De opdracht van Lubbers

Lubbers (foto: flickr/DOETDOET)

Oud-premier Lubbers kreeg de opdracht van de koningin om “alle reële meerderheidsvarianten” te onderzoeken.

En, toegegeven, dat doet hij niet. CDA en VVD kan je moeilijk omschrijven als een meerderheidscoalitie. Maar het is wel een beetje gek dat verschillende partijen daar nu zo over vallen. Vooral D66 en PvdA, die voor minder invloed van het staatshoofd zijn, roepen nu om het hardst dat Lubbers de opdracht naar de letter moet uitvoeren.

Waarom? Is het niet zo dat in een democratisch Nederland het aantal zetels in het parlement dat je coalitie heeft (eventueel aangevuld met gedoogsteun) bepaalt of je kan regeren? Opdracht of geen opdracht, aan het eind gaat het daar om, en niet wat koningin Beatrix wil. Dus kom op, doe nu niet alsof jullie schoothondjes van Bea zijn, maar probeer zelf een coalitie te vormen en hou op met huilen.

  1. 1

    Tja, hij heeft VVD, PVV en CDA (reële meerderheidsvariant) opgeroepen ’s informeel met elkaar te praten, die kwamen plotseling met de gedoogvariant op de proppen en toen waren er ineens geen reële meerderheidsvarianten meer.
    Formeel gezien kan Lubbers zeggen dat-ie z’n opdracht naar de letter heeft uitgevoerd. Normaal gesproken verwacht je dit soort wettisch denken van protestanten, maar had Lubbers niet bij de jezuïeten op schoot gezeten?

    Pardon, ik bedoelde natuurlijk ‘op school’.

  2. 2

    Mee eens. Ik zeg de hele formatie al dat er veel te veel oneigenlijke argumenten worden aangedragen over de te vormen coalitie. Bijvoorbeeld dat winnaars wel en verliezers niet zouden mogen regeren. En nu ook dat de opdracht van de informateur zou bepalen wie de volgende coalitie mogen vormen. Uiteindelijk draait het erom welke partijen met elkaar willen samenwerken en die steunen op een meerderheid van de tweede kamer. En dat met elkaar samenwerken wordt bepaald door de politieke inhoud (waar ook politieke strategische overwegingen een rol spelen).
    Als de PvdA dit met alle geweld wil voorkomen had Cohen in een veel eerder stadium met Verhagen moeten gaan babbelen.

    Een zijpad: kan de eerste kamer ook moties van wantrouwen aannemen? In dat geval kan het wel eens snel afgelopen zijn met dit kabinet.

  3. 3

    Nog even over de Eerste kamer:

    Het is vreemd dat daar zo weinig aandacht voor is, het is toch een unicum, en het feit dat de eerste kamer politiek meestal zeer dociel opereert wil niet zeggen dat dat zo blijft onder dergelijke polariserende omstandigheden.

    Sowieso moet ook de Eerste Kamer de begroting goedkeuren (en kan dat dus tegenhouden). De eerste kamer kan ook moties van wantrouwen indienen, al is er onduidelijkheid of dit ook betekent dat de minister moet aftreden, de meerderheid neigt naar ja (volgens Wikipedia).

    Dit hoeft echter niet persé het lot van Bruin-I te bezegelen. De coalitie heeft 35 zetels in de eerste kamer. De SGP zal niet radicaal oppositie voeren, dat komt tot 37, een zetel te weinig. Dan is er nog de OSF, de onafhankelijke senaatsfractie. Die zit dus in feite op de wip als het in de Eerste Kamer echt spannend wordt, iets waar ze helemaal niet van houden. Kan nog spannend worden.

  4. 4

    Leuk, maar als dat zo is waar staat dat per definitie de grootste partij het voortouw moet nemen. Ik bedoel als het staatshoofd ook opzij geschoven word.
    Als de SP PVDA GL een regeerakkoord klaar hebben en de conservatieve kliek ook, dan mag de burger kiezen. Tja en dan zal de uitslag echt niet richting pvv gaan. Want dan zien mensen de werkelijke uitvoering van hun stem.

  5. 5

    @2 (zijpad): Ja, kunnen ze, maar hoeft niet per se einde van het kabinet te betekenen. SGP meegerekend heeft de gedoogkoalitie 37 zetels, net niet de helft en van de Onafhankelijke Senaatsfractie en de ChristenUnie weet ik niet of ze het nieuwe kabinet zo snel zullen willen laten vallen.
    We krijgen bovendien al snel weer een nieuwe Eerste Kamer.

  6. 7

    @4: Als wat zo is? Volgens mij is het traditioneel zo dat de grootste partij als eerste aan zet is, maar dat wil niet zeggen dat die partij ook gaat regeren.

