Even een luchtig onderwerp voor de zaterdagmiddag: antisemitisme. Het is weer in opkomst. Dat is zorgelijk. Maar wat is antisemitisme eigenlijk? Een ander woord voor jodenhaat. Bosboom doet een poging om het uit te leggen. Dit is deel 1 van de Sargasso-cursus Wat is antisemitisme, vroeger en nu? Constructieve bijdragen in het reactiepaneel, opmerkingen, aanvullingen en correcties worden zeer gewaardeerd.
Deel 1: Wat zijn joden?
Enerzijds vormen joden een ras, anderzijds soms ook volgelingen van een bepaald geloof.
Wat is een ras? Een ras is een groep van mensen die wordt gekenmerkt door bepaalde vaste erfelijke eigenschappen. Sinds de Tweede Wereldoorlog is ‘ras’ overigens een besmet woord, althans voor zover het wordt toegepast op mensen. Zelfs het woord ‘jood’ is sinds de verschrikkingen van de oorlog nog een beetje taboe. Voorzichtige mensen zeggen geen ‘joden’ maar altijd ‘joodse mensen’. Eigenlijk is dat vreemd, want dan lijkt het net alsof het toch niet helemaal vanzelfsprekend is dat joden mensen zijn, dat ze het er voor de zekerheid maar even bij zeggen. Maar laten we niet afdwalen.
Alle joden stammen af van een volk dat héél lang geleden ergens in het Midden Oosten woonde, namelijk in het rijk van Juda. Volgens de overlevering begon dit volk zich omstreeks vijf, zes eeuwen voor de jaartelling over de wereld te verspreiden. Tegenwoordig wonen er overal in de wereld mensen die van dat volk afstammen, in meer of mindere mate, want in de loop van duizenden jaren hebben mensen zich uiteraard gemengd. Daardoor kun je iemand van joodse afkomst ook niet altijd aan zijn uiterlijk ‘herkennen’. Je hebt blonde joden, roodharige joden, zwarte joden, enzovoort.
Aangezien joden dus oorspronkelijk, heel lang geleden, afkomstig zijn uit het Midden-Oosten, hebben veel afstammelingen nog wat gelaatstrekken van mensen uit die streken: blank, maar iets donkerder dan mensen die afstammen van bijvoorbeeld Scandinavische volken, dus met donker haar en donkere ogen, en soms een gebogen neus, zoals bijvoorbeeld ook sommige Grieken hebben, of Egyptenaren, of Arabieren. Maar nogmaals: na zo veel jaren kun je natuurlijk niet spreken over vaste uiterlijke kenmerken van de afstammelingen van een volk.
Sommige lezers voelen zich waarschijnlijk heel ongemakkelijk bij beschrijvingen van uiterlijkheden. Dat komt omdat dit in Europa nog steeds een beetje taboe is, sinds de nazi-tijd. In het vervolg van deze cursus gaan we met z’n allen proberen ons over dat soort verkeerde gêne heen te zetten. Als je namelijk niet objectief en waardenvrij over dat soort zaken kunt praten, kun je er ook nooit achterkomen wat antisemitisme is.
Goed, we gaan verder. Joden zijn dus min of meer afstammelingen van een volk van heel lang geleden. Maar iedereen stamt toch wel ergens vanaf? Er zijn in de geschiedenis toch honderden, zo niet duizenden volken geweest? Waarom na zo veel duizenden jaren nog steeds de nadruk gelegd op dat volk van Juda? Dat is waar, iedereen stamt wel van een of ander prehistorisch volkje af. Sinds er moderne natiestaten bestaan (vanaf de Vrede van Münster in 1648) spreken we eerder nationaliteiten. Iemand is Belg, of Fransman, of Turk. Ook joden zijn natuurlijk Belg, Fransman of Turk, afhankelijk van de plaats waar ze geboren zijn of waar hun familie vandaan komt. Dat juist bij joden die etnische afkomst meestal toch niet helemaal vergeten is, komt door de geschiedenis, waarover later meer.
Volgende keer deel 2: Wat is ‘het joodse geloof’ en wat heeft een geloof te maken met afkomst?
Reacties (14)
Anekdote van mijn schoonmoeder, gister gehoord: Mijn schoonmoeder werkt in een ziekenhuis en daar wordt een nieuw gebedslokaal gebouwd. De moslims, de katholieken, de gereformeerden, allemaal hebben ze een plekje. Behalve de Joden. Dus iemand vraagt: “Waar kunnen die terecht?” Zegt mijn schoonmoeder: “Buiten, naast de deur, bij de klaagmuur.” Vond ik wel humoristisch. Op het werk heeft ze nu de stempel antisemiet. We leven in gekke tijden.
Mooi verhaal. Een fraai voorbeeld ook van die typisch Nederlandse waanzin om voor iedereen te willen zorgen, en niemand over te slaan. Waarom moeten alle wereldreligies in jezusnaam een eigen hoekje hebben? Eén gebedslokaal zou voldoende moeten zijn. Als er maar stilte heerst. Dan kan elke gelovige, van welke gezindte ook, zijn oogjes sluiten en in stilte, zonder zijn buurman lastig te vallen, zijn eigen geloof belijden. Een gelovige die niet kan bidden zonder een plaatje of een beeldje, of een ander uiterlijk kenmerk, die is als gelovige geen knip voor zijn neus waard. Bovendien: er zijn honderden religies, denk je dat je klaar bent, komt er een of andere Maori (die zullen toch ook wel een eigen geloof hebben, Lilith?) die ook zijn eigen plekje moet.
drop de pedante pedagogen toon Bosboom. Anti-semitisme interesseert me trouwens echt geen hol. Voordat ik me druk wil gaan maken om anti-semitisme, moet Israel eerst haar nazistische methoden tov de Palestijnen eindigen. Ik word heeeeel snel heeeel moe van SIDIstische overgevoeligheid en de lange tenen van veel joden.
