Brief aan paus Franciscus

BRIEF - Alle kerken wereldwijd hebben twee dingen gemeen: van binnen lopen ze over van weelde en buiten zitten de bedelaars honger te lijden.

Geachte paus Franciscus,

Als het over religie gaat, is er niet heel veel nodig om mij op de kast te krijgen. Ik ben erg gesteld op logica en ratio ziet u, en dat botst nogal eens met religieuze opvattingen. Die zijn namelijk niet zelden doorspekt met een dubbele moraal of zijn, zoals uw vredesboodschap afgelopen week, hypocrieter dan Albert Verlinde die zich beroept op zijn recht op privacy.

In uw vredesboodschap (samenvatting nu.nl) hekelde u ‘the greedy pursuit of material goods’ die volgens u aan de basis staat van de wereldwijde economische malaise. In plaats van die greed, roept u op tot ‘rediscovery of fraternity in the economy’. Op zich is daar niet zoveel mis mee, maar omdat u het zegt, gaan al mijn nekharen ervan overeind staan.

Ik wil best geloven dat u persoonlijk daadwerkelijk begaan bent met de armen. U bent als jezuïet min of meer verplicht tot armoede, slaapt schijnbaar liever in het gastenverblijf van het Vaticaan dan in het Pauselijk Paleis en draagt ook niet van die dure rode leren schoenen als uw voorganger. U zult het kortom allemaal best goed bedoelen.

Het punt is dat u nu paus bent. U spreekt dus niet meer namens uzelf, maar namens de katholieke kerk. En die katholieke kerk is iets minder vies van rijkdom dan u. De katholieke kerk bezit bijvoorbeeld de grootste vastgoedportefeuille ter wereld. Alleen in Italië is de waarde daarvan naar schatting al zo’n €1.200 miljard. Dat is exclusief de grond en exclusief inboedel.

Als het hoofd van zo’n instituut verkondigt dat we meer moeten doen voor de armen, dan word ik daar dus nukkig van. En als serieuze media dan verkondigen dat u ‘radicaal voor de armen kiest‘ en Time Magazine u uitroept tot man van het jaar, dan word ik daar nog nog veel nukkiger van. Want wat heeft u nou concreet gedaan voor die armen dan?

Ik kom eigenlijk alleen op vakantie in het buitenland in kerken. Van alle kerken waar ik ben geweest, heeft 90 procent twee dingen gemeen. Ten eerste zijn het prachtige gebouwen die uitpuilen van de weelde. Ten tweede zitten er op de stoep bedelaars honger te lijden en hun hand op te houden. Dit is precies de hypocrisie die ook uit uw boodschap spreekt.

Als u echt radicaal voor de armen zou kiezen, zou u morgen alle rijkdom uit het hele Vaticaan op marktplaats zetten. Wat moet u met al die weelde, als er zoveel mensen in de wereld honger lijden? Van de verkoop van uw vastgoed kunt u heel Afrika tot in de eeuwigheid voeden. Op deze manier maakt u de katholieke oproep tot steun aan armen geloofwaardig. Tot die tijd is uw oproep gewoon de zoveelste holle religieuze leugen.

Groeten,

Boudewijn.

  1. 1

    De paus, ach de paus.

    Sinds Gerogorius de Grote is de kerk feitelijk een wereldlijk instituut. Het conflict met Philips de Schone van Frankrijk staat in het teken van geldhervormingen en strijd tegen de kerk. Bij de vorming van het Vaticaan als staat ontstond een deal met het land Italië.

    Er zijn zo veel voorbeelden in de geschiedenis waar de kerk met geld bezig is en niet met het geloof, dat je er boeken over zou kunnen schrijven. Dat gebeurt niet veel. Het conflict rond de Banco Amlosiano en Calvi is ook nooit helder geworden.

    De kerk en armoede gaan nooit samen.
    De kerk en geld wel.

    Andere steekwoorden zijn macht en misbruik.
    Je kunt nog veel brieven schrijven, of ze aankomen is een tweede.

  2. 2

    De man noemt zich Franciscus, niet Fransiscus. Maar dat terzijde.

    #1:

    Je kunt nog veel brieven schrijven, of ze aankomen is een tweede.

