Occupy beweging: voorbode van revolutie of juist evolutie?

Terwijl behoudende media met het eenzijdig belichten van idoten de Occupy beweging te kakken proberen te zetten erkennen invloedrijke denkers als Thomas Friedman ondertussen dat er wel degelijk iets fundamenteels aan de hand is. Met de duiding van de protesten kan je volgens Friedman twee kanten op. Enerzijds kunnen de protesten een eerste signaal zijn van een ruwe ineenstorting van het systeem: The Great Disruption. Anderzijds kan de Occupy beweging een voorbode zijn van een graduele aanpassing aan een nieuwe tijd: The Big Shift. Op Occupy Montreal kwam milieuactivist David Suzuki langs en liet zich interviewen, hij neigt -zonder de term te noemen- naar de revolutionaire Great Disruption.

The Great Disruption theorie komt van het gelijknamige boek van de Australische milieuactivist Paul Gilding die voorziet dat het op groei gebaseerde economische model nu haar financiële, sociale en ecologische grenzen bereikt. De sterk toegenomen ongelijkheid tussen de spreekwoordelijke 99% en 1% leidt volgens Gilding onherroepelijk tot een clash. The Big Shift theorie van consultant John Hagel III van het Deloitte Center for Edge Innovation daarentegen ziet slechts korte aanpassingsproblemen van de samenleving nu globalisering en informatietechnologie samensmelten. In zijn boek The Power of Pull voorziet hij dat deze overgang wereldwijd enorm veel ideeën en oplossingen zal ontsluiten. Friedman zelf neigt naar de optimistische visie van de Big Shift, maar zegt tegelijkertijd beducht te zijn voor de Great Disruption.

Op de Occupy Montreal manifestatie verscheen de vooraanstaande Canadese milieuactivist en geneticus David Suzuki. In een straatinterview (hieronder) geeft hij zijn visie op dit mondiale protest dat hij ziet als een opstand tegen de destructieve kapitalistische economie die mens en natuur ondergeschikt aan zich maakt. Hij benadrukt het signaal dat veel jongeren deelnemen aan de Occupy beweging omdat hun toekomst wordt afgepakt. Eerder sprak Suzuki in dit kader al van ‘intergenerational crimes’ en liet hij studenten strippen voor een duurzaam klimaatbeleid.

Op het groene blog Treehugger verscheen deze week een post die bovenstaande opinies samenbracht. De auteur zelf is gezien de polarisatie in de Verenigde Staten tussen Democraten en Republikeinen skeptisch over het slagen van een transitie naar een duurzame en eerlijke economie. Beide partijen zouden elkaar geen succes op dit terrein gunnen. De situatie in Europa is wellicht anders, maar ook daar hebben populistische partijen de laatste tien jaar het politieke proces gegijzeld. Dus wat wordt het: revolutie of evolutie? U mag het zeggen…

  1. 1

    Dus wat wordt het: revolutie of evolutie? U mag het zeggen…

    Okee, dan wil ik er wel iets over zeggen.

    De vraagstelling is te zwart/wit want binnen het evolutiedenken bestaat er ook nog zoiets als punctuated equilibrium. Als er toch eenmaal van evolutie wordt uitgegaan, dan mag deze vorm van evolutiedenken ook wel worden meegenomen.

  2. 3

    Ik geloof niet dat mensen beseffen met wie ze te maken hebben, wanneer ze Thomas Friedman een ‘invloedrijk denker’ noemen. Hij IS onderdeel van de zogenoemde 1%. Yuck.

    As the July edition of the Washingtonian Magazine notes, Friedman lives in “a palatial 11,400-square-foot house, now valued at $9.3 million, on a 7½-acre parcel just blocks from I-495 and Bethesda Country Club.” He “married into one of the 100 richest families in the country” – the Bucksbaums, whose real-estate Empire is valued at $2.7 billion.

