Democratische droom

Voorjaar 2017
Sophie stapte uit de bus en liep naar het de ingang van het natuurgebied. Mooie dag voor een lange wandeling. Een wandeling over haar wandelpad. Niet dat ze eigenaar was. Maar het voelde wel een beetje als haar wandelpad. Ze was immers heel direct betrokken geweest bij de realisatie van het pad. Een schitterend pad door drie verschillende stukken natuurgebied, bij elkaar 25 kilometer lang. Ze ging door het hek en met stevige tred het bos in.
Dat zou ze tien jaar geleden nooit bedacht hebben. Dat ze politiek betrokken zou worden om zoiets voor elkaar te krijgen. Politiek leek een hopeloze vastgelopen ding in die dagen. Met politici die niet langer geloofwaardig waren en geen aansprekende visie hadden. En met heel veel klagende mensen die het allemaal maar niets vonden. Zij hoorde daar ook bij, bij die klagers. Het leek ook zo duidelijk in die dagen. De politiek luisterde niet naar de burgers en deed precies de verkeerde dingen. En ze waren ook alleen maar met elkaar bezig. Zelfs de revolte van Pastors, na die van Fortuyn veranderde weinig aan de situatie.

Ze stond even stil bij een klein meertje met wat drassige stukken er omheen. Een kleurrijke kikker ploegde zich een weg door de modder. Ondanks de kakofonie van vogelgeluiden was het er heel vredig. Toch maar mooi dat dit ontsloten was voor meer mensen. En wel op zo’n manier dat de natuur er weinig last van had.
Ze kon zich niet meer zo goed herinneren waar de dingen nou precies gingen veranderen. Hoe het nou kwam dat politiek ineens weer ging leven en het een stuk interessanter werd.
Ergens in 2007 begonnen wat nerds allerlei informatie van de overheid toegankelijker te maken nadat de overheid eindelijk ontdekt had hoe ze het fatsoenlijk moesten aanbieden aan de mensen. In het begin ging het eenvoudig door zogenaamde feeds op onderwerpen. Je kon opgeven wat jou interesseerde, bijvoorbeeld milieu, en kreeg dan alle documenten te zien die daarmee te maken hadden. Eerst alleen landelijk en later ook van gemeentes en andere instellingen. Daar kon je toen nog niet zoveel mee. Toch was het aardig. Zeker toen er programma’s bij kwam die van de stukken een korte samenvatting maakte. Kon je snel zien of het voor jou relevant was of niet.
Het werd pas echt leuk toen men ook nog eens online kon bekijken hoe de politici nou gestemd hadden voor bepaalde onderwerpen. Op diverse manieren kon je daar in duiken. Bijvoorbeeld hoe het CDA had gestemd bij onderwerpen over de zorg. Of hoe verschillende partijen gestemd hadden over al die over elkaar heen duikelende voorstellen voor alternatieve energievoorzieningen. Eindelijk kon je makkelijk zien hoeveel van wat die politici nou riepen ook hard gemaakt werd, zonder afhankelijk te zijn van de selecties van de krant en de TV. Dat was voor veel mensen toch wel een eye-opener geweest. Ook voor haar. Bleek dat die Pastors bijna altijd hetzelfde stemde als de mensen van het CDA. Nou, die was door de mand gevallen zeg.

