“Olieprijzen dalen binnen 2 jaar”

Mega-investeerder Warren Buffet verloor bijna 1 miljard dollar aan een gokje op de val van de dollar. Achteraf wijt hij het aan de timing. Buffet heeft slechts te vroeg ingezet, maar acht het drastisch dalen van de dollar onvermijdelijk. Vanwege het onvoorstelbaar grote tekort van de Amerikaanse overheid en signalen van de Federale Bank dat de renteverhogingen nu zijn gestopt, delen vele analisten deze mening. In het razendsnel stijgen van de goudprijs, openbaart zich een zoektocht van de wereldwijde kapitaalmarkt naar een waardevaster belegging. Ook de markt rondom grondstoffen heeft het “goed gedaan”, wat zich met name in de olieprijzen heeft afgetekend. Lezend over peakoil, doet vrezen dat de toenemende schaarste de olieprijs tot onmetelijke hoogte zal opstuwen. Als Sargasso-lezer bent u uiteraard niet alleen bezorgd over het uitwonen van Moeder Aarde door de mensheid, maar zijn de woekerwinsten die speculanten zouden maken bij de toegenomen olieprijs bijna net zo onrustbarend. Wij vroegen vooraanstaand econoom prof.dr. P. Schummelaar of u zich over dat laatste inderdaad zo’n zorgen moet maken.

Denkt u dat de olievaten ook dit jaar weer gigantisch veel duurder zullen worden?
PS: In 2006 zouden die prijzen best verder kunnen stijgen, maar bezien over een aantal jaren voorspel ik een daling van de olieprijs. Alhoewel dit ingaat tegen de rampspoedteneur die nu nogal populair lijkt te zijn, is die voorspelling niet zo opzienbarend. Gewoon een kwestie van conjunctuur en verwachte innovatie. Bij een relatief lage olieprijs, wordt er weinig geinvesteerd, en bij een hoge olieprijs zoals nu, zullen veel investeringen plaatsvinden. Een standaard varkenscyclus eigenlijk. Dat er nog zeer veel olie aanwezig is, maar dit efficienter gewonnen moet worden, sterkt mij in deze conclusie. En dan heb ik het nog niet eens gehad over het vinden van alternatieve vormen van energie.

Hoe kunt u nou zeker weten dat er innovaties komen om die moeilijk te winnen olie aan te boren, en andere energievormen lijken ook niet echt snel een serieus alternatief te kunnen vormen?
PS: Tja, theoretisch is het mogelijk dat een ‘point of no return’ is bereikt, maar ik heb daar nog geen overtuigend bewijs van gezien. In het verleden heeft het opraken van hulpbronnen of voedsel vaker verhitte economische discussies opgeleverd. Bekende economen als Malthus, Ricardo en Marx noemden dit afnemende meeropbrengsten (diminishing returns). In 1798 voorspelde Thomas Robert Malthus in zijn beroemde Essay on the Principle of Population dat de bevolkingsgroei de toename in voedselproductie zou overvleugelen, wat onvermijdelijk massasterfte tot gevolg moest hebben. Malthus heeft natuurlijk geen gelijk gekregen. Tussen 1800 en heden is de wereldbevolking explosief gegroeid, terwijl in dezelfde periode de prijs voor voedsel en grondstoffen (gecorrigeerd voor inflatie) minstens 75% is gedaald. De oorzaak: innovatie. Daarom voorzie ik een dalende olieprijs binnen zeg een jaar of twee.

Tja, in het verleden kan innovatie de helpende hand hebben geboden, maar resultaten uit het verleden….
PS: Ik zeg ook niet dat men ecologische onderzoeken maar achterwege kan laten en blind op de aanstaande innovatie kan vertrouwen, maar ik benader vanuit economisch wetenschappelijk oogpunt de hoge olieprijzen. De regering Carter voorspelde in 1980 bijvoorbeeld ook overbevolking en wereldwijd groeiende armoede voor het jaar 2000. Ik denk dat op de huidige doemscenario’s het volgende citaat van toepassing is, afkomstig van de ‘innovatie-econoom’ Joseph Schumpeter die oordeelt over de visie van Malthus, Ricardo en Marx:

“The most interesteresting thing to remember is the complete lack of imagination which that vision reveals. Those writers lived at the threshold of the most spectacular developments ever witnessed. Vast possibilities matured into realities under their very eyes. Nevertheless, they saw nothing but cramped economies, struggling with ever-decreasing success for their daily bread. They were convinced that technological improvements and increase in capital would in the end fail to counteract the fateful law of decreasing returns.”