    Dit lijkt me een terecht punt. Worden de “brieven” die Boudewijn regelmatig schrijft ook op de post gedaan, of worden ze alleen hier geplaatst? Het zou soms aardig zijn, zoals ook in dit geval, als er eens een reactie van de aangeschrevene kwam.

  3. 3

    De katholieke kerk bezit bijvoorbeeld de grootste vastgoedportefeuille ter wereld“.

    IK hoor dit soort dingen vaker, het gaat altijd over “de onmetelijke rijkdommen van de RK-kerk”, maar ik snap nooit wat ik met dat argument aan moet. Kijk b.v even naar de basiliek in Den Bosch. Die zal best wel veel geld waard zijn, maar hoe kun je aan dat geld komen? het is toch niet liquide? Je kunt het alleen liquide maken door de zaak te verkopen, maar dan ben je wel je kerk en je grond kwijt. Als je gaat eisen dat ze hun kerken verkopen, dan kun je meteen net zo goed de verschillende religies het recht van organisatie en vergadering (bijeenkomst) verbieden.

  4. 4

    @3: lees het stuk waarnaar gelinkt wordt :

    Alleen al in ‘moederland’ Italië staat de nieuwe paus Franciscus I aan het hoofd van een enorm vastgoedimperium van 5000 ziekenhuizen, 9000 scholen en tienduizenden hotels, basilieken en kerken.

    Als je de basilieken en kerken er af haalt heb je echt wel wat in handen wat als vermogen voor de belasting opgevoerd kan worden en wat ook verhandelbaar is.

    Kerken zijn tot op zeker hoogte ook verhandelbaar maar toch anders (na de Franse revolutie is Cluny indertijd verkocht aan twee steenhandelaren die het enorme klooster met bijbehorende kerk als steengroeve gebruikten).

    Ja, er is echt geld, het is niet alleen virtueel van een virtueel vriendje op een wolk. De kerk en geld, daar is echt wel wat te onderzoeken en te schrijven.

  5. 5

    Ieder van ons zou dit jaar een overvloedig kerstmaal kunnen laten schieten, en zich tevredenstellen met een karige broodmaaltijd. Het uitgespaarde geld zouden we kunnen schenken aan een goed doel. Ook de vakantie naar Frankrijk is eigenlijk niet echt nodig. Etc etc. Bijna niemand maakt zulke offers. Op een enkele bedelmonnik na zouden we *allemaal* veel meer kunnen doen aan de armoede in de wereld. Betekent dit nu dat praktisch niemand mag vragen om meer aandacht voor armoede, zonder door Boudewijn Pothoven van hypocrisie en leugenachtigheid te worden beschuldigd?

    Kan de katholieke kerk zelf meer doen ter bestrijding van armoede en ander leed? Vast wel. Maar de katholieke kerk doet hier al veel aan. Het is moeilijk zulke dingen te kwantificeren, maar er zijn talloze katholieke organisaties die zich bezighouden met liefdadigheidswerk. Katholieke geestelijken krijgen geen miljoenensalarissen, opties of bonussen. De rijkdom van de kerk zit vooral in onroerend goed en kunst. Helemaal onbegrijpelijk is ’t niet dat de kerk de Pieta liever behoudt, al was ’t alleen maar om ongelovigen als Pothoven een kerk binnen te lokken. (De kerk doet overigens regelmatig kerkgebouwen van de hand, omdat ze de kosten van het onderhoud niet meer kan opbrengen.)

    Hoe dan ook, ik vind verwijten van hypocrisie meestal tamelijk oninteressant. Is de vermeende hypocrisie van de paus erger dan mondiale ongelijkheid, de ‘tirannie van de markt’, geldzucht en onverschilligheid?

    Pothoven mist ook de politieke betekenis van de benoeming van de paus tot ‘man van het jaar’ door Time. De paus bekritiseert openlijk ‘trickle down economics’ en soortgelijke hypocrisie waarmee Amerikaanse (katholieke) conservatieven hun onverschilligheid voor ’t lot van anderen wegpraten. Dat vind ik interessanter dan het zoveelste verwijt van hypocrisie aan de RK kerk.

  6. 6

    @5:

    De paus bekritiseert openlijk ‘trickle down economics’ en soortgelijke hypocrisie waarmee Amerikaanse (katholieke) conservatieven hun onverschilligheid voor ‘t lot van anderen wegpraten.

