‘Hoofdstuk grondwet afgesloten’

Balkenende heeft het hoofdstuk ‘grondwet’ voor Nederland afgesloten. Hij zei: “Het was een taai gevecht, maar Nederland en Europa kunnen verder.”

Mooi, Nederland en Europa kunnen verder. Ik wist niet dat er een breuk zat aan te komen, maar goed. We kunnen dus verder. Wat heeft Balkenende uit het vuur gesleept voor ons, zijn landgenoten die de grondwet wegstemden? Allereerst de dingen die we hebben laten schrappen:

– De naam moest veranderd worden. “Grondwet voor Europa” klonk te superstaterig. Het is nu een gewoon EU-verdrag.

– Het volkslied en de vlag mochten blijven bestaan, maar mochten niet meer in het verdrag worden genoemd. Toch aardig van Balkenende. Doordat hij met zijn hand over het hart streek hebben we in ieder geval nog een vlag.

– Het Handvest van Grondrechten moest er ook uit, en werd een verwijzing, die overigens wel juridisch bindend is. Conclusie: er verandert niets.

– De toekomstige EU-minister van Buitenlandse Zaken mag geen minister worden genoemd. Dat klinkt weer te eng. Het wordt nu “hoge vertegenwoordiger”.

Dit hebben we eruit gekregen? Niets dan accentverschillen om de onderbuik tevreden te stellen, als je het mij vraagt. Er verandert eigenlijk niets. Maar misschien wordt dat nog beter. Laten we dus eens kijken wat we erin hebben gekregen:

– De ?Kopenhagen-criteria’, de bestaande toelatingseisen waaraan nieuwe landen moeten voldoen voor ze lid kunnen worden van de EU worden nu in het verdrag opgenomen. Er komt een verwijzing, maar er staat niet in dat deze opgevolgd moeten worden. Er moet wel rekening mee gehouden worden.

– De nationale parlementen moesten meer te zeggen krijgen, en daarvoor zou er een rode kaart ingevoerd moeten worden, zodat wetgeving uit Brussel zou kunnen worden geblokkeerd. Een meerderheid in eenderde van de Europese parlementen zou daarvoor genoeg moeten zijn. Nederland kreeg hier slechts gedeeltelijk zijn zin: het werd een oranje kaart. Als meer dan de helft van de Europese parlementen tegen nieuwe wetgeving is, kunnen zij Brussel dwingen deze opnieuw te overwegen.

– Geen “sluipende” overdracht van bevoegdheden van de lidstaten naar Brussel. Op een aantal plekken in de tekst is de afbakening van de bevoegdheden duidelijker gemaakt.

– Typisch Nederlandse publieke voorzieningen als de woningcorporaties, pensioenstelsels en de gezondheidszorg moesten blijven. Hier is nu ook bepaald dat de lidstaten in beginsel vrij zijn om deze diensten in te vullen.

Nou, dat klinkt al iets beter, hoewel de eerste twee een beetje klinken als nepoverwinningen. Zinsnedes als “er komt een verwijzing, maar er staat niet in dat deze opgevolgd moeten worden” en “dwingen deze opnieuw te overwegen” klinken mij niet als een stevige stok achter de deur in de oren. Ook bij het laatste punt klinkt “in beginsel” als een addertje onder het gras.

Alleen het derde puntje is onverdeeld positief. Wat extra duidelijkheid kan nooit kwaad. Maar of we met deze punten nou echt iets opschieten? Het komt op mij vooral over als “window dressing”, waarbij er aan het functioneren van de EU niets verandert…

  1. 1

    Juist, de voornaamste veranderingen zijn helaas wijzigingen die de oorspronkelijke (AFGEWEZEN) grondwet in de kern niet zo heel erg wijzigen.

    Gelukkig hebben we er wel uit weten te slepen dat er geen Europees hymne & een Europese vlag komt… en uiteraard dat de toekomstige minister van de EU niet zo mag heten (maar wel zo functioneert). YEAH!! (niet dus)

    Oh ja… wat ik uit de NRC heb vernomen, onze regering vindt dat het met deze wijzigingen NIET nodig om een referendum te houden…

    Het is niet zo moeilijk om te concluderen waarom niet ;)

  2. 2

    Oh ja.. als je toch hier bent, onderteken dan even de petitie die vraagt om een referendum!