  1. 1

    Tja, Je hebt optimisten (Schumpeter) en je hebt pessimisten (Simmons). De laatste verwacht een prijs van minimaal 200 dollar per vat:
    http://www.payvand.com/news/06/jan/1017.html
    En hij schijnt er verstand van te hebben. Hij kan ook verklaren dat het innovatie wonder niet voldoende is:
    http://www.simmonsco-intl.com/research.aspx?Type=msspeeches

    Overigens zit ik zelf qua voorspelling van de olie prijs nog steeds aardig op schema:
    http://blogger.xs4all.nl/steeph/archive/2005/12/15/70680.aspx
    Zeker gezien de slotprijs gisteren van $63.42:
    http://money.cnn.com/data/commodities/index.html

  2. 2

    @Steeph: Zou Simmons met dergelijke pessimistische adviezen Bush’ luttele hersencellen volledig (of ‘nog meer’) hebben gefocused op bezetbare olielandjes?

    Hij kan overigens best gelijk blijken te hebben, maar vantevoren bewijzen dat innovatie niet kan optreden, lijkt mij onmogelijk. Of moet ik dan eerst al die pdf-speeches lezen?

    Uw voorspellingen lopen inderdaad goed. Waarop is deze gebaseerd, een geleidelijke opgang met halfjaarlijks relatieve piekjes?

  3. 3

    Erg interessante blik van P.Schummelaar die zich blijkbaar mag rekenen tot de groep die (gebruikelijk in stock exchange) gelooft dat de geschiedenis of historieken perfect voorspelt wat de toekomst zal doen, omdat de mens nu eenmaal mens is.
    Niet volledig mee eens, maar verfrissend tegen de huidige media-trend in, vind ik. Mensen schijnen tegenwoordig geen mensen meer te mogen zijn maar een soort ultraschone super-engeltjes. Or else.

    Het gerucht schijnt te gaan (komt van een sleutelfiguur in de Europese staalindustrie, die op zijn beurt nauwe connecties heeft met de olie) dat de olieprijs inderdaad spectaculair gaat stijgen, 200 dollar/vat lijkt we wel wat hoog.

    Je kan er van uitgaan dat oliemaatschappijen prijsafspraken doen. Je kan er ook van uitgaan dat ze over voldoende geld beschikken om uitstekende marketing-strategen aan te trekken. Dit in acht genomen lijkt het me logisch dat ze langs de ene kant ‘peak oil’ voorspellen om de prijzen zo hoog mogelijk op te drijven en langs de andere kant toch er voor zorgen dat ook in de toekomst voldoende gewonnen kan worden om aan de vraag te voldoen aan een maximale maar toch net haalbare prijs.

    Doen ze dat namelijk niet en komt het overleven van bedrijven, industriëen, staten en mensen op het spel, dan zullen deze olie als energiebron laten vallen van het moment zich een alternatief aanbied, en die alternatieven komen dichter en dichter.
    Als de hebzucht het haalt, dan hangen ze zichzelf.

    Benieuwd hoe het zal gaan, maar het feit dat oliemaatschappijen zich al weer een tijdje ‘energiebedrijven’ willen noemen, lijkt me een bemoedigend signaal.

  4. 4

    Tsja, economische voorspellingen… Economen hebben een formele benaming voor het verkrijgen van verkeerde antwoorden uit wetenschappelijk correcte modellen: heteroskedasticiteit. Ter vergelijking, als mijn modellen de werkelijkheid niet goed beschrijven, dan zijn ze gewoon fout.

  5. 5

    @Mark: Innovatie kan slechts enkele aspecten van het winnen van olie verbeteren. Je kan niet met innovatie ervoor zorgen dat oliebronnen plots 50% meer gaan produceren (zonder daar heftige inspanningen voor te doen zoals stoom injecteren).

    Mijn voorspelling is inderdaad gebasseerd op de jaarlijkse vaste schommelingen (inslaan voor winter, piek voor zomerreisseizoen) rekening houdend met toenemende spanning tussen vraag en aanbod.

  6. 9

    @Mark

    Hij kan overigens best gelijk blijken te hebben, maar vantevoren bewijzen dat innovatie niet kan optreden, lijkt mij onmogelijk.

    Jij draait de bewijslast om: meneer Schumelaar plant nu al *nog niet bestaande* innovatie in.

    Een van de dingen die zo typisch zijn aan olievelden is dat hoe harder je er aan trekt, hoe sneller ie leegloopt. De Noordzee velden zijn allemaal met de modernste secundaire en tertitaire technieken leeggehaald, en kijk ‘ns aan: Jaarlijkse productieverminderingen van 11%. Dus het innovatiemuisje zou heel wel nog een onverwacht staartje kunnen hebben.