Ze liep weer door. De wind trok aan en er trokken wat wolken voor de zon. Bewegend zou ze het niet koud krijgen.
Maar de hele politiek kreeg pas echt een wending met de komst van MijnDing. Stomme naam, typisch weer een nerd geweest die dat bedacht had. Maar het werkte wel. Zoals fans van bands online bij elkaar kropen om gemeenschappen te vormen, zo gingen ook mensen met interesse voor bepaalde onderwerpen groepjes vormen. De eerste groepen kwamen op rondom de verkeersproblematiek. Die waren natuurlijk snel overbodig na de energiecrisis van 2009. Maar al snel kwamen er ook groepen over grote onderwerpen als terrorisme, onderwijs, zorg en drugsbestrijding. Eerst verwachtte men nog dat de groepen uit elkaar zouden vallen in losse groepen die dezelfde mening hadden. Maar dat gebeurde niet. Mensen gingen de strijd aan en probeerden anderen juist te overtuigen maar begrepen ook wanneer ze aan het kortste eind trokken.
Op MijnDing kwam alles dan samen. De feeds met de juiste documenten, het stemgedrag van de politici, de discussies, de verwijzingen naar documenten van mensen buiten de politiek, verwijzingen naar artikelen in het nieuws over het onderwerp, en de overzichten van hoe er in het verleden over zaken gedacht en gestemd was. Zo kon iedereen voor zijn eigen ding in de gaten houden wat er gebeurde. En vooral ook meediscussieren en stemmen. Politici kregen al snel in de gaten dat als ze een voorstel behandelden en in de stemming tot een heel andere conclusie kwamen dan de consensus van een grote MijnDing groep, ze een probleem hadden. Het was immers heel duidelijk dat de mensen die op hun gestemd hadden een andere mening hadden terwijl ze zich er serieus in hadden verdiept. Daardom konden ze niets anders dan gaan meediscussieren in de groepen. En dat voelde goed. Het was wel vreemd om te merken dat het juist partijen als de ChristenUnie waren die dit als eerste gingen doen.

Ze ging even op een boomstronk zitten om een sesambolletje met brie te eten. Ergens tussen de bomen meende ze een vos te ontwaren. Jammer, niet goed te zien. Dat zou toch echt fantastisch geweest zijn!
Geleidelijk aan werd MijnDing voor veel onderwerpen belangrijker voor de politieke besluitvorming dan de Tweede Kamer of een gemeenteraad. Die deden formeel nog wel de stemming, maar dat was de afronding van een eerder proces.
Ze moest toegeven dat ze wel een heel nieuw zicht had gekregen op politiek. Met terugwerkende kracht schaamde ze zich een beetje dat ze zo simplistische geschamperd had op de politici. Toen zij op haar onderwerp, wandelen, actief mee ging discussieren werd al snel duidelijk dat zaken niet zo makkelijk waren. Tuurlijk, een wandelpad was mogelijk, maar wie betaalde het onderhoud? Hoe zorgde je ervoor dat de natuur er niet onder leed? Moesten er wel of niet parkeerplaatsen bij? Wie was verantwoordelijk voor een pad als het over de gemeentegrenzen heen liep? En wat moest er allemaal niet gebeuren als er een stukje prive-grond gekruist werd zeg! Tja, roepen dat iets toch makkelijk moest kunnen en dat die politici alleen maar aan hun eigen ding dachten, was toch wel wat simpel geweest.
Zelfs dit wandelpad had bijna 3 jaar gekost om tot stand te komen. Ze had er heel wat uurtjes ingestoken. Ze had zich zelfs verdiept in de wetgeving over grondbezit. Het moest niet gekker worden.
Toch zag ze zichzelf niet als een grote speler in MijnDing. Nee, dan haar buurman. Een gepensioneerde politieman. Die had zich na zijn pensioen helemaal op het onderwerp terrorismebestrijding gestort. Als er iemand was die wist wat zin en onzin was op het vlak van maatregelen nemen, dan was hij dat wel. Full time was hij er mee bezig. Dankzij de citatenindex van MijnDing was voor iedereen duidelijk dat hij de meest gelezen, bediscussieerde en best gewaardeerde stukken schreef. Geen politicus lukte het dan ook een maatregel er doorheen te krijgen die hij helemaal de grond in had geschreven.
Maar door al die discussies kwamen er juist ook weer hele slimme ideëen boven tafel die bijdrage leverden in het vergroten van de veiligheid. Na de aanslag in de Arena van 2010 was er niets meer gebeurd. In haar ogen mede door de slimme vormen van terrorismepreventie die op MijnDing bedacht zijn.

