Toekomstbeelden creëren de toekomst

Dit is een gastbijdrage van Henk Daalder, deelnemer aan het project Our Common Future 2.0

Stel het is 2035, hoe ziet onze energievoorziening er dan uit? Natuurlijk een stuk duurzamer dan nu, veel meer decentrale opwekking, met regionale windparken op het land en meer in zee, zonnepanelen op elk dak. Je vindt het gewoon dat iemand van buiten bepaalt wanneer de elektrische auto wordt opgeladen, dat is namelijk goedkoper. De club die dat doet, grid-cloud, garandeert dat de accu op tijd weer vol is. En hun voorspelling van hoeveel stroom je de volgende dag nodig hebt is altijd op 5% nauwkeurig, elke dag weer. Hoe ze het doen is vaag, maar het lukt ze. Het lijkt wel of ze beter weten wat je morgen gaat doen dan jijzelf. Er zijn mensen die beweren dat grid-cloud zelfs voorspelt wanneer je pech krijgt of een aanrijding, en waar. Die dag hoeft je accu dan niet zo vol te zijn. Grid-cloud weet het van te voren als hij de auto oplaadt.

Veel inwoners wekken zelf hun duurzame stroom op, ook in coöperatieve windparken. Wat ze zelf niet nodig hebben, verkopen ze aan bedrijven en overheden. Bedrijven organiseren zelfs hun eigen medewerkers in coöperaties om zich te verzekeren van voldoende goedkope stroom en het bijbehorende vereiste duurzame imago. Ze kunnen ook stroom uit een windpark op zee kopen, maar die worden gemonopoliseerd door buitenlandse bedrijven, dankzij het wanbeleid van EZ in het begin van de deze eeuw. Gelukkig kunnen veel burgers een aardig zakcentje verdienen aan de energie die ze leveren aan hun werkgever en andere bedrijven en overheden. Dit is een nieuwe vorm van waarde creatie waar aardig wat geld in omgaat, anno 2035.

Met de kennis van nu, zou de toekomst er zo uit kunnen zien. Maar dit is slechts een enkel toekomstbeeld. In het project Our Common Future 2.0, zijn zo’n 400 vrijwilligers aan het schrijven aan toekomstbeelden voor 20 verschillende thema’s. Uiteindelijk moet dat in mei 2011 leiden tot een actualisering van het invloedrijke VN rapport Our Common Future uit 1987.

Nu heeft de WRR net een rapport uitgebracht over het nut van toekomst scenario’s voor overheids beleid, “Uitzicht, toekomstverkenningen voor beleid”. Daarin schreef prof In ’t Veld een essay: “waarom beleidsmakers de resultaten van toekomststudies niet zullen aanvaarden”

Sociale systemen, de samenleving, zijn lerende leren. Alleen wat er geleerd wordt is vooraf niet te voorspellen. Net zo min dat je kunt voorspellen welke uitvindingen er nog komen. Daarom hebben toekomst scenario’s als ultiem product, niet zo veel zin. Ze zitter er toch altijd naast. Maar als nu heel veel mensen toekomstvoorspellingen gaan bedenken, dan zou dat weer wel samen en bepaalde sturing kunnen geven. Omdat door al dat denkwerk een gewenste ontwikkelrichting kan uitkristalliseren. Wisdom of the crowd, de mensen die toekomstbeelden bedenken, beinvloeden elkaar natuurlijk wel. Het lijkt me een gezonde bezigheid als veel mensen aan dat proces mee gaan doen, zodat we een beetje los komen van het negatieve populistische gedoe en met een visie op weg gaan naar een leuke toekomst. Zo opgeschreven dat ook populistische stemmers ze leuk vinden. In 2035 krijg je 30% korting op je medische verzekering als je elk jaar een toekomstvisie publiceert. Voor het originele gedeelte dan, dat zien ze “automatisch”, als is dat een woord dat dan al 20 jaar niet meer gebruikt wordt.

  1. 2

    OV Chipkaart, google account, AH bonus kaart, pinpas, creditcard, GSM abonnement,….
    Al je internet verkeer wordt gelogged.
    Bewakings camera’s op elke straathoek, die hebben straks gratis gezichtsherkenning.

    Nummerplaat herkenning is al overal te koop, wordt rijdend vanuit de politieauto toegepast om parkeerbonnen uit te schrijven.
    De VS die je (financiele) doopceel opvraagt als je daar het land in wilt.

    Op jou IP nr staat nu een extra hit op de teller voor “privacy”
    Wel eens van dataminig gehoord?

  2. 3

    In Amsterdam is enige maanden geleden een leuk visionair boekje uitgekomen over hoe de stad (en dan vooral haar energievoorziening) eruit ziet in 2040. Een soortgelijk verhaal als hierboven, maar dan langer en met meer plaatjes.

