Zoeken van informatie bestraft

OPINIE - De opmars van de gedachtenpolitie.

Een opmerkelijk vonnis is vorige week uitgesproken tegen een man die van plan was naar Syrië af te reizen om deel te nemen aan de jihad. Omar H. kreeg in hoger beroep van het Gerechtshof in Den Haag een gevangenisstraf opgelegd van anderhalf jaar onvoorwaardelijk. In eerste instantie had de Rotterdamse rechtbank hem twaalf maanden gevangenisstraf opgelegd voor het voorbereiden van moord en brandstichting.

Bij de arrestatie van Omar H. in 2012 in Amsterdam, meldt de NOS, vond de politie tien meter lont en één kilo aluminiumpoeder, dat gebruikt kan worden om explosies te veroorzaken. Op zijn computer had H. uitgezocht hoe hij dat moest doen. Ook vond de politie tien dvd’s met 51 jihadistische films. H. zette dit soort films ook zelf op internet met aansporingen om in Syrië aanslagen te plegen. Tegenover de politie zei H. dat hij naar Syrië wilde om mee te vechten tegen het regime van president Assad.

Het hof heeft nu ook H.’s zoekgedrag op het internet betrokken bij de veroordeling. Het vergaren van kennis over terrorisme en het daaraan ten grondslag liggende ideologische gedachtegoed kan volgens de rechterlijke uitspraak worden beschouwd als ‘training’ en daarmee valt het onder de definitie van een terroristisch misdrijf. Zo is weer een nieuwe stap gezet in de bestrijding van het terrorisme. Het vonnis is een voorbeeld voor tientallen vergelijkbare rechtszaken die op dit moment nog lopen.

Het OM hoopt met dit vonnis achter de hand sneller te kunnen ingrijpen bij radicaliserende moslims en potentiële Syriëgangers. Het zou ook een afschrikwekkende werking kunnen hebben, denkt men.

Maar terrorisme-expert Van Ginkel van Clingendael verwacht niet dat dit veel indruk gaat maken. Wie bereid is zijn leven te geven voor zijn geloof is ook bereid risico’s op gevangenisstraf te nemen. Het effect zou wel eens averechts kunnen zijn. Strengere straffen kunnen bijdragen aan de radicalisering van degenen die toch al vijandig staan tegenover politie en justitie.

Iemand die reageert op het bericht in Elsevier vindt de straf nog veel te laag: “Wat een milde geitenwollensokkenfiguren zijn het daar toch.”

Met de uitspraak van het Gerechtshof in Den Haag is weer een nieuwe stap gezet in het bestraffen van communicatie. Een van de belangrijkste grondrechten in de westerse samenleving gaat over de vrijheid van mensen om informatie te vergaren en uit te wisselen. Nu is het zoeken van informatie onder de definitie van een misdrijf gebracht.

Het gaat natuurlijk om bepaalde informatie, maar dat is nu precies in strijd met het vrije verkeer van informatie: de overheid dient zich juist afzijdig te houden van de ideeënwereld van mensen, hun uitingen, evengoed als het zoeken en ontvangen van informatie. Er zijn alleen enkele beperkingen bij wet geregeld voor het verspreiden van informatie die rechtstreeks schade toebrengt aan anderen. Zoals bij smaad, discriminatie, bedreiging, haat zaaien.

In het kader van de bestrijding van het terrorisme is daar eerder al de uitwisseling van informatie bij gekomen als strafbaar onderdeel van de voorbereiding van een misdrijf of de vorming van een criminele organisatie. Vijf jaar geleden werden leden van de Hofstadgroep louter en alleen vanwege het onderling uitwisselen van informatie na een jarenlange rechterlijke procedure alsnog veroordeeld.

