Weg met de crisis | Eerste vereiste: een staatsbank

kredietcrisisAan het sombere gezicht van kapitein Balkenende te zien krijgen we nu echt zwaar weer. De deceptie is inmiddels verdiept tot een recessie en sommigen verwachten zelfs een depressie. Lapmiddelen, zoals de nutteloze koopstimulans voor een nieuwe auto (als je in een twaalf jaar oude gammelbak rijdt is dat meestal niet omdat je genoeg geld hebt om een nieuwe te kopen), kunnen ons nu niet meer helpen. Sterker nog, zelfs als we ons met z’n allen te pletter gaan kopen, desnoods op staatskosten, dan duurt het nog jaren voor we uit de recessie zijn. En omdat tegen die tijd ons geld finaal verbrast is, vallen we er dan nog harder weer terug in. Deze economische storm vraagt om zwaarder geschut.

Een eerste aanwijzing voor waar we zwaar geschut moeten inzetten vinden we in het opdrogen van de geldstromen. Banken lenen niet meer aan elkaar. Banken lenen niet meer aan klanten. Banken blijven lekker op hun centjes zitten. Dat is veilig. Alleen genereert het geen sou aan inkomsten. Dus moeten er duizenden medewerkers uit. Medewerkers ja, geen directieleden natuurlijk. Want die moeten immers bangelijk op de resterende zakken met geld zitten wachten op betere tijden. Zo komen we er niet. Er moet weer geïnvesteerd kunnen worden tegen een voordelige rente. Mensen die een huis willen kopen moeten een hypotheek met recessiebescherming kunnen nemen. Dat wil zeggen dat zij voorlopig wat minder rente en aflossing betalen en later, als het weer goed gaat, wat meer. Maar banken gaan dit niet uit zichzelf bedenken. Want met zulke strategieën krijgen zij het geld dat zij verspeeld hebben niet snel genoeg terug. Dus is er een nieuw soort bank nodig: een Staatsbank.

Let op, meneer Bos. Met een staatsbank die de geldmarkt moet betreden op alle terreinen waar de overheid actie wil en waar de gewone banken niet willen optreden, kunt u zonder moeilijkheden en zonder de wet geweld aan te doen de voorwaarden scheppen voor het indammen van de recessie. Ja, u kunt zo zelfs de voorwaarden scheppen voor een nieuwe opbloei van de economie. Door de concurrentievervalsing van die staatsbank zullen de andere banken gedwongen worden het spel mee te spelen. Net als indertijd met de Postbank het geval was. Zonder Postbank zou Jan met de Pet nu nog steeds op vrijdag het loonzakje halen. Want banken waren voor de heren, niet voor het gewone volk. Oké, ik overdrijf. Moet kunnen in een recessie.

Het leuke is nu dat de overheid al de facto eigenaar is van een bank. Eigenlijk hoeft er alleen nog maar een bestuur gedropt worden met een missie. En die missie is weer geld uit te lenen, aan burgers, banken en bedrijven. Niet om op de oude voet verder te kunnen gaan: op de pof altijd maar meer van hetzelfde kopen. Want daardoor is het juist fout gegaan. Maar om gericht te kunnen investeren op die terreinen waar de overheid nieuwe kansen ziet. Die staatsbank moet natuurlijk geen eigen leven gaan leiden. Hij staat volledig ten dienste aan het uitvoeren van het overheidsbeleid. Als de recessie straks bezworen is en er is weer sprake van een stabiele groei, dan kan die bank voor een mooi bedragje geprivatiseerd worden. Op die manier kan dan weer een deel van de staatsschuld die nu wordt opgebouwd worden afgelost. Investeren in de toekomst heet dat. Precies wat we nu moeten doen. En ook precies wat je Wouter Bos kunt toevertrouwen. Als ie tenminste de volgende afleveringen van “Weg met de crisis” leest.