  3. 5

    Omdat door al dat denkwerk een gewenste ontwikkelrichting kan uitkristalliseren.
    Zo opgeschreven dat ook populistische stemmers ze leuk vinden.
    Wat leuk.
    Een linkse maakbare samenleving. Ook te begrijpen door PVV stemmers.

  4. 6

    @Minik
    Jij snapt hem, nu links nog.
    Overigens heeft ook SP en PvdA een deel populistische stemmers
    Het CDA is ze deze keer kwijtgeraakt aan de PVV.
    Een volgende keer gaan ze ergens anders heen.

    Net wie het leukste verhaal heeft.

    Ondertussen moeten we mooie verhalen maken.

  5. 7

    Bottom up. Maar voorlopig komt in het nieuwe visionaire regeerakkoord van Bruin I in ieder geval het woord klimaat niet voor (Hans labohm hoogstpersoonlijk een steentje aan bijgedragen). Wel kernenergie en meer asfalt…

    Pregnant from vision and expectations but murdered with the hand of the inevitable…Joehoe hippies, dagdroom maar lekker nog 30 jaar verder over een betere schonere wereld en zuivere luchten…

  6. 8

    @7: Soms denk ik toch dat het jammer is dat de Saoedi’s de oliekraan in 1973 hebben dichtgedraaid en niet nu. In onze huidige hypecultuur zou het effect zoveel groter geweest zijn. Zelfs Wilders I zou onmiddellijk werk maken van elektrische auto’s, windmolens op elk stukje leeg land en zonnepanelen op alles waar de zon op schijnt.

  7. 9

    Jammer Bm? Plots definitief een dichte oliekraan onder/ met Wilders? In die chaos zou Wilders van andere dingen onmiddellijk werk maken, links tuig en islamitische uitvreters opruimen ik zeg maar wat. Windmolens zullen wat lager op het prioriteitenlijstje staan vrees ik…

  8. 10

    @7 We zullen zien of het nieuwe ministerie van EZ iets wil gaan betekenen voor ondernemende burgers die samen, voor hun eigen buurt, energie willen opwekken, en grote marktpartijen verslaan in prijs.

    Daar is niets hippie achtigs aan
    Denemarken heeft zelfs wettelijk geregeld dat 20% van de investering van een windpark, moet komen van inwoners uit de regio.

    Jammer dat het weer het cda is dat daar de minkukel van EZ mag leveren.
    http://lsdimension.wordpress.com/2010/09/22/vrij-nederland-verhagen-wordt-minister-van-bijna-alles/

  9. 11

    Ondernemende gewone burgers op dat vlak? In de grote steden met vnl. huurwoningen? Een collectief boeren/ tuinders, VEH huiseigenaren of projectontwikkelaar industrieterreinen o.i.d. misschien. Nee, zal toch moeten komen van Nieuwe business Nieuwe ondernemers, die een helemaal hard/ softwarematig doorgerekende kant-en-klare offerte aanbieden aan woningstichtingen en bedrijvenketens enz.enz.

  10. 12

    @11 Duurzame investeringen worden natuurlijk net zo simpel als het kopen van een huis.
    Burgers blijken ook ondernemend genoeg om samen ca 50% van onze huisvesting te realiseren.

    Een groep burgers toont dan aan dat ze samen voldoende inkomen hebben voor de hypotheek op het windpark, dus kunnen ze samen geld lenen

    Net als bij het bestemmingsplan voor een woonwijk, zorgt een verstandige en duurzame gemeente niet alleen voor een zoekgebied, ze gaat samen met andere gemeentes in de regio de beste plaatsen voor regionale windparken aanwijzen.
    Dan is het bouwen van een windpark bijna net zo ingewikkeld als het bouwen van een eigen woning.

    Die snelle jongens van de nieuwe business zijn net even te gretig voor hun eigen portemonnee, hun business case is net even te krap, om voldoende vertrouwen te wekken bij genoeg deelnemers. http://bit.ly/werkenaanvertrouwen

  11. 13

    2035 ?
    zonne energie levert de grootste hoeveelheid aan stroom, uiteraard ondersteund door kernenergie in donkere tijden. Koude fusie is (bijna) in gebruik en de windmolens worden alvast onder luid gejuich omgezaagd.

