Dagelijkse Dosis Europese Grondwet – 37

Gastredacteur Steeph neemt de europese grondwet paragraaf-voor-paragraaf voor u door en voorziet deze van zijn eigen commentaar. De volledige serie is te vinden op zijn eigen log:
Daily Dose of EU Constitution (Steeph’s Blog).

De gehele EU-grondwet leest u op: www.grondweteuropa.nl
Het EU-grondwet weblog van Atzo Nicolai staat op: www.grondweteu.nl/weblog

EU-GrondwetDeel III: Beleid en werking van de Unie
Titel III – Intern beleid en optreden
Hoofdstuk III – Beleid op andere gebieden
Afdeling 5 – Milieu
III-233 Doelstellingen op milieugebied

1. Het beleid van de Unie op milieugebied draagt bij tot het nastreven van de volgende doelstellingen:
a) behoud, bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu;
b) bescherming van de gezondheid van de mens;
c) behoedzaam en rationeel gebruik van natuurlijke hulpbronnen;
d) bevordering op internationaal vlak van maatregelen om het hoofd te bieden aan regionale of mondiale milieuproblemen.
2. De Unie streeft in haar milieubeleid naar een hoog niveau van bescherming, rekening houdend met de uiteenlopende situaties in de verschillende regio’s van de Unie. Het beleid van de Unie berust op het voorzorgsbeginsel en het beginsel van preventief handelen, het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden, en het beginsel dat de vervuiler betaalt.
In dit verband bevatten de harmonisatiemaatregelen die voldoen aan de eisen inzake milieubescherming, in de gevallen die daarvoor in aanmerking komen, een vrijwaringsclausule op grond waarvan de lidstaten om niet-economische milieuredenen voorlopige regelingen kunnen treffen welke aan een controleprocedure van de Unie onderworpen zijn.
3. Bij het bepalen van het beleid op milieugebied houdt de Unie rekening met:
a) de beschikbare wetenschappelijke en technische gegevens;
b) de milieuomstandigheden in de onderscheiden regio’s van de Unie;
c) de voordelen en lasten die kunnen voortvloeien uit optreden, onderscheidenlijk niet-optreden;
d) de economische en sociale ontwikkeling van de Unie als geheel en de evenwichtige ontwikkeling van de regio’s.
4. In het kader van hun onderscheiden bevoegdheden werken de Unie en de lidstaten samen met derde landen en de op milieugebied bevoegde internationale organisaties. De regels voor deze samenwerking kunnen worden vastgelegd in overeenkomsten tussen de Unieen de betrokken derde partijen. De eerste alinea doet geen afbreuk aan de bevoegdheid van de lidstaten om in internationale fora te onderhandelen en internationale overeenkomsten te sluiten.

Klinkt aardig nietwaar!?
In een optimistische bui denk ik dat dit een heel belangrijk onderdeel van de grondwet is, dat ontbreekt in de meeste ouderwetse grondwetten van de huidige landen.

In mijn vaak meer pessimistische buien denk ik dat dit een veel te zwak artikel is om effectief te zijn. Bijvoorbeeld, definieer “….kwaliteit van het milieu” in 1.a.

En wat is “…een hoog niveau van bescherming” in 2?
Maar het meest lastige stuk is 3.a. Aangaande het milieu is “wetenschappelijk” bewijs erg lastig. Kijk maar naar de discussie over de opwarming van de aarde. Op wetenschappelijk niveau is het nog steeds bijna onmogelijk om te bewijzen dat het echt gaande is en dat het steeds erger wordt. Maar moet dat de EU er van weerhouden om actie te nemen? Met dit artikel kan de EU zich verbergen achter het woord “wetenschappelijk” en vervolgens niets doen.

Nog een goed argument om niets te doen is de afweging 3.b “de voordelen en lasten die kunnen voortvloeien…”.

En ten slotte kunnen ze nog het stukje “…economische en sociale ontwikkeling van de Unie als geheel…” altijd hanteren om te laten uitstijgen boven het milieu belang. Gegeven de situatie dat politiek nog steeds gaat over korte termijn oplossingen, kan je er vanuit gaan dat op de lange termijn het milieu zal lijden.

