Blij met Terrorisme

Blij met terrorisme? Ja, ik wel! Het is natuurlijk pas-fait als de tering, en misschien vind ik het alleen daarom al leuk om te zeggen. Maar toch ervaar ik een zekere positieve, diepgevoelde opwinding als gevolg van de huidige terreurdreiging. Nietzsche voorspelde het natuurlijk al honderd jaar geleden, het nihilisme was niet de laatste stap in de ontwikkeling van het westerse secularisme. Nee, er zou iets positiefs volgen, een cultuur-filosofische beweging die een actieve, creatieve houding in zou nemen, ecce: de Uebermensch!

Het nihilisme heeft jarenlang een democratisch terreur van de consumptie op de samenleving losgelaten. Het kon zo gek niet, of het kon leuker. Het kon zo simpel niet, of de mensen begrepen het niet. En zo was iedereen gelukkig. Je werd geboren, je groeide op, je ging naar school en daarna ging je nog studeren ook, en dan kreeg je een baan, waarmee je een huis kon kopen, een gezin aan kon schaffen, en tweemaal per jaar op vakantie natuurlijk, en dat allemaal op kosten van de Rabobank en de staat. Stiekum, begonnen we zelfs al te denken om met pensioen te gaan als we 45 of 55 waren, immers de aandelen bleven maar stijgen. Het kon niet op, en we waren gelukkig om niets.

Niets teveel gezegd … dat ik me kapot verveelde, mijn hele leven herinner ik me vooral een afstandelijke verveling, vraag maar na. Begrijp me niet verkeerd, ik was gelukkig, ja net als iedereen, ik was zo’n kind van die generatie. Mijn ouders moesten nog enigszins hard werken en hadden nog een lastige jeugd gehad, ik niet, ik was gelukkig van begins af aan. Zie daar, de verwezenlijking van het utopisch nihilisme, met dank aan het gecontroleerde kapitalisme en de gerevisioneerde sociaal-democratie. Niet dat dit nihilisme schuldig was, want voor Christenen, Hindoes, Joden en Moslims gold dit even hard natuurlijk, want ook zij zijn mensen (wellicht met minder rationele capaciteiten), en elke mens is van nature een niets, een ontkennen misschien, maar dan zit je al op het randje van het exitstentialisme en zover wil ik niet eens gaan, kan ik niet gaan.

Goed, verveling dus en een verzekerd bestaansgeluk. Ik heb tijden gedacht, net zoals elk bourgeois kind, dat ik iets artistieks wilde doen. Maar de banaliteit van de artistieke beleving leek me al snel niet veel verheffender dan dat van de arbeider. Toen ontdekte ik een zekere opwinding op vakantie en dacht ik dat het allemaal minder saai zou zijn in het buitenland. Maar de opwinding van een exotische omgeving is niets meer dan een taalgebrek waardoor de geest eenvoudig misleid kan worden. Toegegeven, je kan er de verveling een paar jaar mee verdrijven, maar haar zwaartepunt blijft diep ons zelf verankerd.

Het eigenlijke probleem van het westerse nihilisme is de bestaanszekerheid! Ja, wel degelijk, de bestaanszekerheid is HET probleem van de westerse mens. Het cynisme, het gebrek aan maatschappelijke betrokkenheid, de wegkwijnende bejaarden, criminaliteit en egoisme, en welaan het gebrek aan normen en waarden: het zijn DE luxe problemen van een maatschappij die geen existentiele crises meer kent!

En dus, weg met die bestaanszekerheid! Leve het terrorisme! Sinds ik in New York woon ervaar ik het al in de metro: een carpe diem gevoel, het kan vandaag wel eens afgelopen zijn, mijn laatste dag, mijn laatste uur zou wel eens kunnen slaan, ik weet niet of ik wel thuis kom vandaag, wie weet? Je eerste instinct is een zekere angst. Tuurlijk, ik wil niet dood, ik wil eeuwig leven, en natuurlijk komen er kunstharten en hersenen op de markt, kan ik me zelf klonen, ik ga nooit dood, ik ben een levende god. Maar die angst duurt maar kort, want wat onvermijdelijk is, is niet angstwekkend. Vraag het elke 70+er, wie is er nog bang van de dood als je weet dat je je beste tijd gehad hebt? En dan komt er al snel een hedonistische bewijsdrang voor in de plaats. Tering, vandaag ga ik alles doen wat ik altijd al wilde doen! Nee, niet morgen, nu, vandaag! En degenen die nooit nadachten over het leven gaan opeens nadenken, filosoferen met vrienden en een fles wijn, een testament op je 20e, maar een levenstestament dit keer!

