voor de interventie in Libië en het doden van Osama Bin Laden?

  6. 6

    #4 “Maar goed, ik vermoed dat Obama wel degelijk in de top-5 van oorlogspresidenten geschaard kan worden. Deels was dat misschien nalatenschap van Bush, maar hij heeft nogal wat troepen naar Afghanistan gestuurd.”

    Iedereen heeft recht op zijn eigen ongefundeerde gokje.

  7. 7

    @5 Voor de goede orde: die correctie was dus voor plaatsing al doorgevoerd, niet zodra er kritiek op kwam (door Max zelf, niet door mij). Maar blijkbaar ging er aan de achterkant iets mis waardoor de oude versie van het artikel online kwam. Dus heb ik de goede versie online gezet. Toen zag ik comment #3 pas, plaatste ik nummer #4, die blijkbaar vrijwel tegelijk met #5 verscheen.

    Soms gaat er helaas wel eens iets mis. Maar van inhoudelijke veranderingen na kritiek (zonder duidelijke update) is geen sprake.

  8. 9

    Het was inderdaad een ongefundeerd gokje. Daarom had ik het voor de zekerheid aangepast naar iets wat ik wel kon funderen. Maar dat is dus fout gegaan. Dank @Eva voor het alsnog corrigeren.

  9. 10

    Ja. Maar. Vergelijken tussen Bush en Obama gaat in die zin mank dat drones (“6-keer-meer-drones..four more years”, het lijkt wel een mantra) qua inzet en mogelijkheden pas de laatste jaren een/ die enorme vlucht hebben genomen. Zowel in aantal maar zeker in de ontwikkeling acura(a)t(er) payloads af te werpen. Als Bush over dezelfde aantallen had beschikt had ie ze ingezet ook en niet alleen voor surveillance (predator). Een niet te stuiten ontwikkeling: de hele wereld zal overspoeld worden wat ik u brom…

    After some fumbling, the US military now seems to be acquiring an effective fleet of battlefield UAVs. The US military is entering a new era in which UAVs will be critical to SIGINT payloads, or Electronic countermeasures systems should be in widespread use following 2010, with the UAVs controlled and relaying data back over high-bandwidth data links in real time, linked to ground, air, sea, and space platforms.

    100.000 paar laarzen op de grond geeft namelijk teveel herrie…thuis.

    Je kan Obama overigens niet afschilderen als een warpresident (hij zit nog steeds met de erfenissen Al Qaida/ Afghanistan/ Pakistan) alleen als ie b.v. met Iran gaat messen…