II-234 Maatregelen op milieubeleid
1. Bij Europese wet of kaderwet worden de maatregelen vastgesteld om de in artikel III-233 i genoemde doelstellingen te verwezenlijken. De wet of kaderwet wordt vastgesteld na raadpleging van het Comite van de Regio’s en van het Economisch en Sociaal Comite.
2. In afwijking van lid 1 en onverminderd artikel III-172 i, stelt de Raad met eenparigheid van stemmen Europese wetten of kaderwetten vast met betrekking tot:
a) bepalingen van in hoofdzaak fiscale aard;
b) maatregelen die van invloed zijn op:
i) de ruimtelijke ordening;
ii) het kwantitatieve waterbeheer of, rechtstreeks of onrechtstreeks, de beschikbaarheid van de watervoorraden;
iii) de bodembestemming, met uitzondering van het afvalstoffenbeheer;
c) maatregelen die van aanzienlijke invloed zijn op de keuze van een lidstaat tussen verschillende energiebronnen en de algemene structuur van zijn energievoorziening.
De Raad kan, op voorstel van de Commissie, met eenparigheid van stemmen een Europees besluit vaststellen waarbij de gewone wetgevingsprocedure van toepassing wordt verklaard op de in de eerste alinea genoemde gebieden.
De Raad besluit in alle gevallen na raadpleging van het Europees Parlement, van het Comite van de Regio’s en van het Economisch en Sociaal Comite.
3. Bij Europese wet worden algemene actieprogramma’s vastgesteld waarin de te verwezenlijken prioritaire doelstellingen worden vastgelegd. Deze wet wordt vastgesteld na raadpleging van het Comite van de Regio’s en van het Economisch en Sociaal Comite.
De voor de uitvoering van die programma’s nodige maatregelen worden vastgesteld overeenkomstig lid 1, respectievelijk lid 2.
4. Onverminderd bepaalde door de Unie vastgestelde maatregelen, dragen de lidstaten zorg voor de financiering en de uitvoering van het milieubeleid.
5. Onverminderd het beginsel dat de vervuiler betaalt, omvat een op grond van lid 1 vastgestelde maatregel die voor de overheid van een lidstaat onevenredig hoge kosten met zich meebrengt tevens:
a) ontheffingen van tijdelijke aard, en/of
b) financiële steun uit het cohesiefonds.
6. De beschermende maatregelen die worden vastgesteld uit hoofde van dit artikel, beletten niet dat een lidstaat verdergaande beschermende maatregelen vaststelt. Zulke maatregelen moeten verenigbaar zijn met de Grondwet. Zij worden ter kennis gebracht vande Commissie.

En om artikel III-233 nog wat verder af te zwakken geeft artikel III-234 alleen maar de zwakke wetten en regels ter “stimulering” van landen tot het beter omgaan met het milieu. Uitgaande van deze twee artikelen kan je niet verwachten dat de EU wetten maakt die bijvoorbeeld een verbod opleveren op het willens en wetens laten uitsterven van een soort in alle landen.

Weinig houvast dus voor goede wetten die belangrijk zijn voor het milieu in Europa.

In de voetnoot geeft de Nederlandse regering aan dat dit onderdeel niet wezenlijk verschilt van de reeds bestaande afspraken.

Gemiste kans. Dit onderdeel zal niet resulteren in een Ja stem van mijn kant.

45,9%

  1. 2

    wil je dat ik die eerste 36 allemaal ga antidateren? anders zijn we nooit klaar voor 1 juni…?
    maar steeph kan misschien wel een paar belangrijke paragrafen selecteren? alles is sowieso na te lezen op z’n eigen log

  2. 3

    Dat is correct.
    Op zich was het een optie om de eerste 36 nog snel even te vertalen (oef). Toch maar niet gedaan.
    Ze zijn nog op mijn blog na te lezen.
    Maar ik heb het vermoeden dat ik toch nog stukken terug ga halen in mijn commentaar. Deel III is immers een uitwerking van de eerste delen.

  3. 7

    ja ik mis nu al een beetje het overzicht of zo. Zijn de juicy bits al behandeld op Steephs log ?

    Dit wekt bij mij de indruk van een willekeurig stukje grondwet.

    Ik neem aan dat wij onwetenden zelf niet de hele grondwet van voren af aan hoeven te lezen (in het engels) omdat de connaisseurs ons precies kunnen vertellen wat de belangrijke stukken zijn en hoe het een beetje opgebouwd is enzo.

  4. 10

    Vervelend he, leven? Toch maar iets doen om die oneindige leegte op te vullen en waarom niet met de Europese grondwet.

  5. 13

    @Degtyarev #11: Al zou ik me willen haasten, dan nog gaan dingen niet zo snel. Het schijnt dat ik tussen het bloggen door moet werken ;-)
    En dat kan soms tot in de late avonduurtjes doorgaan.
    Maar de suggesties, grof of fijn, zijn welkom. Ik haal er uit waar ik iets in zie.

  6. 17

    uhhh, schaam schaam.
    Door de vermoeidheid zo laat op de dag (ik stond vanochtend om tien voor zeven al in de file grrrr) ging het juist spellen van sargasso me niet zo goed af……
    Maar volgens mij durf ik het nu nooit meer fout te doen.