Verhip! Ik ben geen kasplantje dat voor een beeldbuis is geplant, een afvallig stuk vlees dat dag in dag uit in de trein zit te wachten om opeens opgeblazen te worden op een dag, nee ik leef nog en vandaag ga ik daarvan eens flink genieten! Blij met terrorisme? Ja, ik wel! Geniet er maar van zolang het duurt.

  1. 1

    Er is iets niet verteld. Er ontbreekt iets. Iets essentieels. Wat heb je uiteindelijk goed gedaan, Caprio, wat heb je bereikt, wat stemt je nu tevreden voordat je plotseling sterft ?

  2. 3

    Je hebt nog niet de verplichte serie van angstaanjagende thrill seeking hobbies afgewerkt. Bungeejumping, cliff diving, etc…
    Maar dat is natuurlijk ook niet nodig als je in Nieuw Amsterdam woont.

    Decadentie om om angst te kunnen vragen.

  3. 5

    Erg mooi stuk Caprio.
    Ik wil alleen een nare vraag stellen die een andere Duitse filosoof stelde: is de opwinding die je ervaart bij de gedachte aan een mogelijke aanslag niet negatief-afhankelijk van de verveling, namelijk door de verveling te willen voorkomen, weg te willen hebben, haar even niet te voelen? Moet je niet, zo zou dezelfde filosoof vragen, de verveling tot je toelaten en haar rol als Grundstimmung van deze tijd, nader aanhoren?
    Om toch nog even verder te zeuren over die nare Duitser: je spreekt van ‘kunstzinnige beleving, hij vraagt zich af: ‘alles is beleving. Maar misschien is de beleving wel het elemnt waarin de kunst sterft.’ Geldt dit ook niet voor jouw ‘beleving’ van de dreiging van een mogelijke aanslag, is een dergelijke beleving niet iets waarin juist het leven sterft, oftewel kan een dergelijke beleving ‘het leven geven’, is de kans op een aanslag daar niet veel te klein voor? Is de dreiging zo sterk dat zij over het loutere amusement heenwijst en als zodanig iets te kennen geeft over de wijze waar wij ons toe tot de wereld verhouden? Nou goed, dat zijn wel vragen genoeg eventjes. Nogmaals mijn complimenten.

  4. 7

    En als deze ‘thrill’ uitgewerkt is? Wat dan? Een uitgebreid onbeschermd sexleven in Donker Afrika? Wandeltochten over Oost-Europese militaire oefenterreinen? Of, als je toch in Amerika woont, ‘chicken’ spelen in een grote opgevoerde Dodge?

    Of gewoon geen Prozac meer gebruiken, en je iets meer openstellen voor de bloederige realiteit van het hier en nu?

  5. 9

    @henkie polder: ik heb het niet over keuzes die als entertainment voor en door het individu gelden, ik heb het over bestaansonzekerheid die opgedrongen wordt en die een maatschappelijke uitwerking heeft.

    @diogenes: elke beleving is een zingevingsproces.

  6. 10

    Mmm.. De een zijn bestaansonzekerheid is de ander zijn toekomst..

    Zeker als je van een Europees klaifaat droomt. Maar wat wil jij nou? Leven als een lot uit de loterij? Gelukkig zijn omdat je binnen de kortste keren met zijn allen -in bijzijn van kinderen en andere toevallige voorbijgangers- een heel spannende en avontuurlijke dood KAN sterven, maar hopen dat het dan net niet gebeurt en een soort binding met vreemden voelen of opgelaten zijn als je nog ademhaalt en snel een fles champagne tegen een vensterbank kapotslaan, de glassplintertjes door je tanden filteren en met het schuim op je kin hoera roepen? (en hopen dat die splintertjes goed uitgespuugd zijn?) Ben je op zoek naar een Einde-Van-De-Wereld-gevoel, met alle losbandige en anonieme sex en vechtpartijen, seconden voor de eerste inslag of ontploffing? Of is het allemaal Zen, 2012 (Ha!Ha!Ha!), een overgang naar een Nieuw Bewustzijn?
    Ikzelf, ik zie alleen maar lijken.