  7. 8

    Het is van een buitengewoon eigenaardige traditie dat een ongekozen persoon zich met allerlei zaken betreffende het landsbestuur bemoeit. De politiek heeft geen boodschap aan hun majesteit, nergens staat omschreven dat zij haar diensten dienen te gebruiken. Het is wat betreft de Oranjes al een jaartje of tweehonderd ongebreideld eigenbelang, waar hoognodig een eind aan dient te komen. Ik zeg dat als democraat, niet noodzakelijkerwijs als republikein!

  8. 9

    Allemaal politieke spelletjes, meer niet. Cohen heeft formeel gelijk, dat een minderheidskabinet niet in de opdracht van Lubbers staat, maar had kunnen weten, dat die opmerking door de rechtse partijen gebruikt zou worden om de aandacht af te leiden van het feit, dat het CDA wel heel erg snel over de bezwaren tegen samenwerking met de PVV heen is gestapt (tussenfase diende alleen om de CDA achterban daar een beetje rijp voor te maken). Van principiële bezwaren tegen samenwerking naar respect voor elkaars standpunten in een week tijd.

    Wel een beetje domme opmerking van Cohen dus. Misschien is die ene opmerking wel de ‘paniek’ die sommige rechtse mensen links menen te ontwaren?

  9. 10

    Tenzij er een side-letter bij dit Kamerstuk hoort, wordt er met geen woord over ‘meerderheid’ gerept.

    Het Kabinet der Koningin deelt mede: Hare Majesteit de Koningin heeft woensdagavond 21 juli 2010 Minister van Staat en oud minister-president dr. R.F.M. Lubbers ontvangen en hem verzocht om haar op zeer korte termijn te informeren over de mogelijkheden die thans reëel aanwezig zijn voor de vorming van een kabinet dat mag rekenen op een vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal en die daarom inhoudelijk nader onderzocht dienen te worden en daarbij aan te geven op welke wijze deze mogelijkheden kunnen worden beproefd.
    (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32417-7.pdf)

  10. 12

    Wel hoor:

    “Het ligt voor de hand nu te onderzoeken welke overige mogelijkheden voor een parlementair meerderheidskabinet uit de vijf partijen nog aanwezig zijn en of er daarnaast andere meerderheidsvarianten nader inhoudelijk onderzocht moeten worden.”

    Het zou ook vreemd zijn dat alle media melding maken over meerderheidskabinetten terwijl dat niet de opdracht was.

    http://www.novatv.nl/page/detail/nieuws/17635/Lubbers+nieuwe+informateur

    http://www.elsevier.nl/web/Nieuws/Politiek/271331/Koningin-benoemt-Ruud-Lubbers-tot-informateur.htm?rss=true

    http://www.nd.nl/artikelen/2010/juli/22/ruud-lubbers-nieuwe-informateur

  11. 13

    @Cerridwen: overigens eens met je @2, maar

    “Als de PvdA dit met alle geweld wil voorkomen had Cohen in een veel eerder stadium met Verhagen moeten gaan babbelen.”

    Wie zegt dat dat niet is gebeurd?

    Ik denk dat het verzet van Cohen tegen middenkabinet louter gespeeld is. Verhagen overdrijft schromelijk met zijn blokkeren. En dat van Verhagen die de PVV juist zo blokkeerde in het begin. Dat niemand hem dat voor de voeten werpt.

  12. 14

    @10/11: zullen we de koningin vragen wat ze precies bedoelde en wat ze precies heeft besproken met Lubbers?

    Wel leuk om de koningin nu weer verdedigd te zien worden, na al het eerdere geklaag, dat de koningin met de benoeming van Lubbers probeerde de kabinetsformatie te beïnvloeden. Het kan verkeren…

  13. 15

    @12: Het ligt voor de hand nu te onderzoeken welke overige mogelijkheden voor een parlementair meerderheidskabinet …

    Dat lijkt me de interpretatie van de opdracht ‘dat mag rekenen op een vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal’, meer niet.

    Btw, vind vooral het ‘gezeur’ van D66 opmerkelijk, toch de ‘staatsvernieuwings’-partij, redelijk republikeins en geen tegenstander van een minderheidsregering.

  14. 16

    @Mark en @Pedro, dat staat NIET in de opdracht van de Koningin. In mijn comment stond de link naar de officiële woordvoering van de kabinetsformatie. Nog een bewijs, speciaal voor jou: het Kamerstuk van Lubbers waarin hij de informatieopdracht meedeelt: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32417-7.html.
    Geen woord over een meerderheidskabinet. Wat de pers schrijft, zal allemaal. Die papegaaien elkaar na, maar niemand die de moeite neemt om deze 6 regels te lezen. Toegegeven, het is een lange zin, maar met een kopje koffie tussendoor moet het lukken.