    Let’s be clear – I’m a capitalist, so I have no problem with people doing well or living well, even Tom Friedman. That said, this does potentially explain an ENORMOUS amount about Friedman’s perspective. Far from the objective, regular-guy interpreter of globalization that the D.C. media portrays him to be, Friedman is a member of the elite of the economic elite on the planet Earth. In fact, he’s married into such a giant fortune, it’s probably more relevant to refer to him as Billionaire Scion Tom Friedman than columnist Tom Friedman, both because that’s more descriptive of what he represents, and more important for readers of his work to know so that they know a bit about where he’s coming from.

    http://www.dailykos.com/story/2006/07/31/232082/-Billionaire-Scion-Tom-Friedman

  3. 4

    Omdat ie lid is van de 1% kan Friedman geen invloedrijk denker zijn? Misschien is dat wel de verklaring voor zijn voorzichtige benadering en hoop op een graduele transitie? Wie weet? Maar je kan toch moeilijk zeggen ontkennen dat het een veel gelezen opiniemaker is. Een opiniemaker die wellicht binnen 5 jaar bij het grof vuil staat, maar desalniettemin een invloedrijk opiniemaker, tot nu toe.

  4. 5

    Revoluties hebben de neiging om volkeren onrustig te maken en slechts te kijken naar de korte termijn-effecten. Daarom hoop ik op een – al dan niet versneld – evolutionair effect uitgaande van de Occupy-beweging.

  5. 6

    Volgens mij kan het ook heel goed geen van beide zijn. Overal boos tegen zijn en alles anders willen maar geen idee hebben over hoe en geen echte overeenstemming over wat precies kan ook heel snel doodbloeden. Wat ik er tot nu toe van gezien heb is vooral rond marcherende hippies met te bijdehante protestborden, reaguurders irl is nog de beste omschrijving.

    Friedman loopt zijn hele leven al achter de modieuze feiten aan, waarom er nog waarde wordt gehecht aan wat hij zegt is mij een raadsel. Te veel profeten en te weinig denkers red je het niet mee.

  6. 11

    Natuurlijk kan iets snel doodbloeden. Maar als het om een reeel bestaand probleem gaat, dan is daarmee het probleem nog niet opgelost. En dat betekent dat het probleem ergens weer de kop opsteekt. Misschien in een iets andere vermomming.

    Gaat het om een reeel bestaand probleem?

  7. 13

    Ik hoop dat je gelijk hebt Carlos, dat het uitpakt tot ofwel revolutie of beter evolutie, maar ik zie vooralsnog ook niet meer dan een klein stel wildkampeerders.

    Ik zie de beweging wel als een potentieel alternatief voor dom populisme. Ipv “tegen, chagrijnig en dommig” lijken we hier toch te maken te hebben met “tegen, vrolijk en intelligent.” Dit verklaard ook waarom er in de VS veel meer voedingsbodem is, aangezien ze daar (nog) geen partijen als GL en D66 hebben.

    Overigens, Friedman neemt hier volgens mij gewoon ‘een gok’ door iets te roepen waardoor hij achteraf kan roepen dat hij het al had zien aankomen. En als het Occupy proces doodbloed zal iedereen zijn uitspraak gewoon weer vergeten.

  8. 14

    Evolutie heeft verreweg de grootste kans op een prettige uitkomst.. maar om die evolutie een kans te geven moeten er niet teveel zwarte zwanen hun kop opsteken.

    Het is een race tegen de tijd waarbij nog veel partijen een beetje in hun neus staan te pulken in de buurt van de startblokken.

  9. 15

    Of de occupy beweging een revolte, revolutie of een evolutionair moment is, lijk me een academische kwestie.

    Belangrijker vind ik dat de beweging compassie tegenover onverschilligheid, idealisme tegenover cynisme, hoop tegenover berusting, het algemeern belang tegenover groepsbelang uitdrukt.

    Als de beweging uiteindelijk kan bijdragen tot het vormen van waarlijk democratische instituten op malle niveau’s heeft ze in mijn ogen haar belofte waargemaakt.

