Nooit meer kievitseieren rapen

COLUMN - Opnieuw moet een stokoude traditie het veld ruimen. Een traditie die zelfs ouder is dan de Elfstedentocht. Het kievitseieren rapen oftewel ljipaaisykjen in het Fries. Het rapen van de eieren is niet echt bevorderlijk voor het voortbestaan van deze zeldzame weidevogel. De kievit heeft het door de intensivering van de landbouw, het verdwijnen van broedgebieden door verstedelijking en het eetgedrag van de Fransen, die maar al te graag een malse kievit naar binnen slurpen, al moeilijk genoeg. En staat in veel Europese landen op de lijst van bedreigde diersoorten. Daar komt nog eens bij dat uit de vroeg in het jaar gelegde kievitseieren vaak wat grotere en zwaardere jongeren komen met een hogere overlevingskans. Laten de eierrapers nu net deze eieren uit het nest jatten. Het zou verboden moeten worden.

Dat is dan ook precies wat de Raad van State onlangs deed: een verbod uitvaardigen op het rapen van kievitseieren in Friesland. Dit tot groot verdriet van de Bond Friese Vogelwachten (BFVW), die zich juist sterk maakt voor het handhaven van de cultuurhistorische traditie van het eierrapen. In de rest van ons land is het rapen al heel lang via artikel 12 van de Flora- en Faunawet verboden. In 2013 kreeg de BFVW van de provincie Friesland nog ontheffing van dit verbod, waardoor het rapen van ruim zesduizend eieren tussen 1 maart en 1 april werd toegestaan voor een periode van drie jaar.

Het verbod geldt in principe maar voor zes weken. De provincie Friesland heeft tot 25 februari de tijd om aan te tonen dat de kievit nog steeds voorkomt in het Friese grasland en dat dit ook in de nabije toekomst zo zal blijven. Pas dan is de Raad van State bereid om opnieuw een afweging te maken. De provincie staat voor een fikse uitdaging, als u weet dat de kievitenpopulatie ten opzichte van 1996 is gehalveerd en de laatste vijf jaar met 6 procent per jaar is geslonken. Wellicht dat ook de provincie nu besluit dat het mooi is geweest en dat het de hoogste tijd is om deze 150 jaar oude traditie te doorbreken. Het plezier van ruim vijfduizend eierrapers mag toch nooit ten gaan koste van het welzijn en voortbestaan van een bedreigde vogelsoort? Welke eierraper durft zich nu nog een natuurbeschermer of natuurliefhebber te noemen?

Helaas is het ook zo dat als er de komende jaren geen eieren meer geraapt mogen worden, de kans nog steeds erg groot is dat de kievit uit ons land verdwijnt. Het broedsucces blijkt niet voldoende om de sterfte te compenseren. Zonder het eierrapen sterft de kievit dus gewoon iets minder snel uit. Maar dan nog zou geen weldenkend mens het in zijn hoofd moeten halen om moedwillig het nest van een bedreigde diersoort leeg te halen met als enige doel om als eerste vinder uit handen van de Commissaris van de Koning 15 euro te ontvangen en een zilveren beeldje van een kievit. Bloedgeld. Snel vergeten deze traditie.

  1. 1

    Sorry maar dit word ook gewoon in Groningen gedaan. Maar zolang ik me al kan herinneren werd er al “gepushed” om ze niet te rapen. Er stond een prijs op diegene die het eerste ei vond waarna aangegeven werd waar het lag zodat de boer er niet per ongeluk overheen reed met de trekker.

    Maar goed ik wist ook niet dat er een lobby was om het “rapen” weer in ere te herstellen. Beetje rare zooi die lobbyisten.

  2. 2

    Probleem is dat rapen slecht is maar niet rapen ook omdat boeren dan rucksichtloos gaan maaien e.d. omdat er geen eierraper meer is om de boer op de aanwezigheid van de nesten te wijzen.

  3. 3

    Bolke, dan is de oplossing toch simpel? Van het eieren rapen wordt de nieuwe traditie eieren vlaggen. Degene die het eerste zijn vlag naast een kivietsnest plaatst heeft gewonnen.

  4. 5

    Welke eierraper durft zich nu nog een natuurbeschermer of natuurliefhebber te noemen?

    Wat hebben weidevogels met natuur te maken dan? Ze zijn afhankelijk van cultuurgrond en weten hun populatie nauwelijks in stand te houden zonder dat die cultuurgrond met specifiek op die diersoorten gericht beleid wordt beheerd en zelfs vanwege die vogeltjes wordt beschermd als “bijzonder cultuurlandschap”.

    De maden in mijn biobak en de luizen op de kop van mijn nageslacht, da’s pas natuur; die weten zich tenminste nog te handhaven _ondanks_ mijn beheerbeleid:p

    Niet dat er niks valt te zeggen voor het beschermen van de kievit. Maar net doen alsof dat met natuurbehoud te maken heeft is natuurlijk klinkklare nonsens. Een beetje net als de gemiddelde heide; zonder specifiek beheer (met schaapskuddes en speciaal geselecteerde mensvriendelijke runderen met gele oormerkjes enzo) verandert de heide ook in no-time weer in echte natuur.

    Dus dat brengt ons bij de prachtige conclusie: wegens cultuurbehoud (de kievit) wordt onze cultuur (het eierrapen) verboden. Snapt u het nog?