  7. 19

    @Degtyarev #7: Je wordt op je wenken bedient als je vandaag de landelijke dagbladen bekijkt. De overheid heeft in haar aankondiging ook een handzame samenvatting meegegeven.
    Nu hoef ik alleen nog een samenvatting te maken over mijn bevindingen tot nu toe.
    @Degtyarev #18: In ieder geval in deze post is de linkspam (als dat het juiste woord is) grotendeels van mij.

  8. 20

    Maar nu even ontopic,
    terecht wijst Steeph op lege begrippen als: “een hoog niveau van bescherming ” en/of onhaalbare standards als: “wetenschappelijk”.

    Ik vind het echter wel heel positief dat milieu en natuurlijke hulpbronnen uberhaupt in een grondwet worden genoemd. En tegelijkertijd vraag ik mij af in hoeverre je in een grondwet verder kan specificeren? Moet je getallen gaan noemen? Concrete milieuwetten moeten voortvloeien uit de grondwet (en bestaan overigens al, zie de emmissie-discussie over een straat in Den Haag).

    Ik zie in deze paragraaf mogelijkheden om te komen tot een duurzaam beheer van grondstoffen en natuur. Maar ik ben dan ook een optimist.

  9. 21

    “een verbod opleveren op het willens en wetens laten uitsterven van een soort in alle landen”

    Waarom zou je dat in godsnaam willen? De pokken (ook een soort) hebben we ook mooi uitgeroeid, op enkele laboratoriumspecimen na.

    Vraag me ook af wat milieu in een grondwet doet, en waarom dat per lidstaat moet. Nu kunnen we niet bijvoorbeeld heel Nederland volbouwen, en ter compensatie een natuurgebied in Turkije aanleggen. (Ja, ik ben revolutionair anti-milieu globalist :) )

  10. 22

    Siquo, ik ga in zoverre met je mee dat ik vind dat er op het gebied van natuur en milieu over nationale grenzen heen moet worden gepland. Krampachtig de korenwolf beschermen in Limburg terwijl je er in Slowakije (hun natuurlijke leefgebied) erover struikelt is niet reeel. Europees beleid maakt het mogelijk om over schadelijk provinciaal denken heen te stappen en keuzes te maken waarbij zowel de natuur als de economie wel bij varen. Als uit wetenschappelijke (hehe..) studies blijkt dat bepaalde gebieden in Turkije van vitaal belang zijn voor bijvoorbeeld vogeltrek dan moeten daar natuurgebieden worden gemaakt. De turkse boeren die daarvoor moeten verhuizen krijgen een woning aangeboden in Limburg (Venray?) op een plek waar de korenwolf heeft plaats gemaakt voor fraaie Vinex woningen. Ik ga er sowieso vanuit dat Turkije erbij komt trouwens.

  11. 23

    @Carlos #20: Het is inderdaad behoorlijk lastig om zaken mbt tot milieu te kwantificeren. Maar dat wetende moet je juist niet teveel voorbehouden er in zetten die het alleen nog maar difuser maken.
    Je hebt wel gelijk dat je dit artikel ook in een positief licht kan bekijken. Zeker als je terugleest naar II-97 en III-119 waarin vrij expliciet staat dat zaken op milieu gebied getoetst moeten worden alvorens accoord te krijgen.
    Maar als je dan iets via de rechter wil aankaarten, is het wel handig als je een duidelijk artikel hebt. Anders valt er teveel te verschuilen onder de extra voorwaarden.

    @Siquo #21: Ik ben juist blij dat het milieu een plek heeft gekregen in de grondwet. Je leeft als mens immers in een milieu. En als je geen basis regels afspreekt daarvoor (zoals in oude grondwetten) is het milieu te snel het ondergeschoven kindje.

    @Carlos #22: Ik twijfel sterk over Turkije. Hun ontwikkeling is positief. Maar als je bijvoorbeeld de Volkskrant van afgelopen zaterdag leest over de vervolging van schrijvers die nog steeds plaatsvindt, moet er toch nog wel wat water door de rijn voordat ze echt aan de kriteria voldoen.

  12. 24

    @22: Dank u, erg prettig als mensen mijn kort-door-de-bocht opmerkingen juist kunnen uitleggen, en mij die moeite besparen :)

    @23: Ondergeschoven kindje… Da’s ook de bedoeling, milieu is nu een soort verwend nest geworden die alleen maar loopt te zeuren om meer speelgoed, er vervolgens nooit mee speelt, en nooit iets deelt met zijn broertjes.

  13. 25

    @24: Ik zie milieu toch niet echt als een soort verwend nest. Het recent verschenen UN rapport geeft toch aan dat wel in een snel tempo het milieu “verbruiken”.