1. 1

    Precies wat ik ook dacht, maar aan de andere kant vind ik het sneu, JP die oproept om positiever te zijn, omdat het wat beter gaat, wat natuurlijk ook best eens goed zou zijn in .nl, wat positivisme, maar hij vergeet dat in een debat tussen partijen de partijen hun weg naar een betere toekomst zullen verdedigen, en dat die wegen niet altijd hetzelfde zijn als zijn weg wil niet zeggen dat men in het algemeen ontevreden is…

  2. 4

    @scilnv,

    ik wilde dit nog plakken, maar vergat het, en met jouw vraag is het wel grappig om te zien;

    # 1974-1980 – Geschiedenis aan de Vrije Universiteit te Amsterdam (doctoraalexamen 1980)
    # 1979-1982 – Nederlands recht aan de Vrije Universiteit te Amsterdam (doctoraalexamen 1982)
    # 1992 – gepromoveerd tot doctor in de rechtsgeleerdheid op het proefschrift Overheidsregelgeving en maatschappelijke organisaties

    (bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Jan_Peter_Balkenende)

    Toch een aardige verzameling studies om het een en ander over onrecht en de VOC te moeten hebben gehoord…

  3. 5

    Nederland dat met zijn VOC de grootste slavenhandelaren ter wereld waren in wat wij de Gouden eeuw noemen.

    Ho wacht even. Groen Links, ken uw klassiekers. Heeft daar dan niemand geschiedenis gehad op school?
    Slavenhandel was het domein van de Wic. Niets met de Voc te maken.
    Waarom er in godsnaam verwezen wordt naar de Universiteit van Wenen voor een opinie over een stuk geschiedenis van Nederland mag Joost weten. In Indonesië heerste een redelijk respectvol bewind naar de inheemse bevolking. Het is verdorie op dit moment nog steeds een van de weinige ooit gekoloniseerde landen waar de landstaal een inheemse is.

    Verder leuke lente… Onderwijs holt achteruit in Nederland.

  4. 6

    toch ben ik het niet eens met de vergelijking tussen weten van aanpak zoals ik zijn uitspraak interpreteer, en de VOC. De slavenhandel uit de linkse lente klopt inderdaad niet voor zover ik weet, maar de extreme honger naar winst is wel iets waar hij als christen zijn vraagtekens bij zou mogen zetten. (ohh..christendemocratische geweten aanspreken, schrijf je mee Wouter?)

  5. 7

    @Chinaman
    In Indonesië heerste een redelijk respectvol bewind naar de inheemse bevolking.

    Om dit beeld overeind te houden noemt de officiele geschiedschrijving de moordpartij op Bali van 1906 een collectieve zelfmoord. En van kapitein Westerling willen we ook niet meer horen. Over achteruithollend onderwijs gesproken.

  6. 10

    Het aangaan van handelsrelaties waar het westen 100x zo veel baat bij had als de zwoegende inboorlingen, zodat wij hier van gekkigheid niet meer wisten wat we met ons geld moesten doen (bv tulpen hause),was dat ook van na de VOC?

  7. 11

    @InvertedPantsMan
    Nee, die kant willen we juist weer op. Met betrekking tot China lukt dat trouwens ook wel weer aardig. Het zijn op dit moment alleen geen Hollandse schepen meer maar Chinese, Japanse, Koreaanse, etc.

  8. 12

    Het is verdorie op dit moment nog steeds een van de weinige ooit gekoloniseerde landen waar de landstaal een inheemse is.

    Mja, zo kan je het ook zien.
    Het maleisisch is voor de meeste indonesiers een tweede taal en is als lingua franca door de Nederlanders opgedrongen, omdat we liever niet hadden dat die inboorlingen Nederlands spraken.

  9. 13

    @SN
    Ok, u wint. Feit blijft dat de “inboorlingen” voor en tijdens de VOC vooral onderdrukt werden door hun eigen koningen.

    Stop toch eens met de hele Nederlandse geschiedenis als zwartboek te zien.

  10. 14

    @5: Met dat inheemse taal sla je de plank toch wel een eind mis. Landen met grot inwonertallen worden nu eenmaal minder snel op andere talen gebracht door kolonisatoren. Overigens geldt voor zeer veel landen dat de landstaal(/talen) inheems zijn.

