“1 miljoen doden door kernramp Tsjernobyl”

Vandaag is het vijfentwintig jaar geleden dat de kernreactor in Tsjernobyl explodeerde. In de week na de explosie moest ik als brugpieper van mijn moeder in een regenpak naar school fietsen, ook al regende het nauwelijks. Misschien zou het helpen tegen de straling die vanachter het IJzeren Gordijn op ons neerdaalde? Los van het feit of een regenpak afdoende beschermd tegen radioactief iodium en cesium was bij nader inzien voorzichtigheid geen overdreven reactie.

Vijfentwintig jaar na de kernramp is er nog steeds geen overeenstemming over het aantal slachtoffers van de kernramp maakte. Maar het RIVM concludeerde onlangs dat er ook in Nederland doden zijn gevallen door de straling van Tsjernobyl. Dit sluit aan bij aanzwellende geluiden dat het effect van lage hoeveelheden straling wel degelijk ernstig kunnen zijn. Dit jaar verscheen er een rapport op basis van uitgebreid wetenschappelijk onderzoek waarin geconcludeerd wordt dat tussen 1986 en 2004 in totaal 985.000 doden zijn gevallen als gevolg van de kernramp Tsjernobyl. Het is het eerste onderzoek naar de kernramp dat lokale gezondheidsdata uit Oekraïne, Wit-Rusland en de regio systematisch analyseert. De onderzoekers ontdekten dat niet alleen kanker, maar ook hart- en hersenproblemen als gevolg van de kernramp veelvuldig voorkwamen. Chernobyl: Consequences of the Catastrophe for People and the Environment (.pdf) gepubliceerd door de New York Academy of Sciences, wordt echter genegeerd door de Wereldgezondheidsorganisatie. Waarschijnlijk omdat dit VN-orgaan een agreement (WHA 12-40) heeft met een andere VN instantie: het Internationaal Atoomagentschap. Deze instantie houdt vast aan 4.000 doden wereldwijd. Maar het rapport dat spreekt van bijna 1 miljoen doden blijft staan en is daarmee nog niet weerlegt.

Voor wie niet door de 327 pagina’s van het rapport wil ploegen is er een onthutsend interview met co-auteur toxicoloog Jannette Sherman. Het duurt 29 minuten maar is op deze historische dag verplichte kost.

  1. 1

    De nadruk zou inderdaad niet alleen op sterfgevallen moeten liggen, volgens een artikel over een onderzoek in Zweden zou het ook de mentale ontwikkeling hebben verstoord van ongeboren kinderen

    Chernobyl fallout impaired mental development of Swedish infants

    Wat ik ook erg zorgelijk vind is de schade aan DNA, dit kan namelijk steeds weer doorgegeven worden aan opeenvolgende generaties en dat zou kunnen betekenen dat je de genenpool verzwakt. Wat dat betreft is het ook van den zotte dat in de vorige eeuw op grote schaal kernproeven zijn gedaan in de open lucht, waardoor de grote delen van de bevolking in bijvoorbeeld de VS en voormalig Sovjet Unie blootgesteld zijn aan radioactieve stoffen.

  2. 3

    Wat Monbiot (milieugoeroe) schrijft over het 1-miljoen-doden-door-tsjernobyl-boek is nogal vernietigend:

    A devastating review in the journal Radiation Protection Dosimetry points out that the book achieves this figure (1 miljoen) by the remarkable method of assuming that all increased deaths from a wide range of diseases – including many which have no known association with radiation – were caused by the Chernobyl accident. There is no basis for this assumption, not least because screening in many countries improved dramatically after the disaster and, since 1986, there have been massive changes in the former eastern bloc. The study makes no attempt to correlate exposure to radiation with the incidence of disease.