    Ja, maar die kritiek van de paus is dus een beetje hypocriet van hem. Dat is net het probleem. De pot verwijt de ketel.

    Nu regeert Franciscus nog geen jaar, dus misschien gaat er nog van alles gebeuren. Maar de kans is even groot (groter?) dat het bij mooie vrome woorden blijft.

  7. 7

    “Als u echt radicaal voor de armen zou kiezen, zou u morgen alle rijkdom uit het hele Vaticaan op marktplaats zetten.”

    Klinkt toch een beetje als een verwijt dat de kip met de gouden eieren nog steeds niet geslacht is. Een instituut dat nog eeuwen wenst te bestaan doet er beter aan zijn bezit te behouden en het rendement voor zijn doelen in te zetten.

    Volgende keer graag weer een brief met wat meer logica en ratio.

  8. 8

    Weest u blij dat er eindelijk een progressieve Paus weer aan de macht in het Vaticaan is, enne het Vaticaan heeft ook geld-in-kunst-vorm nodig om uberhaupt iets te kunnen zeggen op zo’n vlak…

    Go Paus, Go Paus, Go Paus… ( :p richting original poster van dit bericht en all those who agree with her :p )

  9. 9

    @7: “Een instituut dat nog eeuwen wenst te bestaan doet er beter aan zijn bezit te behouden en het rendement voor zijn doelen in te zetten.”

    Het kan zijn dat je economisch gezien gelijk heb: dat geldt dan voor elk instituut, ongeacht het doel. In dat geval is van alles aan te merken op de beleggingspolitiek van het Vaticaan. Kunnen ze die kerken niet beter verkopen en beleggen in aandelen Carlyle?

    En zou -omgekeerd- het gristelijk geloof ophouden te bestaan als het instituut -de RK-kerk- failliet zou gaan? Dat lijkt me een bedenkelijke situatie voor een religie.

    Tussen die twee uitersten is kritiek -zoals die van Boudewijn- zeer wel mogelijk. Weliswaar is die kritiek wat ongenuanceerd, maar de logica en ratio laten zien dat dat voor jouw reactie evenzeer geldt.

  10. 10

    @7:

    Een instituut dat nog eeuwen wenst te bestaan doet er beter aan zijn bezit te behouden en het rendement voor zijn doelen in te zetten.

    Precies. Het gaat om het voortbestaan van de kerk, niet om werkelijk mensen te helpen.

  11. 11

    @4: “Als je de basilieken en kerken er af haalt heb je echt wel wat in handen

    Ja, ziekenhuizen en scholen. Maar daarvoor geldt natuurlijk hetzelfde als voor basilieken: als je ze verkoopt kun je je functie als ziekenhuis of school niet meer uitoefenen.

    Wat die hotels betreft (die op het eerste gezicht een wat wezensvreemde activiteit lijken), het gaat er niet alleen om dát ze er geld mee verdienen (misschien dan, ik heb geen cijfers over de rentabiliteit ervan), maar vooral om wat ze vervolgens met dat geld doen. Misschien betalen ze het onderhoud er wel mee van al die middeleeuwse kathedralen en andere kerken, of het levensonderhoud van priesters en monniken. Dat moet je natuurlijk wel in je disconteringen verwerken. Wat we weten is dat als een prelaat in een dure woning gaat wonen, het dan wereldnieuws wordt en brede afkeuring oogst (oftewel, het komt bijna niet voor), als een zakenman of vastgoedtycoon hetzelfde doet hoor je er niemand over. Hoe dan ook, ik snap nog steeds het eigenlijke argument niet: over welke (liquide!) gelden heeft men het eigenlijk, waar komen die voor?

  12. 13

    @12: “overheadkosten

    Even een gedachtenvoorbeeld:

    Je hebt een Middeleeuwse kathedraal en drie hotels. De opbrengsten van twee hotels gebruik je voor de restauratie en instandhouding van die kathedraal en de inkomsten van de derde gebruik je om een school in Afrika in stand te houden (zowel het gebouw als de organisatie, denk aan loonkosten). Wat zijn volgens jou in dit voorbeeld nou de “overheadkosten” en wat is daar mis mee?