    Ook in VOC-tijden werd er al stevig geweldadig onderdrukt en daarnaast werd er, zoals al aangegeven vooral financieel grof uitgemolken door de VOC. Tel daarbij op de dode dodo (ook VOC schuld) en nog heel wat ecologische rampen en oorlogen (Ceylon bv.) en je krijgt een heel vreemd idee bij de woorden van JP.

    Ik vond zijn presentatie trouwens ook weinig met de inhoud te maken hebben (positief zijn, mooi, constructief vs. de woorden uitschreeuwen, woeste gebaren maken).

    Wanneer gaat Bos trouwens gewoon een keer tegen Verhagen zeggen “je liegt!”, als die weer met onzin aankomt? Bos praat veel te braaf terug (wat je zegt kan ik nergens terug vinden) als Verhagen zich weer eens misdraagt.

  11. 15

    Gelukkig komt dat tegenwoordig niet meer voor nee. Stel je voor. Handel drijven die je 100x meer oplevert dan de andere partij.

    Uitzondering misschien voor de zwoegende papaver boeren in Afganistan. Waar blijft de Max Havelaar Opium vraag je je af.

  12. 16

    @14
    Compleet Afrika (Engels/Frans) + de beide Amerika’s (Engels, Portugees, Spaans) zijn zeker kleine provincies. Engels is een officiele taal in India (ook bijzonder weinig mensen).

    Afrikaanse culturen waar slavernij een vast onderdeel van was, het horigen systeem in Indonesië en het kaste gebeuren in India zijn nu eenmaal vaste onderdelen van een cultuur die wij dienen te respecteren en waar ook niets verkeerds over mag worden gezegd. Het feit dat onze voorvaderen, die het thuis nauwelijks beter hadden, daar gebruik van maakten is natuurlijk een onvergefelijke fout.

    Wij zijn allen zeer schuldig aan wat onze voorvaderen verkeerd deden of wat wij gaan vinden dat ze verkeerd zouden hebben gedaan. Ik vrees dat u dan ook op zo’n manier beoordeeld zal worden in de toekomst als grootschalig vervuiler van de atmosfeer met methaan. Niet dat u daar iets aan kan doen, maar u bent schuldig. Kurk.

    Nederlandse identiteit betekent je eigen cultuur+verleden immer en altijd te kakken zetten. Hoe zou je dat verwerken in een integratie cursus?

  13. 17

    Nederlands idenditeit betekent blijkbaar dat je al het zwarte verleden moet ontkennen.

    Enige jaren geleden las ik een dubbelinterview met Mohammed Cheppi en Michiel Smit. Volgens de laatste moest er meer aandacht aan de vaderlandse geschiedenis worden besteed. Cheppi: ja ik wil ook wel meer weten over de slavenhandel. Zulke oude geschiedenis was echter niet de bedoeling.

  14. 18

    Mag Cheppi meteen beginnen over de nog bestaande slavenhandel in arabisch Afrika. Of over het feit dat circa de helft van de bevolking in Saudi-Arabië (dwz vrouwen) de facto in slavernij leeft.

    Elk volk heeft een git en gitzwart verleden. Als de Turken trots zijn op de massamoordenaar Ataturk,en (extreem-)links Nederland trots is op de kleinere massamoordenaars Guevara en Castro, waarom mag Balkenende dan niet zijn niet zo frisse iconen uit het verleden hebben?

  15. 19

    @16: Je bent een beetje matig op de hoogte. In India is Hindi de meest gesproken en nationale taal (met nog een gigantische berg andere talen). In Afrika worden honderdn inheemse talen gesproken en vormen frans en engels vaak slechts bestuurstalen van de bovenlaag. In delen van amerika is hetzelfde geldig, hoewel daar de oorspronkelijke bevolking op veel plaatsen dusdanig gedicemeerd is en vervangen door Europese kolonisten om Europese talen algemeen te laten worden.

    Over het algemeen staat de penetratie van europese talen gelijk aan de verhouding inheemsen/ingevoerden en natuurlijk de duur van de overheersing. Aangezien de nederlanders met relatief weinig waren hebben ze minder indruk achtergelaten dan bijvoorbeeld de spanjaarden in Argentinie en de engelsen in de VS.

    Mischien zegt het feit dat nederlands onmiddelijk eruit is gesmeten na de nederlandse overheersing ook wel iets over hoe de indonesiers over nederland dachten (een direct gevolg van de behandeling).

    Overigens pak je ook weer verkeerd uit daarna. Nederlanders nu zijn niet schuldig aan wat onze voorvaderen 300 geleden deden. Het is alleen erg fout om te willen terugkeren tot de misdaden van die tijd (en dat is wat Balkenende zei!).

