Quote du Jour | Rijke arme mensen…

“Op een of andere manier zijn we de innerlijke waarden kwijtgeraakt. Veel mensen mogen financieel rijk zijn, als persoon zijn ze vaak arm.” (De Dalai Lama in een speech voor het Europees Parlement)

Rijke arme mensen. Of is het andersom? De Dalai Lama zegt al jaren dezelfde dingen. De Dalai Lama wordt ook zelden tot nooit tegengesproken, want hij zegt simpele dingen die iedereen graag hoort. Ook in het Europees Parlement – waar rijke arme parlementariërs komen en gaan.

(Geluk is te willen hebben wat je hebt en niet te willen hebben wat je niet hebt, zei de grote Boeddha ooit, toen hij na zes jaar eenzame zelfkastijding weer uit het grote bos tevoorschijn kwam en het Boeddhisme stichtte).

Of de Dalai Lama in zijn toespraak nog meer dingen zei uit het grote boek van boeddhistische wijsheden waar we – als we er goed over nadenken – weinig mee opschieten? Ja, dit dus: “Als ik wakker word dan heb ik altijd honger.” (Bron: NRC Handelsblad)

  1. 1

    Alleen al de notie “ergens weinig mee opschieten” staat zo ver af van wat deze man probeert over te brengen – daar is geen comment tegen gewassen.”Ergens goed over nadenken”, ook zo’n mooie; als je er goed over nadenkt zijn we met als ons goede nadenken nog maar bar weinig opgeschoten.

    Overigens (ongewild?) wel een Zen-achtige post,
    kort, krachtig en zonder enige pointe.

  2. 4

    Het conflict dat zich toont tussen ‘de moderne mens’ en de ‘wijzen’ die die moderne mens almaar wijzen op het ontbreken van innerlijke rijkdom ligt hem op een pijnlijk vlak. Want als je werkelijk gaat kijken wat die ‘wijzen’ (lees: religieuzen) te zeggen hebben dan wordt het vaak toch pijnlijk.

    Ik ben geïnteresseerd in religie vanwege de invloed van religie op macht, geld en samenleving. Vandaar uit volg ik op dit moment een serie bijeenkomsten over de kabbala. En ik vind het wederom wonderbaarlijk dat je nooit mag vragen waarom. Waarom is het getal 4 zo belangrijk daar?

    En die vraag waarom mag je nooit stellen.
    Het is.

    De vraag waarom doorbreekt de mystiek en mystici hebben dan geen antwoord, geen echt antwoord, op wat werkelijk oorzaken en gevolgen zijn. De wijsheden die worden gedebiteerd zijn aansprekend blijkbaar – ons aller emil had daar ooit eens een serie over en poneerde later nog een bijzonder mystiek commentaar waar ik wat commentaar op had.

    Zo aansprekend dat hele volksstammen erachteraan lopen. Maar die wijsheden lossen niets op. Ze functioneren alleen als opium (ja hoor, goed gejat is beter dan etc…) en geven de mogelijkheid je af te sluiten van wat er verder gebeurt in de wereld. De rest van de wereld ziet het allemaal fout.

    Dit soort wijsheden zijn vervuiling.
    Een vervuiling die even erg is als lucht-, water- en landvervuiling. Ze vertroebelt inzicht en kennis en drijft ons allen weer naar grot en olielampje. Alleen dan zonder inzicht.

  3. 8

    Boeddhisme is meer filosofie dan religie.
    En in die zin snijdt HansR’s commentaar geen hout.
    Boeddhisten hebben geen zendelingen, Dalai Lama zei in een interview voor de BRT dat hij het erg op prijs stelde dat zoveel Westerlingen zich tot het Boeddhisme wenden, maar dat het katholicisme beter past bij onze cultuur.
    Hoor je dat de Paus al zeggen in Azie?

  4. 9

    Overigens is het citaat over “opium voor het volk” van Marx vaak verkeerd gebruikt. Marx bedoelde niet dat het volk dom of onverschillig gehouden werd door religie als verdovend middel, maar veeleer dat religie de pijn van de werkende klasse verzachtte. De pijn waarvan hij juist de oorzaken wilde aanpakken.

  5. 13

    “Veel mensen mogen financieel rijk zijn, als persoon zijn ze vaak arm.”