  13. 14

    En om het nog even te hebben over “kapitaal”van de kerken……….ik denk te weten dat ook andere geloven, inclusief de Islam, nogal vast vastgoed onder hun reet hebben.

    Zo vergaat het ook banken, verzekeringsmaatschappijen …etc.etc.etc…………..

  14. 15

    Als u echt radicaal voor de armen zou kiezen, zou u morgen alle rijkdom uit het hele Vaticaan op marktplaats zetten.

    Als niet-gelovige bent ik eigenlijk wel blij met al die rijkdom. Vaak zijn kerken de mooiste toeristische attracties in een stad, zeker als het kathedralen zijn met veel kunst. Ik zou er toch wel wat moeite mee hebben als dat zou verdwijnen.

  15. 16

    @13: de restauratie en instandhouding van die kathedraal. Dat is overhead. En natuurlijk zijn organisatie en loon ook overhead, net als bij andere organisaties. Buiten de salarissen van de onderwijzers wellicht. Maar het gaat toch vooral om die kathedraal.

    @11:

    ziekenhuizen en scholen. Maar daarvoor geldt natuurlijk hetzelfde als voor basilieken: als je ze verkoopt kun je je functie als ziekenhuis of school niet meer uitoefenen

    Waarom kunnen die gebouwen niet meer als school of ziekenhuis gebruikt worden, als ze verkocht worden?

  16. 18

    @16 Investeringen in de duurzaamheid van grond en vastgoed is geen overhead. Overhead zijn kosten aan de organisatiestructuur en niet aan de primaire werkzaamheden van de organisatie. (Onderhoud aan een verenigingsgebouw lijkt me ook geen overhead).

    Ziekenhuisgebouwen en schoolgebouwen zijn vaak vrij specifieke ruimtes, die je voor weinig anders kan gebruiken dan ziekenhuizen en scholen. Waarom zou dat niet kunnen? Dat is niet de goede vraag: de vraag is waarom wil je het niet? Een eigen opleiding zorgt voor een waarborging van de kwaliteiten die jij voor [/i]jouw[/i] opleiding belangrijk vindt: godvruchtigheid, catechismus, betekenis van de erfzonde enzovoorts. Hetzelfde geldt voor ziekenhuizen: verschillende kerken dichten zichzelf een zorgfunctie toe: om zowel de geest als het lichaam te voeden. Barmhartigheid speelt bij een aantal religies een belangrijke rol, dan spreekt het voor zich dat dat ook institutioneel naar voren komt.

    Als buitenstaander zou ik me echter afvragen, wat is erger: de baas van het ziekenhuis die uit religieuze overwegingen (van ‘een man op een wolkje’) zijn ziekenhuis bestuurt, of die, die dat uit financiële overwegingen doet (want dat is tegenwoordig zo’n beetje de enige andere keus)? Evenzo bij een school, wat is erger: hij die kinderen ‘klaarstoomt’ voor de (markt)maatschappij, of hij die van mening is dat de school een opvoedende rol heeft en hen (foute, achterhaalde) waarden mee wil geven, naast Rekenen en Taal, zodat zij (in zijn visie) als burgers kunnen leven in een samenleving?

  17. 19

    @16: “En natuurlijk zijn organisatie en loon ook overhead

    Dan heb je het niet over “overhead” als bedoeld in @12 (dat was waar ik op reageerde) want daar werd “overhead” gezien als zoiets als: “wat aan de strijkstok blijft hangen”. Maar misschien moet je dit maar verder uitpraten met Andy Cap

    Waarom kunnen die gebouwen niet meer als school of ziekenhuis gebruikt worden, als ze verkocht worden?

    Wat voor zin heeft het dan nog om die gebouwen te verkopen als er daarna niets verandert aan hun gebruik? Wat schiet je er dan maatschappelijk gezien mee op? Wie zou ze trouwens willen kopen, wie zou ervoor willen betalen? de belastingbetaler? Dan kun je die route via de kerk beter overslaan en kan de belastingbetaler zijn geld net zo goed meteen overmaken aan ontwikkelingshulp. Of pleit je voor nog vergaander privatisering zodat het handige ondernemers zijn die geld betalen voor katholieke scholen en ziekenhuizen om er later nog meer geld aan te kunnen verdienen, waardoor de burger alsnog de rekening betaalt?

