Afrikaanse jongeren in opstand

In Oeganda is de 81-jarige Yoweri Museveni voor de zevende keer uitgeroepen tot winnaar van de presidentsverkiezingen. Dit keer met 71,6% van de stemmen, zijn beste resultaat sinds de eeuwwisseling. Museveni is sinds 1986 aan de macht. Niemand had een andere uitslag verwacht. Wat niet wil zeggen dat de populariteit van de president onomstreden is. Analisten zeggen dat de opkomst de belangrijkste factor was die de uiteindelijke uitslag bepaalde. Met 52% was de participatiegraad de laagste sinds 1996.  De belangrijkste tegenkandidaat van Museveni was opnieuw de populaire zanger Bobi Wine. Hij behaalde 24% van de stemmen. Direct na de verkiezingen is hij door het leger „onder dwang” uit zijn woning in Kampala gehaald en met een legerhelikopter naar een onbekende locatie gebracht, meldt zijn partij het National Unity Platform (NUP). Wine beschuldigde de autoriteiten van verkiezingsfraude. Het is een herhaling van vijf jaar geleden toen hij zich ook gekandideerd had voor de presidentsverkiezingen. Toen werd hij een maand voor de verkiezingen gearresteerd. Wine windt er geen doekjes om wat hij wil bereiken: een verandering van het hele Oegandese politieke systeem. Hij werkt daarvoor langs twee lijnen: meedoen met de verkiezingen, zitting nemen in het parlement en anderzijds de opstand tegen de zittende macht aanjagen. Hij heeft geen concreet verkiezingsprogram. Hij ontkent de claim dat hij de enige figuur is die Oeganda kan redden. Het gaat hem uitsluitend om een einde te maken aan een repressief en corrupt systeem. Hoewel Wine met zijn 43 jaar niet meer tot de jongeren gerekend kan worden is hij wel een voorbeeld voor de Oegandese jeugd die het wel gehad heeft met de oude dictator. En hij inspireert andere opstandige jongeren in landen als Kenia en Tanzania. In die landen groeit eveneens de oppositie van jongeren tegen de zittende machten die een keihard repressief regime voeren. In Kenia werden in de zomer van 2024 drie activisten van de Free Kenya Movement ontvoerd. Dankzij alle publiciteit en ingrijpen door een kordate rechter zagen de ontvoerders zich genoodzaakt de drie vrij te laten. De reden voor hun ontvoering is dat ze eind juni 2024 de grote Gen Z-demonstraties tegen de regering van William Ruto hielpen organiseren in Kitengela. De aanleiding was een belastingwet die het leven voor Kenianen duurder zou maken. De politie trad hard op, in het hele land vielen die dagen zeker 61 doden, vooral door politiekogels. President Ruto trok de omstreden belastingwet in en vertelde het Keniaanse volk dat hij ‘naar ze geluisterd’ had. Maar daarna begon de operatie om activisten te intimideren. Bob Njagi, een van de ontvoerde activisten, liet zich niet intimideren en bleef actief. Eind september vorig jaar reisde hij met enkele strijdmakkers naar buurland Oeganda om Bobi Wine te ontmoeten. Daar werd Njagi opnieuw ontvoerd, samen met een partijgenoot, nu door Oegandese militairen. In november werd hij uitgewezen naar Kenia. Museveni gaf die dag openlijk toe dat hij de twee ‘experts in rellen’ had laten oppakken om ze ‘enkele dagen in de koelkast’ op te sluiten. Volgens mensenrechtenorganisaties werken de Oost-Afrikaanse machthebbers nauw samen om elk protest in de kiem te smoren. Boniface Mwangi, een andere Keniaanse activist die volgend jaar mee wil doen met de presidentsverkiezingen, werd in mei vorig jaar in Tanzania gearresteerd toen hij het proces wilde bijwonen tegen Tundu Lissu, de leider van de Tanzaniaanse oppositiepartij Chadema. Mwangi, die aanwijzingen heeft voor medewerking van de Keniase autoriteiten bij zijn arrestatie in het buurland, heeft een opmerkelijke verklaring voor de toenemende repressie. 'Dictators deden net of ze gaven om mensenrechten, totdat Israël genocide pleegde in Palestina en de wereld daarover zweeg. Als de machtigste landen genocide steunen, denken Afrikaanse dictators: we kunnen hetzelfde doen en ermee wegkomen.’ In Tanzania zat de enige echte oppositieleider Tundu Lissu in de cel wegens 'landverraad' toen Samia Suluhu Hassan in november bij de presidentsverkiezingen een Noord-Koreaanse overwinning van 98% opeiste. Na de verkiezingen braken er in het tot nu toe als rustig en stabiel bekend staande land rellen uit. Volgens de oppositie heeft het geweld van de oproerpolitie duizenden mensen het leven gekost. Activisten hebben de Tanzaniaanse regering aangeklaagd bij het Internationaal Strafhof ICC in Den Haag. In de Oost-Afrikaanse landen zijn jongeren in de meerderheid en steeds hoger opgeleid. Ze komen in opstand tegen de oude regimes en weten elkaar te vinden in Kenia, Tanzania en Oeganda. Ook al werken de autoriteiten in deze landen samen om de repressie op te voeren en vallen er vele doden, het zal moeilijk zijn om de geest weer in de fles te krijgen.

