Verkiezingsreces

COLUMN - De parlementair redacteur bij de Telegraaf had iets opgevangen over een mogelijk gebrek aan motivatie bij het kabinet. Hij informeerde daar afgelopen vrijdag bij de minister-president naar:

En is het voorstelbaar dat het kabinet, we krijgen natuurlijk de zomervakantie, we krijgen verkiezingscampagne. Is het denkbaar dat het kabinet besluit om deze periode geen nieuwe besluiten over extra maatregelen naast datgene wat al is aangekondigd?

Maar natuurlijk! Zomervakantie en dan de aanloop naar de verkiezingen in maart 2021. Het kabinet heeft wel wat beters te doen dan het land uit de coronacrisis tillen.

IJs en weder dienende gaat het politieke zomerreces in op 3 juli en gaat men per 1 september weer aan de slag. Die slag wordt ‘normaal gesproken’ onderbroken door een herfstreces (oktober), het kerstreces (december/januari) , het voorjaarsreces (februari)  en (even opletten!) het verkiezingsreces (26 februari t/m 22 maart 2021).

Het kabinet gaat er vooralsnog van uit dat de coronacrisis de voor 17 maart 2012 geplande verkiezingen niet in de weg zal zitten.  Minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren gaat nog  uitvogelen hoe die verkiezingen passend gemaakt kunnen worden aan de cornonamaatregelen.

De verkiezingen zelf door laten gaan, prima. Maar de verkiezingscampagne ook? Zolang er sprake is van crisis, is het wellicht beter geen campagne voeren. Bij eerdere calamiteiten is dat al eens gebeurd.

Voor de Tweede Kamerverkiezingen van 27 mei 1977 werd de verkiezingscampagne stilgelegd toen vier dagen daarvoor de beruchte treinkaping bij De Punt plaatsvond. Ook in 2002 werden de campagnes stilgelegd toen negen dagen voor de Tweede Kamerverkiezingen Pim Fortuyn werd vermoord.

In 2010 werd de verkiezingscampagne een krap weekje opgeschort, uit piëteit met de slachtoffers en nabestaanden van de vliegramp bij Tripoli (Libië). In 2019 werd de campagne voor de Provinciale Statenverkiezingen afgebroken na de aanslag op een tram in Utrecht.

De verschillen  met de coronacrisis zijn evident: het ging om incidentele gebeurtenissen,  waar aanzienlijk minder slachtoffers waren te betreuren en de economische impact nihil was. Bovendien werden de diverse campagnes slecht voor korte duur stilgelegd.

Hoewel de officiële verkiezingscampagne pas in 2021 loos gaat, zullen we ongetwijfeld de komende negen maanden al verkiezingsretoriek waarnemen in de debatten in de Tweede Kamer. Een informele verkiezingscampagne leg je niet zomaar stil.

Geen enkele politieke partij wil de verkiezingen afgelasten. Maar zouden de dames en heren het ook op een akkoord kunnen gooien geen campagnes te voeren? Een verkiezingsreces van negen maanden ter voorkoming van winstbejag over de ruggen van de slachtoffers en het sufgewerkte zorgpersoneel? En al helemaal om te voorkomen dat een of ander volgepakt  verkiezingszaaltje weer een nieuwe corona-uitbraak tot gevolg heeft.

  1. 1

    Als de verkiezingscampagne stilgelegd wordt, krijgt de huidige minister-president een voordeel, want hij houdt nog wel persconferenties.

    Volgens mij kunnen in Corona-tijden veilig folders verspreid worden.

    Bijeenkomsten met veel mensen zijn wel een risico, maar campagnes kunnen ook op andere manieren gevoerd worden.
    Kerkdiensten zijn ook toegestaan.

    (Dat er nu meer slachtoffers vallen, zou trouwens een argument zijn om de campagnes langer stil te zetten.)

  2. 2

    Volgens mij is het niet wenselijk om verkiezingen te houden zonder verkiezingscampagne.

    En dat is ook niet nodig. We moeten niet doen alsof de coronacrisis nu nog even acuut is als eind maart/begin april. Er is geen oversterfte meer, veel maatschappelijke activiteiten kunnen weer, eventueel aangepast. Dus ja, als in februari/maart 2021 de IC’s weer vol liggen, kunnen we een discussie hebben over de wenselijkheid van een verkiezingscampagne. Maar als dat niet zo is, hoeven we ook niet moreel moeilijk te doen over een verkiezingscampagne, die is immers ook van groot belang.

  3. 3

    Kerkdiensten kun je beschouwen als campagnebijeenkomsten voor confessionele partijen. Verder ben ik benieuwd wie er deze zomer een hele avond bij Zomergasten krijgt.

  4. 4

    @1 En de verschillende fractieleiders doen toch wel hun praatje op de radio of TV, corona of geen corona. Is dat wel of niet campagnevoeren, zeg het maar? Is elk publieke optreden en elke interruptie in de tweede kamer tussen nu en de verkiezingen campagnewerk?

    @2 Inderdaad, veel te prematuur om daar nu al debat over te voeren, laat staan knopen over door te hakken.

    Punt is dat het opnemen van een reclamespotje echt niet ten koste gaat van de corona-aanpak, voor de oppositie al helemaal niet. Alsof de PR mensen van je campagneteam zich anders met dat dossier bezig zouden houden of zo.. En het is niet zo dat we hier in Nederland Trump-style rallies houden. Hoe fysiek wordt het doorgaans? Een foldertje uitdelen op de markt?