  18. 21

    @19:

    Dan heb je het niet over “overhead” als bedoeld in @12

    Volgens mij wel hoor. Zoals je zegt, kan Andy dat misschien duidelijk maken.

    Wat voor zin heeft het dan nog om die gebouwen te verkopen als er daarna niets verandert aan hun gebruik?

    Het ‘argument’ was, dat als de kerk die gebouwen verkoopt, ze dan niet meer als school of kerk gebruikt kunnen worden. Dat is dus van tafel. Het lijkt mij nuttig om die ziekenhuizen en scholen een meer seculiere bestemming te geven, in plaats van dat de scholieren en zieken met de christelijke doctrines geconfronteerd worden.

    @18:

    Investeringen in de duurzaamheid van grond en vastgoed is geen overhead

    Wanneer we ons af vragen of de kerk dat geld beter zou kunnen besteden zijn er gerust argumenten om dat overhead te noemen hoor. Als een goede doelen club een enorm duur pand betrekt, wordt dat ook gedefinieerd als overheadkosten, die niet gemaakt hoeven te worden. Onder overhead verstaan verschillende mensen nogal veel verschillende dingen.

  19. 22

    @21: “Het lijkt mij nuttig om die ziekenhuizen en scholen een meer seculiere bestemming te geven, in plaats van dat de scholieren en zieken met de christelijke doctrines geconfronteerd worden.

    Was dat het argument?

    Maar hoe dan ook, stel dat de RK Kerk de St-Jan in Den Bosch zou gaan verkopen, wie wil het dan kópen? We zitten met enorme overschotten aan kantoorruimte die veel beter geschikt zijn voor economische activiteit dan middeleeuwse kerkgebouwen en andere architectuur. En tegen welk bedrag zou die kathedraal dan gekocht moeten worden? Let wel, de koper zal ook het onderhoud moeten betalen, of vind je het okee dat die koper een projectontwikkelaar is die de boel tegen de vlakte gooit en er een kekke parkeergarage voor in de plaats zet? Je zegt het maar hoor. Maar goed, het argument dat de kerk op “onmetelijke rijkdommen” zit die aan de maatschappij onttrokken worden en waardoor dus de ontwikkeling zou worden tegengegaan of iets dergelijks, is een praatje voor de vaak dat lekker in het gehoor ligt bij de wat minder kritische (maar wel atheistische) medemens, maar dat nooit, en dan bedoel ik ook nooit, eens in economisch nader wordt uitgelegd.

    En áls die St-Jan aan een andere kerk zou worden verkocht, en ook als zodanig gebruikt zou gaan worden (zoals jij suggereert), dan zit die andere kerk toch op “onmetelijke rijkdom” waarmee niks nuttigs gebeurt (in jouw belevingswereld tenminste), wat schieten we er dan nog mee op?

    Je moet gewoon eens beter leren nadenken.

  20. 23

    @22: “We zitten met enorme overschotten aan kantoorruimte die veel beter geschikt zijn voor economische activiteit dan middeleeuwse kerkgebouwen en andere architectuur.”

    Inderdaad, reden genoeg voor de kerk om eens om te zien naar clubhuizen met afmetingen die wat bescheidener van formaat zijn. Zullen ze niet doen, want ze houden die geloofspaleizen in stand omdat die hun belangrijkste propagandeinstrument zijn,

    vooral als ze de klok mogen luiden.

  21. 24

    @20 Ik ken Waanders in de Broeren, de boekenhandel in de dominicanenkerk in Maastricht, en de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Daarvan hoef je me niet op de hoogte te brengen. Je hebt kennelijk verder niks toe te voegen. Een kerkgebouw leent zich voor weinig anders, dan iets waar veel ruimte voor nodig is. De hoogte is verre van ideaal, de akoestiek evenzo.

    Als je me aan kunt tonen dat projectontwikkelaars zitten te springen vanwege de secularisering en ontkerkelijking van Nederland, be my guest. Want tenzij kerken een zeer prominente plaats hebben (zoals de voorbeelden hiervoor), kosten ze teveel om aan te passen. Sloop en heropbouw heeft dan de voorkeur.