Door: Foto: Keith Kasaija on Unsplash
Quote du Jour

Quote du Jour | De Schlechtmenschen

, door

In een onderhoudende column analyseert Thomas von der Dunk de Gutmenschen en Schlechtmenschen, en alles wat het ons land gebracht heeft dat de Schlechtmenschen een tijdje de regering hebben mogen vormen:

In de dagen van Schoof IA/IB/IC – ik weet even niet meer in welke fase van ontbinding het door Wilders en Yesilgöz gebaarde coalitie-lijk zich toen bevond – kregen we ook een voorproefje van wat het rechtse redden van de joods-christelijke beschaving uit de klauwen van het linkse wokisme inhoudt: neofascistisch tuig dat ‘wij zijn Nederland’ brullend en vandaliserend door de straten van Den Haag trok.

Hoe krijgen we de EU onafhankelijker van de VS?

, door

ACHTERGROND - Dat is de vraag die steeds meer rondzingt op sociale media. Bernard van Welten, lid van de Wetenschappelijke Adviesraad Politie en oud-hoofdcommissaris van Amsterdam-Amstelland, stelt op LinkedIn:

Wanneer zwijgen medeplichtigheid wordt.

Donald Trump heeft in zijn eerste jaar niet zomaar een andere politieke koers gekozen. Hij heeft systematisch pijlers onder de rechtsstaat, democratische instituties, wetenschap en de internationale orde ondermijnd.
Dat zijn geen frames, maar feiten.

Na een jaar Trump blijkt appeasement niet te werken. Na Venezuela heeft Trump z’n zinnen op Groenland gezet. Vanuit de EU klinken ondertussen stevigere tegengeluiden dan vorig jaar bij het onderhandelen over nieuwe handelstarieven. Er zijn een aantal gebieden waarop de EU de VS relatief snel en hard kan raken in sectoren, waar Trump aanhangers de overhand lijken te hebben: ICT, olie&gas en de financiële sector. Tegelijkertijd heeft de EU zwakheden door strategische afhankelijkheid van de VS als het gaat om betaalsystemen (alle betaalkaarten zijn van Amerikaanse bedrijven, ook digitaal maken Amerikaanse bedrijven, zoals Apple & Google Pay de dienst uit), cloud computing en office software. Een completer beeld van vitale diensten die afhankelijk zijn van de VS vind je bij Bert Hubert.

Overnameverbod Solvinity

Een logische eerste stap voor Nederland is om de overname van Solvinity aan het Amerikaanse techbedrijf Kyndryl te verbieden. Het Bureau Toetsing Investering (BTI) van het ministerie van Economische Zaken onderzoekt of de overname door mag gaan. Solvinity is verantwoordelijk voor DigiD (onderdeel van de vitale infrastructuur) en een groot deel van de software van de justitiële keten (staatsgeheim).

Foto: Azzedine Rouichi on Unsplash

De formatie: “stabiliteit” als hoogste waarde, maar voor wie?

, door

De berichtgeving over de afsplitsing bij de PVV legt een duidelijke prioriteit bloot. In analyses verschijnt stabiliteit als doorslaggevend criterium. Het woord “kansen” valt snel, alsof het ontstaan van deze nieuwe fractie vanzelf al vooruitgang betekent. Inhoud volgt later, zo lijkt het. Of verdwijnt misschien zelfs wel naar de achtergrond.

Die framing wordt expliciet gemaakt door Rob Jetten, die zoals gezegd stelt dat de nieuwe fractie kansen biedt. Er komt een opvallend onderscheid bovendrijven: het probleem met de PVV lijkt misschien uiteindelijk minder te liggen bij haar standpunten dan bij de onvoorspelbaarheid van haar leider. Dat oordeel geldt, zo lijkt het, ook binnen D66. De PVV geldt daarmee als ongeschikt door haar vorm, niet door haar inhoud. Zodra de factor Wilders wordt afgezwakt, komt samenwerking binnen bereik. Jetten vraagt zich voor de vorm nog wel even af welke koers de nieuwe fractie gaat varen, maar die vraag kan hij zelf ook wel beantwoorden.