  7. 11

    Je ziet het tezeer vanuit het zetel-perspectief, waarbij je beleving een 2 dimensionale vorm aanneemt vanwaar je naar de ene afstandelijke tot de andere niet-beleefde ervaring kunt zappen. Daarbinnen is mijn hele argument inderdaad blase.

  8. 15

    Caprio, ben je je bewust van de historische wortels van dit sentiment? Dat de mens uit zijn/haar cocon moet worden gehaald om weer te kunnen voelen? De zuiverende werking van bestaansonzekerheid en de confrontatie met geweld? Lees: Duitse Romantici van eind 19e/begin 20e eeuw, Rote Armee Fraction, Rode Brigades in Italie. En onze jongens en meisjes van de Hofstadgroep. Allemaal op zoek naar het echte leven, het zuivere, de verwerping van het decadente… Natuurlijk, het sentiment komt breder voor, de een wordt depressief en de ander gewelddadig. Maar om dat soort sentimenten nu als een gedachtenexperimentje te projecteren op de gebeurtenissen van gisterochtend, is de decadentie ten top!

  9. 16

    @ caprio : Filosofeer hoeveel je wil. Eens kijken hoe je geniet als jouw vriendin/kind/kleinkind in stukken wordt gescheurd.
    En vooral eens kijken hoeveel verheven fijnzinnige gedachten je brein dan ontsnappen.
    Misschien ga je dan zelf wel bommen leggen bij hén thuis.
    (en toen was de cirkel rond, en alles werd zwart)

  10. 19

    Prima frisse lucht Caprio.. Sinds je tussen die warhoofden uit Vrankrijk weg bent zijn je stukken een stuk begrijpelijker..

    Heb in NY al een lokale “dealer” kunnen spotten? Ik zit net te denken: Ik had zeker graag op de wolkenkrabber tegenover de twintowers gestaan toen die vliegtuigen naar binnenvlogen.. ;-)

  11. 20

    Sorry dat ik hier de blogpooier kom uithangen, maar op Europhobia, een Engelse blog in Londen die de hele rampzalige bedoening live heeft verslagen, staat er een geweldig initiatief. Steun de Londoners door ze op een pilsje te trakteren!

    Ik ben niet zo goed thuis in de Nederlandse blogwereld, maar misschien kan iemand hier deze (dit?) meme verder verspreiden in de Lage Landen?

    Het lijkt een raar initiatief, maar hier zit echt wel wat in. Zo niet, gooi mijn blog dan maar plat als straf :-)

  12. 22

    Nou fijn ,weten we ook weer waar we onze vechtlust vandaan halen of moeten zoeken. Het is de cliche macho man met de paplepel ingegoten. Bravo!
    Geen existentiele crisis meer ? Duh, ik versta het restauratiebeleid van de burgerlijke parlementen toch heel anders. De inspiratie van saneringen en doofpotten en hybride overgangsvormen ( hint naar rechts -liberaal terrorisme) naar een geleide politiestaat om een autoritair en elitair kapitalisme (globalisatie, imperialisme) te faciliteren zie ik toch wel verbonden met een overlevingsangst van een industrie van datzelfde parlementaire systeem en de industrie van de hebzucht, de gierigheid, de vraatzucht waar angst voor een verstikkende doodsstrijd, voor een systeem wat in ademnood verkeert en zuurstof en reanimatie apparatuur nodig heeft in de vorm van nucleaire handwapens, van culturele overheersing omdat de kapitalist steeds meer Lebensraum opeist en daarvoor naar willekeurig (de preventieve aanval) een vrije keuze wenst om Blut und Boden te confiskeren. Controle, daar draait het om. Wie is hier de baas ?
    Dat is presidentiele macht, zoals er vroeger in europa de koningen hun adel afpersten in ruil voor gunsten, een marteldood of een heroische nederlaag
    op het slagveld als men in gebreke bleef of weigerde de tienden in te leveren aan het Hof.

