Kunst op Zondag | Staatsieportret

Het staatsieportret hangt nog niet, maar is volop in het nieuws. Het staatsieportret  opent een stationnetje hier, een gymzaaltje daar, eet een broodje met kanjers en gaat dineren met kerntoppertjes.

Allemaal zoals het een staatsieportret betaamt. Op het kerntopdiner zal het portret een uitmuntend gastheer blijken.  “Waar zijn jullie godvernogaantoe mee bezig, sukkels?!” “Waarde gasten, op een lege maag is het slecht grote besluiten nemen, ik zou dus zeggen: val aan!”, zo spreekt hij zijn gasten toe. Dat “val aan” was bepaald niet tegen een paar aanwezige dovemansoortjes gericht.

Het staatsieportret is het meest saaie segment van het portretgenre. Dat ligt niet aan het af te beelden personage. Een beetje kunstenaar weet kenmerkende factoren uit te buiten (1) of blijft trouw aan eigen stijl (2).

(1) Tjebbe van Tijen, Imaginary Museum Projects – Tribunekampioen.
cc Flickr Imaginary Museum Projects Tribune kampioen

(2) Lucian Freud zette zijn stempel op het portret van koningin Elizabeth II. In dit filmpje op 46 seconden te zien.


Zelfs als men niet kiest voor een schilderij maar voor de welbekende foto, kan het staatsieportet veel avontuurlijker.

In België ging vorig jaar het gerucht dat de Belgische prinses Mathilde een nieuw leven met photoshop kreeg. Photoshoppen is niet per definitie slecht. Je kan er zeer intrigerende staatsieportretten mee maken.

Dirk Houbrechts – Staatsieportret prins Filip.
cc Flickr Dirk Houbrechts photostream Staatsieportret Prins Filip ook af

Niet alleen monarchen, ook presidenten worden te vaak in saaie staatsieportretten gevat. Charis Tsevis combineert nationale symboliek en Obama’s belofte in dit portret. Het zou ook voor de president goed zijn  geweest als dit ‘portret-met-zijn-boodschap’ in alle overheidsgebouwen zou zijn opgehangen.

Charis Tsevis – Barack Obama Hopeful because of you.
cc Flickr Charis Tsevis photostream Barack Obama Hopeful because of you

Ons nationale staatsieportret gaf nog wat commotie. Eén van de geselecteerde kunstenaars werd beschuldigd van plagiaat. Een overdreven reactie van de fotograaf die de beschuldiging uitte, want zijn portret van Willem-Alexander is niet bijster origineel. Kunstenaar Tjebbe van Tijen wees de hoffotograaf er op dat de koning zichzelf imiteert en een vanzelfsprekend stuk plagiaat is.

Tjebbe van Tijen –  Koning imiteert zichzelf.
cc Flickr Imaginary Museum Projects Koning imiteert zichzelf

Naar verwachting zal het staatsieportret in het najaar hangen. Veel gemeenten willen daar niet op wachten en hebben zelf al een of andere beeltenis van het staatshoofd aangeschaft. In Amstelveen kwam men op het briljante idee het staatsieportret in het Stadsplein te leggen, zodat het volk er over kan lopen.

 

De verschillende nationale en lokale selectiecommissies hebben met hun keuzes de traditie van het saaie staatsieportret voortgezet. Jammer en een reden te meer het staatsieportret geheel en al af te schaffen.

  1. 1

    Iemand maakt misschien nog eens een filmpje met een tijdserie van de portretten van Elisabeth II (en anderen). Een tijdstudie. Lijkt me wel interessant. Een studie naar veroudering. Dan heeft alles toch een doel.

    Plus voor je slotzin.
    Maar dat geldt voor de hele monarchie. Eigenlijk. Toch?