Is dit toeval, of staat er in de VN van deze week bij toeval ook een stuk of drie over antisemitisme? Prachtige artikelen trouwens, waarin het component nazisme in het zionisme geanalyseerd wordt, Jasser Arafat’s biografieën aan bod komen, en er op enkele zwarte scholen wordt gekeken naar de problematiek van het geschiedenisles geven mbt de tweede wereldoorlog. Vond je dit artikel leuk, dan wordt het tijd voor een retour kiosk :)
@Caprio: VN nu al gelezen? Ik wist niet dat mijn comments al nut hadden voor publicatie :)
Dan nog steeds: als je die artikelen hebt gelezen, ben je hopelijk in de mogelijkheid om een onderscheid te maken tussen Joden an sich en het Israëlisch volk. Het feit dat Somaliërs nog vrolijk vrouwen stenigen betekent toch ook niet dat je Somalische immigraten alhier geen aandacht mag geven in hun plaatselijke leven?
@Inge: Het zal niet de eerste keer zijn dat de VN Sargasso volgt :)
@caprio: Ik wil eerst wel de overige artikelen lezen. Wie weet kunnen we dan een duidelijker onderscheid maken tussen joden en Israel in combinatie met de ‘nazistische methoden tov de Palestijnen’.
Caprio jochie, jij moet nog heel veel leren. Je bent een dom schreeuwertje.
Als ik zeg dat ik dan aan Ajax-supporters denk, ben ik gelijk gediskwalificeerd zeker ?
Beste Mensen,
Niet alleen Dhr Bosboom is weer eens in zijn eigen val getrap(maar eveneens de volkskrant van 10-november die Bolkestijn op de voorpagina postuleerde, bij de herdenking van de kristalnacht)
Ten eerste: “Anti-semitimse is weer in opkomst”. Pure onzin deze statement.
Het is immer dezelfde riedel die gepostuleerd wordt.
– Geen ander volk als het Joodse volk heeft zulke grote problemen bij het verwerken van zijn eigen geschiedenis.” Een streep zetten en afrekenen om verder te gaan kennen ze niet, want misdaden tegen Joden moeten doorlopend de aandacht afleiden van misdaden die Joden sinds 1947 jegens Arabieren hebben begaan.”(uitspraak naar W.Oltmans).
– Als arabische jongeren, de israelische regering veroordelen op hun gedrag en pure onderdrukking ten opzichte van de palestijnen, heet dat geen opkomend anti-semitimse ,maar is dat een correcte constatering van de feiten.
– Als ik vind dat de Israelische regering een misdadig beleid voort tegen opzichte van de palestijnen en zij zich hiervoor zouden moeten verantwoorden (wat er voorlopig niet in zit aangezien Brussel genoodzaakt werd de genocide wet te veranderen , onder druk van de Amerikanen) heet dat geen anti-semitisme, maar zou dat een overwinning voor de mensenrechten zijn.
– Het naar verluidt opkomende anti-semitisme en anti-Amerikaanse kan ik verwijzen naar het land der fabelen!
Feit blijft echter dat het overgrote deel van de Eurpose bevolking fel tegenstander is van het oorlogzuchtige beleid zoals gevoerd door Bush, en Sharon. Het leveren van kritiek op het beleid van bovengestelde is een fundamenteel andere kwestie dan het gevreesde anti-semtisme.
Het israelische beleid loopt op volle toeren om de palesyijnen te blijven kleineren, en ook de joodse lobby doet er alles aan om de israeliers danwel joden de hand boven het hoofd te houden, maar wie is er nou de anti-semtiet aangezien zij het zijn die er nazi-achtige methoden op na houden tegenover de palestijnen, of word ik nu beschuldigd van anti-semtisme ?
@bosboom: !!!!!!!
Ik ga me niet druk maken over anti-semitisme zolang dat in mijn opinie een minder groot probleem is dan de bezetting van Palestina. Dat jullie je blijkbaar grotere zorgen maken over anti-semitisme is het paard achter de wagen spannen, en oorzaak gevolg omdraaien. Maare, gaat uw gang.
@Inge: waar generaliseer ik dan? Dat is precies het probleem, als je iets kritisch zegt over iets dat joods riekt, dan wordt er meteen niet meer goed gelezen, maar staat Anne Frank op de stoep.
Wordt dit weer een van die vermoeiende discussies waarbij we het ene onrecht gaan vergelijken met het andere? Waarbij we ‘volk’ gaan verwarren met ‘regeringsbeleid’? En dan slepen we nog de hele geschiedenis van het Midden-Oosten en van WO-II erbij en Bosboom kan nog minstens 12000 afleveringen voort.
Ik zou zeggen: wanneer anti-semitisme uit te leggen was geweest bestond het niet.
mc2: alles wat uit te leggen is bestaat niet
Noach had dus drie zoons, Ham, Japeth en Sjem….
Interessant:
Kleine handleiding voor het antisemitisme (De Groene)