    @21 Ik wil ermee inkomen dat veel mensen veel verschillende dingen verstaan onder overhead, maar gebouwen zijn dat zelden. Als een goed doel meer voor een pand betaalt, dan ze zouden hoeven, heet dat echter goodwill. Wat jij beschrijft (kosten die niet gemaakt hoeven te worden) zijn opportunity costs, of zelfs sunk costs. Alleen in een erg ruime interpretatie van overhead valt het onderbrengen van een nering onder overhead. Terwijl iedereen ziet dat een kerkgebouw voor een gemeente even noodzakelijk is als een fabriekshal voor een fabriek (in de nederlandse interpretatie: Ik heb o.a. even wikipedia erop nageslagen: de wijdte van de opvattingen tussen de Nederlandse en de Engelse pagina variëren enorm.)

    Het nuttigheidsargument is maar een van de argumenten in het afstoten van scholen(, onderzoeksinstellingen) en ziekenhuizen. Wenselijkheid is weer iets anders, zie ook #18.

    @20, @21. Vertel me eens, als panden zo veel waard zijn, waarom staat in veel bedrijfsboeken (en juist die met iconische gebouwen) het pand zeer ondergewaardeerd (soms zelfs voor €1,-) gewaardeerd, en laat de belastingdienst dat toe? Het ‘absorberen’ van verliezen elders is maar een deel. Een ander deel is dat die panden erg gebruikersspecifiek zijn: als een externe het over wil nemen is het nagenoeg waardeloos. Zo worden de kerkgebouwen alleen interessant geacht voor kerkgemeenten en wordt het hoofdkantoor van de Rabobank alleen interessant geacht voor de Rabobank. (Want hoeveel geld moet er sowieso niet gestoken worden in het verbouwen?) Het eerder genoemde voorbeeld van Waanders in de Broerenkerk in Zwolle: de gemeente heeft veel van de kosten gedragen voor het verbouwen en renoveren van de kerk. Waanders kon (wou, en met goede financiële redenen) dit niet aan.

    Als kerk en monument zou de Oudenbossche basiliek miljoenen waard kunnen zijn, maar zodra de katholieke kerk die niet meer wil hebben, en geen overheidsinstelling, gemeentelijk of Rijks, er geld voor over heeft om het te kopen, is het maar een fractie waard. Opeens ‘verdampen’ dan honderdduizenden, omdat kerkgebouwen ongewild zijn. Hun locatie: ja, die soms wel, maar het gebouw zelf…

  22. 25

    @24: Hoe je die kosten wilt noemen zal me een zorg zijn. Feit is dat de RK-kerk een miljoenen-zwaar bedrijf is waar verhoudingsgewijs weinig nuttigs uit voortkomt,

    afgezien van het zieleheil natuurlijk.

  23. 26

    @Andy Hoe men die kosten noemt, zal mij ook een zorg zijn. Maar als je precies wil zijn (zoals #pedro doet), moet je ook even afspreken over definities. In het licht van de opmerking “Elke liefdadigheidsorganisatie met dezelfde overheadkosten zou dezelfde kritiek te verduren krijgen.” wil ik jou (en anderen) dit ook niet onthouden (als food for thought, niet als kritiek).

    Nu kun je zieleheil het perverteren van kindergedachten misschien niet ‘een goed doel’ noemen, maar a la.

    Overigens zijn de miljarden van paus Fiscus echt geen geheim. Googlen op ‘Holy See real estate’ of ‘Vatican real estate’ levert al ‘onthullingen’ op uit verschillende jaren: 1965, 1986, 2011, januari 2013. Kennelijk werd, in ieder geval in 1965, toch nog met dat geld voorzien in het onderhoud van 1,5 miljoen kinderen 7 miljoen Italianen. Geen sinecure. De ‘kritiek’ die #0 naar voren brengt is ook niet nieuw.

    Geloofszaken en geld is wel vaker link. De katholieke kerk is er echter vrij open en zelfs onbeschaamd over. Iets met de aflaten en de weelde van de contrareformatie…

  24. 27

    @26: Ja, laten we de belastingen nog maar eens flink verlagen, dan hebben de mensen tenminste weer een reden om naar de kerk te gaan.

    Vroeger was alles beter.
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Diaconie

    Die TED-talk is niets anders dan een propagandapraatje ten bate van de privatisering van de sociale voorzieningen. En topondernemers in die sector mogen toch best topsalarissen verdienen. Waarom geen bonussen?