Ze stond weer op en stopte haar windjack in haar rugzak. De zon scheen nu zo stevig dat die niet meer nodig was.
Voor zichzelf moest ze toegeven dat ze door het succes met het wandelpad, de smaak aardig te pakken had gekregen. Eigenlijk wilde ze wel mee gaan doen met die groep over vernieuwing van het parlement. Dat moest er toch een keer van komen. Wel leuk voor die Pechtold. Na het heengaan van D66 had hij toch maar de moed om een nieuwe vernieuwingspartij, Beter, op te richten. En dit keer met meer resultaat. Ze waren nu met 29 zetels in de kamer vertegenwoordigd en hadden eenvoudig het gekozen burgemeesterschap en het gekozen premierschap erdoor gekregen. Maar misschien kwam dat ook doordat je het geen traditionele partij meer kon noemen. Meer een collectief van netwerkende politici die zeer goed thuis waren in MijnDing.
Ja, dat ging ze doen. Daar ging ze meepraten. Want het moet nu toch mogelijk zijn het parlement af te schaffen. Zoveel mensen die actief meekijken met ieder stukje beleid is de beste sturing die je kunt hebben. Een veel betere manier van stemmen dan die van de Tweede Kamer trouwens. Tactisch stemmen, groepjes vormen, eigen regering ondersteunen, stemmen voor iets populairs vlak voor de verkiezingen, daar hadden de deelnemers van MijnDing helemaal geen last van. Bovendien had ze gehoord dat grote groepen mensen altijd als geheel rationeler en slimmer stemden dan individuën of kleine groepen. Alleen nog iets om de stemmingen van de MijnDing groepen formeel te maken en je was klaar.
Canada was immers ook al bezig om het op die manier te….

Oei, ik schrik wakker. Met mijn laptop op schoot in slaap gevallen. Jammer van die mooie droom.
De kat springt op schoot. Die heeft vast honger. Preisner’s Enfer klinkt door de boxen.
Terug in de wereld van vandaag. Nog veel werk te doen.

  1. 2

    Leuk stuk Steeph.

    Nerds (technologie) als redder van de democratie. Het moet niet gekker worden :) Hoop doet leven, als het maar geen illusie blijkt te zijn. Het is in de geschiedenis nog nooit zo geweest dat de macht zich liet ringeloren door goeie ideeen van de meerderheid. Stel je voor!

    Maar het internet is werkelijk iets nieuws en wellicht gebeurt het onvoorstelbare. Zijn er al aanzetten voor dit virtuele parlement? L’enfer bij terugkeer in het heden: fraai gekozen.

  2. 4

    Inhoudelijk zeker een interessant stuk maar qua vorm sluit ik me aan bij Jacobine (waarbij ik je dan wel wil bedanken dat de grote aanslag van 2010 in Amsterdam komt)
    Of ben je ingehuurd door het kabinet om de politiek in hapklare brok te serveren?

  3. 8

    Maar ik kom nou juist hier voor dat droge, als aanvulling op mijn leesmap abbonnement, zeg maar.
    Ik kan er alleen maar waardering voor hebben dat je wil experimenteren, ik bedoel mijn kritiek ook enkel opbouwend (met een licht sarcastische ondertoon)

  4. 10

    was erg goed ja, dacht even dat echt was :( jammer . Ja en nu lezen we in de krant dat ment geld wil van diegene die veel op internet zit, begint al met mail wat eventueel betaald moet worden, soort postzegel. Dit moet met kracht bestreden worden.

  5. 12

    @DP: staat geheel los van mijn opvatting over genoemde personen. Paste alleen leuk in het verhaal.
    Is het je wel eens opgevallen dat beide personen met een P beginnen. De P van politiek.
    Mij ook niet :-)

  6. 16

    Dat van die energiecrisis in 2009, dat slaat de plank niet ver mis.