Nu wordt daaraan ook het zoeken van informatie toegevoegd. En dat is buitengewoon risicovol als we ons na Snowdens onthullingen realiseren hoe toegankelijk zoekgedrag op het internet is voor inlichtingendiensten. De politie kan nu niet alleen sneller mensen oppakken. Het wordt ze ook wel erg eenvoudig gemaakt op deze manier. En wie zegt dat deze stap in de inperking van vrijheden alleen zal worden toegepast op bepaalde terroristische misdrijven? De wet gaat in algemene zin over criminele organisaties. Als de definitie van training zo gemakkelijk opgerekt kan worden, geldt dat dan niet voor die van criminele organisaties? Kortom, de politiestaat is weer een stukje dichterbij gekomen.

De “geitenwollensokken”-rechters zijn inmiddels ook dichter bij het anti-islamiseringsfront gekomen dan de reactie op het bericht van Elsevier doet vermoeden. Waar het de zogenaamde Partij voor de Vrijheid, maar ook delen van christelijk Nederland (Buma wil meldplicht voor radicale moslims) en de rechterflank van de VVD uiteindelijk om gaat is de vervolging van een ideologie, van “gevaarlijke gedachten”, van een “foute” religie, van ‘verkeerd’ denken. Het gaat om het onderdrukken van een gedachtegoed dat hen niet aanstaat. Een weinig vrijheidslievende en gevaarlijke gedachte.

  1. 1

    Het CDA en de VVD geven niets om de aanpak van terroristen, alleen om het vullen van hun eigen zakken. Maar wanneer er verkiezingen komen moet je als partij tenslotte weer wat uit je nek lullen om te proberen wat extremere idioten met stemrecht zover te krijgen op jou te stemmen.

  2. 2

    Wanneer je het zoekgedrag van een deel van de bezoekers aan dit of andere fora neemt, zullen hier op wel rare searches inzitten. Wie heeft er niet uit nieuwsgierigheid gekeken wat er precies te vinden was? Zelf maken van drugs? Wat is er te koop en te vinden? Hoe stel je iets samen?
    Om iets training te noemen is echter structureel en doelgericht informatie zoeken nodig. Training is dus een heel duidelijke afkadering in het vonnis, en dus zal ik met rare searches niet zo snel vervolgd worden. Bovendien was het niet de hoofdgrond, maar slechts 1 van de onderdelen die tot dit vonnis heeft geleid.
    Het is een verruiming, maar door de afkadering training zie ik dit vonnis eerlijk gezegd niet als problematisch. De gehele trend en waar dit vonnis in past natuurlijk wel.

  3. 3

    @2: Beetje slap argument, wat als je echt geintereseerd bent in terrorisme en Jihad gangers, gewoon uit interesse, dan ben je ook structureel en doelgericht informatie aan het zoeken. Nu heb ik ook een slagers mes in huis en een Koran….ga ik nu bestraft worden?

  4. 8

    Terrorisme expert van Ginkel heb ik ooit nog geholpen aan een stukje tekst over ethiek en terrorisme waar ze helemaal niets van af wist, en dankbaar vele malen heeft uit geknipt en geplakt zonder mijn naam te vermelden op het rapport.
    Wat zeg je, vindt ze ook nog iets. Nou ik zou weleens willen weten welke stagiair dat dan eigenlijk vond, die haar mening zo vakkundig heeft voorbereid.

  5. 10

    Sorry hoor, maar als je dit soort dingen expliciet gaat zoeken dan ben je ook wel een Beetje Dom. Torrent gewoon het Anarchist Cookbook binnen, zet het op een USB-stick en gebruik ^F. Prutsnepterroristen sjongejongejonge.

  6. 11

    @9: wat dacht je van de schrijver……
    @2:

    en dus zal ik met rare searches niet zo snel vervolgd worden

    Maar als je verdacht bent loop je nu wel het risico dat er ook in je searches, raar of niet, gezocht zal worden naar aanvullend bewijsmateriaal en dan kan het OM je alsnog laten hangen. Het vonnis geeft meer ruimte aan de politie en het OM om mensen te laten veroordelen.

