Komkommer van de Week: De wasbeer

Typische houding voor deze luie illegale immigranten (Foto: Wikimedia/Svdmolen)

De wasberen komen! Vrijwel alle media nemen een alarmerend bericht van Stichting AAP met die strekking over. Het is echter maar zeer de vraag of de doemverhalen over de aanstaande uitroeiing van de autochtone weidevogels door deze illegale immigrant wel waar zijn.

Even wat achtergrond. De wasbeer komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Ze hebben een mooie vacht en werden daarom als pelsdier naar Europa gebracht. Omdat ze er zo schattig uitzien werden ze ook wel als huisdier gehouden. Onvermijdelijk ontsnapten er een stel en omdat het klimaat hier niet veel verschilt van dat in Noord-Amerika en wasberen makkelijke eters zijn, groeide de populatie snel. In Duitsland werd hun aantal in 1956 op 285 geschat, nu zijn er een paar honderdduizend. Niet verwonderlijk dus dat er ook een stel in Oost-Nederland opduiken.

Zijn ze daar echt zo gevaarlijk voor onze vogels als Stichting AAP beweert? Weidevogels worden nu bejaagd door dieren als vossen, ratten, katten en roofvogels. De wasbeer lijkt op het eerste gezicht niet echt bijzondere eigenschappen te hebben die hem gevaarlijker maken dan die jagers.

Met al die wasberen daar, is daar in Duitsland vast onderzoek naar gedaan. En dan blijkt toch de kracht van internet. De Duitse Wikipedia meldt over de ‘Waschbär‘ al (vertaling tussen haakjes):

…so hat auch die Ausbreitung des Waschbären bislang keine ökologischen Schäden von nennenswertem Ausmaß verursacht.
(…zo heeft ook de toename van het aantal wasberen tot nu toe niet tot noemenswaardige ecologische schade geleid.)

Helaas is dit zonder bron. Wel duikt hier de term ‘geschützte Vogelarten’ op, waar ik met mijn beperkte Duits nooit opgekomen was. Pluggen we dit samen met ‘Waschbär’ in Google, dan vinden we een artikel in de Focus uit 1996, waarin bioloog Ulf Hohmann, die uitgebreid onderzoek heeft gedaan naar wasberen, aan het woord komt. En wat zegt die?

Waschbären sind nicht schuld am Artensterben. “Ganz im Gegenteil,” sagt Ulf Hohmann. “Dort, wo sich der Waschbär wohlfühlt, finden wir die höchste Dichte an seltenen Vogelarten wie Trauerschnäpper, Wespenbussard und Schwarzstorch. Ein stabiles Waschbärvorkommen ist offenbar ein Hinweis darauf, daß der Wald in Ordnung ist.”
(Wasberen zijn niet schuldig aan het uitsterven van soorten. “In tegendeel,” zegt Ulf Hohmann. “Daar waar de wasbeer zich thuisvoelt, vinden we de hoogste dichtheid van zeldzame vogelsoorten zoals de bonte vliegenvanger, wespendief en zwarte ooievaar. Een stabiele wasbeerpopulatie is duidelijk een aanwijzing, dat het bos in orde is.”)

Stichting AAP serveert hier dus komkommers, die maar al te graag door de op een laagnieuwsdieet – het reces is begonnen! – staande binnenlandredacties werden verorberd.

  1. 2

    Ik vind het gewoon keigoed nieuws. Ik hoop dat ik snel zo’n geinige wasbeer tegenkom in dit saaie landje. Altijd al leuke beesten gevonden. Als ik moet kiezen tussen zo’n duffe NL weidevogel of zo’n gave wasbeer dan weet ik het wel. Verder kunnen die weidevogels ook wel wat slimmer worden en wat beter hun best doen.

  2. 4

    Ik heb de ballen verstand van het onderwerp, maar twee aannames in je artikel zijn me toch wel heel erg kort door de bocht.

    Ten eerste is de wasbeer volgens mij aanmerkelijk “breder inzetbaar” dan de andere roofdieren die je noemt. Dat maakt ze niet specifiek extra gevaarlijk, maar het biedt ze wel de kans om qua populatie aanmerkelijk harder te groeien dan bijvoorbeeld de vos of de rat. Ik heb nog nooit een video gezien van een vos die een deurmat jat of met een kat stoeit, zoek op youtube op racoon en je komt er honderden tegen. De wasbeer is zonder meer een totaal ander wezen dan de roofdieren die je noemt.

    Verder zijn de bonte vliegenvanger, de wespendief en en de zwarte ooievaar geen weidevogels. Ook die vergelijking gaat mijns inziens dus niet op aangezien Stichting Aap het expliciet over weidevogels heeft. In het Duitse onderzoek zegt men ook juist duidelijk dat een gezonde wasbeerpopulatie goed is voor het bos, dat heeft dus niets met hun eventuele jaarlijkse uitstapje naar de wei van doen.

