Regeren met de Tegenpartij

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Vandaag is dat Ger Bosma. Dit stuk verscheen eerder op zijn eigen weblog.

De onverwachte winst van de PVV bij de verkiezingen van 9 juni heeft tot heel wat consternatie geleid. Hoe groot is de kans dat de partij van Wilders deel gaat uitmaken van een nieuw kabinet? En hoe (on)wenselijk is dat? Vier argumenten.

1) Als grote winnaar van de verkiezingen moet de PVV wel meeregeren.

De Tegenpartij van Jacobse and Van Es

De winst van de SP in 2006 was nog eclatanter dan van de PVV nu. De SP ging toen van 9 naar 25 zetels, een winst van 16. In de daaropvolgende coalitiebesprekingen werd deze grote winnaar echter door het verliezende CDA (-3) en de PvdA (-9) in no-time naar de zijlijn gemanoeuvreerd. Inderdaad, met samen 74 zetels, hadden CDA en PvdA genoeg andere – en een stuk gewilligere – danspartners. Aan de SP kleefde bovendien, net als aan de PVV nu overigens, sterk het beeld van een onverbeterlijke ‘Tegenpartij’ waarmee niet te regeren viel.

Maar toch, meer dan anderhalf miljoen stemmen is niet niks. Weinig hoorde je in 2006 echter frases als “de kiezer heeft duidelijk gesproken” of een “niet te missen waarschuwing van de kiezer aan de gevestigde orde”, zoals je nu wel bij de PVV hoort. Weliswaar heeft zo’n 15% van de Nederlanders gestemd op de PVV, maar deze stemmen zijn niet meer of minder belangrijk dan die van willekeurige andere kiezers. Daarentegen heeft 85% van de kiezers, vaak radicaal, anders gestemd. Het heeft dus geen pas om te zwichten voor het demagogische en onheilspellend klinkende argument dat deze kiezersuitslag ons dwingt tot een coalitie waarin behalve de VVD ook automatisch de PVV zitting neemt.

2) De PVV kan een stabiele en betrouwbare coalitiepartner zijn.

Wilders cultiveert op dit moment het beeld van iemand die staat te trappelen aan de zijlijn om mee te regeren. Of dat oprecht is? De recente ervaringen in Almere en Den Haag wijzen niet per se in die richting. Niettemin werden eerdere ‘keiharde’ breekpunten als de AOW-leeftijd al daags na de verkiezingen zonder blikken of blozen geloosd. Kiezersbedrog of onverholen dédain naar een groot deel van het PVV-electoraat, vaak mannen van 45+ in fysiek zware beroepen? Zeg het maar. Het mag een rechtse coalitie met CDA en VVD in programmatisch opzicht gemakkelijker maken, maar zaait ook grote twijfel over de duurzaamheid van de politieke beloftes van Wilders.

Vooral de VVD heeft natuurlijk redenen om huiverig te zijn. In de tijd dat Wilders nog als rechtsbuiten van de VVD opereerde, brak Wilders keer op keer zijn woord om in de media slechts partijstandpunten te vertolken. Net als zijn grote voorbeeld Ayaan Hirsi Ali trok Wilders lange tijd zijn eigen plan. Tot de breuk met de VVD in september 2004, dreven Wilders onvoorspelbare soloacties de partijtop en fractieleider Van Aartsen geregeld tot wanhoop.

Behalve uit ijdelheid, een andere onmiskenbare overeenkomst tussen Hirsi Ali en Wilders, is dat te verklaren uit het verlangen van Wilders om geschiedenis te schrijven in de vaderlandse politiek. En niet de fouten te maken van zijn grote voorbeeld Pim Fortuijn. Het egovehikel PVV heeft zich tot nog toe onder de strakke leiding van Wilders netjes achter de politiek leider geschaard. Probleem is echter dat in Wilders’ fluctuerende standpunten en schijnbewegingen steeds moeilijker een consistente lijn is te zien. Ook de recente soloactie van Hero ‘meer democratie‘ Brinkman en een fors uitgebreide fractie lijken een geheid recept voor LPF-achtige taferelen. Met soortgelijke ego’s op ministerposten, wordt dit scenario alleen maar waarschijnlijker.