  10. 16

    Ik las vanmorgen dit citaat van de Italiaanse filosoof Niccolo Machiavelli (1469-1527):

    ‘Niets valt zo moeilijk te organiseren, niets maakt zo weinig kans op succes, niets is zo gevaarlijk bij het doorvoeren ervan, als vernieuwingen. Wie zich daarvoor inzet, maakt zich allen die van de oude situatie profiteren tot vijanden – terwijl hij op weinig enthousiasme mag rekenen bij hen die uit de nieuwe toestand profijt zouden kunnen halen. Hun aarzelende houding spruit voort, enerzijds uit vrees voor de tegenstanders die zich op de wet en tradities kunnen beroepen; anderzijds uit het feit dat mensen over het algemeen achterdochtig zijn en nieuwigheden nooit echt vertrouwen voordat zij er zelf beter van zijn geworden.’

    Het zal nog wel even duren voordat ‘men’ massaal achter de occupy-beweging gaat staan. Misschien moet de financiële crisis eerst nog een beetje oplopen want mensen leren toch pas als ze iets persoonlijk raakt.

  11. 19

    Eens met Aldus: het is al heel wat dat er een handvol goed doorvoedde, hoger opgeleide en erg individualistische Nederlanders tijd vrijmaken voor het algemeen belang (in tegenstelling tot de demo’s tegen de bezuinigingen op sector X, die vooral uiting gaven aan een individueel belang).

  12. 20

    Omdat hij een oppervlakkige nincompoop is, kan Friedman geen invloedrijke denker zijn. Hij is vooral bekend van de ‘Friedman-unit’: over een half jaar is de oorlog in Irak afgelopen bleef hij maar jarenlang beweren…

  13. 23

    Occupy-beweging gaat voorbij aan kern probleem.

    Hoewel de occupy-beweging niet gefocust is op actie maar op debat, vrees ik dat de debatten zullen verzanden in een veelheid van economische opvattingen van linkse en rechtse signatuur, waardoor de beweging op een gegeven moment zal doodbloeden. Om dat te voorkomen is het inzicht nodig dat de economische crisis in feite een schijn crisis is. Het fundamentele probleem van (voort-)bestaan, waar de crisis in wezen om draait, is namelijk niet financieel maar existentieel van aard.
    Om de economische crisis het hoofd te bieden zullen we ons dan ook ‘met elkaar’ moeten focussen op de creatie van een beleid dat niet op een financiële maar op een existentiële grondslag stoelt. Met andere woorden, een beleid dat niet draait om financieel gewin, noch om eigen, partijpolitiek of nationaal belang, maar om ons aller (voort-)bestaan, ofwel het algemeen of mondiaal belang.
    Als basis voor zo’n puur democratisch wereldbeleid leent zich de gaia-hypothese. De gedachte van onze aarde als een levend organisme, waar de mens niet boven staat – als ware hij de schepper ervan – maar een onlosmakelijk deeltje van is. Een deeltje dat er zich bovendien van bewust is dat het (voort-)bestaan van dat levende organisme de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van ons allemaal, als mensheid, is. Zoals de praktijk zo langzamerhand bewezen heeft, zal die gemeenschappelijke verantwoordelijkheid nooit tot een dito beleid (een gezamenlijke aanpak) leiden via het gangbare monetaire en parlementaire gedachtegoed. Gekunstelde gedachten, met behulp waarvan wij enkel in staat zijn tot de creatie van een ‘verdeel en heers politiek’, die haaks staat op de politiek waar de gaia-hypothese naar verwijst.
    Deze verwijst namelijk naar een alomvattende politiek, als logisch gevolg van haar alomvattende aard. Voor de realisering van dat alomvattende beleid is de tijd rijp. Niet alleen omdat onze tijd wordt gekenmerkt wordt door globalisering, ofwel het toegroeien naar mondiale eenheid, maar ook omdat het beleidsorgaan dat nodig is voor het waarmaken van die eenwording bestaat, te weten: “De Verenigde Naties”. Slechts zal onze volkerenorganisatie daarvoor omgebouwd moeten worden van een organisatie van regeringen, die primair staan voor hun eigen of nationaal belang, tot een mondiaal beleidsorgaan met bovennationale bevoegdheden, dat het algemeen of mondiaal belang op juiste wijze weet te behartigen.
    Wat de reorganisatie betreft moet gedacht worden aan de opheffing van de dictatoriale (vetorecht) Veiligheidsraad, met de gelijktijdige overheveling van zijn primaire taak (de handhaving van de internationale vrede en veiligheid) naar de Algemene Vergadering. Daardoor kan dit orgaan zich ontwikkelen van een ongeloofwaardig mondiaal praatcollege tot een geloofwaardig mondiaal daadcollege met bovennationale bevoegdheden. Een gezaghebbend wereldforum dat bij machte is om op basis van de alom onderschreven mensenrechten en onze ongeëvenaarde ‘know how’ op elk terrein een wereldbeleid van de grond te tillen waarmee de wereldproblemen en het daaruit voortvloeiende onrecht adequaat bestreden kunnen worden.
    Voor de verwerkelijking van dit wenkend perspectief leent zich artikel 109 van het VN-Handvest, dat spreekt van een algemene conferentie van lidstaten met als doel de herziening van het Handvest. Officieel had deze conferentie al in 1955(!) moeten plaatsvinden, maar door krachtig verzet van de toenmalige Sovjet-Unie heeft de Algemene Vergadering destijds besloten dat een algemene conferentie ter herziening van het Handvest gehouden zou worden ‘op een daartoe geschikt tijdstip’.
    Gezien de huidige politieke en financieel-economisch (wereld-)crisis lijkt mij dat tijdstip aangebroken. Hoog tijd dus om in de Algemene Vergadering van de VN te gaan lobbyen voor het agenderen van die uitgestelde VN-conferentie. Van Rutte-I is wat dat betreft niets te verwachten, gezien de prioriteiten in het regeerakkoord. Van visie kan ons kabinet dan ook niet beticht worden. Maar wat wil je ook met zo’n gedoogpartner.