Een volgende keer vertel ik welke de speerpunten voor een nieuwe economische ontwikkeling zijn. Ik wil wel vast verklappen dat het niet gaat om de volgende oude koeien: het aanschaffen van de JSF (daarmee zullen we nog verder het schip ingaan) of infrastructurele werken zoals nog meer HSL, een tweede Betuwelijn, de achtste baan van Schiphol of een overloopvliegveld bij Lelystad, de groei van Almere tot één miljoen inwoners, een tulpeneiland voor de Nederlandse kust of een goudkust voor de afsluitdijk.

  1. 2

    Je begint met het helemaal afbranden van kortstondige koopstimulansen met geleend geld en de volgende paragraaf pleit je voor het kortstondig stimuleren van de huizenverkoop door middel van gunstige leningen.

  2. 3

    Nederland leeft op transport en export. Zolang de landen om ons heen in een recessie zitten zitten wij dat ook, veel geld in onze eigen economie gaan pompen is dan ook oerdom, omdat de oorzaak van onze problemen niet in onze binnenlandse economie zit.

    We moeten gewoon even op onze tanden bijten, een uitkering geven aan de mensen die ontslagen moeten worden en gewoon voorkomen dat we als de economie weer aantrekt met een gigantische staatsschuld zitten.

  3. 4

    Door de concurrentievervalsing van die staatsbank zullen de andere banken gedwongen worden het spel mee te spelen.
    Heb je weleens van de Europese Unie gehoord?

  4. 5

    Als je iets zinvolt te melden hebt, doe dat dan in 1 keer. De voorafgaande kritische kanttekeningen geven al aan dat je een warhoofd bent. Probeer eens te komen tot een afgewogen betoog, compleet met aanbevelingen!!

  5. 6

    Politieke inmenging in de banksector voorkomen is nou juist waarom men zich in allerlei lastige bochten wringt bij Financieen, anders hadden ze al lang een hoge ambtenaar bij ABN gedropt.

    Aardig kortzichtig stukje.

  6. 7

    @ Anoniem. Beter lezen kan helpen om de juiste conlusies te trekken.
    @ Menger (gif?): Als iemand een stuk niet goed leest ben ik een warhoofd?

    Inhoudelijk: afwachten tot het vanzelf overgaat zal heus niet helpen. Dan zijn wij straks het landje dat achteraan loopt.

  7. 9

    Ja, als de crisis nog veel heviger wordt dan zou zoiets te overwegen zijn. Maar dat ze dat in eerste instantie niet doen lijkt me logisch.

    Ik zie dan trouwens eerder gebeuren dat de regering alle banken verplicht soepeler voorwaarden te gaan hanteren op leningen die veel invloed hebben op de reele economie. En dan praat ik dus over bijvoorbeeld voorraadfinanciering.

    Als je een staatsbank creert en alles wordt weer een beetje normaal na een tijdje dan zit je met een bank die absoluut niet levensvatbaar is. De banken zitten niet zommaar op hun geld, ze denken er nog wel een beetje over na ;-).

  8. 10

    Het is mij niet duidelijk waarom het verstrekken van goedkope leningen voor het kopen van huizen goed is voor de economie. In de huizenmarkt zit veel lucht. Moet je de huidige hoge prijzen kunstmatig in stand houden?
    Het zou goed zijn als de leningen besteed zou worden aan het kopen van een NIEUW huis, maar een bestaand huis dat in andere handen overgaat helpt de economie niet. Juist om de crisis te bestrijden zou je de hypotheekrente moeten afschaffen voor nieuwe gevallen en iedereen die een NIEUW huis koopt moeten belonen met een subsidie van 15% van de koopprijs (max 30.000 euro). Hetzelfde bedrag krijg je als je een woning bouwt voor de verhuur.
    Dat zal de bouw sterk stimuleren en komen we misschien eindelijk eens een keer -nu al 64 jaar na de oorlog- van de woningnood af.

  9. 11

    Is de bank werkelijk zo belangrijk?
    Is economie niet gewoon mensen die ondernemen?

    Er moet weer geïnvesteerd kunnen worden tegen een voordelige rente.