    Tja, klinkt natuurlijk aantrekkelijk, maar als je het ontleed is het nietszeggend en waarschijnlijk ook niet waar. Het begint al bij de definitie van de termen ‘veel’ ‘financieel rijk’ ‘als persoon arm’ en ‘vaak’
    Als veel mensen financieel rijk zijn, dan bedoelt hij waarschijnlijk de 1 miljard relatief rijke mensen in de wereld die veel meer te besteden hebben dan echt noodzakelijk is. Daarna zegt hij dat deze mensen vaak (wat is vaak, 20% ?) persoonlijk arm zijn. Los van de kennelijke afkeuring en belediging van een groot deel van de wereldbevolking is het ‘persoonlijk arm’ dat de Dalai Lama bedoelt niet helemaal duidelijk. Zijn dit mensen die geen gevoelens van medeleven hebben, mensen die niet gelukkig (kunnen) zijn, mensen met een emotionele ontwikkelingsachterstand?
    Verder veronderstelt hij dat er een negatieve relatie is tussen geld en persoonlijke rijkdom. Volgens mij zijn het twee zaken die niets met elkaar te maken hebben. Als je een maatstaf voor ‘persoonlijke rijkdom’ zou bedenken en die toepassen op twee groepen, zeg Nederland als rijke bevolking en Bolivia als arme bevolking dan denk ik dat er zeker niet uit gaat blijken dat Nederlanders persoonlijk armer zijn.
    Kortom, zijn strijdt voor vrijheid is zeer prijzenswaardig maar de semi-wijsgeerlijke uispraken mag hij van mij achterwege laten, ik wordt er in ieder geval niet persoonlijk rijker van.

  6. 14

    @Bullie: er zijn wel boeddhisten naar het westen gestuurd om de westerlingen voor te lichten. Shunryu Suzuki bijvoorbeeld. Alleen de schaal is geloof ik niet te vergelijken met het (koloniaal) katholicisme.

  7. 15

    @Klauwkikker
    Er zijn blijkbaar veel mensen die wat opschieten met mystieke zaken. Dat maakt die zaken niet minder nonsens en vertroebelend. Maar ga je gang hoor.

    Oh ja, ik spreek altijd voor mezelf. Ik heb niet de illusie dat ik hier jou mening verkondig of dat ik je moet bekeren hoor. Maak je geen zorgen.

    @Bullie
    Als filosofie geen hout snijdt en geen grond heeft is het religie. Filosofie in de zin van zweverig geleuter is niet zinvol.

    Overigens weet iedereen altijd erg goed wat Marx bedoelde. Net zoiets als: ‘Pim zou het zo gezegd hebben’ oid.
    Ga de uitspraak maar duiden: Die Religion … ist das Opium des Volkes.

    Het vertrouwen in de economie is niet belangrijk, het vertrouwen in de medemens is belangrijk.

  8. 16

    Opmerkelijk, ik heb de Duitse tekst gelinkt van de Marx-tekst maar de opium quote staat er niet in. Als ik tijd heb zoek ik het nog uit wat ik (indien) fout heb gedaan. Te snel gelinkt in elk geval :(

  9. 17

    @4 Over de Kabbala: “Waarom is het getal 4 zo belangrijk daar?”

    Omdat alles vier is. Het enige getal dat net zoveel letters telt als het waarde vertegenwoordigt. Vijf is ook vier. Zes is drie, maar is weer vier. Koe is vier. Berkenwoude is vier. God is vier. 18.000.000 ook. HansR is ook vier.

    Vandaar. Denk ik.

  10. 18

    @16: Het staat in de inleiding.

    [..] Sie ist das Opium des Volkes.

    Die Aufhebung der Religion als des illusorischen Glücks des Volkes ist die Forderung seines wirklichen Glücks.

  11. 20

    @HansR
    Je vergeet dat veel zaken die nu “wetenschappelijk” zijn in de toekomst ook als nonsens worden beschouwd. Als mensen door wat jij mystieke zaken noemt, beter in hun vel gaan zitten en harmonieuzer met hun omgeving omgaan, noem ik dat niet vertroebelend maar verhelderend.
    Wat weten we nu eigenlijk over de werking van ons brein? Ik benijd trouwens mensen die nergens aan twijfelen…. Lucky you

  12. 22

    Tja, die Tibetanen he ? Ze worden onderdrukt. Net zoals de Oeigoeren trouwens, en de Zimbabwanen, en de Noord Koreanen, en de Wit Russen, en de Turkmenen, en de Syriers, en die Polisario-dudes in de Westelijke Sahara, en de Guineers, en de Guatamalteken, en de Haitianen, en de Tamils, de Mianmarezen, en vergeet ook de Koerden niet.