    Its publication seems to have arisen from a confusion about whether Annals was a book publisher or a scientific journal. The academy has given me this statement: “In no sense did Annals of the New York Academy of Sciences or the New York Academy of Sciences commission this work; nor by its publication do we intend to independently validate the claims made in the translation or in the original publications cited in the work. The translated volume has not been peer reviewed by the New York Academy of Sciences, or by anyone else.”

    Failing to provide sources, refuting data with anecdote, cherry-picking studies, scorning the scientific consensus, invoking a cover-up to explain it: all this is horribly familiar. These are the habits of climate-change deniers, against which the green movement has struggled valiantly, calling science to its aid. It is distressing to discover that when the facts don’t suit them, members of this movement resort to the follies they have denounced.

  3. 4

    @mart: sorry hoor, maar dat verhaal van Monbiot is precies wat ik ook al jaren begreep uit de media. Zo’n 6000 doden min of meer direct aantoonbaar plus een veel grotere hoeveelheid doden door verhoogd risico op kanker.

    Over die veel grotere groep is het verschrikkelijk moeilijk om met zekerheid iets te zeggen. Dat die groep groot is, is min of meer geaccepteerd door de relevante wetenschappers. Dat dat statistisch niet is aan te tonen ook.

    Voor Nederland (heel ver weg) is bijvoorbeeld de verwachting dat het zo’n 200 extra doden door kanker heeft opgeleverd. Dat valt uiteraard volledig in het niet bij al die andere kankerdoden hier. Het is onmogelijk om aan te tonen om welke 200 mensen het gaat en hoeveel langer of prettiger ze hadden geleefd zonder die ramp.

    Dat antikernenergieactivisten de bovenkant van de schattingen en prokerenergielobbyisten de onderkant van die schattingen gebruiken in hun propaganda lijkt me weinig verrassend.

  4. 5

    @2 Dat is inderdaad vervelend.

    Maar ik vind het jammer dat bij veel activiteiten met een potentiële zeer hoge menselijke schade, zoals kernenergie, nooit de factor “de mens is dom, achteloos, egoïstisch en/of slecht” wordt meegenomen. Dat de mens dat is of kan zijn moet nu wel aan iedereen duidelijk zijn. Dat iemand de kans krijgt activiteiten te ondernemen die aan heel veel mensen enorm veel schade kan toebrengen, is gewoon niet goed.
    Je ziet het gebeuren met het antibioticagebruik in de vleessector, met vetverwerking in de vleesvoederindustrie: dat die inmiddels leidt tot overlijden van mensen die er niet werken wordt inmiddels al geaccepteerd. Dat data van burgers niet beschermd zijn tegen domme ambtenaren die hun usb-stick laten slingeren, ook. Niets beschermt ons tegen dergelijk gedrag in de kernenergiesector.

  5. 7

    Toch verbaast me dit wel een beetje. Na alle atmosferische kernproeven had er toch al veel meer over bekend moeten zijn. Had de wereldbevolking niet gehalveerd moeten zijn als gevolg daarvan (om een beetje te chargeren)?

  6. 8

    @7 Er is vrij veel bekend over het effect van hog stralingsdoses, maar niet over het effect van relatief lage stralingsdoses. De effecten verzuipen in de statistiek en juist de lage doses bereiken de grootste groepen mensen.

    Vergelijk het met snelwegen. Het is inmiddels wel duidelijk dat aan de snelweg wonen slecht is voor je gezondheid. Maar wat doet een snelweg met de gezondheid van iemand die er een kilometer vandaan woont? Niet genoeg om je als individu zorgen om te maken waarschijnlijk, maar misschien wel genoeg om een samenleving met extra longproblemen op te zadelen.

  7. 10

    Of @ pfft, in de in de 2- delige docu Battle of Chernobyl (KETNET/Canvas). Daar werd a.h.v. zowel een historisch als actueel verslag/ onderzoek ter plekke nog maar eens haarfijn duidelijk gemaakt hoeveel miljoenen alleen al in de Oekraïne (Kiev) feitelijk in de hotspot weliswaar schouderophalend hun dingen bleven doen, want waarschuwen ho maar, terwijl de ratsmodee gewoon lekker door lag te smeulen/ fikken. Bedoel, dat rekensommetje kan ik dan zelfs maken.