    Ik weet niet of je gelijk hebt of niet, maar op basis van je argumenten zou ik eerder durven concluderen dat je er graag in het wilde weg op los fantaseert dan dat je hier nu daadwerkelijk de Stichting Aap op een komkommer hebt betrapt. Als Stichting Aap uit zijn nek lult, is iedereen erbij gebaat als dat met goede argumenten aangetoond wordt. En als Stichting Aap hier daadwerkelijk een groot gevaar voor onze weidevogelpopulatie heeft ontdekt, schieten we denk al helemaal ik weinig op met jouw ronduit vergezochte verdachtmakingen.

  3. 5

    @ 4: ‘de ballen verstand van het onderwerp’ is niet echt een goed begin van je argumentatie. Volgens de NOS is de wasbeer al tientallen jaren in Nederland. Trouw meldt daarnaast dat er wisselend gedacht wordt over het ‘gevaar’ van de wasbeer in Nederland.

    Jasja Dekker van de Vereniging van Zoogdieren:

    De populatie is erg klein en is de afgelopen veertig jaar maar iets gegroeid.

    Lijkt dus meer een broodje AAP. Of beter nog: een goede nominatie voor de komkommer van de week!

  4. 6

    @4: Welke argumentatie heb je ervoor dat een wasbeer “breder inzetbaar” is dan een rat? Ik denk dat het omgekeerde waarschijnlijker is, omdat de rat meer biotopen heeft dan de wasbeer (heel waarschijnlijk bevindt er zich, ongeacht waar jij nu bent, minstens 1 rat binnen een straal van tien meter van je). De bewering dat de wasberenpopulatie aanmerkelijk harder kan groeien dan de rattenpopulatie lijkt me ook onwaarschijnlijk, gezien de leeftijd waarop beide soorten vruchtbaar worden, de gemiddelde draagtijd en de gemiddelde nestgrootte.

    Tenslotte vraag ik me af welk voordeel er is aan het stoeien met katten of het jatten van deurmatten. Dat de wasbeer dat doet, lijkt me eerder in zijn nadeel ten opzichte van de rat, die de kat meestal uit de weg gaat en dus geen verwondingen kan oplopen en geen deurmat jat, daarmee repercussies van de eigenaar vermijdende.

  5. 7

    Het gaat mij erom dat het niet zo is dat de Nederlandse weidevogel nu niet bejaagd wordt. Omdat de totale hoeveelheid prooidieren gelijk blijft, verwacht ik eerder dat de wasbeer een bedreiging vormt voor vossen en dassen dan voor weidevogels, die toch al de druk gewend zijn.

  6. 8

    Feit is dat de wasbeer nu onevenredig veel aandacht krijgt vanwege de komkommertijd. Maar maakt dat het bericht tot een komkommer? Niet echt. Er zijn serieus te nemen bronnen die zeggen dat het wel degelijk een probleem vormt. Voor zowel weidevogels als kinderen (in verband met de spoelworm).

  7. 10

    Ik eis dat de heer Wilders direct deze invasie van deze ongewenste buitenlandse immigrant een halt toe roept. Voor je het weet stelen de wasberen onze banen en vrouwen!

  8. 11

    @9 Rode Hond doelt op een uitzending in Nova (gisteravond) waarin stichting AAP over de spoelworm begon. Dat is het ongelijk van AAP willen aantonen met een bewering van AAP. Overigens mag ik hopen dat AAP over die spoelworm niet liegt, want het is niet niks om ongefundeerd over dode kindertjes te beginnen. Maar AAP zei niets over de daadwerkelijke kans (statistieken, aantallen, onderzoek) van een dood kind door een spoelworm.

  9. 13

    Voor zover ik weet zijn er al sinds de jaren ’80 een paar wasberen in Nederland. Hartstikke gezellig: we werken ons drie slagen in de rondte om otters in te vliegen die zich vervolgens dood laten rijden, en dan komt er zomaar extragratis een wasbeer bij.

    De schade aan vuilniszakken zal het voorlopig nog niet halen bij meeuwen, en bij het uitroeien van weidevogels moeten ze opboksen tegen de twee miljoen katten die dit land telt.

    Had ik maar een tuin, dan ging ik bij elk geritsel kijken of er niet zo’n boevenmaskertje achter school.

  10. 14

    @11 Spoelwormen kun je ook van honden krijgen, en die kans is vrij wat groter. De remedie is eenvoudig: een paar dagen pilletjes slikken en je poept een bundel wormen uit. Onsmakelijk maar verder niet iets om je druk over te maken.
    @4 Vossen zijn zeker zo breed “inzetbaar” als wasberen; ze hebben alleen geen handjes. Er leven vele duizenden meer vossen in NL dan wasberen, die voor weidevogels zeker zo bedreigend zijn. De grootste bedreiging voor de weidevogel is altijd nog de boer, of liever de moderne methode van landbouw: droge ondergrond, geen dekking door vroeg maaien, lekker efficient grote lappen weide en akker zonder snel bereikbare houtwallen.