Jos van Dijk, auteur op Sargasso

Foto: European Parliament (cc)

Italië begint aan een spannende verkiezingscampagne

19 januari 2018 , 08:00 , door Jos van Dijk

ELDERS - Op 4 maart kiezen de Italianen een nieuw parlement.

De Italiaanse president Sergio Mattarella heeft eind december het parlement ontbonden ter voorbereiding van de verkiezingen op 4 maart. Matteo Renzi, de ex-premier van de centrum-linkse regering die eind 2016 moest aftreden omdat zijn voorstellen voor grondwetswijziging het niet haalden, trapte deze week de campagne voor zijn partij af. “In 2013 haalden we het net niet, maar nu moeten we echt de grootste partij worden,” zei hij ondanks alle voorspellingen die op het tegendeel wijzen.

De polls voorspellen dat de Vijfsterrenbeweging (M5S) van Beppe Grillo de grootste wordt, gevolgd door de Democratische Partij (PD) van Renzi. Beide zouden nu tussen de 20 en 30% van de stemmen halen. Daarachter komen Berlusconi’s Forza Italia en de Lega Nord, elk met rond de 15% van de stemmen. M5S lijkt vast te houden aan het standpunt dat ze met niemand anders wil samenwerken. Aangezien de partij geen 50% van de stemmen gaat halen ligt, zeker na een verlies van de PD, een rechtse coalitie voor de hand met FI, LN en nog rechtsere partijen zoals de Fratelli d’Italia, op dit moment de belangrijkste erfgenaam van het Italiaanse fascisme. Net als LN pleit deze partij voor uittreden uit de EU, een stap die Berlusconi te ver gaat. Een coalitie tussen zijn partij en de PD van Renzi en huidig premier Gentiloni is dan uiteindelijk ook nog een optie.

Waan van de dag

Alescon uitzendkrachten komen in vaste dienst

17 januari 2018 , 16:40 , door Jos van Dijk

FNV en Sociaal Werkvoorzieningsbedrijf (SW) Alescon hebben een akkoord gesloten over de uitvoering van het vonnis van de rechtbank over de honderden gedupeerde medewerkers met een arbeidsbeperking.

Afgesproken is dat de werknemers alsnog alles krijgen nabetaald. Dat gaat vooral om: een eindejaarsuitkering, ziekengeld conform de cao SW, een vergoeding van de vakbondscontributie en het seniorenverlof. Tevens komen de medewerkers per 1 januari 2018 in vaste dienst bij Alescon.

Waan van de dag

Servische leider Ivanovic in Kosovo vermoord

16 januari 2018 , 16:50 , door Jos van Dijk

De prominente Kosovo-Servische politicus Oliver Ivanovic is doodgeschoten.

De 64-jarige Ivanovic was in het noorden van Kosovo een bekende politicus. In 2016 werd hij veroordeeld vanwege oorlogsmisdaden tijdens de burgeroorlog. Hij zou in 1999 opdracht gegeven hebben voor de moord op etnische Albanezen. In 2017 werd Ivanovic in hoger beroep vrijgesproken. Er zou een nieuw proces plaatsvinden.

Reacties op het Live blog van Balkan Insight.

Foto: Bundesministerium für Europa, Integration und Äußeres (cc)

De toekomst van twee Tsjechische Trump-fans

12 januari 2018 , 08:00 , door Jos van Dijk

ELDERS - Tsjechië gaat vandaag en morgen naar de stembus voor de keuze van een nieuwe president. De verkiezing wordt gecompliceerd door een crisis rond de pas vorige maand aangetreden minderheidsregering.

De eerste gekozen president van de Tsjechische Republiek, Miloš Zeman (73), gaat voor een tweede termijn ondanks alle kritiek op zijn “promotie van een klimaat van vulgariteit, incompetentie en corruptie“. Hij neemt het op tegen acht andere kandidaten. Jiří Drahoš (68), een voormalige voorzitter van de Tsjechische Academie van Wetenschappen is zijn belangrijkste concurrent. Zeman, een groot bewonderaar van Trump, staat voor een populistische anti-immigratiepolitiek en hecht meer aan goede betrekkingen met Rusland dan aan samenwerking binnen de EU. Drahoš pleit voor een oriëntatie op het westen. Hij pleit voor een “herstel van de morele autoriteit” van het leiderschap van de republiek.

De president van de Tsjechische Republiek heeft geen buitengewoon grote bevoegdheden. Maar hij heeft wel een rol bij de vorming van een nieuwe regering. En daar heeft Tsjechië nu juist op dit moment een groot probleem. ANO, de grote winnaar van de verkiezingen in oktober slaagt er, ondanks de ruime overwinning met 78 van de 200 zetels, niet in een meerderheidscoalitie te vormen. President Zeman heeft na de verkiezingen een minderheidsregering benoemd onder leiding van ANO-leider Andrej Babiš (links als vice-premier in 2015 op de foto met de Oostenrijkse minister Sebastian Kurz, inmiddels ook premier). Maar deze regering dreigt volgende week alweer te bezwijken onder een motie van wantrouwen. Ook na een oproep van president Zeman in het parlement deze week hebben zich nog geen coalitiepartners gemeld voor een nieuwe regering.