    Qua drama zat er meer in: iedereen in 2010 de auto uit, geen files meer, NS heeft opnieuw tekort aan treinstellen, Arnhemse elektrieke bussen (bestaan die nog?) komen weer in, autohandel stort in, werken dicht bij huis wordt snel populair. Gas wordt ook schaars, rond Schiedam breken vandalen stukken van de A4 af en hebben een winterlang warmte…

    De komende democratische revolutie wordt er een die oude PLUS volstrekt nieuwe problemen moet oplossen.

  7. 17

    @mescaline: Ja, ik had er nog meer drama in kunnen stoppen. Misschien kan ik er een boek van maken.
    Maar dat zou nu teveel ten koste van het thema gaan, toch.
    Dat van die nieuwe problemen is wel een goede trouwens.

  8. 18

    Het is in Nederland oorverdovend stil over de komende problemen rond energie, economie etc. zo aan de vooravond van peak oil, China/India, druk uit Rusland, grotere druk vanuit USA.
    We hebben nog 4 jaar. In die tijd kunnen we relatief goedkoop iets aan onze infrastructuur doen (goed investeren dus) zodat we het hopelijk een tijd langer redden.

    Wie zich nu bezighoudt met zijn waardevaste pensioen, de spaarrente, de aandelen en aftrekposten, die wens ik veel geluk, en trek het je niet te erg aan.

  9. 19

    @mescaline:

    Gas wordt schaars in 2009? Wat gaat er dan gebeuren?
    Groningen scheidt zich af en sluit een pact met Rusland, Algerije, Saudi Arabie, Qatar en Iran om alle andere Nederlandse provincies maar eens even een een hak te zetten :)? Ik denk dat je de macht van onze groningers toch wat te hoog inschat….

    Hoe creer je warmte uit een stuk van de A4? Staan daar houten geluidswallen of wat moet ik me daarbij voorstellen?

    @steeph

    Goed geschreven, denk alleen niet dat de elektronische evolutie van de politiek de benodigde activiteit teweeg kan brengen waar steeph van droomt. Mocht dat wel zou zijn tja dan moet steeph nog maar te boek gaan als profeet :D

  10. 20

    LOL, @Rembrandt. Groningen is peanuts, dat reken ik niet, gelet op de komende problemen. CV out, kacheltje in. Reken maar dat gestoken asfalt er goed in brandt…

  11. 23

    Na het heengaan van D66 had hij toch maar de moed om een nieuwe vernieuwingspartij, Beter, op te richten. En dit keer met meer resultaat. Ze waren nu met 29 zetels in de kamer vertegenwoordigd en hadden eenvoudig het gekozen burgemeesterschap en het gekozen premierschap erdoor gekregen.

    Als trouwe D66 stemmer ben ik blij dat er nog iemand gelooft dat er brood in het gedachtegoed zit. Alleen jammer dat de kroonjuwelen dan toch weer de belangrijkste verdienste worden. Maar ja.

  12. 24

    De politiek luisterde niet naar de burgers.

    Als alle burgers het met elkaar eens waren hadden we geen politiek nodig. Ik denk echt dat bovenstaande zin voort komt uit het feit dat mensen er niet tegen kunnen dat ze niet altijd gelijk krijgen van de politiek. En dat speculeer ik er ook nog maar even bij dat sommigen argumenten hanteren die zo krachteloos zijn dat ze geen enkele kans maken om gehoord te worden.

    Nog zo een: er is kloof tussen burger en politiek. Nog nooit heeft iemand ‘kloof’ als ‘politiek’ gedefinieerd. Zodat ook nog niemand in staat is geweest om te onderzoeken of het a) zo is en b)zo ja, waar dat aan ligt en c)of de voorgestelde oplossingen het probleem verminderen of doen verdwijnen.

    Populistisch D’66: er is een kloof en als we de burgemeester kiezen dan is hij gedicht.

    Beste Steeph: Politiek is marketing. Verwijten van de Winter dat Bos niets meer is dan marketing is goedkoop populisme. De politiek luistert niet naar de burgers is voor mij van het zelfde niveau. .

