Akufu

44 Artikelen
1 Waanlinks
Achtergrond: Jay Huang (cc)
Foto: Eric Heupel (cc)

“A little mini 9/11”

Quote du JourDat is wat een slachtoffer de aardbeving van afgelopen zondag op Hawaii noemde op CNN. Het was een flinke beving (6.6 op de schaal van Richter); de zwaarste in 30 jaar. Maar in Hawaii zelf is men verbaasd en licht geïrriteerd over de paniekerige en selectieve berichtgeving van CNN en Fox News. Behalve bij wat uit hun hotel geschudde toeristen, heerste er zeker geen gevoel van paniek. Wel was er frustratie over winkeliers die, toen er geen stroom was, generatoren voor woekerprijzen verkochten. En nu het dagelijks leven weer op gang is gekomen is het gesprek van de dag waarom het eigenlijk zolang duurde eer de stroom weer beschikbaar was op het dichtstbevolkte eiland Oahu. Volgens Hawaiian Electricity was dat, paradoxaal genoeg, omdat daar het netwerk modern en computergestuurd is, in tegenstelling tot de andere eilanden.

President Bush heeft op 17 Oktober Hawaii officieel tot rampgebied verklaard, waardoor geld van de federale regering beschikbaar komt. De schade wordt nu geschat op zo’n 46 miljoen dollar, maar het onderzoek is nog gaande. Zo wordt deze aardbeving misschien toch nog goed nieuws want nu kunnen scholen en andere voorzieningen op “The Big Island”, die ook al voor de beving nogal bouwvallig waren, goed herbouwd worden.

Foto: Eric Heupel (cc)

Bruten en bloemenkinderen

Neanderthal Man150 jaar geleden werden tijdens het winnen van kalksteen in het Neanderthal fossiele botten aangetroffen. De fossielen worden niet meteen op waarde geschat, de originele vondstmelding uit 1856 stelt: “Nach Untersuchung dieses Gerippes, namentlich des Schädels, gehörte das menschliche Wesen zu dem Geschlechte der Flachköpfe, deren noch heute im amerikanischen Westen wohnen, von denen man in den letzten Jahren auch mehrere Schädel an der oberen Donau bei Siegmaringen gefunden hat.” Pas drie jaar later publiceert Darwin zijn Origin of Species, dus evolutie en het mogelijke bestaan van eerdere mensachtigen, zijn nog onbekend.

In 1864 schrijft de Ierse anatoom William King dat het om de resten van een primitieve aapmens gaat, met de naam Homo neanderthalensis (het scheelde maar een haar of het was Homo stupidus geworden). King schatte de mentale capaciteiten van de Neanderthaler bijzonder laag in, hij was waarschijnlijk niet eens bewust van het bestaan van God: “[the Neanderthal skull] more closely conforms to the brain case of the chimpansee, and, moreover, assuming, as we must, that the simial faculties are unimprovable – incapable of moral and theositic conceptions – there seems no reason to believe otherwise than that similar darkness characterised the being to which the fossil belonged.”

Foto: Eric Heupel (cc)

Prehistorisch trippen

Peyote cactusPeyote (Lophophora williamsii) is een cactus die het psychoactieve alkaloïde mescaline bevat. In kleine hoeveelheden stilt mescaline de honger en vergroot het uithoudingsvermogen, maar bij grotere dosering treden hallucinaties op, die wel 12 uur kunnen aanhouden. Aldous Huxley beschreef zijn ervaringen met mescaline gedetailleerd in 1954 in zijn bekende essay The Doors of Perception. Ook in het verre verleden werden geestverruimende middelen gebruikt, maar precies aantonen wat er in de prehistorie gebruikt werd is vaak lastig. Maar soms worden bij archeologische opgravingen afbeeldingen van drugs, de resten van drugs in menselijke overblijfselen, of zelfs de middelen zelf aangetroffen.

Bij opgravingen in de Shumla grotten in het zuidwesten van Texas werden de gedroogde toppen van de peyotecactus en schijven van gemalen peyote aangetroffen. Door dit materiaal te dateren, is nu aangetoond dat peyote in dit gebied al 6000 jaar gebruikt wordt. Hiermee is het een van de vroegste voorbeelden van het gebruik van drugs in prehistorische populaties.
Nog een verassend resultaat: er zit nog steeds mescaline in deze archeologische peyoteplakken. “From a scientific point of view, the now studied “mescal buttons” appears to be the oldest plant drugs which ever yielded a major bioactive compound upon phytochemical analysis. From a cultural perspective, our identification of mescaline strengthens the evidence that native North Americans already recognized and valued the psychotropic properties of the peyote cactus 5700 years ago.” Die waardering is er tegenwoordig nog steeds, want ook al is peyotegebruik nu illegaal in de V.S., een uitzondering wordt gemaakt voor ceremonies van de Native American Church.

Foto: Eric Heupel (cc)

Mammoeten waren grijze muizen

MammoetNu ja, sommige dan. Andere waren juist donker of rossig van kleur. Dit blijkt uit genetisch onderzoek, vandaag gepubliceerd in Science. De mammoet is een dankbaar onderwerp voor paleogenetisch onderzoek, vanwege het vele beschikbare materiaal, dat in de permafrost prima bewaard is gebleven. Al eerder kon, met vernieuwende onderzoeksmethoden, worden aangetoond op welke tak de mammoeten in de olifantenstamboom thuishoren. Nu is er, door de groep van Michael Hofreiter aan het Max Planck instituut in Leipzig, een specifiek mammoetgen geïsoleerd waardoor het mogelijk wordt om iets over het uiterlijk van het dier te zeggen.

Het mc1r (melanocortin type 1 receptor) gen speelt een bepalende rol in haarkleur van bijvoorbeeld mensen, muizen en honden. Door dit gen te isoleren uit een 43000 jaar oude mammoet uit Siberië, kwamen de onderzoekers erachter dat mammoethaarkleur, afhankelijk van de functionaliteit van het genproduct, kon variëren van lichtblond tot donker. Veel interessanter nog is dat deze resultaten deuren openen voor onderzoek aan andere uitgestorven dieren waarover minder bekend is dan de mammoet. “Although it is currently impossible to determine whether hair color was adaptive in mammoth, our study shows that functional analyses of nuclear genes are possible from late Pleistocene species. This opens up the possibility of studying a wide range of extinct species’ features invisible in the fossil record.”

Vorige Volgende