De koopkracht daalt. Voor iedereen, zo blijkt uit de doorrekening van de coalitieplannen. Voor lagere inkomens net iets harder. Verrassend is het nauwelijks. Het is het grote bewijs dat je als kiezer ver weg moet blijven bij D66. Vooral de linkse kiezer lijkt bij de partij vaak aan het kortste eind te trekken. En nu zitten we weer met VVD-beleid, verkocht als onvermijdelijk: lasten verschuiven, prikkels versterken, “werken moet lonen”. In de praktijk betekent het vooral dat de rekening steeds weer onderin de samenleving belandt.
Het interessante zit niet eens in de cijfers. Die zijn technisch, tijdelijk, altijd weer bij te stellen. Het zit in de reflex. Zodra er gekozen moet worden, en de VVD is betrokken, dan wijst het kompas steeds dezelfde kant op. Minder herverdelen, meer markt, meer eigen verantwoordelijkheid. En dus: wie het minst heeft, levert het meest in.
Je kunt het blijven uitleggen als noodzakelijk compromis, als coalitiedwang, als economisch realisme. Of je kunt gewoon zeggen wat het is:
VVD.