Ikke allochtoon

We moeten eens af van de termen allochtoon-autochtoon, schrijft de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling in een vandaag gepubliceerd advies. Het is inderdaad gek dat we zo lang vast houden aan dit rare onderscheid, want het verbloemt meer dan het verheldert.

Tien jaar geleden werd ik na een aantal sollicitatierondes en een assessment aangenomen als leerling journalist bij het Utrechts Nieuwsblad. Ik kwam in een trainee-groepje terecht van academici die van regionale dagbladuitgever Wegener een tweejarige opleiding kregen, in combinatie met een baan. Uiteraard kwam aan het begin van de training de CEO Jan Houwert langs om het nieuwe vlees te keuren. De HR-meneer liep handenwringend door het zaaltje. ,,Meneer Houwert,” piepte hij van genot, ,,het is ook deze keer gelukt een aantal allochtonen te vinden.” Blijkbaar had hij het over mij. Blij waren ze er maar mee. En ze kregen ook nog eens een bonus van het Rijk om achterstandsgroepen te helpen of zoiets.

Officieel ben ik allochtoon. Griekse vader – inmiddels Nederlands, Hollandse moeder. Ik eet wat vaker Grieks dan de gemiddelde Nederlander, maar daar houdt ’t wel zo’n beetje op. Zoals ik zijn er velen in Nederland. Een of twee ouders die in het buitenland geboren zijn. Een wat oppervlakkige relatie met het ‘land van herkomst’, waarbij vooral de goede dingen levend worden gehouden (eten, gastvrijheid, cultuur). Sommigen voelen zich op en top Nederlands (zoals ik). Anderen voelen zich minder Nederlands, maar wel weer Amsterdammer, Rotterdammer, of Maastrichtenaar. Het is allemaal te cliché om hier uitgebreid op verder te gaan.

Toch blijven we maar volharden in dat rare onderscheid: jij bent van hier – jij bent niet van hier. Hoewel ik mij geen allochtoon voel, en meestal ook niet zo wordt behandeld, stoor ik mij wel aan dit onderscheid. De redenen die de RMO aanvoert in zijn advies, zouden zo de mijne kunnen zijn.

Ten eerste, deze categorisatie doet geen recht aan de ‘wortels die iemand in Nederland heeft’. ,,Wanneer een persoon in Nederland is geboren en door onderwijs en maatschappelijke participatie in de Nederlandse samenleving wordt grootgebracht, dan is en blijft die persoon allochtoon”. Dat geldt overigens ook voor Beatrix, Maxima, Willem-Alexander en al hun prinsesjes. Maar ja, dat zijn goeie he?

Ten tweede, de relatie etniciteit en beleid is veranderd. Kort gezegd, de verschillen binnen de etnische groepen zijn vaak groter dan de verschillen tussen etnische groepen. Het heeft dan ook weinig nut om dit soort categorale termen te gebruiken.

Ten derde is het gebruik van allochtoon-autochtoon eenzijdig. ,,Het louter presenteren van gegevens over etnische integratie en participatie zonder daar het positieve signaal aan te koppelen om hier iets aan te doen, kan leiden tot een situatie van machteloosheid, zeker voor hen die als probleemgroep worden gezien. Van hen wordt alles bijgehouden, iedereen kan zien dat het soms de goede en soms de verkeerde kant op gaat, maar er wordt niets aan gedaan. Er ontstaat als het ware een langzame ‘Verelendung’, mede doordat maatschappelijke vraagstukken te gemakkelijk van een etnisch etiket worden voorzien.”

Ik vind de voorgaande redenering ietwat overdreven, maar er zit wel een punt in. Ook al zijn de bedoelingen van de mensen die dit begrippenpaar hanteren goed, het is wel vervelend als je telkens op iets wordt aangesproken wat je niet bent. Dat kun je afdoen als overgevoeligheid, maar dat kun je ook omdraaien: getuigt het net zo goed niet van ongevoeligheid om zoveel mensen in één hok te zetten?

Ik heb onderstaand filmpje al eens eerder op dit blog geplaatst, maar omdat ‘ie zo goed is, hierbij nog een keer. Het geeft een mooi beeld van hoe kinderen kunstmatige classificaties eigen maken en daarmee aan de haal gaan. Jammer genoeg zijn het niet alleen kinderen die het onderscheid tussen zin en onzin niet weten te maken.