  13. 25

    @ALO: Het is niet mijn punt dat de politiek niet naar de burgers luisteren. Het is iets wat als beeld nu leeft bij veel mensen. Daarom gebruik ik het in het verhaal.
    En de beleving speelt een rol in de onvrede, of het nu terecht is of niet.

  14. 26

    Van mij hoeft de politiek niet naar de burger luisteren, hoor. Ik ben al dik tevreden als ze naar hun gezond verstand luisteren.

  15. 29

    @ALO
    … Politiek is marketing…

    Als we ieder die niet tot het politieke establishment behoort even Het Volk noemen dan zeg je dus eigenlijk dat de politiek via slimme marketing allerlei ideeen aan Het Volk oplegt. Of Het Volk het daarmee eens is of niet wordt volstrekt irrelevant.

    Leuk: de betuwelijn is goed verkocht, de HSL is goed verkocht, Schiphol wordt goed verkocht, al het beton in NL is goed verkocht. Welk doel wordt er gediend? De economie: het wordt goed verkocht. Mijn (onze) leefomstandigheden als inzet van het politieke establishment. Als de illusie eromheen maar goed verkocht wordt.

    Iedereen moet mee met het politieke establishment want iemand heeft ooit verzonnen dat de economie het doel moet zijn en dat het politieke establishment daar voor gaat zorgen. Als het politieke establishement vindt dat we koelies moeten worden net als in China, we tot ons 70e door moeten werken (jaja meneer Brinkman heeft dat luid geroepen, maar zijn marketing was nog niet goed genoeg: wordt aan gewerkt), de pensioenen moeten worden verlaagd dan is het goed als het goed verkocht wordt. Politiek is marketing en als het marketing is en goed verkocht wordt is het goed.

    Wat een gekut!

    Politiek is een forum waar beslissingen worden genomen die ons allen aangaan. Als het alleen beslissingen zijn voor het politieke establishemnt die ons via slimme marketing als een illusie worden verkocht door mensen die door ons op die plaats zijn gezet dan is het onze taak om die mensen te verwijderen. Dat zijn onze democratische plichten en verworvenheden.

    Het gaat om onszelf en ons leven. Niet om wat de politici willen en aan ons via marketing willen overdragen. Dan krijgen we door spindoctors gedreven politiek die we uit de UK en VS zo goed kennen (en ja die hier ook gaande is).

    Door te accepteren dat politiek marketing is accepteer je de dood van de democratie. Democratie is meer dan alleen acteren als stemvee. Stemvee voor een paar verkopers. Of je nu een te duur product A door de een of door de ander wordt verkocht is irrelevant. Je moet je afvragen of je product A wel nodig hebt. Die veroper wil zijn product A wel kwijt hoor. Acceptatie van marketing als politieke techniek maakt van Het Volk slachtoffer.

  16. 30

    @Steeph: Ik denk dat de andere variant het ooit nog wel gaat winnen, hoor. Ligt in de lijn van de uitspraak. Beetje zoals potlepel=pollepel.

  17. 31

    Politiek is verkiezingen, parlementair handwerk en besturen. In alle drie komen stevige reclame-aspecten aan de orde, in de eerste (veel) meer dan de laatste. Juist de populistische uitspraken, zoals ik de door mij geciteerde beschouw, komt dit het meest direct aan de oppervlakte.

    Ik ben het met je eens dat het meer is dan dit, maar mijn stelling is dat het in ieder geval niet zonder kan. Als je voor iets reclame maakt, betekent het niet dat de uitspraken slecht of niet waar zijn. Reclame kan best juiste informatie geven. Maar meestal niet. En ik ben de laaste tijd nogal allergisch geworden voor dit fenomeen, zoals ‘pluche’, kloof, ‘niet luisteren naar de burgers’, ‘we moeten rekening houden met gevoelens’, ‘dat is geld over de balk smijten’, en nog veel meer. Breek me de bek niet open.

    Het is inderdaad de dood in de pot, zoals jij stelt. Maar daarom maak ik me zo druk over het populisme.