3) In ruil voor regeringsdeelname matigt Wilders zijn toon drastisch.

Matigt Wilders zijn toon? Volgens sommige commentatoren zou Wilders de laatste weken veel milder zijn geweest in zijn uitspraken, welhaast ministeriabel. Zelf zag ik tijdens de tv-debatten vooral een verbeten ogende lijsttrekker die door de gespreksleiders nauwelijks een strobreed in de weg werd gelegd toen hij, bij elk willekeurig onderwerp, het probleem reduceerde tot ‘criminele buitenlanders’, al of niet met een islamitische achtergrond.

Zonder allochtonen blijft de WAO betaalbaar, kan er veel meer geld naar de zorg en is de economische recessie al bijna opgelost. De niet-westerse immigranten kosten ons klauwen met geld, zijn crimineel en lui en integreren niet, tenzij als dekmantel voor hun intrinsiek anti-Westerse sentimenten. En geen journalist die een kritisch geluid durft te laten horen, uit angst tot de ‘linkse kerk’ te worden verketterd. Wat is er toch gebeurd in Nederland? In de jaren ’80 en ’90 herkende iedereen dit nog feilloos voor wat het was: discriminerend, polariserend, karikaturaal en nodeloos grof. Vandaag de dag wordt dit geluid uit de onderbuik veel te kritiekloos omarmd als de zoveelste openbaring van het gesundes Volksempfinden. Zo zie je maar: elk volk krijgt de media die het verdient.

Dat Wilders zijn toon zal matigen in een coalitie is verder nogal een naïeve aanname. Door bikkelhard oppositie te voeren is Wilders groot geworden. Op het moment dat Wilders denkt politieke munt te kunnen slaan uit een onderwerp, zal hij dat niet nalaten, regeerakkoord of niet. Wanneer Wilders in de Kamer blijft, zal dit doorgeschoten dualisme helemaal een nachtmerrie worden voor de andere coalitiepartners. Ook de torpedering van een kabinet, waarbij Wilders – of dat nou geloofwaardig is of niet – de andere partijen de schuld in de schoenen kan schuiven, is een levensgroot risico. Zijn potentiële electoraat is immers toch al behept met een enorm wantrouwen tegen de gevestigde politiek. Een kabinet Rutte I dat al binnen een jaar sneuvelt, zal ongeacht de oorzaak, dit cynisme alleen maar voeden.

4) Een coalitie CDA, VVD en PVV is nu de logische keuze.

De achterban van de PVV lijkt ondertussen oprecht verguld met het idee van deelname van de partij aan een rechtse regering. Maar binnen het CDA, de benodigde derde partij, lijkt een sterke stroming te zijn die onder geen beding met de PVV wenst te regeren. En hoezo regeren? Oppositie ligt meer voor de hand voor het CDA. Na de ongekende draai om de oren, waarbij CDA-stemmers in Brabant en Limburg massaal overliepen naar de PVV, lijkt het aanschuiven van het CDA in een nieuwe coalitie patent absurd. Als derde, ‘meest linkse’ (ahem) partij genadebrood eten in een door PVV en VVD gedomineerd kabinet, het lijkt electorale zelfmoord. Toch is het CDA als machtspartij bij uitstek ertoe in staat, zeker onder Verhagen. Zij het dat er, zoals gezegd, dan wel een gerede kans is op een schisma in christelijke gelederen.