    In dit geval nooit verkeerd om zoveel mogelijk mensen te laten ondertekenen!!

  3. 4

    Wat veel belachelijker is dan dit compromis, is het feit dat er werkelijk geen enkele politieke partij is die de EU onvoorwaarlijk afwijst en kiest voor de EER. Geen enkele. Zelfs de SP en de PVV niet. Men wil de EU, alleen een procentpuntje meer of minder zeggenschap. Een partij die vindt dat elk akkoord en de begroting van de EU verplicht goedgekeurd moeten worden door alle nationale parlementen, zou mijn stem krijgen. Helaas geen enkele die daar aan voldoet. Alhoewel de SGP altijd heeft gepleit voor een unie van soevereine staten. Deze partij heeft ook minder wenselijke standpunten. Maar als de nood aan de man komt zet ik me misschien daar nog wel overheen.

  4. 6

    @JeCuS: wat is er de reden voor dat je de EU het liefst onvoorwaardelijk afgewezen ziet?

    @Lisette: dat wil toch alleen maar zeggen dat er geprobeerd wordt op termijn alle EU-lidstaten dezelfde munt te laten gebruiken? Ik zie daar niet de nadelen van in.

  5. 8

    Ten eerste vind ik het slordig om instrumenten (emu en munt) op te nemen in het artikel over de doelstelling. Ten tweede vind ik het pikant, omdat de afkeer van de euro één van de hoofdoorzaken achter het Nederlandse ‘nee’ was en die nu in het verdrag een prominentere positie krijgt.

    In praktijk zijn de strakke regels van de EMU een veel grotere belemmering voor het voeren van gunstig economisch beleid dan met welke munt we betalen.

  6. 9

    Onzin. Je gaat er daarmee vanuit een EU als entiteit bestaat en ook nog eens de enige is die weet wat goed is.

    Een EU zonder veto is het recept voor een op hol geslagen trein die door bureaucratie zijn doel voorbij gaat. Tenminste als je een ander doel voor ogen hebt dan het betalen van ambtenaren.

    Met veto zal je (waarschijnlijk terrecht) minder regels en wetten krijgen. De regels die je echter wel ka opstellen zijn de regels waar iedereen achter staat en die dus ook realistisch zijn. Zonder veto ga je van S.M.A.R.T. naar smart. Klinkt hetzelfde maar je krijgt niet wat je wil en de pijn neemt toe.

    Ik zou zeggen stop eens met jezelf als EU organisatie meer macht te geven en ga eens werken.

  7. 11

    @8: Is er dan zo’n afkeer van de euro? Het belangrijkste bezwaar dat ik hoor tegen de euro is dat alles er duurder door is geworden. Dat is nogal een drogreden, omdat niet de euro alles duurder heeft gemaakt, maar de horeca, die in de invoering van de euro een mooie gelegenheid zagen om eens fix aan prijsverhogingen te doen. In grensgebieden (zoals waarik woon) wordt het voordeel van de euro (je hoeft niet constant francs en marken in je beurs te hebben, die je altijd tegen ongunstige koers moet kopen)wel degelijk onderkend en op vakantie ziet iedere nederlander nu tenminste dat hij afgezet wordt (waar je je vroeger pas thuis bij de bankafschriften wezeloos schrok).

  8. 12

    Oja en natuurlijk Zalm, die gewoon een deel van ons geld heeft weggegooid door de gulden opzettelijk onder te waarderen.

  9. 13

    Ik was voor het referendum over de vorige versie omdat die zeer ingrijpend was. Ik stemde tegen omdat ik die “grondwet” een achteruitgang vond. Maar voor dit verdrag vind ik een referendum niet nodig omdat het veel minder ingrijpend is. En het lijkt me deze keer wel een vooruitgang.

    Het kan wel conflicten in de nationale parlementen veroorzaken. Spuyt12 vergat het op te schrijven, maar nadat de parlementen een wet ter herziening hebben teruggestuurd kan de wet alsnog door de raad van Ministers worden aangenomen. En we weten dat ministers niet altijd de wil van hun parlement uitvoeren.