  15. 18

    @16: waarom richt je dat aan mij? Ik heb toch niet gezegd, dat je ongelijk had? De door jou al 2 keer gelinkte tekst, die ik zelf ook zo had gevonden, geeft geen uitsluitsel over de bedoeling van de tekst. “Vruchtbare samenwerking met de Staten-Generaal” kan zo veel betekenen. Daarom stelde ik je voor het aan de koningin zelf te vragen, maar zoals vaker gebeurd, worden mensen meteen als tegenstander weg gezet, die het niet direct volledig eens zijn met iemand anders mening en daar vragen over stellen.

    Voor jou goede begrip: ik ben voor een kabinet van VVD/CDA/PVV, omdat dat het meest recht doet aan de verkiezingsuitslag, maar ik zou liever zien, dat die 3 partijen dan ook allemaal regeringsverantwoordelijkheid dragen en geen gedoogsteun. Dat laatste vind ik raar, want ofwel wil de verlener van de gedoogsteun niet zelf regeren, of de verschillen tussen de partijen zijn blijkbaar zo groot, dat ze niet samen in een kabinet kunnen zitten. Het eerste is laf, het tweede een recept voor mislukking.

  16. 19

    @Arno: als jij schrijft dat het er NIET in staat, en ik volg je link en het staat er WEL, moet jij niet verongelijkt gaan doen als ik dat opmerk. Overigens zag ik de link @10 en dat het daar NIET in staat.

    Overigens heb ik al gezegd dat ik het eens ben met @2. M.a.w. ik denk dat de precieze opdracht niet zo heel belangrijk is, als er maar een meerderheidskabinet komt.

  17. 20

    Het is natuurlijk wel jammer, dat Ruud Lubbers de opdracht ook niet goed had begrepen, zoals uit zijn eindverslag blijkt:

    Uit mijn verslag hieronder zal blijken dat alleen indien de volgende informateur tot de conclusie zou moeten komen dat de hierboven genoemde akkoorden in onderlinge samenhang ondanks de mij gemelde inspanningsverplichting niet bereikbaar zijn, eerst dan de reële mogelijkheid ontstaat meerderheidscoalities, zoals opgenomen in mijn opdracht van 21 juli, inhoudelijk te onderzoeken

  18. 21

    @Mark @Pedro, bedankt voor jullie reacties. Met Lubbers heeft de Koningin in elk geval genoeg verwarring gecreëerd :-). Maar inmiddels maakt het niet meer uit, want we krijgen een knisperend verse nieuwe (6e) informateur!

  19. 22

    @14 Je hoeft geen frequent bezoeker te zijn van paleis Noordeinde om te weten hoe Trix over Geert denkt. De benoeming van Lubbers (ook al jaren fulminerend tegen de PVV) lijkt wat dat betreft een ultieme poging om juist deze optie van tafel te halen.

    That plan seriously backfired…

    Door om het even onhandigheid, laksheid of een poging als onberispelijk en neutraal staatsman over te komen, heeft Lubbers juist de voor Wilders ideale situatie gecreëerd. Ruud en Bea zijn vast niet vrolijk.
    Vraag is sowieso gerechtvaardigd waarom dit archaïsche en discutabele systeem van door het staatshoofd georkestreerde formatierondes nog bestaat.

    Los hiervan, kan ik me niet voorstellen dat VVD en CDA zich zo weerloos uitleveren aan de luimen van Wilders. Politieke zelfmoord, zeker voor het CDA.

  20. 24

    @pedro, ik sta gecorrigeerd. Heb me gericht op de korte zin uit het Kamerstuk, maar blijkbaar was de opdracht groter dan dat. En was het ‘voor de hand liggende’ uit het stuk van het Kabinet der Koningin ook onderdeel van de opdracht.

  21. 25

    @22: met je laatste zin ben ik het volkomen eens.

    De rest is gebaseerd op interpretatie en beeldvorming. Je weet niet wat Bea denkt, maar accepteert de interpretatie of het beeld, dat daarvan is gegeven. Lubbers probeert als onberispelijk en neutraal staatsman over te komen, maar dat beeld accepteer je niet. Het beeld, dat Beatrix en Lubbers alles in het werk stellen om de PVV uit de regering te houden, is een zorgvuldig gecreëerd beeld, dat niet waar blijkt te zijn, gezien het eindverslag van Lubbers.

  22. 26

    @24: geen probleem. Ik was ook niet zeker meer, dat dat de opdracht was na je reactie. Ik had het beeld uit de pers daarover geaccepteerd (en mag me nu gelukkig prijzen, dat dat klopt ;-) )….