  12. 14

    1,50 voor een liter benzine: men blijft gewoon doorkachelen. En elektriciteit is nog steeds relatief goedkoop, de grootste post op een eindafrekening energie voor de meeste huishoudens is het vastrecht stadsverwarming (cv), op althans de mijne (namelijk de helft, en heb dat ding nota bene alleen maar aan onder nul). Men ligt niet wakker van een vs energie van 200 e per maand

    Misschien als de energieprijzen (olie 200 $ +) verdubb/trippelen dat burgers noodgedwongen over de linie meer eigen initiatieven gaan ontplooien. Tis voor Jan Lul ook allemaal te technisch (installatie/ leidingen) en gedoe en ws met aparte vergunningen en tegenwerking ook en en…maar als iemand een betrouwbaar filantroop of maatschappelijk bewogen persoon mij lekker maakt met een glashelder voorstel hoe die notoire zakkenvullers te omzeilen?…

    …gooide ik alvast nog wat blokken in de open haard.

    *overal spaarlampen ingedraaid en tussentijds heeft eneco nieuwe meter geïnstalleerd: geen gek afwijkend gedrag met nieuwe energievretende apparaten airco’s o.i.d. en TOCH meer Kwh verbruikt vorig jaar…rara. Aan het gas ermee.*

  13. 15

    @14 De energie voor mobiliteit is inderdaad niet het punt, alles loopt dan toch op duurzaam opgewekte stroom.
    Of kook je anno 2010 nog op een petroleum kooktoestel?

    Daarom is de KM heffing onontkoombaar. Maar die is natuurlijk wel vergroend, moet van de EU.
    Ook al verhinderen opeenvolgende rechtse kabinetten de nederlandse vergroening, de EU CO2 tax maakt elektrisch rijden een stuk voordeliger dan die ouderwetse en kankerverwekkende benzine stokers.

    Gelukkig worden ook sommige PvdA mensen wakker “Links moet nieuw verhaal vertellen” http://opinie.volkskrant.nl/artikel/show/id/6844/Links_moet_nieuw_verhaal_vertellen#

  14. 16

    @13
    Kijk eens naar het Energie Transitie Model
    Daarmee kun je zelf je favoriete energiebeleid uitproberen, en wat dat kost of juist oplevert.
    Met de nu bekende prijzen hebben ze een optimaal pakket voor 2050 samengesteld, 84% CO2 reductie en voor 76% duurzaam, ongeveer:

    40% wind
    15% zon
    20% biomassa (beetje veel)
    en nog wat ongeloofwaardige rommel zoals een kerncentrale en kolen.
    Het model wordt gesponsord door Gasterra, maar in het optimale model komt bijna geen gas voor in de elektricteitsvoorziening, opmerkelijk.

  15. 18

    Extrapolatie van de groene doctrine is geen toekomstvisie maar fantasieloos voortborduren. Een oplossing komt niet uit meer toepassing van wat fundamenteel beperkt is maar uit een doorbraak die niet komt als je teveel energie steekt in lapmiddelen.

    Anyone who believes in the wisdom of the crowds is in desperate need of a history lesson.

  16. 19

    Speel nu maar even zelf met dat energie transitiemodel en probeer het 80% CO2 reductie model te verbeteren.
    Mag je zelf kiezen wat “beter” is.

    Bij energie investeringen geldt dat de kapitaalsgoederen een lange levensduur hebben
    Tussen de 25 en 60 jaar.
    Daarom is het helemaal niet zo moeilijk om een realistische voorspelling te maken.
    Maar wat we de komende jaren kiezen, bepaalt waar we aan vast zitten de komende 10-tallen jaren

  17. 21

    Overigens, dat wisdom of the crowd is meer om aan te geven dat jij mede mag bepalen waarvoor je de komende jaren belasting gaat betalen.
    Maar als je dat liever aan anderen overlaat, die nemen het graag van je over.

    Wat is jouw favoriete toekomst?
    Niet geschoten is altijd mis.

  18. 22

    @19 Het model is gebrekkig en daarin aangedragen oplossingen zijn economisch en praktisch niet zover op te schalen. Verder zie ik heel weinig heil in discussies met individuen die Windparken Wiki in hun naam hebben. Succes met het wensdenken en de verkondiging van je evangelie.

    @20 Inderdaad, maar als je alleen uitbreidt wat op beperkte schaal werkt dan was Niel Armstrong met een hele grote pijl en boog afgeschoten.

  19. 23

    O, maar vond je opmerking laatst van “eigen agenda bepalen” i.p.v. oren laten hangen naar Bruin I of whatever desalniettemin raak @ Windparken Henk.

    De vraag is alleen hoe? The wisdom of the crowd kijkt inderdaad @maxM helaas grosso modo niet verder dan of het in het weekend kort rokjesweer is…

  20. 24

    Zelforganisatie heeft wel degelijk regie nodig.
    Waar een wil is is een weg, maar je moet het vak van crowdsourcing wel beheersen.
    http://bit.ly/werkenaanvertrouwen

    Bij duurzame gebiedsontwikkeling worden vormen van crowdsourcing toegepast.
    Al zien ambtenaren het nog vaak vanuit hun ivoren toren als “de burger er bij betrekken”

    Heb je al de steeds langere lijst lokale duurzame energie cooperaties gezien?