    Betonnen sarcofaag is overigens nodig aan renovatie toe. Vooral de provisorisch aangebrachte betonlaag eronder. Uweetwel (althans, dát feitje wist ik eigenlijk niet), waar de smeltende brij reactorstaven destijds in contact dreigde te komen met een grote hoeveelheid water ónder de reactorbodem. En aldus half Europa voor xx- jaren een no go area had gemaakt…

    Gaan algauw miljoenen inzitten.

  8. 12

    @3 De milieugoeroe Monbiot is voor een deel van zijn opmerkingen later helemaal getrashed door anderen, ook in de Guardian. Juist wat hij de Russische(?) auteurs verwijt, namelijk “cherry picking studies, scorning the scientific consensus” is precies dat beeld dat er na het lezen van het werk opdoemt als het gaat over de IAEA. Daar geldt het credo “absence of proof is proof of absence”. “refuting data with anecdote” is ook zo een mooi verwijt van Monbiot aan de auteurs. Deze laten inderdaad naast de data verhalen uit de praktijk zien waaruit blijkt dat vreselijke situaties bestaan die niet in de officiële IAEA cijfers terugkomen maar waar de auteurs en anderen ook niet de financiering rond voor krijgen om daar onderzoek aan te doen. Het werk is een uitnodiging om er kritisch debat over te voeren. De aanwijzingen dat Chernobyl vele malen meer levens (heeft) verwoest dan de officiele IAEA cijfers vind ik ondanks de wisselende en soms problematische kwaliteit van data heel aannemelijk. Dat iemand een milieugoeroe is betekent niet dat je hem zomaar hoeft te geloven.

  9. 17

    Het gemis aan data is de verantwoordelijkheid van de autoriteiten die hebben nagelaten gedegen onderzoek te verrichten. Niet toevallig zijn dat dezelfde instanties die licenties afgeven en verantwoordelijk zijn als er iets mis gaat.

    De kritiek hoort dus in de eerste plaats hierop gericht te zijn en niet tegen degenen die met veel moeite proberen te reconstrueren wat nu de feitelijk omvang van die ramp was en welke consequenties daarvan het gevolg waren.

    De technici die zich met de ruine bezighouden, wijzen er al meer dan 10 jaar op, dat een nieuwe ramp dreigt als er geen nieuwe sarcofaag over de bestaande wordt heengebouwd(10). De kosten daarvan worden niet geschat op miljoenen, maar op dik boven de miljard.

  10. 21

    @20
    Misschien.

    Ik zie het ook niet als propaganda voor kernenergie.
    Het is een menselijke eigenschap om onszelf meer gewicht toe te kennen dan we in werkelijkheid waard zijn.
    Als we niets doen aan de wereldwijde bevolkingsgroei komen we keer op keer voor dergelijke keuzes te staan.
    Het is ironisch dat de natuur opgelucht adem haalt bij een voor ons mensen catastrofale ramp.
    Geeft wel te denken.

  11. 22

    Ik zou toch echt geen woning meer gaan kopen in een zone van pakweg 30 km rond een kerncentrale of afvalberging. Je huis krijg je er ook niet meer verkocht.

  12. 28

    Strike out in the nucleaire battlefield by Pfft(the Greatest) against Yevgeny PodorkinPodorkin(The crazy Russian) results in…
    Yevgeny Podorkin(The crazy Russian) against Pfft (the Greatest)
    zero (Russia) against 3 (Lowlands)

    MP resigned. No match took plsce.

  13. 32

    Een van de eerste dingen die ik geleerd heb op dit forum is, dat het hier tot de goede gebruiken behoort om alleen datgene te begrijpen, dat in je straatje te pas komt.