    Rente is equivalent aan exponentiële groei. En dat kan echt niet meer in deze tijd. Misschien is de crisis zelfs gewoon een uiting van de grenzen aan de groei. En als het dat niet is is het misschien toch wel goed om economie toch maar eens op een andere leest dan rente te gaan schoeien en dus op een andere leest dan banken.

    Of is dat dus niet terecht?
    Denk eens aan wat anders dan die f*** banken.

    Any intelligent fool can make things bigger, more complex, and more violent. It takes a touch of genius and a lot of courage to move in the opposite direction.

    We can’t solve problems by using the same kind of thinking we used when we created them.

    (Einstein)

  10. 12

    Als het maar geen windmolenpark in de Noordzee wordt @Ippekrites.

    #11
    Zonder rente zouden mensen eerst 25 jaar moeten sparen voordat ze een huis kunnen kopen, dat moet je toch niet willen?

  11. 14

    Het idee van een staatsbank is natuurlijk helemaal niet nieuw, noch revolutionair. Een bank is per definitie een nutsbedrijf die geld van de spaarders uitleent aan inversteerders (bedrijven, huizenkopers) en daar een risicovergoeding voor ontvangt. Hierbij dient ten alle tijden een betrouwbare balans geleend vs. uitgeleend geld te bestaan. Alles wat daar om heen gebeurt is de geldmachine tot wat banken verworden zijn. Ik denk dat het nu gaat om de transformatie van de geldmachines terug naar het nutsbedrijf.

    Die onderdelen die grote risico’s nemen en – tot kort geleden – grote bedragen verdienden, horen NIET thuis in het bankwezen. De mensen die hier werkte, kunnen doorgaan met hun activiteiten, maar niet onder de paraplu van het bankwezen.

  12. 17

    “Dat wil zeggen dat zij voorlopig wat minder rente en aflossing betalen en later, als het weer goed gaat, wat meer.”

    Dat lijkt wel verdacht veel op de oorzaak van de kredietcrisis.

  13. 19

    @18: In de huidige systeem wordt de rente toch ook niet gebruikt om de risico af te dekken? Anders hadden we niet in zulke grote problemen gezeten.

  14. 20

    #19
    Dat komt door securitization. Zo dachten banken regionale verschillen in sparen en lenen op te kunnen vangen, zonder daar echt de consequenties van te kennen.

  15. 21

    @ Trianero. Ha, eindelijk een opmerking die hout sprokkelt. De bank als nutsbedrijf zeg je toch. Is dat niet het aspect van het maatschappelijk nut van bedrijven? Een aspect van het economische leven dat met medeweten van alle belanghebbenden helemaal onder de sneeuw is gemoffeld. Daar moet ik beslist nog eens een artikel aan wijden.
    En mijn verhaal is inderdaad helemaal niet revolutionair. Maar hoor ik er iemand over in de politiek?

  16. 22

    @21: Inderdaad. Ik doelde ook op de oorspronkelijke nutsbedrijven: door de overheid opgericht en – in ieder geval gedeeltelijk – in handen van deze overheid. Hoe er tegenwoordig met nutsbedrijven omgegaan wordt, gaat natuurlijk aan het nut van deze bedrijven voorij (/Seth) en is puur op financieel-economische argumenten gebaseerd (fout!).

    Hoor je er iemand over in de politiek? Met de nationalisatie van bepaalde gedeeltes van de bank gaat het wel enigszins die richting op, maar schort het nog wel aan de transformatie (van de manier denken, zakendoen). Lees http://sezen.nl/index.php?select_article=156&setmenu=37 eens. Interessant.

  17. 23

    De bank een nutsbedrijf.. haha laat me niet lachen. Sinds de moderne banken hun vorm kregen, zo 18e eeuw tegelijk met het moderne geldsysteem, is er gesjoemeld en zijn crises aan de orde van de dag. Met banken in het midden ervan. Het Mississippi Scheme van John Law was zo ‘succesvol’ dat heel lang de baken in Frankrijk geen bak mochten heten maar de term Credit moesten voeren.