Ondanks het feit dat bijna de helft van de VVD-achterban vindt dat Rutte met de PVV in zee moet gaan, denkt de partijtop hier ongetwijfeld heel anders over. De risico’s zijn eenvoudigweg te groot. Er moet echter wel een lastige horde worden genomen. De schuld van de mislukking moet door de buitenwacht niet bij de VVD gelegd worden. De enige oplossing lijkt net zo lang onderhandelen tot voor iedereen zonneklaar is dat de PVV geen geschikte coalitiegenoot is. Dit lijkt trouwens ook de insteek van Wilders zelf te zijn: zijn politieke huid zo duur mogelijk verkopen, alvorens hij zich terugtrekt binnen het door hemzelf verkozen cordon sanitaire. Daarmee wordt de huidige paringsdans een opzichtig en smakeloos toneelstukje.

Dus zeg maar dag met je handje tegen een afgeronde formatie op 1 juli. Voor de door velen op links gewenste Paars Plus coalitie kan worden verkend, zal eerst deze doodlopende weg tot het einde toe moeten worden bewandeld. De 15% PVV-stemmers zal zijn mening over de politiek er ten enen male door bevestigd zien. Maar de rest van de kiezers doet er verstandig aan zich niet psychologisch te laten gijzelen door een gebrek aan politieke realiteitszin bij een zesde deel van de bevolking.

  1. 1

    Het ‘grote winnaar’ argument snap ik ook niet. PVV is 3 zetels groter dan het CDA. Dat betekent simpel dat er in 2010 een paar duizend mensen meer op de PVV hebben gestemd dan op het CDA. Wat maakt het uit hoe dat in 2006 was???
    Tegelijkertijd is de PvdA een stuk groter dan de PVV. Waarom de PVV dan recht op meeregeren heeft en de PvdA niet snap ik echt niet.

  2. 3

    Een saai verhaal. Een routineus betoog waarvan bij alle vertoon van journalistiek-politieke kennis er 13 in een dozijn gaan. Met onwaarheden, directe belediging, met insinuaties o.m. aan het adres van Hirsi Ali. En dan die clichés van ?onderbuik?, en ?Volksempfinden?.

    Maar waarom ?Regeren met de Tegenpartij? (RmdT) ongeveer wel zo in elkaar moest steken, lezen we in de laatste zin ervan. Daar wordt 1/6 van de (NL) bevolking (incl. babies?) ?een gebrek aan politieke realiteitszin? ten laste gelegd. Omdat ze PVV stemden.

    Dit nu is een omkering van de werkelijkheid. Nederland ondergaat via massa-immigratie een transformatie die in alle dimensies zijn historische weerga niet kent. Daarop reageert 1/6 NL via de PVV, en dat moet – waarom? van wie? – als irrealistisch worden afgeschilderd. Welnu, dat lukt je nooi met een goed verhaal.

    In zijn boek ?Sherezade? oefent Shahrir critiek uit op Huizinga, naar aanleiding van diens publicatie van ?In de schaduw van morgen?. In die historicus met heel zijn grote naam bleef Shahrir de Hollander herkennen die klein niet van groot kan onderscheiden en de grote, te verwachten gebeurtenissen (1937) niet ziet. Hij verkleint ze, bagatelliseert ze, op culturel voorschrift, met wat liegen en infantiel geginnegap.

    Tot zulke Hollanders reken ik de auteur van RmdT.

  3. 4

    Ach, wat is originaliteit? Je conclusie over de laatste zin vind ik echter inlegkunde, hoewel ik met opzet de formulering vilein en dubbelzinnig heb gemaakt.

    Ik verwijt PVV’kiezers (nee, geen babies, maar na ‘tig’ keer kiezers/stemmers/electoraat/achterban mag ook wel wat dichterlijke vrijheid) vooral dat ze politiek naïef zijn. Veel linkse critici zetten PVV’ers alleen weg als dom, slecht geïnformeerd of rancuneus. Ik denk veeleer dat veel PVV’ers hopeloze romantici zijn, idealisten die helaas ook te vatbaar zijn voor overgesimplificeerde oplossingen.