Waan van de dag

Veroordeling klokkenluider Luxleaks teruggedraaid

11 januari 2018 , 20:15 , door Jos van Dijk

Het Hof van Cassatie in Luxemburg heeft de veroordeling geannuleerd van Antoine Deltour.

Deltour, een oud-medewerker van de consultancyfirma PricewaterhouseCoopers (PwC), werd in maart in beroep veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van zes maanden en een boete van 1.500 euro.

Het cassatieberoep van Raphaël Halet, die in maart eveneens veroordeeld werd, werd verworpen.

Deltour en Halet lekten ruim 45.000 pagina’s aan vertrouwelijke documenten over de fiscale voorkeursbehandeling van multinationals in Luxemburg, en die werden eind 2014 gepubliceerd door het internationaal consortium van onderzoeksjournalisten.

Waan van de dag

ABP stopt met investeringen in kernwapenproducenten

11 januari 2018 , 20:04 , door Jos van Dijk

Het grootste pensioenfonds van Nederland, het ABP, stopt met het investeren in kernwapenproducenten.

De druk op het ABP werd afgelopen zomer nog groter toen er een internationaal VN-verbod op kernwapens werd aangenomen. Het pensioenfonds geeft zelf aan dat het wereldwijde verbod de doorslag gaf voor dit historische besluit. “Dit is geweldig nieuws voor alle leraren, ambtenaren, politieagenten en politici, hun pensioengeld zal niet langer in massavernietigingswapens gestoken worden”, aldus campagnevoerder Krista Van Velzen van Pax.

Waan van de dag

Israël sluit critici buiten – en krijgt hulp van Facebook

8 januari 2018 , 12:58 , door Jos van Dijk

Israël ontzegt leden van twintig organisaties wereldwijd de toegang tot het land.

De getroffen groepen maken deel uit van de wereldwijde BDS-beweging, die burgers, bedrijven en instellingen oproept Israëlische producten te boycotten als protest tegen mensenrechtenschendingen jegens de Palestijnen. De afkorting BDS staat voor ‘boycot, desinvestering en sancties’. ‘We zijn overgegaan van de verdediging naar de aanval’, zegt minister van Strategische Zaken Gilad Erdan tegen de krant Haaretz.

Foto: NordForsk (cc)

Gelijk loon voor gelijk werk

5 januari 2018 , 08:00 , door Jos van Dijk

ELDERS - IJsland zet een nieuwe stap naar gelijke behandeling van mannen en vrouwen.

Sinds 1 januari moeten bedrijven in IJsland met meer dan 25 werknemers volgens een nieuwe wet hetzelfde loon voor dezelfde functie uitbetalen. Nu is er nog een niet verklaarbaar verschil tussen beloningen van mannen en vrouwen van 5,7 % (dat is al relatief laag; in de VS is het 18%). Volgens de nieuwe wet krijgen alle functies een score gebaseerd op de vereiste opleiding, de fysieke inspanning die nodig is, de stress die het oplevert en de verantwoordelijkheid die erbij hoort. Als een baan met dezelfde score verschillend wordt beloond, moet de werkgever dat corrigeren op straffe van een boete.

IJsland is het eerste land waar de gelijke beloning op deze manier wettelijk wordt geregeld. Meer dan honderd jaar na de eerste feministische golf en ruim vijftig jaar nadat ook in IJsland het principe van gelijk loon voor gelijk werk in de wet werd vastgelegd. Het land haalt al jaren de hoogste score voor gelijkheid tussen man en vrouw volgens de Global Gender Gap Index. De nieuwe wet moet het principe in de praktijk afdwingbaar maken.

De voor werkgevers verplichte correctie van het loon voor functies die gelijk scoren kan overigens ook verkeerd uitpakken, zo ondervond gemeenteambtenaar Jofridur Hanna Sigfusdottir tot haar verdriet in 2013. Haar klacht over verschillen tussen haar eigen loon en dat van een mannelijk collega die hetzelfde werk deed resulteerde in verlaging van het loon van de man tot haar niveau.

Waan van de dag

Meer dan duizend organisaties pleiten voor vuurwerkverbod

29 december 2017 , 10:39 , door Jos van Dijk

Inmiddels hebben 1.180 organisaties en 51.500 particulieren het Nationaal Vuurwerkmanifest ondertekend.