    Als je denkt dat een staatsbank de oplossing is moet je toch nog maar eens kijken naar de essentie van geld en het effect daarvan op de mens. Op bepaalde soorten mensen. Illusionisten. En je bent een irrationele idealist als je denkt dat je dat kunt veranderen met een staatsbankje.

    @Ippek…
    Ha, eindelijk een opmerking die hout sprokkelt.

    Dat komt omdat je heel veel wat jou niet in je straatje te pas komt niet op waarde weet te schatten.

  18. 24

    HansR, je geeft zelf aan dat het huidige bankensysteem niet werkt. In je eerdere commentaren geef je zelfs impliciet aan dat banken inderdaad een nuts-functie hebben… Daarom begrijp ik je kritiek ook niet zo goed.

    Misschien is staatsbank ook wel een verkeerde term en krijg je een nare smaak in de mond (ik ook!). Het gaat er om dat er ten alle tijden een balans is tussen het lenen en uitlenen van geld. Dit is het fundament. Daar is zeker een rol voor de staat weggelegd. Wat is je probleem?

  19. 26

    @Trianero
    In je eerdere commentaren geef je zelfs impliciet aan dat banken inderdaad een nuts-functie hebben…

    Waar zeg ik dat? In dit draadje probeer ik te zeggen dat er veel verder gekeken moet worden dan naar banken en rentes omdat je problemen niet op kunt lossen met de oorzaak.

    Daar is zeker een rol voor de staat weggelegd.

    Mijn punt in #23 is dat de staat die balans niet kan brengen. Het probleem gaat dieper.

    En wat is jou probleem?

  20. 27

    @HansR

    Ok, we halen 2 dingen door elkaar: (1) de oplossing van het huidige probleem en (2) de situatie hoe het zou moeten zijn.

    Voor (1) kan ik je weinig advies bieden, helaas. Wellicht heb je gelijk.

    Voor (2): mijn probleem is dat je aangeeft dat het huidige systeem van banken niet klopt en dat je hun rol wilt minimaliseren. Nutsbedrijf zeg ik. Het is tenslotte niet de bedoeling om miljarden winst te maken met het simpele feit van het in goede banen leiden van lenen en uitlenen. Hoezo zou de staat die balans niet kunnen brengen? Het is niet zo lastig om dit wettelijk vast te leggen.

    Wat is jouw alternatief?

  21. 28

    Wat is jouw alternatief?

    Mmm…

    Zonder gekheid. Ik betwijfel of er binnen het huidige systeem een oplossing is die de problematiek van crises uit kan sluiten. Vandaar mijn opmerking dat een staatsbank niet nuttig is – of wel, net zo nuttig als private bankcontrole.

    Ik weet het ook niet.
    Mijn opmerkingen waren meer meta dan praktisch.

  22. 29

    Ja, anderen hebben het al gezegd, maar dit is bullshit. De zwaarst en vroeg getroffen Europese banken waren de Duitse Landesbanken. Staatbanken dus. Zij zaten vuistdiep in de subprime papieren. Blijkbaar is het ook moeilijk voor een overheidsinstelling weerstand te bieden aan de loze belofte van gratis geld.

    Berlijn, 14 nov. De regionale overheidsbanken van Duitsland, zogeheten Landesbanken, zullen op korte termijn hoogstwaarschijnlijk worden samengevoegd als antwoord op de kredietcrisis.

    De Landesbanken, een typisch Duits fenomeen, behoren tot de grootste slachtoffers in de Bondsrepubliek van de crisis. Ze zijn eigendom van de deelstaten en de Duitse spaarbanken, en zijn ooit opgezet voor het financiële verkeer in de delen van de Bondsrepubliek. Ze moesten van de EU nieuwe bezigheden zoeken en bleken zwaar te hebben gespeculeerd op de markt voor Amerikaanse hypotheken.