  16. 20

    In Afrika worden honderdn inheemse talen gesproken en vormen frans en engels vaak slechts bestuurstalen van de bovenlaag.

    Meeste West-Afrikanen in Nederland spreken gewoon Frans hoor. En dat is waarschijnlijk niet de ‘bovenlaag’.

    Het is alleen erg fout om te willen terugkeren tot de misdaden van die tijd (en dat is wat Balkenende zei!).

    Nou nee. Iemand die het communisme een goed idee vindt, wil ook niet noodzakelijkerwijs terug naar Stalin-Rusland.

  17. 21

    @20 West-Afrikanen spreken in West-Afrika gewoon een inheemse taal, en Frans “erbij”. Ben net in Burkina en Mali geweest, daar spreek je als local dus Mossi, Bambara of bijvoorbeeld Jula als “provinciale taal”. Denk niet dat je daar Frans op de markt, winkels of zelfs in de bank hoort.

  18. 22

    Jah, de VOC was echt wel het evil empire, helemaal nergens geen beschaving, wegen, bouwkunde en medische kennis gebracht of zo hoor, neenee, als blanken zijn we in-en-in slecht. Enkel collectieve zelfmoord is een oplossing voor ons. Of zo links mogelijk stemmen, dan krijgen we verlossing.

  19. 23

    @20: Schokkend als het mag zijn: De meeste afrikaanse vluchtelingen die nederland bereiken zijn absoluut bovenlaag. Mensen die niet belangrijk genoeg zijn komen de Sahara niet eens over, voor de middelandse zee heb je naar afrikaanse begrippen al een kapitaal nodig.

    Verder zei Balkenende:

    Laten we zeggen: Nederland kan het weer. Die VOC-mentaliteit.

    Ik kan daar moeilijk wat anders ban maken dan dat Balkenende orpoept om de VOC-tijden te doen herleven.

    @22: Probeer het maar in het belachelijke te trekken, maar de VOC bracht helemaal niets in de gebieden waar ze heel veel haalde.

  20. 24

    @23
    Die koloniale gebouwen zijn achteraf pas nagebouwd voor de toeristen? De teelten en landbewerkingsmethodes waren allen inheems? De kleding heeft geen invloed gekend? Geen kruisbestuiving van culturen?
    Damn, en ik maar geloven in geforceerde multikul.

    Interessante definitie van bovenlaag trouwens. Geld hebben staat gelijk aan belangrijk zijn en is blijkbaar niet van doen met, zeg maar, gewetenloze criminelen en plunderende soldaten of zo.

    Mooi dat alles zo zwart-wit is, dat maakt het wat makkelijker voor domoor als mij om het te begrijpen.
    Gelukkig is er de linkse lente.

  21. 25

    @23:
    “maar de VOC bracht helemaal niets in de gebieden waar ze heel veel haalde.”

    Dat zeiden de joodse terroristen in The Life Of Brian ook over de Romeinen geloof ik. ;)

    En is dat nu anders dan? Of brengt een bedrijf als Nike nu wel ineens “heel veel” naar sweatshops in India? Of de gemiddelde electronica boer die zijn assemblage aan china heeft uitbesteed? Brengt nu wel iets daar?

    De VOC was niets anders dan een van de eerste, zo niet de eerste, bijzonder succesvolle, kapitalistische, multinational. Met al zijn voordelen en vervelende bijwerkingen ja.

    Of snap ik het niet en is een discussie over “afrikaanse inheemse talen tov westerse talen in gesproken aantallen” hier meer op zijn plek om de plaats van de VOC in de nederlandse geschiedenis te duiden?

  22. 26

    JA nee, dit is toch een moeilijk punt. Ik kan me eigenlijk geen enkele tijd voorstellen om te laten herleven, met al die vreselijke verschrikkingen dus ga ik mijn Kameraden maar het advies geven een wetsvoorstel in te dienen dat die opmerking niet meer gebruikt mag worden omdat het onnodig grievend is jegens mensen die op welke manier dan ook te lijden hebben gehad van welke tijden dan ook. Stigmatiserend ook. “Lekker, VOC mentaliteit” zeggen grenst aan alle indonesiers van alle eeuwigheid in de bek schijten en daarvoor moet ballekkendnene aftreden. DISCUSSIE GESLOTEN.