  7. 12

    @10: hahaha, zmoooc denkt dat het Anarchist Cookbook nuttige informatie bevat. D’r staat niet veel meer in dan wat je zelf al had kunnen bedenken. En wat d’r staat is vaak foutief, onvolledig, of half-waar. Volkomen onpraktisch als je echt iets wilt doen.

  8. 13

    @11 Klopt, maar het kader “training” is in de uitspraak wel heel belangrijk.
    @3 ik demk dat dat het een slap argument is. Bij vonissen speelt heel vaak meer mee dan alleen “de daad” om tot een veroordeling te komen. Dat blijkt ook uit dit vonnis: de context bepaalt of het zoeken gezien kan worden als training. Begrijp me niet verkeerd, ik wil graag alle ruimte hebben om de meest bizarre uithoeken van het net ongestraft te bezoeken en de tendens is om elke risico op een jihadstrijder bij voorbaat zo veel mogelijk uit te sluiten, met alle maatschappelijke kosten van dien, vind ik zeer onwenselijk. Het is puur dit element in het vonnis waar ik wel begrip voor opbreng en redelijk afgewogen vind.

  9. 15

    @13: “de tendens is om elke risico op een jihadstrijder bij voorbaat zo veel mogelijk uit te sluiten”
    – Als je het strafrecht gaat inzetten om elk risico uit te sluiten neigt naar steeds vergaander gevolgen.
    Gaan we bij alle mogelijke misdrijven de wetgeving – onschuldig tenzij – opzij zetten of is dit een vorm van klassenjustitie?
    Bij het vage “voorbereiden” is sprake van “schuldig tenzij”

  10. 16

    @15 Voorbereidende handelingen zijn voor misdrijven die zwaarder zijn ook strafbaar (46wvStr). De conclusie van de rechter was juist niet dat het onschuldig tenzij was. Er waren voorbereidende handelingen (training).

    Overigens heb ik het echte vonnis nog niet gelezen (is er een link?) dus is het een beetje droogzwemmen op basis van krantenartikeltjes.

  11. 18

    Enkele citaten uit de uitspraak:

    De ten laste legging meldt o.a. : zich en/of (een) ander(en] gelegenheid en/of middelen en/of inlichtingen heeft verschaft en/of heeft trachten te verschaffen; en/of
    – kennis en/of vaardigheden heeft verworven en/of (een] ander(en) heeft bijgebracht;

    Met als nadere toelichting:
    – een of meerdere website(s) bezocht en/of (vervolgens) zoekvragen gesteld over ‘homemade bombs and explosives’ (te weten http://www.bombshock.com, en/of http://www.pyronfo.com) en/of over ‘action man detonator’ (te weten http://www.Ebay.com) en over ‘how to make flashpowder’ (te weten http://www.metacafe.com en/of
    http://www.intructables.com);

    Over het begrip training:

    De Minister van Justitie geeft voorts aan – in antwoord op de vraag van de leden van de CDA-fractie of ook het volgen van een cursus via internet onder de strafbaarstelling kan vallen40 – dat ook van deelneming aan training sprake kan zijn ‘wanneer kennis of vaardigheden via het internet worden verworven’.41 Derhalve valt ook onder de reikwijdte van art. 134a Sr de eenling die zich via het internet op de hoogte stelt van kennis en wetenschap over de vervaardiging van een explosief waarmee hij of zij vervolgens het plegen van een terroristisch misdrijf door een derde wil vergemakkelijken.

    De consequenties van een en ander (zie @11) zijn door de Kamer helaas niet meegewogen bij deze verruiming het begrip training.