    Link: http://www.nrc.nl/nieuwsthema/kredietcrisis/article2060654.ece/Duits_plan_om_Landesbanken_samen_te_voegen

  23. 30

    @JSK: Ha, een confirmatie van hoe er de laatste tijd met nutsbedrijven wordt omgegaan, zoals ik eerder aangaf! Ik pleit ook voor een originele uitvoering van nutsbedrijven die niet op puur financieel-economische argumenten gebaseerd is. Het is duidelijk dat de Landesbanken door precies dezelfde types werden geleid als de presidenten van alle grote banken. Er werd gedacht in termen van winst. Da’s NIET de bedoeling van een nutsbedrijf. Dus: omslag in manier van denken en (zaken)doen!

  24. 31

    Hoop je dat je “speerpunten” je aangeleverd worden door je reageerders?
    Je betoog bestaat uit gemeenplaatsen ofwel de GGD van andere weblogs over dit onderwerp. Het ontbreken van een oplossing (waar je kennelijk vergeefs op hebt zitten broeden) komt dan misschien nog een keer…..
    Wellicht kun je je licht eens opsteken bij Willem (de Zwijger).
    Hij heeft een uitstekend weblog over dit onderwerp, met een afrondende conclusie.
    Als je kritiek krijgt op je broddelwerk, ga da niet schelden: “gifmenger” of je verdedigen met een dooddoener dat men je verhaal “niet goed leest”.
    Succes met je verderde “ontwikkeling”

  25. 32

    @30: van nutsbedrijven die niet op puur financieel-economische argumenten

    Maar op een vage conceptie van het algemeen nut? Hoe werkt dat met kredietverstrekkers? Als het niet geschiedt op basis van rendement op welk ander criterium kan de allocatie van krediet gebaseerd zijn?

  26. 34

    Economic Freedom Is Still the Best Policy

    “It is said that the only thing that people learn from history is that people learn nothing from history. Looking at how the world is handling the current economic crisis, this aphorism appears sadly true.

    World leaders have forgotten how the collapse of Wall Street in 1929 developed into a world-wide depression. It happened not thanks to market failures but as a result of mistakes made by governments which tried to protect their national economies and markets. The market was not allowed to make its corrections. Government interventions only prolonged the crisis.”

  27. 35

    Grappig dat in Europa de meest sociaal-democratische landen relatief veel libertarische crackpots baren. Nu de ‘Helsinki Times’ (#34), eerder Lomborg uit Denemarken en Norberg uit Zweden.

  28. 36

    @35: Hoog opgeleide mannen die alles mee hebben gehad en daarom denken dat ze alles wel zelf kunnen regelen. Het aantal van hen dat in de getalletjeshoek werkt – hetzij economisch, hetzij in de IT – heeft mensen ook wel doen speculeren dat een enigszins autistische aanleg een rol speelt bij dit soort anti-sociale denkbeelden.

  29. 38

    @31 succes met niet meer verschijnen hier.
    @29 ik heb het over een staatsbank met een MISSIE, niet over een bank van de staat.
    verder kan ik je commentaren niet volgen, te veel kretologie
    @34 waarom worden we nog steeds lastig gevallen met dat leugenachtige verhaal over protectionisme en nationalisme; 1929 was keihard het gevolg van een zeepbeleconomie en grenzenloze fraude (economic freedom is still the best policy >>> if you want to get loaded at the expense of the rest of society)

  30. 39

    @38: Je gooit de discussie terug: je brengt het onbedoeld op een lager (ipv hoger) plan. Natuurlijk we willen sociaal nuttige kredietverlening. Jouw ‘antwoord’ is dat de overheid dit per decreet moet bewerkstelligen. Al in de 18e eeuw besefte de sociale wetenschappers/economen van de tijd dat een maatschappij niet zo werkt dwz er is een groot verschil tussen wens en realiteit.