  23. 27

    Heidekoijn, EJB en Kippfest laten zich ook wel erg makkelijk op 1 hoop gooien. En ik maar denken dat het baggataliseren van terrorisme tegenwoordig strafbaar was in nederland.

    De VOC heeft echt niets gebracht (geen klederdrachten, geen wegen, geen gebouwen) en is onder een ruime keuze van verleden tijden echt in ruime mate geen lichtpunt voor de plaatselijken (in Mauritius, Kaapstad, Jaffna of Celebes). In die streken heeft de VOC een start gemaakt aan ellende die nog steeds heerst (oke Mauritius valt tegenwoordig wel mee, maar goed daar is al onherstelbare schade opgetreden).

    Om dan te zeggen dat je dat weer terug wil lijkt me toch wel grof. Blijkbaar is het voor jullie normaal. Dan verschillen we maar van mening. Snap ik meteen dat er nog mensen zijn die CDA stemmen (hoewel niet waarom).

  24. 29

    @27
    Ik kan niet voor de anderen spreken, maar ik verkleed me dagelijks als Adolf en houd urenlange parades voor de spiegel (wil je de moeite besparen de volgende godwinistische stap te moeten zetten).
    @28
    Ik begrijp je shock maar ik denk niet dat’ie nudisme bedoelt.

  25. 30

    @Manolo en Bismarck
    In Burkina en Mali is de enige officiële taal Frans.
    In India is het engels een van de 18 officiële talen en “English enjoys associate status but is the most important language for national, political, and commercial communication”.
    Praktisch geen enkele culturele beïnvloeding van de Engelsen en fransen dus.

  26. 31

    Maar kort gesloten.

    Tegen de VOC kun je weinig inbrengen als je refereert aan de toenmalige samenleving en de geldende normen en waarden.

    Bismarck doet een boel fout en zal dat nog veel meer gaan doen in de ogen van de medemens over 500 jaar. Hij besteed bijvoorbeeld bijzonder weinig aandacht aan het welbevinden van zijn darmflora en -fauna terwijl dat ook gevoel heeft, daarnaast is hij een grootvervuiler met het broeikasgas methaan en neemt hij teveel ruimte in op aarde.

    De VOC maakte handig gebruik van het beschikbare aanbod in de Oost en de vraag in Europa. Handelde daar zeer succesvol in en werd er rijk mee. Net zoals Philips dat nu doet trouwens. Iedereen blij, behalve Birsmarck.

  27. 32

    Interessante discussie tussen de pro-kolonialen en de anti- of minder-kolonialen :)

    @Chinaman#31
    Ik denk toch dat je te weinig in rekening brengt de evolutie van het denken waardoor uiteindelijk het kolonialisme is veroordeeld als een onterechte handelsfilosofie. Je referentie aan de toenmalige samenleving en de geldende normen en waarden is dus niet terecht als het geldt als verdediging van wat er nu gebeurt. Het is op zijn hoogst terecht als kader om te begrijpen hoe de VOC heeft gefunctioneerd en waarom dat zo werkte. Dat het koloniale handelen en denken niet helemaal is verdwenen, is te zien aan de praktijk van vandaag de dag en aan deze discussie.

    En misschien is het denken wel helemaal niet geevolueerd.

    Overigens nog een opmerking graag te maken: “In Indonesië heerste een redelijk respectvol bewind naar de inheemse bevolking. De Max Havelaar wel eens gelezen? Verdeel en heers, Koffie en uitbuiting. Via lokale heersers maar duidelijk door het Koloniale Nederland. Ja, van [kort] na de VOC maar geschiedenis houdt niet op met het verdwijnen van een instelling. Twee eeuwen VOC is niet zomaar uit te wissen.

    En over de rol van het christendom bij het ontstaan van het kolonialisme en haar invloed erop bij de handhaving zullen we het maar niet meer gaan hebben ;)

  28. 33

    Nou ik ben zowieso pro-koloniaal, maar lees dit dan:

    “(…) Sociëteit van den Amfioen Handel oprichten. Deze instelling kreeg het monopolie van de handel in Java en nam ieder jaar een vaste hoeveelheid Amfioen (opium) af. Uiteraard stimuleerde de sociëteit het drugsgebruik op Java. Toen de Engelsen in 1756 Calcutta veroverden stuurde de VOC een smaldeel om de Nederlandse factorijen ( handelskantoren) in Bengalen te beschermen. De Britten vielen dit eskader zonder waarschuwing aan en vernietigden de schepen van de VOC. Vanaf dat moment dwong de Britse East India Company een monopolie op de opiumhandel af. De VOC mocht die opium vervolgens tegen een forse prijs van de Engelsen kopen maar kon daarna natuurlijk geen grote winsten meer realiseren. Het verlies van de opiumteelt betekende het begin van de neergang van de VOC en de opkomst van Engeland als koloniale supermacht in Azië.”