Dus kansen? Welke kansen zijn dat precies? En voor wie? Het antwoord op de vraag lijkt procedureel: onderhandelingsmacht in een minderheidsconstructie. Dat klinkt bestuurlijk volwassen en rationeel. Het blijft tegelijk leeg. Procedure wordt doel. Het parlementaire schaakbord verschuift en dat heet winst. het zijn in ieder geval geen kansen voor de rechtsstaat en voor al gemarginaliseerde groepen, want over de richting gaat het niet.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: "Mini parkeren" by ianus is licensed under CC BY-NC-SA 2.0

Hoe parkeerbeleid een inkomensfilter wordt

, door

De discussie over betaald parkeren en vergunningen wordt meestal gevoerd in termen van leefbaarheid en schaarse openbare ruimte. Dat zijn verdedigbare uitgangspunten. In veel grote steden bestaat daarom een regeling die doorgaans POET heet: Parkeren Op Eigen Terrein. Die regeling is ingevoerd om misbruik van goedkope bewonersvergunningen tegen te gaan, bijvoorbeeld door commerciële voertuigen of door huishoudens die feitelijk al over een privéparkeerplek beschikken.

Wat op papier een redelijke parkeermaatregel lijkt, krijgt in de praktijk regelmatig het karakter van een inkomensfilter. Dat wordt zichtbaar in Kortenbos, een Haagse wijk waar parkeerbeleid steeds minder draait om ruimte en steeds meer om betaalbaarheid. Hier zie je wat er gebeurt wanneer beleidsdoelen worden doorvertaald zonder rekening te houden met de sociale realiteit. Kortenbos kent relatief veel sociale huur en bewoners met beperkte financiële marges.

De POET-regeling was nadrukkelijk niet bedoeld om mensen die sociaal huren hun auto af te nemen of om mobiliteit afhankelijk te maken van inkomen. Toch is dat precies wat hier dreigt te gebeuren. Sociale huurders die eerder voor minder dan honderd euro per jaar een parkeervergunning hadden, verliezen die vergunning onder POET. De reden is dat hun woning administratief gekoppeld is aan een nabijgelegen parkeergarage. Daarmee vallen zij buiten het regime van betaalbaar bewonersparkeren en worden zij geconfronteerd met commerciële tarieven. Die worden als ‘schappelijk’ gepresenteerd, terwijl zij in de praktijk oplopen tot ongeveer duizend euro per jaar, tien keer meer dan daarvoor.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Video du Jour | ‘We bevinden ons midden in een breuk, niet in een overgang’

, door

VIDEO - De premier van Canada, Mark Carney hield een interessante speech tijdens het World Economic Forum, waarin hij kritisch kijkt naar onze allianties en samenwerkingen uit het verleden en in het heden, en feitelijk oproept tot een nieuwe wereldorde, zonder de VS. Hij noemt Trump’s Amerika niet bij naam, maar het is duidelijk over wie hij het heeft. Hieronder de toespraak, en daaronder de integrale vertaling, minus wat borstklopperij over wat Canada allemaal doet. Wil je ook dat lezen? Hier is de hele speech te downloaden.

Quote du Jour

Quote du Jour | Universiteit Groningen vrij van Big Tech

, door

Nolda Tipping-Griffioen is initiatiefnemer van de nieuwe ambitie van de RUG: zij willen in 2030 los zijn van Big Tech. In december 2025 sprak ik hierover met haar, zij is sinds 1,5 jaar CIO en algemeen directeur IT bij de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Met groeiende verbazing volgde ze de nieuwsberichten over de geopolitieke ontwikkeling met betrekking tot digitale autonomie. Die verbazing zette ze om in actie: binnen de RUG bracht ze een ‘coalition of the willing’ bij elkaar waarmee ze samen een roadmap ontwikkelde die de universiteit binnen vijf jaar ambieert los te maken van Big Tech.

Waan van de dag

Crisis in de PVV

, door

Zeven van de 26 PVV-kamerleden stappen op en beginnen een eigen fractie. Ze zijn boos over de door Wilders zelf veroorzaakte uitsluitingen en willen meer democratie in de partij. Iets goeds? Of alleen maar een opmaat naar nog extremer rechts?

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Volgende