  5. 8

    Natuur, dat bestond hier al niet meer toen alle veengrond in Nederland sinds het Pleistoceen werd afgegraven, waardoor het onder de zeebodem verdween en sinds alle beukenbossen in de hoger-liggende delen werden omgehakt.
    Verder is kievitseierenrapen een overblijfsel van een veel kleurrijkere folklore, die ook paling- en ganzentrekken, dodo-schieten en dwergwerpen omvatte. Allemaal obsoleet. Nu hebben we internet en mobiele telefoons om ons mee te vermaken.

  6. 9

    @7
    Ach gossie, nu heeft de vos het weer gedaan?
    Ik heb stiekem erg moeten lachen om de muizenplaag in Friesland. Die Friezen toch, altijd zo druk bezig met het afschieten van vossen en het op illegale en walgelijke manieren doodmaken van roofvogels, dit alles zogenaamd om de weidevogel te beschermen en nu worden die weides ondergraven door de muizen die de tijd van hun leven hebben o.a. omdat de natuurlijke vijand wordt vermoord door de “natuurliefhebbers”.

  7. 10

    @8

    Natuur, dat bestond hier al niet meer toen alle veengrond in Nederland sinds het Pleistoceen werd afgegraven, waardoor het onder de zeebodem verdween en sinds alle beukenbossen in de hoger-liggende delen werden omgehakt.

    Wat een nonsens. Oernatuur is er misschien (vrijwel) nergens meer, maar natuur is er meer dan genoeg. Tot grote wanhoop van mijn buurman bijvoorbeeld in mijn achtertuin. Maar in de meeste weides waar kieviten broeden is de natuur nogal ver te zoeken. Tenzij je natuurlijk een boer hebt die lak heeft aan het maaibeleid en doodleuk die kieviten tot kievitsgehakt maalt. Da’s dan weer wel puur natuur;-)

  8. 11

    @5 Dat wij mensen de velden hebben verbouwd tot akkers doet niets af aan het bestaansrecht van de kievit. Dat wij leefgebieden verpesten verplicht ons juist. En het cultuurexcuus… kijk, walvisje jagen is ook cultuur. En bovendien is het uitroeien van een soort Darwin op zijn best, want wij zijn gewoon beter dan zo’n slappe soort. Dus laten we de oceanen leegvissen, olifanten vermalen, zeehondjes afranselen, tijgers pureren en de biobak van zmooooc met Dethol aftanken opdat wij als enige soort zullen zegevieren. En over die luizenbolletjes mag je je zelf ontfermen. ;)

    Overigens stamt het rapen van kievitseitjes uit een tijd toen er honger heerste en het eerste ei een teken was dat het voorjaar werd. Het eerste exemplaar ging naar de koning want die had kennelijk ook heel erg honger. Nu pikt de commissaris hem in, wan die wil niet delen met Wim en Max.

  9. 12

    Hahaha eigen verantwoordelijkheid zeehondjes. Hadden jullie maar niet zo knuppelbaar moeten zijn. Wij kunnen ook niks doen aan de enorme lucrativiteit van jullie pelsjes. Onze vrouwen hebben die bontjassen keihard nodig. Anders vriezen ze nog dood op ons luxe jacht in Toscane.

  10. 13

    @11

    (…) kijk, walvisje jagen is ook cultuur (…)

    Dan zal het ook wel natuur zijn. Cultuur is immers het natuurlijke gedrag van de mens in groepen, dus natuur. En walvisjes niet vangen uit natuurbeheers-overwegingen, da’s natuurlijk geen natuur. Lastig, lastig:pp

  11. 14

    Walvisjes waren ooit een welkome aanvulling op het dieet van mensen, maar echt allang niet meer ‘nodig’.
    Eieren rapen an sich idem dito, een paar ophok kippeneieren kosten vrijwel niets meer tegenwoordig, wat het rapen overbodig maakt, dieettechnisch.
    Dus kappen daarmee, 1 probleempje inderdaad, de rapers markeren de nesten voor de boeren zodat dezen er omheen kunnen maaien.
    Het zou zo maar kunnen zijn dat door het raapverbod er juist meer kieviten vermalen worden bij het maaien dan dat er eieren werden geraapt.

    Ik vind het idee van nesten zoeken, vlaggetje (ik zette gewoon een stok naast een nest) planten, selfie d’r bij een verdomd goed idee,
    als kind vond ik het superspannend, nesten zoeken.
    Is niet eenvoudig, weiland en lucht afspeuren naar vogels, kijken waar ze landen, dan inschatten waar het nest mogelijk is.
    Weidevogels landen nooit direct naast hun nest,na de landing sluipen ze laag over de grond, zo onopvallend mogelijk, naar het nest om eventuele vijanden (vossen, mensen, meeuwen etc) op een dwaalspoor te zetten.
    Daarbovenop de meer dan uitstekende camouflage van nest en eieren maakt het echt een ‘sport’ ze te vinden..

    Het is cultuurgrond, laat de raapcultuur zich omvormen tot slechts een ‘zoekcultuur’ waarbij je tegelijkertijd de nesten markeert voor de boer, je zou meer kunnen aansporen tot het melden van je vondsten incl vogelsoort en hoeveelheid eieren bij natuurorganisaties/landbouw uni/biologen.
    Iedereen blij en je hebt er, natuurtechnisch, ook nog wat aan.