    Echter in deze bijdrage stel ik voor dat bloggers toekomstbeelden gaan schrijven, en zo anderen inspireren dat ook te doen.
    Dat is een vorm van sturing.
    Doe ook mee, als je positief kunt denken.

  21. 25

    Ja, ben ook een-en-al positief oor zie ook af-en-toe die nieuwe innovatieve projecten doorsijpelen (laatst nog dat kantorencomplex op aardwarmte) maar het is en blijft gewoon een product, de nickles & dimes de 5 P’s…het draait eerst en vooral toch om dat net(werk) waar/dat je moet in/doorbreken. Als er dan 1 schaap over de dam is stond het hek open…

    1 blogger is er al want daar spreek ik nu mee, en je zit zelf diep in die materie.

    Kom maar op, gooi het er maar helemaal uit.

  22. 26

    Waarom zijn de natuur- en milieubeschermers altijd zo tenenkrommend optimistisch?

    Anno nu wekken we 1,5% van onze electriciteit op met wind en 2,5% met biomassa, waarvan je je af mag vragen hoe duurzaam dat is. Daar hebben we 20 (?) jaar over gedaaan. Verwarming, transport en voedselproduktie veroorzaken meer broeikasgassen. Daar zijn amper duurzame alternatieven voor. Het aanstaande kabinet doet de wil om in duurzaamheid te investeren tot onder het nulpunt dalen. En dan hebben we het nog over ons welvarende, hoogopgeleide en wereldwijze Nederland. De trend is gezet.

    Over 25 jaar is het ijs op de noordpool een klontje geworden, dooit de permafrost volop, breekt Antarctica beetje bij beetje af, is het weer (en daarmee de oogst) onvoorspelbaarder dan ooit. Dan heeft de wereld er anderhalf miljard mensen bij, hoewel hongersnoden en andere rampen ze met bosjes laat sneuvelen. Grondstoffen en andere natuurlijke hulpbronnen zijn zo schaars, dat we er 25 jaar geleden geen voorstelling van konden maken.

    Geen beste tijd om van je pensioen te gaan genieten.

  23. 28

    @26
    NL produceert ca 4% van de hier verbruikte elektricteit duurzaam in eigen land.

    Het optimisme van deze ingenieur komt door 2 zaken
    – het technisch potentieel is er, en ook betaalbaar, alleen corrupte bestuurders weerhouden Nederland van meer duurzaamheid.
    – buurlanden zijn al veel verder. Denemarken, Duitsland en wat verder weg Spanje, zij gebruiken ook windenergie waar wij ook genoeg van hebben,maar niet benutten.

    Overigens zijn natuur- en milieu- “beschermers” juist kwalijke tegenkrachten die verduurzaming vertragen en tegenhouden, met graagte gehoord door de corrupte bestuurders.

    Zo passen windparken heel goed in bijna alle natuurgebieden, om mee te helpen dat die natuur niet aan de zeespiegelstijging prijsgegeven hoeven te worden. Maar de natuur- en milieubeweging gedraagt zich alsof ze liever zien dat ons land weer zeebodem wordt.

    Verder heb je gelijk dat we gemiddeld hoog opgeleid zijn, maar bestuurders zijn wel heel erg veel niet-beta. Dus qua klimaat kennis zijn we gemiddeld heel erg dom, dat is ook te zien aan onze positie op de Yale Environmental Prestation Index, Nederland staat gewoon tussen de ontwikkelingslanden http://epi.yale.edu/Countries

    Diederik Samsom en Paulus Jansen zijn echt de enige in de tweede kamer die beta problemen zoals het klimaatprobleem, echt begrijpen.

  24. 29

    @fake fire brigade
    Ik weet niet wat je daarmee bedoelt, maar als het gaat over biomassa, dat is geen grootschalige oplossing, zolang daarvoor zoet water wordt gebruikt en er geen gesloten mineralencyclus wordt toegepast.

    Zoet water is nodig voor het telen van voedsel.
    En elke biomassa die wordt opgestookt, levert verlies aan mineralen, met name fosfor wordt het eerste probleem.
    Duurzame biomassa kan dus alleen als bijvoorbeeld indonesie en brazilie hun mineralen thuis houden in de cyclus, en ter plekke koolwaterstoffen extraheren uit hun biomassa en alleen die koolwaterstoffen exporteren.
    Dus als nederlandse kolencentrales biomassa uit de tropen opstoken is dat belachelijk en zeer kwalijk.
    Onbegrijpelijk dat Diederik Samsom heeft voorgesteld dat kolencentrales die meer dan 50% biomassa stoken “duurzaam” mogen heten
    Al is dat nog minder erg dan kerncentrales betalen van de SDE subsidie.