    Het is de nieuw “trickle down” leugen: als we nou maar genoeg geld aan die slimme managers uitgeven, dan wordt Uw gulden vanzelf een daalder waard.

    Helaas is gewoon het omgekeerde waar: hij is nog maar 80 cent waard, want die andere 20% gaat op aan

    die slimme managers.

  25. 29

    @22:

    Was dat het argument?

    Nee, dat was het argument niet, zoals iedereen na kan lezen. Dat nieuwe element is mijn mening.

    Let wel, de koper zal ook het onderhoud moeten betalen

    Maar goed, het argument dat de kerk op “onmetelijke rijkdommen” zit die aan de maatschappij onttrokken worden

    Je argument, dat het te duur is voor een koper, bewijst, dat de kerk door het onderhoud geld aan de maatschappij onttrekt.

    Je moet gewoon eens beter leren nadenken en niet meteen je eigen argumenten ondergraven.

  26. 30

    @24:

    opportunity costs, of zelfs sunk costs

    Dat zegt de meeste mensen weinig. Zo precies als je dacht wilde ik niet zijn. Verder ben ik het met je nuanceringen en argumenten in grote lijnen eens (ook over deze meer precieze definitie).

    @28: bij monumentenzorg zullen die gebouwen met andere gebouwen moeten concurreren, dat klopt. En als we dat met zijn allen willen, wordt er weer meer aan monumentenzorg uitgegeven, maar het in stand houden van al die gebouwen door de kerk is een soort monumentenzorg, waar wij als kiezers helemaal niks over te vertellen hebben. De kerken bepalen en geven daar grote bedragen uit, die ook aan andere zaken besteed kunnen worden. En de aanschafprijs? Ach, we betalen toch gewoon het bedrag dat in de boeken staat ;)

    Van mij mogen kerken trouwens best zelf beslissen wat ze met hun geld doen, hoor, maar dan mag er ook wel gewezen worden op het feit, dat een heleboel van dat geld veel beter besteed kan worden, en dat die alternatieve besteding veel meer met de christelijke gedachte te maken kan hebben dan het in stand blijven houden van die enorm dure kapitaalprojecten, die slechts gericht zijn op het verhogen van de status en het aanzien van de kerkvorsten.

  27. 31

    @27 Ik voel me ook een beetje ongemakkelijk bij die Tedtalk. Goede doelen zijn maar gedeeltelijk geprivatiseerde sociale voorzieningen (een goed doel dat in het buitenland puppy’s redt zou ik niet een sociale voorziening noemen). In een commercialiserende wereld rest er dit als goed doel om je portfolio aan investeringen uit te breiden en om meer geld binnen te kunnen halen (en uit te kunnen geven). Maar wil je in een vercommercialiseerde wereld leven? Waarin for-profitbedrijven én goede doelen om hetzelfde geld moeten concurreren?

    @29 Ik zie niet in hoe een kerk, door onderhoud aan haar eigen gebouwen met geld dat ze van mensen vraagt (apart potje en inzameling gebouwonderhoud), ze geld van de gemeenschap onttrekt. Als je dit stelt, dan zou je ook moeten stellen dat bedrijven voor het onderhoud van hun bedrijfspand geld onttrekken aan de gemeenschap. Dat een kerkgebouw duur is voor een koper, ligt ook gedeeltelijk aan de beperkte functionaliteit van het (kale) kerkgebouw.

    Dat gezegd hebbende, ik denk dat de waarde van het vastgoedimperium wordt bepaald door de ‘tienduizenden hotels, 9000 scholen en 5000 ziekenhuizen’, en slechts zeer beperkt door de vele kerken en basilieken, waarbij vooral de locatie interessanter (en bepalender voor de prijs) is dan het gebouw zelf.

  28. 32

    @31:

    Ik zie niet in hoe een kerk, door onderhoud aan haar eigen gebouwen met geld dat ze van mensen vraagt (apart potje en inzameling gebouwonderhoud), ze geld van de gemeenschap onttrekt

    OK, dat heb ik niet geheel juist uitgedrukt. Ze hadden het geld in de gemeenschap kunnen investeren i.p.v. in duur onderhoud van die gebouwen. Dat is ook veel christelijker.