    DAMN dat zijn de drugwars. Ik heb Al Pacino in Scarface nog niet één boot zien vernietigen. Hallo mensen? Oostindische compagnieen zijn cooler dan scarface en jullie willen die mentaliteit niet? Fokking cockaroaches.

  29. 35

    VOC dankte succes inderdaad in essentie aan opiumhandel,..fijn dankjewel,.. Kippfest was me voor…
    En wie weet bedoelde Balkenende wel de implementatie van een economisch- sociaal maarschappelijk verantwoorde VOC- mentaliteit,…zoiets….als dat niet met elkaar vloekt dan tenminste….

  30. 36

    @ YP 35: de VOC begon met handel in peper en nootmuskaat en was daarin succesvol, vóór ze begon met de opiumhandel.

    De VOC is ten tijde van de Franse bezetting opgedoekt (1798) en daarna is het bestuur in “Nederlands Indië” overgenomen door de staat. Die heeft 150 jaar de tijd gehad om dingen recht te breien danwel te verzieken (“Cultuurstelsel”).
    Alle wanstanden in Ned. Indië de VOC aanwrijven is derhalve m.i. wat kort door de bocht.

    ~ GBA.

  31. 37

    Stond in Wiki Agri…:

    ”Het beeld van de VOC dat op de Nederlandse scholen werd verspreid was dat van de grossier in kruiden en men leerde en leert dat de “rijkbeladen retourvloten” de welvaart van de Gouden Eeuw brachten.”

    ”In werkelijkheid was vooral de handel in Opium van groot belang. Binnen Azië was weinig belangstelling voor Europese producten maar de VOC stimuleerde het gebruik van opium. Opiumsap werd vooral rond Bihar in Bengalen gewonnen en op Java verwerkt. De opium werd daar geruild voor thee en andere Chinese producten en was zeer winstgevend.”

  32. 38

    ‘Je schamen voor de VOC’ uit de GL-blog reacties vind ik overdreven uitgedrukt.

    Balkenende moet wel oppassen natuurlijk, als ie VOC in beeldspraken gebruikt. Het lijkt me uit de context (het was geen uitspraak in een normen-en-waarden debat oid.) duidelijk dat Balkenende aan de ‘ondernemingszin’ binnen de ‘VOC-mentaliteit’ refereerde, en niet aan de (nu) bedenkelijke uitbuitingsmechanismen uit die tijd.

    Typische GL-dogma-verkokerde leden-forum rethoriek om daar op dit moment dat uit te kiezen en daar dan over te vallen, wat mij betreft.

  33. 39

    En waarom de VOC? De VOC was voor gokkers. Moeten we nu allemaal als gekken ons spaargeld in hoog-risico aandelen stoppen?

    De oostzeehandel daarentegen was veel winstgevender en vooral stabieler. Stabiel en winstgevend lijkt me meer iets voor JP.

  34. 41

    @31: Maar dat is dus waar je fout zit. Balkenende heeft het NU over terugkeer naar VOC-tijden. Ik kan dus niet anders concluderen dan dat hij terug wil naar “de toenmalige samenleving en de geldende normen en waarden”. Ik kan dat moeilijk rijmen met de normen en waarden campagne van het CDA tijdens de huidige regeerperiode.

  35. 42

    Ik zal het stuk uit zijn speech van vandaag een keer plaatsen.
    Maar de strekking is dat hij eigenlijk wil zeggen dat een klein land in staat is om grote dingen te doen. Gouden eeuw en Michiel de Ruyter en zo.
    Hij maakte daarbij maar een hele kleine kanttekening over de negatieve kanten van die vergelijking.

    Het gaat het hem dus niet over terugkeer naar die tijd. Maar over inspiratie uit die tijd.
    Zo vat ik het op.

  36. 45

    @43 Da’s lichtjes gemeen, Bismarck zich maar inhouden tot het juiste moment en jij kaapt zijn line of glory voor zijn neus weg.

    @40 Aha, dus ik hoef niet te stoppen bij de spiegel. (bedankt voor de link trouwens, blijkbaar een aflevering die ik gemist heb.)