  18. 32

    De revolte van Pastors? Je moet die gast niet te veel credit geven, alleen maar omdat hij een keertje op tv is geweest.
    Verder wel een aardig stukje, sesambolletje met brie, iemand?

  19. 33

    @De gouden Aars: Volgens mij is het ook helemaal niet nodig om Pastors credits te geven. Het ligt niet aan hem, maar de mensen zullen mogelijk wel in hem weer een “redder” zien.

  20. 35

    Goed stuk Steeph, en een leuk uitvloeisel van je literaire aspiraties ;-).

    Is dit wat de Virtuele Partij voor ogen heeft? En die beweging van Pechtold: lijkt dat niet wat op LuxVoor? Zit daar misschien toch wat in.

    En op zich is dat MijnDing een goed idee, maar ook hier bestaat het risico van populisme. GS heeft ook nog steeds meer bezoekers dan Sargasso, dus daar zou wat aan moeten worden gedaan.

  21. 36

    @arieT: Nee, dat is niet wat de Virtuele Partij voor ogen heeft. De bedoeling daarvan is dat er een fundamentele discussie op gang komt over een echt nieuwe inrichting van het politieke systeem. Met als enige eis vooraf dat het gericht moet zijn op duurzaamheid/lange termijn.
    Dit was meer een vingeroefening om te kijken of een alternatief aansprekend beschreven kan worden. Zonder dat het nou gaat om per se dit alternatief.
    Kietelen om uiteindelijk een goede discussie te kunnen voeren. Weinig mensen die los komen van het huidige systeem tot nu toe. Dus veel beweging heb ik nog niet.

  22. 37

    @su: RDF voor de structuur zelf. Ik denk dat mensen de term “feeds” toch wel blijven gebruiken. Maar het zou inderdaad slim zijn om RDF in te zetten voor alle overheidsdocumentatie. Geen flauw idee eigenlijk of daar al naar gekeken wordt…

  23. 39

    @Steeph:

    Er is ooit een artikel geweest bij xml.com,
    Hack Congress, die is begonnen met een aanzet. Daarna weinig meer gezien. Dat gezegd zijn er al een paar schema’s die als basis kunnen dienen. Zo kun je denken aan FOAF files, RDF Calendar en wat uitbreidingen op Wordnet Organization.

  24. 40

    boeiend stukje. De wandeling niet, maar het verhaal wel. Ik denk echter dat er maar weinig burgers zijn die al die saaie zooi in hun vrije tijd door gaan lezen.
    Misschien wel voor het speeltuintje/asielzoekerscentrum/watdanookopdehoek, maar verders is het vooral een ver-van-mijn-bed-show denk ik.
    Om nog maar te zwijgen over GSpraktijken die zomaar de opinie kunnen beinvloeden..

  25. 41

    @e4: Qua GSpraktijken zijn er natuurlijk wel oplossingen te vinden. Je ziet het al aan hoe het bijvoorbeeld bij tweakers gaat (slim gemodereerde discussies). Daar valt nog veel meer mee te doen.
    Of mensen mee gaan doen is natuurlijk een tweede. Maar het hoeft ook niet zo te zijn dat iedereen mee doet. Als 10% meepraat over diverse onderwerpen heb je al een behoorlijk grote groep waar je uit kunt putten.
    En wie weet leidt het tot een houding waarin mensen je aankijken als je loopt te klagen over de politiek maar niet actief meepraat.
    Ik geef toe, daar moet nog wel veel voor gebeuren.

  26. 42

    10%, welk een schitterend streven. Ik ben het trouwens wel met je eens dat de politiek dient te beginnen, want een ambtelijk stuk hier online vinden is praktisch onmogelijk. En om nu iedere keer naar het stadskantoor (dat over twee locaties verspreid is!) te gaan, is wat overdreven.
    Dikke pluim voor kadaster.nl en kvk.nl trouwens, waar gewoon alles online te vinden is.