    Hoe zorg jij ervoor dat die ‘staatsbank met een MISSIE’ (hoofdletters kunnen enkel af en doen aan je overtuigingskracht, overigens) doet wat in het (nog niet nader gedefineerde) algemeen belang is? In andere woorden, hoe voorkom jij dat een dergelijke bank 1) niet hetzelfde korte termijn winstzoekende gedrag vertoont als de private sector (zoals de staatsbanken in Duitsland), en 2) de politiek gewichtige maar niet perse maatschappelijk nuttige ondernemingen voorrang krijgen bij de staatsbank en 3) dat deze staatbank niet achter de feiten aanloopt?

    Er is geen enkel bewijs dat staatsbanken minder gevoelig zijn voor bovengenoemde vormen van inefficientie, in tegendeel, ze hebben de schijn tegen.

  31. 40

    Daarnaast: uit welke positie schrijf jij deze plannetjes Ippekritis? Ik ben bijna afgestudeerd econoom en zou niet eens durven om een antwoord te opperen voor de huidige crisis in de bancaire sector. Als je geen professor of Finance in Tilburg of Rotterdam bent mag je een toontje lager zingen, vind ik.

  32. 41

    @40 Waarmee je economie verheft tot de wetenschap die ons uit de stront zal helpen of zie ik dat verkeerd. Leiders van grote bedrijven kijken vaak wat meewarig naar economen aan de universiteit. Wat ik ook een beetje uit jouw woorden proef. Daarom begrijp ik niet dat je zelf zo hoog van toorn durft te blazen.

  33. 42

    Als je orginele, geniale oplossing voor de crisis een staatsbank met als missie het uitlenen van geld is hoef ik de rest van je plan eigenlijk niet te lezen. En ik ben geloof ik niet de enige.

  34. 43

    @ 40. En waar ik het lef vandaan haal? Misschien baal ik er gewoon van dat onze regering gaat zitten wachten tot het overwaait.
    @42 Jij maakt er geniaal en origineel van. Dit zegt meer over jou dan over mij. Als je zelf geen gedachten van betekenis hebt als alles al gauw geniaal en origineel.

  35. 45

    @41: Daar ben je mij kwijt. Ik lever alleen kritiek, dat mag omdat je er minder ervaring en/of hersens voor hoeft te hebben dan voor het maken van een Plan. Vergelijk het maar met wiskunde: het falen van een stelling aantonen is makkelijk, het geven van een correcte stelling is moeilijk. Economie is geen wiskunde maar het vereist wel een bepaald logisch nadenken. Het is niet logisch om te verwachten dat als de markt faalt de overheid per decreet het probleem kan oplossen.

    Waarom? Omdat de problemen die hebben geleid tot de kredietcrisis – asymmetrische informatie tussen debiteur en crediteur – en de oplossing in de weg staan – grote onzekerheid over de toekomst – niet verdwijnen als je bankiers vervangt door ambtenaren. Sterker nog, ze zullen een waarschijnlijk een stuk erger worden.

    Misschien baal ik er gewoon van dat onze regering gaat zitten wachten tot het overwaait.

    Goed, maar dat is niet waar…

  36. 46

    Wat ik met een bank als nutsbedrijf bedoel, is dat er een omslag moet komen in denken.

    @39 JSK: De missie van de bank zou dan inderdaad het lenen en uitlenen van/aan mensen bedrijven worden. Op een verantwoordelijke manier. Dus: het uitlenen van geld an sich moet geen winstgevend item worden, zoals dat nu het geval is. Het is tenslotte een nutsbedrijf. Dit gaat gepaard met een andere manier van denken. Ik merk dat jij – zo te lezen studeer je economie – puur in termen van geld denkt. Een bank HOEFT geen winst te maken. Die banken kunnen dus geen winst maken en de mensen die daar werken hebben er geen nut bij om winst te draaien. Het enige dat telt is het gebalanceerd uitlenen van geld.

    Overigens, toen ik het had over financieel-economische argumenten voor nutsbedrijven, doelde ik op het feit dat er nutsbedrijven met het smoesje “concurrentie is goed voor de effecientie van de onderneming”, bepaalde delen van het nut van deze bedrijven (openbaar vervoer, energielevering) uit het oog werden verloren (trein naar klein dorpje om 11 uur ’s avonds), omdat dat niet winstgevend is. Dat MOET ook niet winstgevend zijn. Het gaat om het NUT. Het negeren van dit nut is het gevaar. Het negeren van het nut van banken en de verkoop aan de winstgevendheid heeft geleid tot de crisis: subprimes.