    @32 Onder de streep is de vraag : wat zou er gebeurd zijn als Britten, Fransen, Portugezen, Nederlanders, afin Europa, waren thuisgebleven? Zouden de ‘kolonialen’ er vandaag de dag beter of slechter voor staan? Zou de wereld een betere plaats zijn als een beschaving die voorstond op andere geen overdracht van kennis had gedaan? Mij lijkt van niet namelijk.

  37. 46

    En nog steeds vind ik het een onzindiscussie. Het is frappant dat HansR en Bismarck – die normaal heel cultuurrelativistisch zijn – nu een onderneming van 3 eeuwen geleden beoordelen naar de huidige (westerse) maatschappelijke maatstaven.

    Iets wat je bij de islam, Turkije of iets anders exotisch met een interessant accent nooit mag doen natuurlijk.

    Laten we zeggen: Nederland kan het weer. Die VOC-mentaliteit.

    Ik kan daar moeilijk wat anders ban maken dan dat Balkenende orpoept om de VOC-tijden te doen herleven.

    Dan lees je verkeerd. Een Macedonische vriendin van mij spreekt bewonderend over de ‘mentaliteit’ die leefde onder het communisme. Wil zij de Goelag weer zien ingevoerd? Neen.

    Je kan ook proberen te begrijpen wat mensen bedoelen Bismarck.

  38. 48

    Normen en waarden, op naar de oude of naar de nieuwe mentaliteit ? Het moet blijkbaar samenvallen.

    Nederland kan het weer. Die VOC-mentaliteit.

    “De overste van Bali vraechden mij off het koeninckrijck van Chijnna groeter was int begrijp als ons landt, waerop ick antwoerdde neen, dan dat ons landt groeter was. Ende hij dede de caert voertbrenghen dat ick hem wijsen soude wat ons landt was, doen wees ick hem Neerlandt, Duijtslant, Oestlant, Noorwegen en een stuck van Moskovijen en gaff het al de naem van Hollant.”

    De eerste schipvaert der Nederlanders naar Oost-Indie onder Cornelis de Houtman, uitg. Rouffaer/IJzerman, deel 3, p. 90

  39. 49

    Daar zit een briljante film in, Kippfest… Pirates of the Carribean meets Scarface….

    Met hefitge achtervolgingen, shootouts, onderhandelingen in schimmige opiumnachtclubs, the works… En veel gratuit geweld en seks.

  40. 50

    “Gij aersvrijende schavuiten, zeg goedenmorgen tegen mn kleine vrind,” roept Kapitein van de Bosselaere terwijl hij op het dek verschijnt met een musket waaronder een kanon is gemonteerd. BOEM! De mexicaanse huurlingen van de slechte kapitein Sosa vliegen alle kanten op.

    DAMN ja die shit zou ik diggen.

  41. 51

    [img=http://www.kipar.org/piratical-resources/weapons/blu_nder.jpg][/img]

    De donderbus. Bekend piratengeweer voor de korte afstand, met zware gravitonen gevuld. Een schot, en acht man vliegen een halve meter de lucht in en struikelen achterover.

  42. 53

    Wacht even: Wordt er weer geronseld voor retourvaarten? Whoah! Uitkijken met drankjes accepteren aan de bar..

    Overigens typerend voor die “herleefde VOC mentaliteit” is wellicht dat de *Engelse* wikipedia van de VOC beter is dan de Nederlandse :-)

  43. 56

    Om even de (best wel amusante) discussie over de geschiedenis van het VOC links(!) te laten liggen:
    Ik vond het commentaar van GL wel kinderachtig. Iedereen weet best dat Balkenende heus niet terug wil naar de slavernij, maar het had over de handelsgeest. Maar ja, inderdaad misschien toch een beetje onhandig gekozen vergelijking.

  44. 60

    Het leven van een mán, jongens, gaat nooit zonder stormen voorbij. Hoe verder het land dat je bezeilen wilt, hoe moeilijker en gevaarlijker de reis. Verlaat je schip niet, voor het onder je bezwijkt! Dan zal men later zeggen: ‘Hij voer door vele stormen, maar zijn reis werd een reis van Bontekoe!’

    De scheepsjongens van Bontekoe.

    Bij Balkenende op het nachtkastje?
    (mooi boek trouwens)
    http://www.dbnl.org/tekst/fabr005sche01_01/index.htm