  10. 14

    Wel aardig om te zien hoe t per land verkocht wordt.

    De belgische minister BuZa meldde zondag op eigen tv dat zij t nederlandse en franse gedrag `niet proper` vonden omdat er feitelijk niks veranderd was. De aangepaste teksten zouden hooguit verplaatst zijn naar protocol (of verklaring met toezegging dat t later protocol zou worden). En protocollen hebben dezelfde wettelijke status. etc etc zie ook tekst bovenaan. maar ja, ik ben geen jurist dus weet ik niet of hij weer zijn koek aan t verkopen was. lIjkt wel overen te komen met je stuk maar toch. wie t weet mag t zeggen.

  11. 15

    @13: Wat zijn dan voor jou de wezenlijke verschillen tussen de “oude” grondwet en het “nieuwe” verdrag, dat je zowel van mening doet veranderen over de ingrijpendheid als over kwaliteit?

  12. 16

    @6
    De economische samenwerking binnen de EEG heeft veel goeds gebracht. De ziekelijke drang naar eenwording echter niet. Waarom willen de heren/dames politici toch zo graag macht hebben op het wereld toneel. Want daar gaat het uiteindelijk om. Niet dat de burger er beter van wordt, maar om macht op het wereldtoneel en macht over de burger. Heel veel wetgeving wordt via de europese weg door onze strot geduwd, zonder enige parlementaire controle.

    Het europarlement zou die controle moeten doen, maar die vertegenwoordigd slechts zichzelf en komt totaal niet op voor de burgers. Althans niet de nederlandse leden.

    Ik vergelijk de EU altijd met de relatie die ik heb met mijn buurman. Als er iets gemeenschappelijks is, bijvoorbeeld de schutting, kan daar altijd over gesproken worden, maar samen een huishouding voeren zal binnen no-time leiden tot ellende.

    in europa is mij stem 1/300000000 waard en in nederland 1/16000000 en dat is beter. Er is veel gevochten voor vrijheid en die raken we in de EU kwijt. Dat is niet paranoide, maar gewoon realiteit.

    EU is een handelsunie en moet gewoon geen pretentie hebben dat het een staat is. De munt is nog tot daarentoe, ook al ontneemt die feitelijk een heel belangrijk wapen in de economische sturing van een land. Maar zaken als een hv voor buitenlandse zaken, een president, of toch een voorzitter en een europarlement zijn volslagen overbodig. Vroeger spraken de USA met ons, tegenwoordig alleen nog met de EU. Vooruitgang?

  13. 18

    @Bismarck#15: ik vond/vind dat die bestaande verdragen moesten worden samengevoegd en gemoderniseerd. Maar de staten misbruikten dit proces om er nieuwe dingen in te stoppen (rol van de NAVO) en die een hogere status te geven (“grondwet”). Daardoor werd het verdrag te groot, te zwaar en te onoverzichtelijk.

    Als de het nieuwe verdrag niet veel verder gaat dan de bestaande verdragen – waar we al akkoord mee waren gegaan – dan is er ook geen referendum nodig. Partijen die toch dan toch een referendum willen richten zich eigenlijk tegen de bestaande verdragen, ze leven in het verleden.

  14. 19

    @18: Je maakt eens stap wat te snel: “waar we al akkoord mee waren gegaan”. Punt is dat ons nooit eerder wat gevraagd is. Er klakkeloos van uit gaan dat we dus met de bestaande verdragen akkoord zijn gegaan is een foute aanname (zo blijkt uit de uitslag van het referendum).

    Los daarvan worden er wel degelijk nieuwe afspraken gemaakt, die een stap in ondemocratische richting zijn, terwijl Europa juist democratisering nodig heeft. De verkeerde kant op dus. Dat vind ik veel belangrijker dan “modernisering” van verdragen of “meer efficientie” in de beslissingen. Wie zegt me niet dat met het nieuwe verdrag op de tas, de ministerraad aslnog de NAVO een rol gaat geven in de EU (en dat kun je dan niet meer tegenhouden)?

    Ik sta ervan te kijken dat de naamgeving voor jou een doorslaggevend argument is om van mening te veranderen.