    Maar er is overigens nog een fossiele bron over: Kolen.

    @Phonkee

    Zie je? Alweer een econoom die een nat sneetje/stijf plassertje krijgt van ene Julian Simon :-)

  7. 11

    “De regering Carter voorspelde in 1980 bijvoorbeeld ook overbevolking en wereldwijd groeiende armoede voor het jaar 2000”

    Lijkt me niet zo’n slechte voorspelling, achteraf gezien.

  8. 12

    Och, het is het zelfde als de Gebrs. Hunt uit Texas, zij hadden 20 jaar geleden de gehele wereldvoorraad tin opgekocht en verloren daar miljarden dollars mee.
    Zij dachten door het monopolie de prijs op te drijven.
    En van 8 à 9 miljard $ naar 1.5 miljard $, en met z’n tweetjes nog 1.5 miljard $ verdelen doe ik het ook nog voor.

  9. 13

    @pelayo: Ik draai de bewijslast niet om, reageerde met de aangehaalde zinsnede op stelling Steeph “Hij kan ook verklaren dat het innovatie wonder niet voldoende is:. Dat lijkt me onmogelijk, juist vanwege het nog onkenbare karakter van innovatie. U heeft gelijk als u opmerkt dat Schummelaar een these poneert obv nog niet bestaande innovatie, maar dat doet hij dus obv gelijksoortige doemscenario’s uit het verleden. Kijkende naar de links van Carlos vrees ik dat het uitwonen van de aarde inderdaad gaande is, maar of dat per definitie betekent dat olieprijzen de pan uit zullen (blijven rijzen) daar vind ik dat Schummelaar aardige vraagtekens bij plaatst.

    Die Julian Simon kwam ook ter sprake in mijn onderhoud met dhr. Schummelaar, en hij stuurde mij nog het volgende citaat, (inderdaad passende binnen deze theorie):
    “the late economist Julian Lincoln Simon. In 1980, the Carter administration published its multiagency assessment of the earth’s future, titled Global 2000. Its famous doom-and-gloom forecast that ‘the world in 2000 will be more crowded, face a shortage of natural resources and the world’s people will be poorer in many ways than they are today’ received headlines across the world. Malthusianism was now the official position of the U.S. government. Simon, in an article
    in Science, publicly challenged the popular theory that there are limits to growth and its pressure on commodity prices. He offered to bet that prices of raw materials would actually fall. It was taken up by the Stanford’s Paul
    Ehrlich, winner of the prestigious ‘genius award’ by MacArthur Foundation. In a very well publicised bet for $1000, they agreed to check on the prices of five metals (all chosen carefully by Ehrlich)— copper, chrome, nickel,
    tin and tungsten—in ten years time. In 1990, every one of the five metals had fallen in price without even adjusting for inflation.”

  10. 14

    Julian Simon zei ook:

    We have in our hands now—actually in our libraries—the technology to feed, clothe, and supply energy to an ever-growing population for the next 7 billion years.

    De denkfout (van astronomische omvang) hierachter is dat meneer Schummelaar meent te hebben ontdekt dat als een bepaald scenario een erg negatieve uitslag tot gevolg het klaarblijkelijk niet waar kan zijn.

  11. 15

    ach, doemscenario’s zijn van alle tijden.. sommige mensen lusten daar nu eenmal pap van.. mijn ( positieve) leestip: the sceptical environmentalist van Bjorn Lomborg ( een boek) http://www.lomborg.com/.

    daarin staat onder andere dat het niet echt goed gesteld is met de ontbossing, uitstervende soorten ;-) olievoorraden, andere delfstoffen, fijn stof etc maar dat het er bij lange na niet zo slecht voor staat als onze (betaalde) groene priesters willen doen geloven.. koop nu uw aflaat en steun Greenpeace.. die dieren hebben ook van die leuke snuitjes he?

  12. 17

    @Sikbock

    Download nu het Elseviers Voorgekookte Meningen Pakket *met* aantrekkelijke literatuurlijst!

    Laat nu ‘ns voor een keer zien dat je zelf kunt nadenken. Zelf nadenken, zonder dat het in een ideologisch stramien moet passen. Een keertje maar. Kom op, verras me eens.

  13. 18

    kan prima zelf nadenken Pelayo.. Ik weet dat je je graag in allerlei bochten wringt om niet in het hokje van de “linkse kerk” gedrukt te worden.. Daar heb ik het echter helemaal niet over

    graag dus inhoudelijke argumenten, dat kun je best