  37. 47

    Het valt mij wel op dat de huidige kredietcrisis nooit een rol van betekenis heeft gespeeld in de ontwikkelingsscenario’s van economen, politici en bankiers de laatste jaren. Wel de dollarkoers en wie drukt er nog eens eentje bij, maar niet dit.

    Ipv daarvan bestond het grote crisisplaatje uit: grondstoffen, klimaat en geopolitiek door de machtsblokken + Afrika met dollar.

    Maar goed, bij die oververhittingen moet de motor wel lopen. En dat draait toch om vrij geld en krediet.

  38. 48

    Allereerst linke via jullie roze buren die enorm aansluit eigenlijk op bovenstaand idee: http://www.bnr.nl/static/jspx/play.jspx?url=http://streaming.bnr.nl/csStreamingAudio/columns/y2009/m02/d16/kort_20090216.mp3&title=Kees+de+Kort. Da’s uno. Dos is natuurlijk de aflevering van Zembla over mensen die in conflict zijn met gemeentes. Enorm VET vervelend hoe de overheid zijn macht wil doordrukken. En Dus lijkt me een staatsbank echt even onprettig als een dictatuur. Met de Rabobank gaat het prima toch? Da’s toch een private constructie. Misschien moeten we er DAAR wel meer van hebben. Er is nogal wat aan de hand ja. Maar er zijn onconventionele antwoorden nodig. Geen antwoorden die enten op waardes van oude fossiele linkse of rechtse ideologieën. Die verandering is overal voelbaar. Ik heb geen hekel aan links of rechts. En ik ben niet alleen. Dat weet ik echt zeker. En hier nog eens voor de liefhebbers: http://www.youtube.com/watch?v=mzJmTCYmo9g

  39. 49

    “Grappig dat in Europa de meest sociaal-democratische landen relatief veel libertarische crackpots baren”

    @JSF en anderen, Het artikel gepost op #34 is een quote van een artikel van de hand van Mart Laar, voormalig Primie Minister van Estonia.

    @Momo “Dus lijkt me een staatsbank echt even onprettig als een dictatuur”- Ik denk dat Dhr. Laar dat met je eens zal zijn,

  40. 50

    trouwe lezertjes weten dat ik vanaf 97 op een gratis server ben gaan zitten die al gauw begon heel schreeuwerig blinkend en op dringerige popups het blikveld van lang nog niet eens overgewonnen laat staan trouwe lezertjes te duwen. Om van te gruwen ja. Ik verloor er respect van de linux puristen mee enzovoort.

    Nou vooruit dan maar, verder biechten:

    Knapp’s ‘Staatstheorie van geld’ prijkt ook sinds eind negentiger jaren prominent op die van zich al voor velen te onrustig kleurige haa tee emmetjes, in de vorm van zijn verduidelijkers (Beckerath, Rittershausen waarvan alleen de laatste nog door deze of gene buldgog bulgdog .. eh .. goldbug geciteeerd word.

    http://vodpod.com/watch/1222531-silly-money-1-

    bremner-bird-fortune?pod=dandelionsalad

    economics for humorists, 48 minutes

    http://www.thedossier.ukonline.co.uk

    hieruit blijkt zonneklaar dat vanwege mijn doorbraken … als vuilnisbakkenras, geassimileerd jood, uit sympathie met ‘bevolkvermoorde’ indianen iedereen die hier oog en ahnung van had zich innerlijk genoodzaakt zag een inhaalslag en/of overdonderende uitgumaktie te gaan maken. En hier beginnen de paradoxen over elkaar heen te stuiteren en stuitend door elkaar heen te spetteren.