Foto Flickr Esther1616

  1. 2

    Lol. Die wereldvreemde RMO types denken zeker dat als je het woord ‘allochtoon’ schrapt, de daarmee behorende problemen zoals bijv. de allochtone oververtegenwoordiging in de criminaliteit en bijstand ook verdwijnen.
    De eerste voorwaarde voor het oplossen van een probleem is het duidelijk benoemen van dat probleem, maar dat is iets wat die wereldvreemde linkse RMO sukkels niet snappen en nooit zullen snappen. Die houden namelijk van het politiek-correcte geleuter om de problemen te verdoezelen.

  2. 3

    Het begrippenpaar allochtoon-autochtoon verbloemt inderdaad meer dan het verduidelijkt, maar het heeft weinig nut te gaan pleiten om van de termen af te raken. Het probleem van de vreemdelingenhaat, dat daar achter schuil gaat, houdt immers niet op, wanneer daar andere termen voor gebruikt worden. In het verleden werd op dezelfde manier over gastarbeiders en buitenlanders gesproken, en wanneer de term allochtoon uitgeburgerd raakt, wordt weer een nieuwe term verzonnen om een ‘externe’ oorzaak voor de problemen in ons land aan te wijzen, door mensen, die de hand niet in eigen boezem willen steken (‘de anderen zijn de schuld van onze problemen, wij niet’).

  3. 4

    En dat is dus niet duidelijk benoemen, wat je daar doet, want een oververtegenwoordiging betekent niet dat alle of zelfs maar de meerderheid van de allochtonen in de criminaliteit en de bijstand zit. Het gebruik van de term allochtoon om die problemen te benoemen is dus niet juist. Het probleem is niet duidelijk benoemd en je definitie staat de oplossing dus in de weg.

  4. 7

    Zeik niet. Allochtoon is een brede containerbegrip. Roeprtoeteren dat allochtonen een probleem zijn is hetzelfde als zeggen dat mannen een probleem zijn.

  5. 8

    Ik dacht dat Ray een ban aan zijn broek had. Misschien verkeerd begrepen. Of misschien weet hij zijn ban te omzeilen (op zich niet moeilijk, maar dergelijke slimheid verwacht je niet van zo’n troll).

  6. 10

    Afschaffen van termen heeft niet zoveel zin inderdaad. Iets anders is dat de overheid geen onderscheid moet maken naar etniciteit en dus ook niet zulke categorieën moet hanteren.

  7. 13

    Als mensen negatief gestereotiepd worden met de aanduiding allochtoon dan is er niet iets mis met de term allochtoon dan is er iets mis met de negatieve stereotypering.

    In het buurtje waar ik ooit woonden hadden we vreselijk veel overlast van Marokkaanse jochies, excuses, Nederlands-Marokkaanse jochies of was het nou Marokkaans-Nederlandse jochies. Whatever.

    Toen ik weer eens de auto aan het repareren was nadat deze voor mijn neus in elkaar getrimd was door zo’n joch kwamen de vrome vaders langs, die spijt wilde betuigen. Maar toen mijn opmerking dat het gedrag veranderen toch echt wel bij het gezin begint liepen ze hoofdschuddend weg “Dit is Nederland mijnheer”.

    Daarmee hadden deze heren, Nederlandse Marokkanen, zich buiten mijn perceptie van “medelander” geplaatst.

    Ik vind dat je zaken moet duiden, op de mens en niet in het algemeen. Maar politiek correct gezever over termen werkt contraproductief. Ik ben overigens zelf een niet-westers allochtoon.

  8. 14

    In het filmpje zie je dat het benoemen van iemand tot een lagere klasse, leidt tot slechtere prestaties. Allochtoon heeft een sterk negatieve connotatie. Tot het zien van dit filmpje vond ik het geleiter om de term af te schaffen, windowdressing. Maar het blijkt dus meer dan windowdressing, zinvol.

  9. 16

    Neen, ze beenden hoofdschuddend weg. Maar het is wel te raden hoor. een losgeslagen samenleving zonder grenzen die hun zoons op het verkeerde pad brachten. Want ik ben wel eens met andere vaders achter bij ons op het pleintje in discussie gegaan, en die vertelde me dat.