  13. 23

    … de bestaanszekerheid is HET probleem van de westerse mens. Het cynisme, het gebrek aan maatschappelijke betrokkenheid, de wegkwijnende bejaarden, criminaliteit en egoisme, en welaan het gebrek aan normen en waarden: het zijn DE luxe problemen van een maatschappij die geen existentiele crises meer kent! En dus, weg met die bestaanszekerheid!

    Dit doet me denken aan een paragraafje in het handboek van de Skull & Bones.

  14. 24

    Caprio, ik doe je graag een revolver met 1 kogel cadeau. Zet hem iedere ochtend tegen je slaap en haal de trekker over. Gegarandeerd dat je leven nog spannender wordt.

    Op een dag spatten je hersenen natuurlijk tegen de muur. Maar dan heb je tenminste geleefd. En voorbeeldig, stel ik me zo voor. Want als 11 september je al een bejaardenknuffelaar maakt, dan zul je door die russische roulette bij het ontbijt wel een soort verlosser worden.

    Maar voor de ochtend dat je de doorgeladen kamer tegen je hoofd zet, Caprio, hoop ik 1 ding. En wel dat een Sargasso-vriendje of iemand anders die je dierbaar is, het loodje legt bij een aanslag.

    Dan ondervind je wat nu vele anderen moeten doormaken. En misschien, heel misschien ben je dan bereid terug te komen op de quasi-intellectuele diarree die je hier optekent.

    Of was het misschien bedoeld als satire, Caprio?

  15. 26

    Steeph zei het al: “Decadentie om om angst te kunnen vragen.”

    Terrorisme is niets anders dan de oorlogen in de middeleeuwen: er is een vijand en er vallen doden. Onze voorvaders hebben gevochten om nooit meer opnieuw die les te hoeven leren. Wat was nou de boodschap van een film als Saving Private Ryan?

    Je stuk is niet alleen “pas-fait”, het mist elk historisch en emotioneel besef. Beeld je eens in dat je je ouders of je vriendin kwijtraakt in zo’n aanslag op de metro in Amsterdam. Praten we dan eens verder.

    Ik spuug op dit stuk. Fris, ammehoela.

  16. 27

    Alweer iemand gevallen voor de papieren mannen! Dit is het nihilsme waar Nietzsche op doelde, hetzelfde dat Spinoza in de 17e eeuw al bespeurde: De LEEGHEID, de onmenselijkheid om niet mee te kunnen leven met slachtoffers, het gebrek aan inhoud en beleving, wijn nodih hebben om met vrienden te filosoferen, je er calvinistisch bij neerleggen en zeggen dat er niks meer aan te doen is en je dan maar beter kunt ‘genieten’ van het leven, wat voor de onnozelaars meestal niet meer betekent dan ‘lanterfanten’ of ‘bagataliseren’. Wat is er aan de hand? Waar is de continuiteit van ons cultureel erfgoed? Moeder legde Anne uit wat een lebenskunstner was, maar wat hebben jou ouders je nagelaten met hun harde werken voor het kapitalisme dat oogluikend ontlook onder de hoede van de calvinisten die wisten dat ledigheid de zondaars, de nihilisten, naar hel en verdoemenis zou leiden, is het vandaag niet dan wel morgen, omdat voor hen alleen God creeert en mag creeren, omdat voor hen mensen moesten werken n niet creeren maar lanterfanten en bidden voor meer leegte.

  17. 31

    Respect Caprio. Goed leesbaar en voor sommigen onder ons (de geprikkelden) wellicht ook nog heel leerzaam. Well done.

  18. 34

    Geef mij maar een mondiale energiecrisis en de daarbijbehorende grondstoffenoorlogen, maar dat terrorisme is inderdaad een aardig voorspel van wat ons nog te wachten staat.

  19. 35

    Wat ik me nu toch weleens afvraag:
    Gezien de geweldadige geschiedenis van de mens, of oorlogen e.d. nou alleen te maken hebben met zaken als economische redenen, macht e.d. of wellicht ook om een soort natuurlijke zucht naar geweld.

    Afwezigheid van oorlog brengt namelijk, op de lange termijn zeker, in principe meer dan de destructieve aard van geweld. Hebben we gewoon een kort geheugen of zit het ook “in” ons??