    Ik leg dus die link van bodem schatten naar bankwaarden door bevrozen krediet met steen en ook vloeiender vormen van elk met elkaar te verschakelen.

    Nu blijkt echter dat ik al te non-chalante hoopte/gokte dat iedereen wel het juiste eind van de viervoud der speelwijzen zoals door Roger Caillois enigszins ingekleurd (de kijker binnengeleurd) zou gaan maken en het gokken ging laten rusten ten faveure van betrouwbare failsafe gezever van stenen … u hoeft niet meer dan zeven stenen te zeven en die bij een pleeloze gevangeniscel naar binnen te smokkelen om zelfs daar dankbaarheid te oogsten. De tsjeengeeeeeng en mensen die piramide spelletjes spelen zijn bij uitstek voor deze komposteertaken in de wieg gelegd.

    http://www.metamute.org/en/content/debt_the_first_five_thousand_years Graeber citeert Gardiner die al zoveel weet dat Beckerath et al er net niet meer bij kan heb ik ondervonden, hij is te vinden te http://groups.yahoo.com/group/gang8

    Maar goed wat blijkt dus. Niet zo erg als edereen massaal aan het gokken slaat maar als er een lucratief taboe op benoeming en becijfering ontspruit vloeit er opeens heel veel geld naar uiterst verkeerde doelen!!!!

  41. 54

    Ippekrites, er komt wel vaker onzin langs on Sargasso. Dat is inherent aan een blog waar meerdere mensen hun bijdrage kunnen leveren. Maar wat je hier verkondigt is werkelijk complete onzin. Heb je je al verdiept in de oorzaken van de huidige crisis? Geeft niets, maar doe het maar alsnog eens. Het internet staat vol met goede artikelen hierover.

  42. 55

    Beste meneer of mevrouw Liberal, zit de hint naar ‘hoe het wel zit’ soms in uw nickname? Graag lees ik iets meer toelichting op uw aantijging, zou prettig zijn. Want er komt wel vaker onzin langs op de commentaarvelden van Sargasso maar dat is inherent aan een blog waar meerdere mensen kunnen reageren.

  43. 56

    Al was ik oprichter van Sargasso, dan bezorgde een dergelijke verzameling spel-, stijl- en taalfouten me nog steeds hoofdpijn.

    Bovendien lees ik ook al heel lang mee op Sargasso, ik reageer alleen zelden. Ik heb (bijna) alle reacties met gemak en plezier gelezen en ik houd wel van kleurrijk taalgebruik, maar niet ten koste van leesbaarheid.

  44. 58

    Waarom zou The Liberal (of ik) zoveel werk doen? Het internet staat vol met nuttige informatie over deze crisis. Ik zelf lees o.a. ftalphaville.ft.com. “Blogs we’re reading” biedt ook een schat van interessante informatie. Als je al die blogs goed begrijpt zou je kunnen gaan nadenken over oplossingen. Je hoeft het niet met ze eens te zijn maar laten zien dat je wat andere denkers denken begrijpt, lijkt me een pre bij het verkopen van je eigen idee.

    Of: bespaar je de moeite en lees Ippekrites z’n artikel nog eens nauwkeurig en je kunt zonder voorkennis ook wel beseffen dat het de moeite van het plaatsen niet waard is.

    Of: lees het hele artikel niet en kijk naar het onderwerp, de lengte, waar en door wie het geplaatst is en schat de kans in dat dit de oplossing is voor de financiele crisis.

  45. 59

    Mijn opmerking was gericht op “Dat komt omdat je nog maar net komt kijken!” en had uiteraard niets te maken met de daadwerkelijke webmaster…

    Ik lees mee uit interesse, heb geen verstand van het onderwerp en voel dus verder geen behoefte man en paard te noemen. Het is dan wel weer zo, dat na deze discussie het er op lijkt dat Bootvis gelijk heeft in zijn laatste twee uitspraken: als een Staatsbank oprichten de crisis zou oplossen, zou er wel eerder aan gedacht zijn. Om dat te beseffen heb je geen voorkennis nodig…