  12. 20

    Ik weet niet hoor, maar:
    In de context van deze zaak, wordt zoeken naar info op het web (en vragen stellen in fora) toegevoegd aan het primaire feit van het aanschaffen en bezitten van lont en alu-poeder. Er is gerechercheerd op hoe dat is aangeschaft, en waarom. Het is niet zonder meer zo, dat _alleen_ het zoeken, of alleen het vragenstellen, opeens net zo strafbaar zou zijn geworden.
    Er is achteraf gezocht naar aanwijzingen voor het motief van een concrete uitgevoerde daad. Dat heeft dus eigenlijk helemaal niets met thought police te maken.

  13. 21

    @20: Er was nog geen terroristische daad uitgevoerd. Uit een aantal gegevens is opgemaakt dat er sprake was van voorbereiding. Het ‘vergaren van kennis’ is daarbij expliciet als apart belastend punt opgenomen. Hoe ver kan dat gaan? Buma (CDA) vraagt om een meldplicht voor ‘radicaliserende jongeren’. Ik zie onze spionnen het internet al afstruinen: ha, verdachte zoekactie. Die noteren we, kan later nog wel eens van pas komen. Is dat te ver gezocht?

  14. 22

    “Er zijn alleen enkele beperkingen bij wet geregeld voor het verspreiden van informatie die rechtstreeks schade toebrengt aan anderen. Zoals bij smaad, discriminatie, bedreiging, haat zaaien.”

    Al zou ik niet weten, wat er mis is met haten. Niet iedereen is mijn vriend en sommige mensen haat ik ronduit en ik zal niet nalaten anderen daar over in te lichten. Als het resultaat is, dat die anderen de eerstgenoemde ook haten, zij dit zo en is dit de keuze van die anderen. Het Westen heeft een probleem met negatieve emoties, maar die kun je niet wegliegen.

  15. 23

    @21 ja dat is te ver gezocht. Het hele vonnis lezend, zie ik niet de interpretatie die je eraan geeft. Training volgen ter voorbereiding van ernstige strabare feiten is strafbaar. De daadwerkelijke voorbereidende handelingen zijn aangetroffen (aankoop goederen) waarmee het zoeken van informatie in een bepaald perspectief komt te staan (doelgericht) en er zijn paginas en paginas geschreven om de kaders van training in vervolguitspraken te ondersteunen. De rechter heeft een uitstekend oordeel geveld met goede afbakening m.i. Geen thought police.

  16. 24

    @18: “de eenling die zich via het internet op de hoogte stelt van kennis en wetenschap over de vervaardiging van een explosief waarmee hij of zij vervolgens het plegen van een terroristisch misdrijf door een derde wil vergemakkelijken”
    – blijkbaar is de toetsing van de laatste toevoeging vervallen en is het verwerven van kennis op zich strafbaar

  17. 25

    @5:
    Weet je wel wat bajesklanten kosten?
    Trouwens ik wil een aantal Kamerleden wel eens horen als onderstaand figuur in het gevang stoppen:
    http://www.google.nl/imgres?imgurl=http://reiniersonneveld.nl/wp-content/uploads/2015/01/cover-jezus-glossy-groot.jpg&imgrefurl=http://reiniersonneveld.nl/werk/jezus-glossy-magazine/&h=1570&w=1200&tbnid=f_xArG6s-oCqfM:&zoom=1&docid=4Dj1hB1krYqkUM&ei=75DaVIXZNci4UY3ggvgG&tbm=isch&ved=0CCEQMygAMAA
    en hij voor straf met Conchita Wurst in een cel komt.
    ;-)

  18. 26

    via Tweakers.net:

    Onderzoekers van Google werken aan een methode om websites in zoekresultaten te rangschikken op basis van hoe zij feiten presenteren. Zo moeten websites die onwaarheden verspreiden lager in de zoekresultaten terechtkomen.

    Voor complottheoriën zul je dus een andere zoekmachine moeten gebruiken.
    Het is een stap naar een zuiver internet waarop alleen officiële, door de overheid-gecheckte-en-goedgekeurde informatie te vinden zal zijn.