    Waarom toch altijd weer die nadruk op Tibet ? Omdat het een soort sprookjesrijk is tussen de bergen dat in onze Westerse fantasie tot grote hoogte is opgeduwd geworden met name door toedoen van Anglosaxische koloniale schaamte ? Of komt het toch door de yeti ?

  13. 25

    @20: Als mensen door wat jij mystieke zaken noemt, beter in hun vel gaan zitten en harmonieuzer met hun omgeving omgaan, noem ik dat niet vertroebelend maar verhelderend.

    Maar de omgeving wordt er niet harmonieuzer van. Natuurlijk, als je wat stress kan verlezen van je dag door meditatie, wat let je? Maar het neemt niet de bron van je stressvolle leven weg. Religie in die zin is slechts pijnbestrijding.

  14. 26

    @25
    Hoe wou je de bron dan wegnemen? We leven nu eenmaal in een stressvolle maatschappij en ik ben te oud en te arm om te emigreren. Ik heb het trouwens niet over religie maar over verdieping. Als ik mezelf lekkerder voel ervaar ik mijn omgeving wèl als harmonieuzer en ik ken alleen mijn eigen werkelijkheid.

  15. 27

    Suzuki was blijven hangen in de States en bouwde daar tot zijn eigen verbazing een volgelingenschare op.
    Niet echt een zendeling dus.

  16. 28

    “Religious suffering is, at one and the same time, the expression of real suffering and a protest against real suffering. Religion is the sigh of the oppressed creature, the heart of a heartless world, and the soul of soulless circumstances. It is the opium of the people.”

  17. 30

    @22: Het verschil zit hem erin dat ze een leider hebben die erg goed Engels spreekt en die vanwege zijn religieuze positie aanspreekt (ook omdat we nog steeds in de veronderstelling verkeren dat Boeddhisme een vredelievende religie is en dat Boeddhisten dus niet gewelddadig kunnen zijn, zoals velen de Islam zien als een een gewelddadige religie en moslims dus als potentieel agressievelingen).

    Verder zijn er wel makkelijk twee categorieën aan te brengen in de volkeren die je opsomt. Zij die een eigen staat hebben, maar met een verkeerde regering(svorm) en zij die geen eigen staat hebben en dus door een ander volk onderdrukt worden (psychologisch is dat toch nog ietsje kutter en bovendien is daar minder sprake van “eigen schuld”).

  18. 34

    @32
    My point exactly, en wat zegt Groucho hier nou volgens joe?

    Het Boeddhisme is trouwens net als atheïsme een filosofie waaraan talloze religieuze varianten ontsproten (atheïsten zijn vaak nog volhardender in hun geloof dan zenmonniken).

  19. 39

    Eigenlijk begon de grote leegloop bij de linkse kerk (nee, niet die, maar die van vereniging arbeider radio amateurs, blauwe knoop, arbeiderspers, NVV, Nivon).
    De vrije zaterdag betekende de uiteindelijke kladderadatsch, maar dan van het Marxisme.
    Gelukkig is iedereen gelijk op Internet.

  20. 40

    Voor zover je over leegloop kunt spreken. De arbeider als drijvende kracht achter de beweging is overbodig geworden. De regenten kunnen het af zonder lastige aanhang. De NVV dood? De FNV weet anders aardig mee te regeren zonder een overweldigende meerderheid. Marx was zeker de verliezer van de laatste eeuw, maar dat was meer te danken aan de sociaal-democraten dan de vrije zaterdag.

  21. 42

    ‘Gij zijt daarom bezig te sterven, omdat gij ontrouw wordt aan de zaak der arbeiders. Gij zijt opgericht, om de arbeiders te doordringen van en weerbaar te maken voor den klassenstrijd, om de arbeiders te leeren, dat ze alleen duurzaam wat hebben te verwachten van het socialisme. Maar gij vervreemdt hen meer en meer van de socialistische beweging en voert hen naar kleinburgerlijke banen. En daarom zijt gij al groeiende bezig te sterven.’

    Kritiek van Jan Oudegeest op het NVV, 1909.