Al deze organisaties en particulieren pleiten voor een verbod op consumentenvuurwerk én voor het alternatief van professioneel georganiseerde vuurwerkshows.

Foto: EU2017EE Estonian Presidency (cc)

Bulgarije aan het roer

29 december 2017 , 08:00 , door Jos van Dijk

ELDERS - Het roulerende voorzitterschap van de EU gaat voor het komend halfjaar van Estland over op Bulgarije.

Ook het armste en, volgens de de laatste Transparancy Index, ‘meest corrupte’ land van de Europese Unie komt een keer aan de beurt om het voortouw te nemen bij de uitvoering van het gezamenlijke beleid van de lidstaten. Naast de nodige ceremoniële en culturele activiteiten betekent dit vooral dat Bulgaarse ambtenaren het initiatief moeten nemen in het gemeenschappelijke overleg in Brussel over de planning en uitvoering van talloze projecten. De prioriteiten die Bulgarije heeft gesteld zijn: jeugd, een veilig en stabiel Europa, de West-Balkan (toetreding Servië e.a.) en de digitale economie. Het vluchtelingenbeleid staat er niet bij. Te moeilijk misschien?

Dat Bulgarije nu aan het roer komt te staan is voor de Bulgaarse regering ongetwijfeld een hele eer. De bevolking maakt er op sociale media grapjes over. In reactie op de officiële communicatie over bijzondere attracties in het land waarschuwt iemand op Facebook vreemdelingen voor gangsters, in Bulgarije ‘een beschermde soort waar je maar beter respect voor kan hebben’. Het vertrouwen in de EU is vele malen groter dan dat in de eigen regering.

Corruptiebestrijders vragen zich af of de EU tijdens het Bulgaarse voorzitterschap voldoende druk op de ketel houdt. ‘De Bulgaarse staat is een en al corruptie en niemand bestrijdt het’, zegt Ognian Shentov van het Centrum voor Onderzoek van de Democratie CSD in Sofia. Meer dan een op de vijf Bulgaren zou zich schuldig maken aan omkoping of het aannemen van steekpenningen. Onder de bedrijven die er van profiteerden was het Russische staatsoliebedrijf Lukoil. De meest recente poging van de regering om de corruptie aan te pakken is vorige week door president Radev als onvoldoende afgewezen. Hij zal de nieuwe wet niet ondertekenen.

Waan van de dag

Verkiezingen in Europa

28 december 2017 , 20:59 , door Jos van Dijk

Voor het jaaroverzicht zetten Stuart Brown en Tena Prelec van de London School of Economics de belangrijkste verkiezingen van 2017 op een rijtje.

De verkiezingen in Catalonië van vorige week mag je er zelf nog aan toevoegen.

Van Imhoff in de doofpot

27 december 2017 , 08:00 , door Jos van Dijk

OPINIE - Nabeschouwing van een indrukwekkende documentaire.

In 1965 mocht VARA’s Achter het Nieuws geen uitzending wijden aan de ramp met het schip Van Imhoff in 1942 in Nederlands Indië. De documentaire ‘De ondergang van de Van Imhoff’, waarvan zondag het laatste deel is uitgezonden, laat na 52 jaar zien wat er toen is gebeurd en waarom niemand dat mocht weten.

In 1942 wordt het Nederlandse stoomschip Van Imhoff, met aan boord 477 Duitse burger-gevangenen bij Sumatra door een Japans vliegtuig tot zinken gebracht. De kapitein besluit om de voltallige Nederlandse bemanning te redden, maar hij laat de Duitsers over aan het noodlot. Een ander passerend Nederlands schip weigert de schipbreukelingen op te nemen als blijkt dat het Duitsers zijn. Slechts 65 van hen weten de ramp te overleven en spoelen aan op het Nederlands-Indische eiland Nias. Na de oorlog brengen overlevenden vanuit Duitsland de zaak bij de Nederlandse autoriteiten onder de aandacht. Er volgt een onderzoek, maar Justitie seponeert de zaak na verhoor van de kapitein die, al dan niet ingefluisterd door andere betrokkenen, een valse voorstelling van zaken geeft. Een van de Duitse overlevenden schakelt de pers in. Het krantenartikel komt onder de aandacht van Herman Wigbold van Achter het Nieuws. Hij vraagt aan Dick Verkijk de zaak te onderzoeken voor een item in zijn nieuwsrubriek. Verkijk neemt daarvoor contact op met verschillende autoriteiten. Die weten VARA-voorzitter Rengelink zover te krijgen dat hij de uitzending van de documentaire verbiedt. Verkijk publiceert zijn bevindingen op 16 april in Het Parool en wordt dan op staande voet ontslagen. Achteraf gezien is het wel opmerkelijk en lovenswaardig dat deze krant zich heeft losgemaakt van het politieke establisment dat koos voor de doofpot.