    Voornamelijk valt me op dat ze verwachten dat als Wilders groot wordt (> 30 zetels) of premier, dat alles in Nederland dan als bij toverslag verandert. Ook lijken ze te denken dat de PVV ‘recht’ heeft op deelname aan een kabinet. Een volgende denkfout is m.i. dat ze inschatten dat VVD en CDA graag met Wilders willen regeren, de argumenten daartegen geef ik in het artikel. De laatste misvatting is m.i. dat ze ervan uitgaan dat Wilders graag wil regeren. Dat wil hij volgens mij helemaal niet, hij mist ook de capabele mensen ervoor en in de oppositie heeft hij meer te winnen.

    Als je niet begrijpt hoe de hazen lopen in het Haagse, kun je alleen maar teleurgesteld worden. Dat is de politieke naïviteit waarop ik doel.

    Insinuaties naar Wilders of Hirsi Ali anders dan dat ze ijdel zijn, wat niemand volgens mij zou kunnen ontkennen, zie ik zelf niet.

    mvrgr van ‘de auteur’

  4. 5

    @4: Ik heb 3 a 4 jaar geleden ook Wilders stemt en ik ben zeer tevreden over het resultaat. Wilders is voor mij een volksvertegenwoordiger die levert!! Dingen op de agenda zetten, films maken, enz, enz. Daarvoor had ik nog nooit 2x op dezelfde partij gestemd.

    Ik heb wel eens gezegd, Wilders heeft destijds binnen 3 maanden m’n stem al “terugverdient”.

    Ik weet ook wel dat het een helse toer wordt om als PVV in de regering te geraken, maar we moeten het proberen. Met Denemarken als voorbeeld, waar links als 8 jaar knarsetand bij een stabiele rechtse minderheidsregering. Het CDA zou ook min of meer nog wraak kunnen nemen op de PvdA die de stekker uit het kabinet heeft getrokken.

    Maar ook als de PVV niet in de regering komt kan dat een leuke tijd opleveren, met een Fitna2 bijvoorbeeld. Zoals gezegd Wilders is een politicus die levert en hij heeft m’n vertrouwen nog nooit beschaamd.

  5. 6

    @4
    Bedankt voor je ‘bedankt’ (maak ik in deze niet veel mee).

    Excuses voor mijn schrijffouten: 1)’kent’ weggelaten in regel 8,
    2) nooí’ in regel.

    Jammer dat je niet ingaat op de kern van de zaak. Die is: geen symbolisch oog te hebben voor de culturele – en sociologische omwenteling die NL met zijn massa-immigratie (MI) zo vreemd passsief (masochistisch) ondergaat. Dit afgezien van de vraag van je wat je er kunt, mag, wilt tegen doen.

    Een voorname reden voor die blindheid, zoek ik in de omvang van die revolutie*. Die is te groot voor de NL-cultuur. Tegen evidenties in, verlangt zij van ons dat we alles klein blijven zien. Cultureel gesproken komt dat erop neer dat we als haar handlagers / onderdanen bij voorkeur alles klein maken en houden. Dat moeten wij. In dit verband haalde ik er Shahrir bij, die dat doorhad. Een sympathieke revolutionair die van Holland hield.

    *Fienkelkraut ziet het revolutionaire van die Franse FMI in; die is daar ook. Als je PVV(-ers) psycho-politiek wil beoordelen, eventueel veroordelen, kun je ze onmogelijk binnen strict NL-kaders definiëren. En zie je dat in, zul je tot andere definiëring / waardering van ze komen. Een realistischer. En die zal je echt aan het schrikken maken.
    Jan Pronk, die van ?ons?, met preekbevoegdheid, had ook zo iets. Zag/ziet in de NMI een middel om in eigen land dingen tot stand te brengen. Via een dragonnade met allochtonen.

  6. 7

    “Nederland ondergaat via massa-immigratie een transformatie die in alle dimensies zijn historische weerga niet kent.”

    Ik vermoed dat we hier te maken hebben met iemand met gebrek aan realiteitszin. Of met iemand wiens geschiedenis begint in 1946.