  14. 24

    mooi gesproken, en de tijd zal inderdaad rijp zijn, ik ben alleen bang dat de mensen er niet rijp voor zijn. Het ‘slechts’ ombouwen van de VN, de Veiligheidsraad etc., lijkt me een operatie met honderden soevereinen die daar niet aan willen, zodat het woord ‘slechts’ me niet helemaal op z’n plaats lijkt. Al zou het gaan om een kleine wijziging in het als gangbaar veronderstelde denken, er zal meer aan voorafgaan dan een gezellig onderonsje en de afspraak om het over een andere boeg te gooien.

  15. 25

    Het is natuurlijk mooi dat jij de oplossingen voor alle problemen al kent, maar concensus met betrekking tot de weg daarheen zal toch moeten groeien in het debat. En niets belet je om daaraan deel te nemen natuurlijk.

  16. 26

    Evolutie vereist allereerst besef dat beter anders is en vervolgens lef om de zaken daadwerkelijk anders beter aan te pakken. Dat kan alleen maar door grotere verregaande samenwerkingsverbanden, zoals uit de EGKS de EU ooit is geëvolueerd, als ware het een natuurlijk proces. Europa, het meest veelbelovende politieke model dat de wereld op dit moment heeft (Oké, Bhutan,wat eilandengroepjes, Nieuw zeeland…). Pas dan zou je, de “rest” meetrekkend, b.v. een Marshall Plan kunnen opstellen voor de (wereld)economie/ Deltawerken voor de crisis/ financiële markten en een Apollo- project voor transitie naar duurzame energie…

    Heb je echter wel politici maar vooral Wij het Volk voor nodig, geen Wilders, Berlusconi’s en een, mede door 9/11 en de crisis veroorzaakte, bijna ziekelijk egoïsme (euro) en afkeer van Les Peoples van de EU en u kent ze vast wel: de Charles & Suzanne, Sjef & Lucie en Henk & Ingrid. Men zou het liefst terug achter de grenzen willen tijgeren. Het debat Volkomen Verbruind en iedereen pakt wat ie pakken kan….Revolutie zal Uw deel zijn.

    O ja het zal.